tiểu luận tài chính quốc tế kiều hối và tác động của kiều hối đến tỷ giá hối đoái

Khái niệm về kiều hối Kiều hối là ngoại tệ do người Việt Nam công tác, lao động, học tập, định cư ởnước ngoài chuyển tiền một chiều về Việt Nam, thể hiện tình cảm, tấm lòng thơm thảocủa

LỜI MỞ ĐẦU 3

CHƯƠNG 1: KIỀU HỐI VÀ THỰC TRẠNG KIỀU HỐI Ở VIỆT NAM 4

1.1 Tổng quan về kiều hối 4

1.2 Thực trạng kiều hối ở Việt Nam 7

1.3 Đánh giá ưu - nhược điểm 10

CHƯƠNG 2: TỶ GIÁ VÀ THỰC TRẠNG TỶ GIÁ Ở VIỆT NAM 15

2.1 Tổng quan về tỷ giá hối đoái 15

2.2 Thực trạng của tỷ giá hối đoái tại việt nam từ năm 2008 đến nay: 16

CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA KIỀU HỐI ĐẾN TỶ GIÁ HỐI ĐOÁI 22

3.1 Xây dựng mô hình nghiên cứu 22

3.2 Kết quả nghiên cứu 27

KẾT LUẬN 29

TÀI LIỆU THAM KHẢO 30

PHỤ LỤC 32

DANH SÁCH THÀNH VIÊN 33

LỜI MỞ ĐẦU

Kiều hối có vai trò rất quan trọng đối với nhiều nước trên thế giới, đặc biệt là cácnước đang phát triển Đối với Việt Nam, kiều hối ngày càng trở nên quan trọng Trongnhững năm gần đây, dòng kiều hối chảy vào Việt Nam không ngừng gia tăng cả về sốtuyệt đối và số tương đối so với GDP, góp phần bù đắp thâm hụt cán cân thương mại,xoá đói giảm nghèo, nâng cao mức sống của một bộ phận người dân nhận kiều hối Tuynhiên, bên cạnh những mặt tích cực như vậy, kiều hối cũng tồn tại những mặt trái tiêucực như góp phần gây ra tình trạng đô la hoá, tiêu dùng quá mức, rửa tiền

Vậy kiều hối đã và đang có những tác động như thế nào đến tỷ giá hối đoái tạiViệt Nam?

Trước câu hỏi đó, nhận thức được tầm quan trọng cũng như sức ảnh hưởng của

kiều hối đối với nền kinh tế Việt Nam, nhóm nghiên cứu đã thực hiện đề tài “Kiều hối

và tác động của kiều hối đến tỷ giá hối đoái”.

Mục tiêu nghiên cứu:

- Cung cấp cái nhìn tổng quan về kiều hối và tỷ giá hối đoái;

- Làm rõ thực trạng của kiều hồi, tỷ giá hối đoái và tác động của kiều hối đến tỷgiá hối đoái tại Việt Nam;

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu: Tiểu luận tập trung nghiên cứu về kiều hối, tỷgiá và các tác động của kiều hối đến tỷ giá hối đoái trong giai đoạn 2000-2017

Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp thu thập số liệu: dữ liệu thứ cấp được thu thập website Tổng cụcThống kê, Ngân hàng Thế giới,

- Phương pháp phân tích số liệu:

- Phương pháp so sánh số tương đối So sánh số liệu giữa các năm bằng cáchtính phần trăm, năm sau bằng bao nhiêu năm trước từ đó so sánh đưa ra nhậnđịnh tăng hay giảm bao nhiêu phần trăm Xác định năm sau so với năm trướctăng hay giảm nhiêu phần trăm từ đó đưa ra nhận xét

- Phương pháp so sánh số tuyệt đối để phân tích số liệu cần nghiên cứu: ∆Y =

Y1 - Y2 Tính tăng hay giảm cụ thể là con số bao nhiêu rồi đưa ra nhận xét  

CHƯƠNG 1: KIỀU HỐI VÀ THỰC TRẠNG KIỀU HỐI Ở

VIỆT NAM1.1 Tổng quan về kiều hối

1.1.1 Khái niệm về kiều hối

Kiều hối là ngoại tệ do người Việt Nam công tác, lao động, học tập, định cư ởnước ngoài chuyển tiền một chiều về Việt Nam, thể hiện tình cảm, tấm lòng thơm thảocủa người Việt xa xứ đối với gia đình, người thân, quê hương, đất nước Kiều hối đanggóp phần tạo thêm nguồn lực đáng kể cho nền kinh tế đất nước, giảm bớt sự mất cân đốitrong cán cân thanh toán, cải thiện dự trữ ngoại hối, giảm sức ép tăng tỷ giá…

Theo World Bank, kiều hối bao gồm các khoản tiền chuyển từ nước ngoài cónguồn gốc là thu nhập của người lao động, dân di cư ở nước ngoài, được thể hiện trongcán cân thanh toán quốc tế là khoản chuyển tiền (ròng)

Còn hiểu theo cách đơn giản nhất thì “Kiều hối là sự di chuyển tiền bạc từ nhữngngười đang sống và lao động ở nước ngoài đến thân nhân của họ ở quê hương”

