tiểu luận tài chính quốc tế tương lai của các hệ thống tiền tệ

Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm 2008, khi tỷ lệ đồng USD trong các ngân hàng trung ương tăng tối đa, hiện tỷ lệnày giảm nghiêm trọng.Theo thống kê của IMF vào Quý 4 năm 201

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU ……… 1

PHẦN NỘI DUNG ……… 2

I/ Vị thế USD hiện nay và sự phát triển của một số đồng tiền mới 2

1 Vị thế USD hiện nay 2

1.1 Thực trạng 2

1.2 Nguyên nhân dẫn đến vị thế đồng USD giảm mạnh: 3

1.3 USD còn nắm giữ vị thế số 1 thế giới? 3

2 Nhân dân tệ và Euro có thể truất ngôi USD trong tương lai? 5

2.1 Đồng NDT 5

2.2 Liệu EURO có đánh bại được USD hay không 9

II/ Xu thế đồng tiền mã hóa - Bitcoin 14

1 Tổng quan về đồng tiền Bitcoin 14

1.1 Khái niệm 14

1.2 Ưu điểm 14

1.3 Nhược điểm 16

2 Sự phát triển của đồng Bitcoin 17

PHẦN KẾT LUẬN ……… 23

TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 24

PHẦN MỞ ĐẦU

Hệ thống tiền tệ được hình thành và phát triển qua hàng trăm năm, với rấtnhiều thời kì biến đổi, luôn đóng vai trò vô cùng quan trọng và có sức ảnh hướngnhất định đối với đối với sự phát triển của các quốc gia trên toàn thế giới Với mỗi

sự biến động của thế giới, hệ thống tiền tệ luôn song hành và có những bướcchuyển mình theo kịp thời đại, thể hiện cục diện tài chính thế giới, và ngày cànghoàn thiện hơn Thế kỉ XXI với những những biến đổi mạnh mẽ về khoa học côngnghệ, toàn cầu hóa, chúng ta đặt ra câu hỏi về việc xuất hiện một mô hình tài chínhtiền tệ mới, phản ánh trung thực cục diện và “bàn cờ” kinh tế - chính trị thế giới thế

kỷ XXI Với mục tiêu tìm hiểu về những xu thế trong tương lai của sự phát triểncủa hệ thống tiền tệ, nhóm chúng em đã làm tiểu luận này với đề tài:

“Tương lai của các hệ thống tiền tệ”

Tiểu luận với mục đích trình bày và phân tích những yếu tố có thể xảy ra trongtương lai của hệ thống tiền tệ thế giới

Nội dung chính của tiểu luận này bao gồm 2 phần chính:

- Vị thế của USD và Sự phát triển của các đồng tiền mới

- Xu thế tiền mã hóa- Bitcoin

Tiểu luận đặt ra các vấn đề:

- Liệu USD có còn thống trị thế giới?

- Nhân dân tệ và Euro có thể truất ngôi USD trong tương lai?

- Liệu rằng có xuất hiện đồng tiền chung mới?

Nội dung bài tiểu luận này chỉ là đánh giá khách quan của chúng em Do sựhạn chế về kiến thức cũng như thời gian nghiên cứu có hạn nên không thể tránhkhỏi sai sót Chúng em rất mong có thể nhận được đánh giá và góp ý của cô đểhoàn thiện hơn bài tiểu luận này

Chúng em xin chân thành cảm ơn cô!

Tỷ lệ đồng USD trong kho dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm xuống mức thấp nhất

kể từ đầu thế kỷ XXI.Tổng lượng trái phiếu chính phủ Mỹ trong bảng cân đối củacác ngân hàng trung ương trên thế giới đang ở mức thấp nhất trong lịch sử Năm

2016, IMF chính thức xác định NDT là thành phần tiền tệ dự trữ ngoại hối, tỷ lệđồng USD trong kho dự trữ ngoại hối toàn cầu có dấu hiệu giảm từ 65,7% năm

2015 xuống còn 65,4% năm 2016 Kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu năm

2008, khi tỷ lệ đồng USD trong các ngân hàng trung ương tăng tối đa, hiện tỷ lệnày giảm nghiêm trọng.Theo thống kê của IMF vào Quý 4 năm 2018, tỷ lệ đồngUSD trong kho dự trữ ngoại hối toàn cầu đã giảm xuống còn 61,7%, mức thấp nhấttrong vòng 20 năm qua

Hình 1 Bảng số liệu dự trữ ngoại hối bằng tiền tệ trên thế giới (Đơn vị: Tỷ USdollars)

Gần đây xuất hiện một xu hướng mới: các nước phát triển, bao gồm các đồng minhtruyền thống của Mỹ, cũng bắt đầu giảm lượng nắm giữ trái phiếu kho bạc Mỹ.Quỹtiền tệ quốc tế (IMF) cho biết đang xuất hiện xu hướng toàn cầu: "Các ngân hàngtrung ương toàn cầu đều tăng sở hựu các loại tiền tệ khác, và tỷ lệ đồng USD trongkho dự trữ ngoại tệ toàn cầu đã sụt giảm".

