Các nhân tố khách quan ảnh hưởng tới việc yêu thích môn phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học của sinh viên đh ngoại thương

Vì vậy, nhóm chúng em lựa chọn đề tài: “ Các nhân tố khách quan ảnh hưởng tới việc yêu thích môn phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học của sinh viên ĐH Ngoại Thương”.. Mục đích nghiê

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay, môn học Phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học đóng vai trò vô

cùng quan trọng không chỉ trong việc hướng dẫn kiến thức mà còn định hướng thực tiễn cho sinh viên Trong thời gian gần đây, nhà trường và các thầy cô giáo trường

ĐH Ngoại thương đang rất chú trọng và khuyến khích sinh viên tham gia thực hành nghiên cứu khoa học Tuy nhiên, theo cái nhìn tổng quan, phần lớn sinh viên vẫn chưa dành nhiều sự quan tâm cho môn học này Vì vậy, nhóm chúng em lựa chọn

đề tài: “ Các nhân tố khách quan ảnh hưởng tới việc yêu thích môn phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học của sinh viên ĐH Ngoại Thương”.

Để phân tích, nghiên cứu về vấn đề, nhóm sử dụng kết hợp nhiều phương pháp như: Phân tích, nghiên cứu tài liệu, quan sát, điều tra Nhóm em đã thực hiện một cuộc khảo sát thực tế, dùng Form lấy ý kiến online của các bạn sinh viên đã từng học môn nghiên cứu khoa học trong tường Kết quả khảo sát, điều tra thu được 10 ý kiến đóng góp, làm cơ sở cho những phân tích, đánh giá được đưa ra trong bài

2 Mục đích nghiên cứu

- Đo lường cụ thể về ảnh hưởng của các yếu tố bên ngoài đến hứng thú học môn Phương pháp nghiên cứu khoa học của sinh viên Ngoại thương

- Đưa ra những giải pháp cụ thể

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Sinh viên Đại học Ngoại thương đã và đang học môn Phương pháp nghiên cứu khoa học

- Phạm vi nghiên cứu:

• Phạm vi nội dung: đánh giá các tác nhân khách quan ảnh hưởng đến

sự yêu thích môn học của sinh viên

• Phạm vi không gian: Trường đại học Ngoại thương Hà Nội

• Phạm vi thời gian: Tất cả các niên khóa kể từ khi có môn học này đến thời điểm hiện tại

4 Kết cấu của bài nghiên cứu

Bài nghiên cứu được thực hiện nhằm phân tích các nhân tố tác động tới việc yêu thích môn học Phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học của sinh viên trong trường, tìm ra những nhu cầu thực tế của sinh viên đối với môn học này Từ đó, nhóm em xin kiến nghị những giải pháp góp phần giúp sinh viên có niềm yêu thích học tập hơn Bài nghiên cứu gồm có ba phần:

Chương I: Cơ sở lý luận về những nhân tố ảnh hướng đến việc yêu thích môn Phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học

Chương II: Nhận xét, đánh giá

Chương III: Giải pháp

Trong quá trình thực hiện, các thành viên đều nghiêm túc, chăm chỉ, hoàn thành đúng nhiệm vụ, yêu cầu theo phần việc của mình Mặc dù nhóm em đã cố gắng nghiên cứu và tìm tòi nhưng trong quá trình thực hiện khó tránh khỏi những sơ sót

và hạn chế Nhóm 17 rất mong nhận được những nhận xét, đánh giá và đóng góp ý kiến từ phía cô giáo để bài tập này được hoàn thiện hơn

B PHẦN NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN NHỮNG NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN VIỆC YÊU THÍCH MÔN THỰC HÀNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

Có nhiều định nghĩa khác nhau về hứng thú Tuy nhiên, trong nghiên cứu này

sử dụng định nghĩa “hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân với những đối

tượng nào đó vừa có ý nghĩa trong đời sống vừa mang lại sự khoái cảm cho cá nhân trong hoạt động” của tác giả Huỳnh Văn Sơn [2, tr.196] Học hay còn gọi

là học tập, học hành, học hỏi quá trình tiếp thu cái mới hoặc bổ sung, trau dồi các kiến thức, kỹ năng, kinh nghiệm, giá trị, nhận thức hoặc sở thích và có thể liên quan đến việc tổng hợp các loại thông tin khác nhau Từ định nghĩa về hứng thú và học tập ở trên, hứng thú học tập chính là thái độ của chủ thể đối với đối tượng của hoạt động học tập, vì sự lôi cuốn về tình cảm, ý nghĩa thiết thực trong quá trình nhận thức Từ cách hiểu về hứng thú học tập ở trên, có nhiều yếu tố ảnh hưởng đến hứng thú học tập môn Phương pháp nghiên cứu khoa học Yếu tố ảnh hưởng được chia làm 2 nhóm yếu tố chính: yếu tố chủ quan xuất phát từ chính mỗi cá nhân sinh viên và yếu tố khách quan bên ngoài chi phối