Kiều hối là một nguồn ngoại tệ tương đối ổn định, ngay cả khi có cuộc khủnghoảng kinh tế, so với những nguồn tài chính khác như đầu tư ngoại quốc trực tiếp vàtiền viện trợ Nó giúp cân bằng cán cân vãng lai, tăng cường ngoại tệ dự trữ, và giúp cảithiện đời sống của người nhận

Thực tế cho thấy ngày càng có nhiều người quan tâm và sử dụng dịch vụ liên quanđến lĩnh vực này Khi các chính sách, hiệp định về giao thương, kinh tế ngày càng đượcthông suốt giữa các quốc gia, người Việt cũng dễ dàng hơn trong việc chuyển kiều hối

về Tổ quốc Thị trường kiều hối ngày càng đóng vai trò quan trọng trong cuộc sốngthường nhật của mỗi người

1.1.2 Vài nét về kiều hối ở Việt Nam

Vào khoảng giữa những năm 1980 của thế kỷ 20, với những thay đổi căn bảntrong chính sách về kiều hối, Việt Nam đã tiếp nhận một lượng lớn dòng ngoại tệ từ cáckiều bào ở nước ngoài Tính trung bình, một người Việt Nam ở nước ngoài gửi về nướckhoảng 1000 USD một năm Những dòng vốn này thật sự đã có những tác động to lớnđối với các cá nhân nhận tiền nói riêng cũng như sự phát triển của đất nước nói chung

Từ đó cho tới nay, lượng kiều hối chuyển về Việt Nam luôn luôn tăng với tốc độ ngàycàng cao Năm 2000, lượng kiều hối gửi về là 1,34 tỷ USD, đến năm 2005, con số này

đã tăng lên là 3,15 tỷ USD (tăng 135% so với năm 2000) Đến năm 2008, mặc dù khủnghoảng kinh tế toàn cầu xảy ra, nhưng lượng kiều hối gửi về Việt Nam không nhữngkhông bị suy giảm mà còn tăng vọt lên ở mức 6,8 tỷ USD Năm 2010, với đà phục hồicủa kinh tế thế giới, Việt Nam tiếp tục nhận được dòng kiều hối với giá trị 8,26 tỷ USD,tăng 2,24 tỷ so với năm 2009 Cũng trong năm này, Việt Nam được Ngân hàng Thế giới– World Bank xếp vào vị trí 16/20 nước tiếp nhận nguồn kiều hối lớn nhất thế giới,đứng thứ 2 ở Đông Nam Á, sau Philippines

Theo ước tính, hiện nay Việt Nam có khoảng hơn 3 triệu người đang sinh sống vàlàm việc ở nước ngoài, chủ yếu tập trung ở một số nước phát triển có thu nhập bìnhquân đầu người cao như Mỹ khoảng 1,5 triệu người, Pháp khoảng 350.000 người,Canada khoảng 200.000 người, Úc khoảng 250.000 người Ngoài ra, số còn lại ở rải ráckhắp các nước khác trên thế giới

Năm 2015 được xem là một năm bội thu với kiều hối khi doanh số chi trả chỉ tínhriêng trên khu vực TP HCM đã đạt hơn 5,5 tỷ USD, cao hơn con số dự kiến ban đầu là5,2 tỷ USD Đến năm 2016, con số này giảm còn 11,8 tỷ USD (giảm 31,8%)

Hơn 13,7 tỷ USD kiều hối đã chuyển về Việt Nam trong năm 2017 Theo thống

kê của Ngân hàng Thế giới, con số này tăng 16% so với năm 2016 Lượng kiều hối chủyếu vẫn từ thị trường Mỹ, chiếm 60% và châu Âu gần 20% và một số nước khác nhưTrung Quốc, Hàn Quốc, Nhật Bản

Năm 2018, nguồn cung ngoại tệ khá dồi dào với mức tăng trưởng ấn tượng từ 15% Số kiều hối gửi về nước đã lên tới gần 16 tỉ USD, tăng gấp hơn 100 lần so vớinăm 1993 Đáng chú ý là, đầu tư từ nguồn kiều hối trong những năm gần đây vớikhoảng 3.000 dự án tập trung vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, góp phần thúc đẩykinh tế phát triển, nâng cao mức sống của nhân dân, trước hết là những gia đình đượcnhận

7-Những tín hiệu tích cực về thặng dư trong cán cân thương mại, kiểm soát chỉ sốlạm phát, niềm tin của người dân có xu hướng thu giữ đồng nội tệ cũng như chính sáchquản lý khá kiên định và linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước (NHNN) là những yếu tốgiúp thị trường ngoại tệ Việt Nam được dự báo tiếp tục tăng trưởng tốt trong năm 2019

Biểu đồ 1.1: Lượng kiều hối chuyển về Việt Nam giai đoạn 2000-2017

LƯỢNG KIỀU HỐI CHUYỂN VỀ VIỆT NAM GIAI ĐOẠN 2000-2017

Lượng kiều hối (tỷ USD)

Nguồn: Ngân hàng Thế giới (World Bank)

Các hình thức chuyển tiền kiều hối về Việt Nam:

Theo Quyết định số 170/1999/QĐ - TTg về việc khuyến khích người Việt Nam ởnước ngoài chuyển tiền về nước thì người Việt Nam ở nước ngoài và người nước ngoàiđược chuyển tiền kiều hối về Việt Nam dưới các hình thức sau:

 Chuyển ngoại tệ thông qua các tổ chức tín dụng được phép;

 Chuyển ngoại tệ thông qua các doanh nghiệp cung cấp dịch vụ tài chính bưuchính quốc tế;

 Cá nhân mang theo người vào Việt Nam

Cá nhân ở nước ngoài khi nhập cảnh vào Việt Nam có mang theo ngoại tệ hộ choNgười Việt Nam ở nước ngoài phải kê khai với Hải quan cửa khẩu số ngoại tệ mang hộ

từ nước ngoài gửi về cho Người thụ hưởng ở trong nước

Ngoài việc nguồn kiều hối có thể được chuyển vào Việt Nam thông qua kênhchính thức thì trong thực tế, còn được chuyển theo kênh không chính thức

Các kênh chuyển kiều hối chính thức bao gồm các công ty kiều hối, các ngânhàng thương mại được phép làm dịch vụ chuyển tiền quốc tế, các công ty chuyển tiền,công ty bưu chính Các tổ chức này chịu sự quản lý, giám sát của các cơ quan nhà nước

Các kênh chuyển tiền không chính thức cũng rất đa dạng Thực tế là có một lượngkhông nhỏ kiều hối chảy vào Việt Nam do kiều bào trực tiếp cầm về hoặc nhờ bè bạn,người thân cầm về giúp Một nguồn khác được chuyển phi pháp bởi các phi công, tiếpviên hàng không hay những người thường xuyên di chuyển giữa các nước Tuy nhiên,kênh chuyển kiều hối không chính thức nhiều nhất là qua các đường dây chuyển tiền,trong đó, người gửi tiền chỉ cần chuyển tiền mặt kèm địa chỉ hoặc số điện thoại ngườinhận cho một cơ sở nào đó nhận tiền ở nước ngoài, cơ sở đó sẽ làm việc với cơ sở trongđường dây của họ ở Việt Nam, sau đó, người nhận ở Việt Nam có thể được nhận tiềnngay tại nhà hoặc qua đường bưu điện.

1.2 Thực trạng kiều hối ở Việt Nam

1.2.1 Tính đến trước quý 4 năm 2008

Lượng kiều hối chuyển về Việt Nam liên tục tăng với con số ấn tượng Do tìnhhình kinh tế của đất nước và phát triển chính trị-xã hội ổn định, vị thế của đất nước ngàymột tăng lên và đặc biệt là những chính sách của Nhà nước thông thoáng tạo nhiều cơhội cho người đầu tư và có nhiều lĩnh vực đầu tư có thể tạo sinh lại như là chứng khoán,địa ốc, hay công nghệ cao , do đó thu hút được nhiều nguồn, đầu tư cũng như kiều hốichuyển về cho thân nhân đầu tư

1.2.2 Giai đoạn từ đầu quý 4 năm 2008 đến hết năm 2009

Nếu xét về tổng lượng kiều hối Việt Nam nhận được trong năm 2008 là 6.81 tỷUSD thì có thể thấy kiều hối trong năm 2008 tăng so với năm trước (tăng 10.2% so vớinăm 2007 là 0.63 tỷ USD) Tuy nhiên, bắt đầu từ tháng 10, lượng kiều hối chuyển vềViệt Nam thông qua các kênh chính thức của ngân hàng đã bắt đầu giảm dần Trong khi

đó, theo thông lệ hàng năm, bắt đầu từ tháng 10 của năm 2008 đến tháng 1 của năm

2009 mới chính là "mùa kiều hối"

Nguyên nhân chính của hiện tượng này là do ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng tàichính toàn cầu Đặc điểm kiều hối nói chung xuất phát từ hai nguồn chính là tiền củangười Việt Nam trong nước đi xuất khẩu lao động gửi về cho gia đình và tiền của ngườiViệt định cư ở nước ngoài gửi về giúp đỡ người thân trong nước Do tác động củakhủng hoảng kinh tế, một số quốc gia nhận nhiều lao động xuất khẩu từ Việt Nam đãgặp không ít khó khăn, lương trả cho công nhân suy giảm, đồng thời việc tiếp nhận laođộng mới cũng không còn được như trước

1.2.3 Giai đoạn năm 2009

Lượng kiều hối vào Việt Nam là 6,02 tỉ USD, giảm 11.6% so với năm 2008 Đây

là lần đầu tiên lượng kiều hối về Việt Nam sụt giảm sau 8 năm tăng liên tiếp Theothống kê trong năm 2009, có sự thay đổi cơ cấu sử dụng kiều hối, cụ thể là tăng tỷ trọngđầu tư, Đối tượng đầu tư trước hết là bất động sản chiếm 30% tổng lượng kiều hối, tiếptheo là chứng khoán