1.2 Nguyên nhân dẫn đến vị thế đồng USD giảm mạnh:

 USD đang đối mặt với 3 áp lực địa chính trị:

Thứ nhất, Trung Quốc đang ngày càng thế hiện vai trò quan trọng trong thương

mại toàn cầu và thị trường tài chính quốc tế Đặc biệt, Ngân hàng Nhân dân TrungQuốc cũng đang điều hành chính sách tiền tệ một cách hợp lý để tránh tình trạngtín dụng phát triển quá nóng, ảnh hưởng tới kinh tế trong nước cũng như kinh tếtoàn cầu;

Thứ hai, Triều Tiên đang không ngừng phát triển các chương trình hạt nhân để đối

phó với Mỹ và các nước đồng minh Điều này sẽ ảnh hưởng tới quan hệ Trung, đồng thời khiến Nhật Bản cũng phải tìm cách chống lại mối đe dọa này;

Mỹ-Thứ ba, sự rạn nứt trong quan hệ hợp tác Mỹ- châu Âu khiến khu vực châu Âu nói

chung và Liên minh châu Âu (EU) nói riêng đang tìm cách nâng cao vị thế củamình để trở thành “siêu cường” độc lập hơn về kinh tế

 Do Chính sách tiền tệ từ nước Mỹ: nới lỏng tiền tệ để tăng cạnh tranh

xuất khẩu, làm cho đồng USD ngày càng mất giá.

 Lòng tin vào giá trị đồng USD giảm sút do những tồn tại trong nền kinh

tế Mỹ.

 Vị thế tăng lên của Trung Quốc, gây ra những lo ngại về đồng USD

 Với bất ổn của hệ thống tiền tệ quốc tế, các nước có xu hướng đa dạng

hóa dự trữ tiền tệ quốc gia IMF đã kêu gọi cải tổ G20, trao thêm quyền lực mới Vị thế của đồng USD trong giai đoạn hiện nay.

1.3 USD còn nắm giữ vị thế số 1 thế giới?

Trong báo cáo quý 1 năm 2019 của Quỹ Tiền tệ Thế giới (IMF) ghi nhận rằng,đồng USD vẫn là đồng tiền dự trữ của thế giới, nhưng vị thế thống trị của đồng bạcxanh bị lung lay đáng kể Lượng dự trữ ngoại hối bằng tiền USD trong quý 1 năm

2019 đã nhích lên 61,8 %, tăng 0,1% so với thống kê ghi nhận vào quý 4 năm2018.

Hình 2 Biểu đồ tròn thể hiện phân bổ dự trữ ngoại hối theo loại tiền quý 1năm 2019

(Nguồn: IMF, cập nhật ngày 28/6/2019)

Nhận thấy USD vẫn chiếm số 1 vị trí thế giới trong giai đoạn hiện nay donguyên nhân chính sau: Mỹ vẫn là nền kinh tế đứng đầu thế giới Chính vì vậy, dùcác nước giảm giao dịch bằng USD song đôla vẫn duy trì vai trò chính trong cácgiao dịch ngoại hối, thương mại và thị trường ngoại hối quốc tế

Mặc dù triển vọng dài hạn của USD kém khả quan, nhưng trong ngắn hạnđồng tiền này có khả năng vẫn tiếp tục tăng giá và có lợi thế trên thị trường quốctế.Trong nhiều năm, mọi người đã dự đoán sự sụp đổ của đồng đô la Mỹ là tiền tệ

dự trữ toàn cầu Tuy nhiên, mặc dù thực tế là nền kinh tế Mỹ đã bị thu hẹp như làmột phần của GDP của thế giới, bản thân đồng đô la đang ngày càng chiếm ưu thế

hơn Và sự thống trị của nó ngày càng được trích dẫn là một yếu tố đằng sau cácvấn đề kinh tế trên toàn thế giới.