Chủ quan:

• Trình độ phát triển trí tuệ của người học: Đây là yếu tố quan trọng giúp sinh

viên nhận thấy tầm quan trọng của việc học môn học này có ý nghĩa như thế

nào đối với cuộc sống và nghề nghiệp sau này của mình;

• Thái độ đúng đắn đối với nội dung môn học: Khi sinh viên có trình độ phát triển trí tuệ, họ sẽ thể hiện thái độ học tập tích cực, chủ động, sáng tạo để

chiếm lĩnh tri thức, kỹ năng, kỹ xảo khi học môn này

Khách quan:

• Đặc điểm môn học: là cơ cấu, nội dung, tính chất, sự sắp xếp chương trình

môn học theo đặc điểm của ngành học

• Người dạy: bộc lộ qua trình độ chuyên môn, năng lực sư phạm, thái độ trong

việc tổ chức, điều khiển quá trình dạy - học Đây được xem là yếu tố quan trọng tạo nên hứng thú ở người học

• Điều kiện cơ sở vật chất: tài liệu, sách vở, phương tiện dạy học Tuy không

phải là yếu tố quyết định nhưng là yếu tố cần thiết tác động đến kết quả học tập của người học Nếu được học tập trong điều kiện vật chất đầy đủ người học thấy thoải mái, dễ chịu, giúp họ học tập tốt hơn

• Môi trường học tập: là không khí lớp học, mối quan hệ với bạn bè, thầy cô…

trong tập thể có nề nếp, có sự thi đua học tập cũng là yếu tố giúp từng cá nhân vươn lên trong học tập

Trong bài viết này, chúng em chỉ nghiên cứu về các ảnh hưởng khách quan để có thể đưa ra những kết quả sát nhất với thực tế

CHƯƠNG 2: NHẬN XÉT ĐÁNH GIÁ

Phần 1 Bảng hỏi phiếu điều tra những nhân tố khiến sinh viên yêu thích môn học Thực hành phương pháp nghiên cứu khoa học ở trường Đại học Ngoại thương:

1 Về chương trình giảng dạy

- Nội dung môn học hấp dẫn, đa dạng

- Có tính ứng dụng cao

- Kiến thức phong phú, dễ đọc và dễ tìm hiểu

2 Về thái độ giảng dạy của giảng viên

− Tâm huyết, nhiệt tình

− Hài hước, gần gũi với SV

− Đúng giờ giấc (Lên lớp đúng giờ, tan học không quá sớm)

− Cho điểm công bằng, hợp lý

3 Về cách giảng dạy

− Truyền đạt lôi cuốn và có nhiều ví dụ minh họa thực tế

− Không điểm danh nhiều

− Không phải làm bài tập nhóm

4 Nhân tố khác

− Thầy/cô giáo đẹp trai, xinh gái hoặc phong cách ăn mặc thu hút

− Không khí lớp học sôi nổi

− Chất lượng phòng học tốt (có đủ quạt, máy lạnh, máy chiếu, mic không ồn)

− Tài liệu học tập phong phú, dễ tìm kiếm

5 Phần cuối

− Ý kiến khác của bạn

− Họ & tên của bạn

− Giới tính

− Ngành học của bạn

− Địa chỉ email để nhận kết quả

Ghi chú: Sinh viên cho điểm từ 0 - 3 cho những nhân tố tương ứng với mức độ

quan trọng của bản thân:

0: Không ảnh hưởng gì

1: Ảnh hưởng một chút

2: Ảnh hưởng nhiều

3: Rất ảnh hưởng

Phần 2 Mức điểm trung bình

Bảng 1 Mức điểm trung bình

Về chương trình Về thái độ giảng dạy của Về phương pháp giảng Các nhân tố khác

học dụng phú, tình gũi (Lên bằng, và có nhiều bài tập xinh gái học học vụ

mic không ồn)