Lượng kiều hối chuyển về nước giảm là tất yếu, do tác động lớn nhất vẫn là củacuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhiều nước trước đây thu nhận nhiều lao động ViệtNam đã bắt đầu sa thải nhân viên hiện có hoặc ngừng việc thu nhận nhân công mới Hệquả là nguồn kiều hối đến từ giới này cạn dần Theo một ghi nhận của Bộ Lao động,Thương binh và Xã hội Việt Nam vào cuối tháng 12 năm 2009, mới chỉ có hơn 45.000lao động Việt Nam ra nước ngoài làm việc trong lúc chỉ tiêu toàn năm của nhà nước làxuất khẩu được 90.000 lao động Trước đó, báo chí trong nước liên tục loan tin vềnhững trường hợp công nhân Việt Nam từ Malaysia, Đài Loan, Nhật Bản, CH Czech,Slovak phải hồi hương vì mất việc làm

Tuy nhiên, kiều hối của các lao động Việt Nam hiện ở nước ngoài chỉ chiếm mộtphần nhỏ trong số kiều hối gửi về nước Theo báo Wall Street Journal, gần 2/3 cộngđồng đông đảo người Việt sinh sống Kinh tế Mỹ đang trải qua một giai đoạn khó khăn,nền kinh tế lớn nhất thế giới này tăng trưởng ấm 2% trong 2009 "Bong bóng nhà đất"

nổ tung đã tác động mạnh tới thị trường lao động trong ngành xây dựng, khu vực thuhút nhiều nhân công nhập cư ở Mỹ, làm lượng kiều hối mà cộng đồng người Việt tại

Mỹ chuyển về Việt Nam trong năm 2009 giảm mạnh

Kiều hối giảm sẽ không chỉ gây khó khăn cho những gia đình ở Việt Nam nhận sốtiền này mà còn có thể ảnh hưởng đến nguồn ngoại tệ mà nền kinh tế Việt Nam đangcần Do dòng kiều hối giảm, nên lượng kiều hối chi trả qua các ngân hàng cũng giảmđáng kể, ngoại trừ một số ít ngân hàng có thế mạnh

Ngân hàng thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam (Vietcombank) cho biết,tính tới hết tháng 10, lượng kiều hối được chuyển về nước thông qua Vietcombank đạt 1

tỷ USD, giảm 18% so với cùng kỳ năm ngoái Sự sụt giảm này là do lượng kiều hốichuyển về nhằm mục đích đầu tư giảm mạnh Trong khi đó, lượng kiều hối chuyển chothân nhân trong nước tăng từ 20-25% so với cùng kỳ năm ngoái

1.2.4 Giai đoạn 2010 - 2017

Nền kinh tế thế giới trên đà phục hồi, lượng kiều hối gửi về nước cao đột biến:trên 8 tỷ USD So với mức cao nhất trước đó của năm 2008 kiều hối tăng hơn 11% (sovới 2009)

Để hình dung độ lớn của lượng kiều hối, hãy so sánh với tổng thu nhập quốc nội,GDP, của Việt Nam, Năm 2010 GDP đạt mức 104,6 tỷ USD, tăng 6,78% so với năm

2009, Nói cách khác lượng kiều hối bằng khoảng 7,7% của GDP, lớn hơn mức gia tăngcủa GDP năm 2010 so với năm 2009 (6,78% -7,1 tỷ USD) khoảng 1 tỷ USD Có thểthấy lượng kiểu hội trên 8 tỷ USD lớn đến mức nào.Có 2 nguyên nhân chính dẫn đến sựchuyển dịch mạnh mẽ của dòng kiều hối vào Việt Nam trong năm 2010, Đó là:

Sự sôi động trên thị trường bất động sản và sự hấp dẫn về lãi suất tiền gửi đối vớiđồng USD tại các ngân hàng thương mại ở Việt Nam Khi lãi suất của đồng USD trênthế giới hiện nay khá thấp (lãi suất cho vay liên ngân hàng thế giới chỉ dao động quanh0,23-0,78%/năm cho tất cả các kỳ hạn) thì ở Việt Nam, các ngân hàng thương mại ápdụng mức lãi suất quanh 5% cho tiền gửi bằng đồng USD,

Chính sách kiều hối của Việt Nam thông thoáng và cởi mở hơn như cho phép gửi

và nhận tiền bằng đồng USD hay như chính thức cho phép kiều bào tham gia mua bấtđộng sản (Nghị định 71) Các ngân hàng thương mại triển khai nhiều giải pháp thu hútnguồn ngoại tệ bằng cách đa dạng hoá các kênh chi trả và nâng cao chất lượng dịch vụ,nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người nhận và người chuyển tiền