2 Nhân dân tệ và Euro có thể truất ngôi USD trong tương lai?

2.1 Đồng NDT

 Đồng Nhân dân tệ

Trung Quốc đã nổi lên là một cường quốc kinh tế, và mong muốn trở thànhcường quốc trong mọi lĩnh vực Cùng với việc phát triển kinh tế, để tăng thêm sứcmạnh và mở rộng tầm ảnh hưởng trên thế giới, Trung Quốc đã xây dựng chiếnlược quốc tế hoá đồng nhân dân tệ

Liệu rằng, với tham vọng của mình, Trung Quốc có thể giúp NDT soán ngôi củaUSD hay không?

 Giỏ tiền tệ của IMF và sự tham gia của Nhân dân tệ

Giỏ tiền tệ Quyền rút vốn đặc biệt (SDR) đơn vị tiền tệ quy ước được tạo ra bởiQuỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) vào năm 1969, đóng vai trò là một bộ phận trong dự trữquốc tế của các nước thành viên và được phân bổ cho các nước thành viên theo tỷ

lệ góp vốn của các nước vào tổ chức này Giá trị của SDR được xác định ban đầutương đương với 0.888671 gram vàng nguyên chất (tương đương với 1 USD tạithời điểm được tạo ra), tuy nhiên đã được xác định lại bằng một rổ các đồng tiền từnăm 1973, khi hệ thống Bretton Woods sụp đổ Sự ra đời của SDR để giảm thiểunhững hạn chế trong việc sử dụng đồng USD và vàng

SDR được sử dụng trong trường hợp các nước thành viên cần hỗ trợ về thanhkhoản để tránh rơi vào khủng hoảng Trong đợt rà soát đánh giá năm 2015 (đượckết luận vào tháng 11/2015), Hội đồng quản trị IMF đã tuyên bố, nhân dân tệ củaTrung Quốc (NDT) đáp ứng được tiêu chuẩn có thể sử dụng tự do và được chínhthức đưa vào giỏ tiền SDR từ ngày 1/10/2016 Theo đó, NDT trở thành một trong 5đồng tiền dự trữ toàn cầu (gồm: USD, Euro, đồng Yên, đồng Bảng Anh và NDT)trong giỏ tiền SDR của IMF Tỷ trọng NDT tương đương với đồng Yên Nhật(Hình 1) Tỷ trọng này được dùng để xác định số tiền của mỗi đồng tiền được địnhgiá trong rổ SDR mới có hiệu lực từ ngày 01/10/2016

Đây được coi là bước tiến dài để đồng NDT trở thành đối thủ thực sự của USD vốnđang giữ vai trò chi phối lớn trên thế giới Đặc biệt, trong bối cảnh Trung Quốcđang có kế hoạch mở rộng thị trường, cũng như thúc đẩy các hoạt động đầu tư vàthương mại tự do toàn cầu

Trên thực tế, những nỗ lực để đưa NDT thành đồng tiền dự trữ quốc tế là một quátrình đã được khởi nguồn từ những năm 1990 với những bước đi thận trọng trongcải cách tỷ giá hối đoái của Trung Quốc Sau giai đoạn neo tỷ giá đồng NDT vớiđồng USD (1997-2005), Trung Quốc đã từng bước điều chỉnh nâng giá đồng NDTphù hợp với những biến động trên thị trường quốc tế cũng như ứng phó với nhữngchỉ trích của các nước đối tác về việc Trung Quốc định giá thấp đồng NDT nhằmtạo lợi thế trong xuất khẩu

Bên cạnh đó, để thúc đẩy quá trình đưa NDT thành đồng tiền tự do chuyển đổi vàđồng tiền dự trữ quốc tế, Trung Quốc đã không ngừng tăng cường việc sử dụngNDT trong thương mại quốc tế bằng cách dùng NDT thanh toán cho các hiệp ướcthương mại tự do Trung Quốc đã đẩy mạnh ký kết Hiệp định hoán đổi tiền tệ songphương với các nước đối tác (Hàn Quốc, Indonesia, Singapore, Malaysia,Ireland…) nhằm ngoại tệ hóa đồng bản tệ

Tại hội nghị G20 năm 2009, Trung Quốc đã đề nghị IMF tạo ra đồng tiền kế toánmới phi quốc tịch dựa trên một giỏ tiền tệ trong đó có đồng NDT