Dựa trên kết quả khảo sát, có thể kết luận: sinh viên cho rằng nhân tố tâm huyết,

nhiệt tình cũng như cách dạy truyền đạt, lôi cuốn của giảng viên là quan trọng nhất;

những nhân tố như hài hước, gần gũi, chất lượng phòng học tốt, không khí lớp học

sôi nổi khá là quan trọng; và yếu tố vẻ ngoài của giảng viên là kém quan trọng nhất

trong việc quyết định sự yêu thích đối với môn học thực hành phương pháp nghiên

cứu khoa học

Phần 3 Nhận xét đánh giá

Về chương trình Về thái độ giảng dạy của Về phương pháp giảng Các nhân tố khác

học dụng phú, tình gũi (Lên bằng, và có nhiều bài tập xinh gái học học vụ

mic không ồn)

(Theo kết quả Bảng 1 Mức điểm trung bình)

Kết quả khảo sát chỉ ra rằng các tiêu chí mà nhóm đưa ra như thái độ giảng dạy

của giảng viên, cách giảng dạy và một số nhân tố khách quan khác, đều có sự ảnh

hưởng tương đối lớn tới việc sinh viên yêu thích môn Phương pháp thực hành

nghiên cứu khoa học Cụ thể, với mức điểm trung bình 2,42/3, sự tâm huyết, nhiệt

tình cũng như khả năng truyền đạt thu hút của giảng viên là yếu tố có sức ảnh

hưởng lớn nhất Trong bất cứ môn học nào, việc giảng viên nhiệt tình giảng dạy một

cách lôi cuốn và có nhiều ví dụ minh họa thực tế sẽ khiến sinh viên dễ dàng hiểu sâu

được kiến thức môn học và dễ dàng vận dụng vào các trường hợp thực tế

Ngoài ra, yếu tố về chất lượng phòng học cũng được sinh viên chú trọng Với mức

điểm 2,30/3, đây là yếu tố quan trọng xếp thứ hai trong danh sách này Việc cải thiện

cơ sở vật chất, các trang thiết bị trong phòng học ( ví dụ như đủ quạt, điều hòa, máy

chiếu, micro, phòng cách âm tốt…) là điều thiết yếu bởi đây là những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến công tác dạy và học

Yếu tô ít ảnh hưởng đến hứng thú học tập của sinh viên nhất chính xác là vẻ ngoài của giáo viên Với điểm trung bình 1,70/3, có thể thấy rõ là sinh viên quan tâm nhiều đến chất lượng giảng dạy cũng như kiến thức nhiều hơn là các yếu tố bên ngoài

Bên cạnh những tiêu chí nêu trên, khảo sát cũng thu về thêm được một số ý kiến đóng góp từ các bạn sinh viên làm khảo sát Theo đó, các bạn sinh viên cho rằng việc yêu thích môn Phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học còn xuất phát từ nội dung và vai trò của môn học Đây là môn học có tính ứng dụng cao, giúp sinh viên nâng cao khả năng tư duy logic, kỹ năng tìm kiếm thông tin, phân tích xử lý dữ liệu…, nắm rõ được quy trình và cách thức làm một bài báo cáo nghiên cứu khoa học Điều này đặc biệt có ích đối với sinh viên năm cuối chuẩn bị hoàn thành báo cáo thực tập và khóa luận tốt nghiệp

Từ kết quả khảo sát này, nhóm chúng tôi xin đề xuất một số giải pháp sau đây để phía nhà trường, giảng viên có thể khắc phục những hạn chế tồn tại nhằm cải thiện chất lượng môn học Phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học

CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP

Để khắc phục những tồn tại của môn nghiên cứu khoa học tại trường ĐH Ngoại thương, cần thực hiện những giải pháp sau đây:

1 Tạo động lực cho sinh viên: Nhà trường có hỗ trợ kinh phí cho sinh viên

NCKH theo mức độ hoàn thành đề tài, đề tài có tính ứng dụng cao và có chế độ khen thưởng như sự ghi nhận cho những nỗ lực, sáng tạo và nghiên cứu khoa học nghiêm túc của sinh viên Đồng thời, nhà trường tích cực liên kết với các doanh nghiệp cần ứng dụng sản phẩm NCKH của sinh viên Như vậy, các công trình NCKH vừa nhận được đầu tư của các doanh nghiệp, vừa có iễn.ý nghĩa áp dụng vào thực tế:

✓ Buổi đầu tiên giảng viên cần nhấn mạnh hơn về tầm quan trọng của môn học trong việc viết báo cáo, khóa luận Đặc biệt nếu sinh viên có điều kiện đi du học hoặc học thạc sĩ thì nó cũng hữu ích trong công tác nghiên cứu.