Sang năm 2011, kinh tế thế giới tuy còn một số khó khăn nhất định nhưng đã phầnnào được cải thiện so với 2 năm trước Điều này sẽ tác động tích cực đến đời sống củakiều bào ở nước ngoài Do đó, kiều hối chuyển về cho người thân sẽ tiếp tục tăng trongnăm tới đây và quả thực là lượng kiều hối đã liên tục tăng ở các năm tiếp theo Tuynhiên vào năm 2016 lượng kiểu hối lại có sự sụt giảm là bởi vào cuối 2015 ông Trump

có cuộc tranh cử lên làm tổng thống Mỹ và kiều bào cũng như người lao động ở nướcngoài lo sợ sẽ có chính sách tiền tệ thay đổi nên đã gửi ít tiền để đầu tư hơn Sở dĩ có sự

lo lắng này là do Mỹ là một nước có nền kinh tế vô cùng mạnh và khi Mỹ thay đổi sẽảnh hưởng đến kinh tế rất nhiều nước khác kéo theo nên lượng kiểu hối từ các nướckhác cũng bị tác động Hơn thế nữa vào cuối 2015, NHNN Việt Nam áp dụng chínhsách lãi suất tiền gửi 0% với đồng usd nên lượng kiều hối mà những người ở nước ngoàigửi về giảm đáng kể vì họ không được lợi khi gửi tiền về Việt Nam Tuy nhiên đến

2017, kinh tế bắt đầu ổn định trở lại, các chính sách tiền tệ của các nước cũng ổn định,kiểu bào cũng như người lao động nước ngoài lại tiếp tục gửi tiền về và lượng kiểu hốilại tiếp tục tăng để đạt mức hơn 13 tỷ vào 2017.

1.3 Đánh giá ưu - nhược điểm

1.3.1 Ưu điểm

Lượng kiều hối vào nước ta tăng đáng kể qua các năm, đấy là một dấu hiệu đángmừng Nó cho thấy bà con người Việt ở nước ngoài có đóng góp to lớn vào sự phát triểncủa đất nước, Có được mức tăng trưởng này là nhờ những năm trước đây chúng ta đãthực hiện hàng loạt chính sách mang tính khuyến khích, thậm chí đột phá để tạo sựthông thoáng và tin tưởng của bà con Việt kiều lẫn người thân trong nước Trong nhữngnăm qua, Chính phủ đã ban hành các văn bản:

Quyết định số 170/1999/QĐ-TT ngày 19/8/1999 về khuyến khích người Việt Nam

ở nước ngoài chuyển tiền về nước;

Quyết định số 78/2002/QĐ-TT ngày 17/6/2002 về việc sửa đổi, bổ sung Quyết định số 170/1999/QĐ-TT;

Nội dung chủ yếu của các văn bản này nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho ngườiViệt Nam ở nước ngoài chuyển tiền về nước, đảm bảo quyền lợi của người gửi và ngườinhận tiền; mở rộng các hình thức chuyển tiền, để thu hút nguồn ngoại tệ kiều hối từnước ngoài về Việt Nam Các chính sách trên đã cho phép người thụ hưởng trong nướcđược nhận bằng ngoại tệ hay VND theo nhu cầu, được nhận kiều hối bằng ngoại tệ vàđược gửi tiết kiệm ngoại tệ tại ngân hàng, được rút ra cả gốc và lãi bằng ngoại tệ, được

sử dụng số ngoại tệ này để chuyển ra nước ngoài cho các mục đích được phép Ngoại tệkiều hối chuyển về không bị hạn chế về số lượng và không bị đánh thuế Gần đây nhất

là cho phép kiều bào tham gia mua bất động sản (Nghị định 71)

Ngoài ra, các quy định hiện hành về quản lý ngoại hối cũng đã tạo điều kiện thuậnlợi dễ dàng cho người Việt Nam ở nước ngoài có ngoại tệ mang theo người về nướcnhư: ngoại tệ mang về qua hải quan cửa khẩu không hạn chế về số lượng, chỉ phải khaibáo hải quan nếu vượt mức khai báo Người không cư trú (gồm cả người Việt Nam ởnước ngoài và bà con Việt kiều) được mở tài khoản tiền gửi ngoại tệ tại ngân hàng đốivới số ngoại tệ có nguồn gốc mang từ nước ngoài hoặc ngoại tệ từ nước ngoài chuyểnvào Việt Nam và được sử dụng ngoại tệ này vào nhiều mục đích khác nhau

Bước đột phá thứ hai là chất lượng chi trả kiều hối cũng đã được nâng lên Kiềuhối được chi trả tại nhà, trên khắp cả nước Cụ thể, các công ty kiều hối trong nước tiếpcận bằng cách truyền miệng, thông qua người có uy tín, đứng đầu cộng đồng người thiệt

ở từng địa phương để giới thiệu sản phẩm và nhờ họ giới thiệu cho những người quen.Phí chuyển tiền thông qua các ngân hàng, công ty trong nước chỉ bằng 1/5 so với công

ty nước ngoài,

Bên cạnh kênh chuyển tiền truyền thống là tiền mặt, nhiều công ty kiều hối đãkhai thác thêm các kênh chuyển tiền khác, Công ty kiều hối Đông Á đã ứng dụngchương trình kiều hối online giúp theo dõi đường đi của kiều hối Trước đây, khi ngườigửi hỏi tiền đã được chuyển đến tay người nhận chưa, nhân viên phải tra cứu thông tin

sổ sách rất mất thời gian Nay chỉ cần một cú nhấp chuột là có câu trả lời, thời gianchuyển tiền cho người nhận ở Việt Nam chỉ còn khoảng 8-12h (nội thành) và tối đa 24h(vùng xa xôi)