Sau một số điều chỉnh mở rộng biên độ dao động để giao dịch NDT, từ tháng3/2014, Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã mở rộng biên độ dao động lên đến2%, xoay quanh tỷ giá tham chiếu hàng ngày của Ngân hàng Nhân dân TrungQuốc Đồng thời, Trung Quốc cũng bắt đầu cho phép thực hiện những giao dịchtrực tiếp giữa NDT và bảng Anh, Euro trên thị trường ngoại hối liên ngân hàng củanước này, nhằm tháo bỏ dần những hạn chế trên tài khoản vốn Từ tháng 11/2014,Trung Quốc cũng đã thành lập sàn giao dịch chứng khoán liên kết giữa Hong Kong

và Thượng Hải với tổng giá trị giao dịch xuyên biên giới là 3,5 tỷ USD/ngày, HongKong cũng gỡ bỏ quy định hạn chế hoán đổi đồng NDT với người dân.

Với những nỗ lực trên của Trung Quốc, trong đợt rà soát tháng 11/2015, IMFkhẳng định, đồng NDT đã đáp ứng tiêu chuẩn giao dịch tự do và cùng với đồngUSD, Euro, Bảng Anh và Yên Nhật tham gia vào giỏ SDR kể từ ngày 1/10/2016với tỷ trọng 10,92% trong giỏ tiền tệcòn USD, Euro, Bảng Anh và Yên Nhật lầnlượt chiếm 41,73%, 30,93%, 8,33% và 8,09% Quyết định này đánh dấu lần đầutiên giỏ tiền tệ SDR có sự thay đổi kể từ năm 1999, khi đồng Euro ra đời thay thếcho đồng Mark của Đức và Franc của Pháp Đây cũng là một cột mốc quan trọngtrong sự phát triển kinh tế Trung Quốc trong suốt một thập kỷ qua

 Trung Quốc khuyến khích Đông Nam Á sử dụng đồng nhân dân tệ

Ngày 11/1/2019, Trung Quốc công bố một bản kế hoạch chi tiết 5 năm nhằm pháttriển hội nhập kinh tế và tài chính giữa tỉnh miền nam Quảng Tây và khu vực ĐôngNam Á, và đại diện cho nỗ lực mới nhất của Bắc Kinh là thúc đẩy việc sử dụngđồng nhân dân tệ, theo Reuters

Hồi cuối tháng 8 năm ngoái, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam đã ban hành thông tưcho phép sử dụng đồng nhân tệ để thanh toán thương mại ở khu vực biên giới vớiTrung Quốc kể từ ngày 12/10/2018

 Triển vọng vị thế đồng NDT

Trong khi đồng USD mất giá nhiều so với các đồng tiền mạnh khác và sự trỗi dậycủa nền kinh tế Trung Quốc, ngày càng có nhiều ý kiến xung quanh việc đa dạnghóa các đồng tiền dự trữ mới trong năm 2018 Và đồng NDT đã được giới phântích đánh giá sẽ dần đóng vai trò lớn hơn trên thị trường thế giới

Sau khi IMF tuyên bố sẽ đưa đồng NDT vào giỏ SDR, rất nhiều nước nhưSingapore, Tanzania… đã tuyên bố đưa đồng NDT vào dự trữ ngoại hối Hàn Quốccũng đang xem xét đa dạng hóa nguồn dự trữ ngoại tệ của mình, trong đó có tínhđến đồng NDT 14 quốc gia thuộc Đông Phi và Nam Phi (MEFMI) cũng đang thảoluận về khả năng sử dụng đồng NDT như một đồng tiền dự trữ của các khu vựcnày

Ngoài ra, nhiều tín hiệu cho thấy ngày càng xuất hiện thêm các tổ chức quốc tếđang quan tâm tới đồng NDT Tháng 01-2018, Ngân hàng trung ương Pakistan đãchấp thuận sử dụng đồng NDT trong giao dịch thương mại với Trung Quốc Cácngân hàng trung ương ở châu Âu, trong đó có Pháp và Đức, đã đưa đồng NDT vào

dự trữ ngoại hối của họ.Anh chấp nhận thanh toán với Trung Quốc bằng đồngNDT và đang xem xét đưa thêm NDT vào rổ dự trữ ngoại tệ Tại châu Phi, Nigieria

đã tuyên bố xem xét tăng tỷ lệ dự trữ đồng NDT thêm 5% -10% Trong khi đó, đốivới các công ty nước ngoài, ngày càng có xu hướng sử dụng đồng NDT trong giaodịch bởi việc này sẽ giúp họ dễ dàng và bớt tốn kém hơn khi hoạt động kinh doanhvới đối tác Trung Quốc Việc đưa đồng NDT vào danh mục đầu tư cũng sẽ giúp tối