✓ Giảng viên đặt câu hỏi cho sinh viên, khiến lớp học sôi động và sinh viên chú

ý vào bài giảng hơn,

2 Thay đổi nhận thức của sinh viên: Giảng viên hướng dẫn cho sinh viên thấy

được tầm quan trọng của hoạt động này, đồng thời hướng dẫn từng bước thực hiện nghiên cứu như thế nào, cần định hướng cho sinh viên lựa chọn những đề tài phù hợp với thực tiễn, trình độ kiến thức và phù hợp với ngành nghề được đào tạo để sinh viên thấy rằng đây không phải là một công việc quá khó và mình hoàn toàn có thể làm được

3 Đầu tư cơ sở vật chất: Cơ sở vật chất cho hoạt động NCKH là thư viện

internet, môi trường nghiên cứu và kinh phí Đây là những điều kiện không thể thiếu cho hoat đông NCKH và rất cần sự quan tâm của các cấp lãnh đạo trong và ngoài trường:

✓ Thư viện cần có nhiều sách và tài liệu tham khảo, có nhiều nguồn tài liệu mở

kết nối với thế giới, đặc biệt cần có nhiều sản phẩm NCKH mới, phong phú, đa dạng

ở trong nước và quốc tế.Sinh viên có thể chọn lọc những khóa luận tốt nghiệp, những tiểu luận môn học có giá trị, những công trình, bài báo trên thế giới mang tính khoa học cao để tham khảo.

✓ Hệ thống máy tính hòa mạng internet cần hoàn thiện và bổ sung trong các khu

thư viện, ký túc xá, lớp học.

4 Nâng cao chất lượng giảng dạy: Giảng viên cần phải đổi mới phương pháp dạy

học; ứng dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực; thường xuyên kết nối và cập nhập thông tin mới, áp dụng công nghệ thông tin vào dạy học; tăng cường mô phỏng, số hóa bài giảng; triển khai đào tạo trên mạng nhằm tạo điều kiện về thời gian cho

sinh viên; tập trung dạy sinh viên cách tư duy phản biện và tư duy sáng tạo, cách phát hiện vấn đề mới

5 Cần cải tiến chương trình học Chương trình học hiện nay còn nặng về lý

thuyết, chưa chú trọng đến thực hành, khối lượng những môn học không liên quan đến chuyên ngành chiếm tỷ lệ khá lớn

C KẾT LUẬN

Như vậy, từ những dữ liệu về các nhân tố ảnh hưởng, cùng những phân tích, nhận xét, đánh giá, nhóm em đã có cái nhìn tổng quan về vấn đề yêu thích môn học Phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học của sinh viên Đại học Ngoại Thương

Có thể nói, môn học Phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học trở thành môn học bổ ích, lôi cuốn và hấp dẫn sinh viên không chỉ bởi tầm quan trọng của những kiến thức mà môn học truyền đạt- giúp sinh viên có tư duy logic, khả năng tìm kiếm thông tin và phân tích dữ liệu… ; mà hơn thế nữa đó là thái độ thân thiện cởi mở của giảng viên- sinh viên, đó là tầm hiểu biết sâu rộng và lối truyền đạt tâm huyết của giảng viên đã truyền cho sinh viên chúng em thêm niềm đam mê học tập Bên cạnh đó, một yếu tố tác động không hề nhỏ đến tâm lý dạy và học- đó là cơ sở vât chất của trường đang không ngừng được cải thiện và hiện đại hơn, tiếp thêm cho động lực học tập và giảng dạy, đồng thời tạo môi trường thoải mái và tiện nghi nhất

để sinh viên có thể tiếp thu được kiến thức của môn học

Trong phạm vi nghiên cứu của đề tài, nhóm chúng em đã có những nhận xét, đánh giá dựa trên những số liệu thu được, từ đó có một số đề xuất về giải pháp đã nêu trong chương 3 này, mong muốn được góp một phần nhỏ trong việc khắc phục những tồn tại và phát huy những ưu điểm của môn học Phương pháp thực hành nghiên cứu khoa học, để môn học được hoàn thiện hơn và trở thành môn học được tất cả giảng viên cũng như sinh viên đều yêu thích