Sacombank đã triển khai dịch vụ chi trả kiều hối qua thẻ, người nhận có thể rúttiền tại bất kỳ ATM nào Tại Western Union, người gửi tiền có thể chọn cách gửi tiền vềquê từ tài khoản của mình thông qua 16 ngân hàng đại lý của công ty, hoặc sử dụng dịch

vụ chuyển tiền bằng điện thoại di động từ 70.000 điểm giao dịch đại lý tại 27 quốc gia.Hiện công ty cung cấp dịch vụ gửi tiền trực tuyến tại 17 quốc gia có số lượng lớn kiềubào sinh sống như Mỹ, Canada, Anh, Úc, Đức

1.3.2 Nhược điểm

1.3.2.1 Kiều hối - “Thiếu vẫn thiếu, thừa vẫn thừa”

Thiếu trong ngân hàng

Ở Việt Nam, kiều hối do cộng đồng người Việt sinh sống ở nước ngoài lâu nămhoặc những lao động xuất khẩu gửi về cho thân nhân và gia đình Số ngoại tệ này đượcnhiều người dân cất giữ, hoặc đơn giản hơn là bán ra thị trường tự do thông qua hệthống các cửa hàng vàng Làm như vậy không chỉ thuận tiện, mà điều đáng nói là tỷ giáluôn cao hơn ở ngân hàng

Điều này cũng giải thích vì sao thời gian qua, các ngân hàng liên tục tăng lãi suấttiền gửi bằng USD nhằm thu hút ngoại tệ cũng như hy vọng người dân sau khi nhậnkiều hối sẽ đem gửi ngân hàng Cụ thể, trong năm 2010 lãi suất huy động USD trên thịtrường tiền tệ được các ngân hàng điều chỉnh tăng với biên độ khá rộng

Theo báo cáo của NHNN, Chi nhánh TP.HCM, lượng huy động bằng ngoại tệ củacác NH ngân hàng trên địa bàn năm 2009 là 167 206 tỷ đồng, tăng 39,6% so với năm

2008 và chiếm 27,7% tổng huy động vốn của các ngân hàng

Trước Tết 2010, lãi suất huy động USD của các ngân hàng trên địa bàn tăng từ0,1% 0,3% so với trước đó và lãi suất dao động từ 3,3% - 4,5% cho các kỳ hạn dưới 12tháng Cụ thể, ngân hàng Quốc tế (VIB) đã tăng lãi suất tiền gửi đối với USD từ 0,43%.0,85%/năm ở tất cả các kỳ hạn; mức cao nhất lên tới 4,13%/năm ngân hàng TMCP SàiGòn (SCB), ngân hàng TMCP Đông Nam Á (SeABank), ngân hàng Eximbank tăngthêm khoảng 0,3%/năm cho tất cả các kỳ hạn

Tuy nhiên, lãi suất tiền gửi ngoại tệ dù đã được điều chỉnh vẫn bị khách hàngđánh giá thấp, khiến nhiều người dân rút ngoại tệ từ ngân hàng để cất giữ, đầu tư vàonhững lĩnh vực khác hoặc bán ngoại tệ lấy nội tệ gửi tiết kiệm làm nguồn tiền gửi USDcủa ngân hàng giảm đi đáng kể Trong khi đó, các doanh nghiệp xuất khẩu lại thích vayUSD vì lãi suất thấp hơn

Thừa trong dân

Trong bối cảnh lượng cung ngoại tệ đang rất lớn trên thị trường hiện nay nhưngcác Ngân Hàng lại gặp khó khăn trong việc mua USD Doanh số chi trả kiều hối quaSacombank trong năm 2009 là 850 triệu USD, nhưng chi 10% trong số đó được bản lạicho ngân hàng, và cũng rất ít người gửi lại ngân hàng

Ngoài nguyên nhân tỷ giá thấp, việc nhiều người dân không muốn bán USD chongân hàng còn là do khi họ cần mua ngoại tệ phục vụ các nhu cầu chính đáng như duhọc, du lịch, khám chữa bệnh ở nước ngoài thì thường không được NH đáp ứng, hoặcnếu có thì với số lượng rất ít và thủ tục phiền phức, Do vậy, bên cạnh thói quen mua,bán USD tại các cửa hàng vàng, nhiều người dân đã chọn cách cất giữ loại ngoại tệ này.Trong khi đó, các ngân hàng cho biết, chỉ cần 50% lượng kiều hối chuyển về được báncho ngân hàng thì sẽ giải quyết cơ bản nhu cầu ngoại tệ của các doanh nghiệp có hoạtđộng nhập khẩu

Như vậy, tỷ giá chợ đen và tỷ giá chính thức chênh lệch, nên xảy ra hiện tượngngười nhận kiều hối không bản cho ngân hàng, khiến lượng ngoại tệ lưu thông ngoài hệthống ngân hàng tăng lên làm cho nền kinh tế cũng bị “đô la hóa” trầm trọng hơn

1.3.2.2 Sử dụng kiều hối chưa hiệu quả

Lượng kiều hối vào nhiều nhưng chúng ta khai thác và sử dụng chưa thực sựmang lại hiệu quả cho nền kinh tế, Bởi ngoài việc trang trải cuộc sống, người nhận kiềuhối chưa đưa lượng tiền này đầu tư trực tiếp cho sản xuất kinh doanh mà còn để chạylòng vòng" ở các kênh đầu tư có nhiều rủi ro