ưu hóa cơ cấu đầu tư và lợi nhuận

Việc mở cửa thị trường vốn của Trung Quốc đã cho thấy xu thế quốc tế hóa đồngNDT đang tiến triển ngày càng ổn định Hiện đồng NDT trở thành một trong 5đồng tiền “có thể sử dụng tự do” được IMF công nhận Trung Quốc có thể dùngđồng NDT để trực tiếp nộp định mức cho IMF, đồng thời, các nước thành viênkhác cũng có thể lựa chọn đồng NDT để nộp định mức cho IMF Điều này sẽ làmtăng vai trò và vị thế của NDT trong kho dự trữ toàn cầu

Những động thái trên diễn ra đồng thời với xu hướng giảm vai trò của USD trong

vị thế là một đồng tiền dự trữ hàng đầu trong vòng 2 thập kỷ qua (dù tính đến cuốinăm 2017, USD vẫn là đồng tiền dự trữ ngoại hối lớn nhất với tỷ trọng 63,5%, tiếpnối là đồng Euro 20%) Mặc dù vậy, tỷ trọng của đồng NDT trong kho dự trữ toàncầu hiện vẫn rất khiêm tốn, ở mức khoảng 1,2%

Xét về dài hạn, theo dự báo của Ngân hàng America Merrill Lynch và IMF, tỷtrọng đồng NDT có thể tăng lên mức 4% dự trữ toàn cầu vào năm 2025 và lên mức4,5% vào những năm tiếp theo (tương đương với tỷ trọng của Yên Nhật, BảngAnh) trong kịch bản lạc quan Tuy nhiên, với kịch bản kém lạc quan hơn, tỷ trọngđồng NDT chỉ có thể tăng lên 2,5% dự trữ ngoại hối toàn cầu vào năm 2025 và tối

đa 3% trong những năm tiếp theo

"Nhân dân tệ hiện vẫn chưa phải là đối thủ của USD",tiến sĩ Paola Subacchi Giám đốc nghiên cứu kinh tế quốc tế tại Chatham House, Londoncho biết Hơnnữa, việc Trung Quốc muốn chịu trách nhiệm nắm giữ đồng tiền dự trữ chủchốtcủa thế giới đến mức độ nào vẫn là một câu hỏi mở Mặc dù để đồng NDT hoàntoàn cóthể đánh bại đồng USD là gần như khó có thể xảy ra nhưng trong chặngđường dài sắp tớikết quả của cuộc chiến tiền tệ và thương mại đang xảy ra khảnăng cao sẽ dẫn đến sự thoái vịcủa đồng USD chứ không hoàn toàn là sụp đổ.

-2.2 Liệu EURO có đánh bại được USD hay không

 Biến động tỷ giá EURO năm 2017

Theo CNN Money, kinh tế tăng trưởng mạnh, rủi ro chính trị hạ nhiệt và sự suyyếu của những đồng tiền chủ chốt khác là những nhân tố giúp euro trở thành đồngtiền thể hiện tốt nhất trong năm 2017

Đồng tiền chung tăng mạnh trong 8 tháng đầu năm nhờ nền kinh tế châu Âu bấtngờ tăng trưởng mạnh, rủi ro chính trị dần biến mất và sự suy yếu của các đồngtiền chủ chốt khác

CNN Money cho biết, euro tăng 13% so với USD kể từ tháng 1, vượt qua ngưỡng

1,20 USD trong phiên giao dịch ngày thứ Ba (29/8) Đồng tiền chung châu Âucũng tăng 8,4% so với bảng Anh và 6,6% so với đồng franc Thụy Sĩ

 Số liệu này đánh dấu một sự thay đổi ngoạn mục của đồng euro Các chuyêngia kinh tế học đã dự báo đồng tiền chung vẫn chịu áp lực từ đầu năm 2017,thậm chí một số nhà quan sát còn nghi ngờ khả năng sống sót của đồng tiền.

Sự suy yếu của các đồng tiền chủ chốt khác

Trong khi đó, đồng bảng Anh vẫn chịu sức ép từ quyết định rời EU của chínhquyền Anh

Đồng tiền đã giảm 18% so với euro kể từ cuộc trưng cầu dân ý diễn ra vào tháng6/2016, vì bất ổn xoay quanh mối quan hệ trong tương lai của Anh với đối tácthương mại lớn nhất của quốc gia này

 Biến động tỷ giá USD – EURO qua các năm gần đây :