Với dòng kiều hối xuất phát từ nguồn xuất khẩu lao động: đội ngũ xuất khẩu laođộng chủ yếu là nông dân nên số tiền gửi về đổ trực tiếp vào khu vực nông thôn, gópphần cải thiện đời sống của khu vực này, nó khác hẳn với kiều hối từ nguồn khác Vấn

đề nằm ở chỗ, cái thiếu nhất ở khu vực nông thôn là cơ hội kinh doanh nên số tiền nàyhầu như sẽ chuyển thành tiền tiết kiệm, là “cất giấu dưới gầm giường” hoặc tiền xây nhàgạch, bê tông Thậm chí ở một số nơi, kiều hối không những không mang lại hiệu quả

về mặt kinh tế mà còn gây ra những vấn đề về tệ nạn xã hội do người nông dân khôngbiết cách sử dụng đồng tiền Không ít người thay vì sử dụng kiều hối vào mục đích làmkinh tế, họ lại đổ vào các quán nhậu, chơi bời rồi dính vào nghiện hút lúc nào chẳnghay Kiều hối dạng này ngoài ý nghĩa cải thiện đời sống vật chất ngắn hạn, nó khôngmang tính chất thúc đẩy tăng trưởng kinh tế nông thôn - Với dòng kiều hối được gửi vềcộng động Việt kiều: Số tiền này chủ yếu đổ vào các đô thị bởi vì phần đông nhữngngười Việt trước khi đi định cư ở nước ngoài đều sống ở các đô thị Ngoài việc giúp cảithiện đời sống ngắn hạn cho những người thân, đầu tư nhà đất, chứng khoán và kinhdoanh, một phần số tiền này cũng bị “lãng phí” trong các nhà hàng, siêu thị, salon ô tô không phải với tư cách đầu tư mà đơn thuần chỉ là mua sắm Như vậy, lượng kiều hối

đổ vào đô thị ngoài việc cải thiện đời sống ngắn hạn cho gia đình, nó còn góp phần đẩygiá bất động sản lên cao, góp phần làm gia tăng nhập siêu vì nhu cầu tiêu dùng các mặthàng xa xỉ tăng

1.3.3 Cơ hội đầu tư kiếm lời

Lãi suất tiền gửi bằng USD ở Việt Nam ở mức cao (khoảng 5%/năm) trong khitiền gửi tại Mỹ có lãi suất khoảng 0,5%/năm dẫn đến hiện tượng dòng kiều hối về

"Bước chỉ để tiết kiệm nhằm hưởng lãi suất tiền gửi chứ không hề sử dụng cho mụcđích đầu tư phát triển kinh tế Đồng thời sự chênh lệch lãi suất này cũng gây khó choviệc quản lý ngoại hối và việc điều hành chính sách tiền tệ của NHNN, Con số hơn 8 tỉUSD (năm 2010) cũng là áp lực gia tăng tổng phương tiện thanh toán thông qua gia tăng

tài sản có yếu tố nước ngoài ròng (NFA), gây khó khăn cho NHNN trong kiểm soát tiềntệ.

Như vậy, đưa ra mặt trái của kiều hối chỉ là để chúng ta nhìn nhận vấn đề cho chính xáchơn chứ hoàn toàn không phủ nhận vai trò to lớn của kiều hối đối với nền kinh tế ViệtNam Trái lại, chúng ta đang và sẽ vẫn rất cần tiếp tục khơi tăng nguồn kiều hối Vấn đề

ở đây là song song với các biện pháp khơi tăng, nên thực thì các chính sách nhằm địnhhướng hoặc tạo động lực để kiều hối đầu tư vào khu vực sản xuất và các lĩnh vực conngười như giáo dục và sức khỏe cộng đồng nhằm tạo tại các hiệu ứng phát triển tíchcực về dài hạn cho đất nước

CHƯƠNG 2: TỶ GIÁ VÀ THỰC TRẠNG TỶ GIÁ Ở VIỆT NAM2.1 Tổng quan về tỷ giá hối đoái

2.1.1 Khái niệm:

Tỷ giá hối đoái được hiểu theo các đơn giản là giá cả của một đồng tiền này tínhtheo một đồng tiền khác

Có 2 cách thể hiện tỷ giá hối đoái:

Thứ nhất, tỷ giá hối đoái được thể hiện bằng: 1 số đơn vị nội tệ so với 1 đơn vịngoại tệ: USD/VND = 23000;

Thứ hai, tỷ giá hối đoái được thể hiện bằng: 1 số đơn vị ngoại tệ so với 1 đơn vịnội tệ: VND/USD = 1/23000

2.1.2 Các cách phân loại tỷ giá hối đoái

Trong giao dịch ngoại hối, tín dụng và thanh toán thương mại quốc tế, các loại tỷgiá hối đoái khác nhau được hình thành và phục vụ mục đích khác nhau Theo quanđiểm của Tài chính quốc tế thì có tỷ giá hối đoái được chia làm 4 loại:

 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa

 Tỷ giá hối đoái thực

 Tỷ giá hối đoái danh nghĩa đa phương

 Tỷ giá hối đoái thực đa phương

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa là giá của một đồng tiền so với một đồng tiền khác màchưa đề cập đến tương quan sức mua hàng hóa, dịch vụ giữa chúng hay lạm phát

Tỷ giá hối đoái thực giữa hai đồng tiền bằng tỷ giá hối đoái danh nghĩa đã đượcđiều chỉnh yếu tố lạm phát giữa nước trong với nước ngoài

RER = e.P*/PNgoài ra, tỷ giá này còn biểu thị tỷ số giữa giá hàng hóa nước ngoài so với giáhàng hóa trong nước (đã được quy về cùng đơn vị tiền tệ) Vì vậy, Nếu RER = 1 cónghĩa là các hàng hóa này ngang giá nhau RER > 1 thì hàng hóa nước ngoài mắc hơnmột cách tương đối so với hàng hóa trong nước (hay ta nói đồng tiền nước này bị địnhgiá thấp) Ngược lại, RER < 1 có nghĩa giá hàng hóa nước ngoài rẻ hơn một cách tươngđối so với hàng hóa trong nước (đồng tiền nước này bị định giá cao)

Tỷ giá hối đoái danh nghĩa đa phương: là tỷ giá đo lường giá trị đối ngoại hay sứcmua đối ngoại của một đồng tiền so với các đống tiền khác của các nước đối tác Nóphản ánh mối quan hệ bình quân giữa tỷ giá song phương của một đồng tiền so với đồngtiền khác.

Công thức: NEER=∑

j=1

n

wjej

Dựa vào công thức này có thể kết luận, nếu NEER tăng thì đồng nội tệ giảm giá

so với tất cả các đồng tiền được so sánh còn lại Ngược lại, nếu NEER giảm thì đồngnội tệ tăng giá so với tất cả các đồng tiền được so sánh còn lại

Tỷ giá hối đoái thực đa phương: bằng tỷ giá hối đoái danh nghĩa đa phương đãđược điều chỉnh tỷ lệ lạm phát, do đó, nó phản ánh tương quan sức mua đối ngoại giữađồng nội tệ so với các đồng tiền còn lại

Công thức: REER = NEER x CPIW

CPIVNNếu REER tăng thì VNĐ mất giá so với tất cả các đồng tiền được so sánh còn lại.Ngược lại, nếu REER giảm thì đồng nội tệ tăng giá so với tất cả các đồng tiền được sosánh còn lại

2.2 Thực trạng của tỷ giá hối đoái tại việt nam từ năm 2008 đến nay:

2.2.1 Giai đoạn năm 2008

Khi cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu xảy ra, năm 2008 là một năm mà tỷ giáhối đoái đầy biến động và được coi là biến động nhất trong lịch sử tỷ giá hối đoái củaViệt Nam Khi mà phải đến 3 lần NHNN nới lỏng biên độ thay đổi của tỷ giá

Lần thứ nhất là vào 2/2008 khi mà theo số liệu thống kê có hơn 60000 kiều hối vềnước mang theo 300-400 triệu USD khiến lượng USD tăng cao dẫn đến nhu cầu đổi nội

tệ để tiêu dùng vầ sinh hoạt lớn Đồng VND tăng giá, tỷ giá USD/VND giảm mạnhnhưng với sự can thiệp của NHNN thì tỷ giá vẫn được ổn định, biên độ 0,5-1.1%

Biểu đồ 2.2: Tỷ giá USD/VND tại Việt Nam năm 2008

Lần thứ 2 vào 27/6/2008, Đây cũng là giai đoạn mà giá tỷ giá VND/USD bất ổnđịnh nhất khi mà trên thị trường đầu năm tỷ giá chỉ xoay quanh ở mức 15.000 đến16.000 VND/1 USD, vậy mà chỉ trong vòng 5 tháng, con số này suýt soát chạm ngưỡng19.500 VND Nguyên nhân do nhu cầu sử dụng ngoại tệ quá lớn của doanh nghiệp vànhà đầu tư nước ngoài khi khủng hoảng diễn ra

Lần thứ 3 là 7/11/2008, do làn sóng thoái vốn đầu tư ngoại trên thị trường chứngkhoán

2.2.2 Giai đoạn 2009-2010

Năm 2009, tiếp tục làn sóng 4 tháng cuối năm 2008, biên độ tỷ giá lại được nớilên mức 5% kéo tỷ giá trên thị trường vượt ngưỡng 18.000 VND/USD Cuối năm 2009,bằng một loạt các biện pháp nhằm thực hiện việc bình ổn tỷ giá như nâng lãi suất VND,nâng tỷ giá liên ngân hàng, yêu cầu các doanh nghiệp bán ngoại tệ cho các ngân hàngthương mại… từ đó đã đẩy lùi được tình trạng bất ổn của tỷ giá

Từ cuối năm 2009 đến năm 2010, biên độ lãi suất đã được hạ xuống chỉ còn 3%.Trong giai đoạn này tỷ giá trên thị trường chủ yếu xoay quanh giá bán ở mức 18.000VND – 19.000 VND/USD