TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI 1.1 Nghiên cứu về các doanh nghiệp ở Hoa Kỳ Christopher J Collins, Kevin D Clark 2003 nghiên cứu sự ảnh hưởng của việc quản trị nhân sự tới hi
Trang 1TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VỀ ẢNH HƯỞNG CỦA QUẢN TRỊ NHÂN LỰC TỚI KẾT QUẢ SẢN XUẤT KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở NƯỚC NGOÀI
1.1 Nghiên cứu về các doanh nghiệp ở Hoa Kỳ
Christopher J Collins, Kevin D Clark (2003) nghiên cứu sự ảnh hưởng của việc quản trị nhân sự tới hiệu quả hoạt động của công ty đặc biệt chỉ ra mức độ ảnh hưởng của chiến lược xây dựng mạng lưới nhân sự giữa các nhóm quản trị cấp cao Kết quả từ một nghiên cứu tại Mỹ với 73 công ty công nghệ cao cho thấy mối quan
hệ giữa các hoạt động nhân sự và hiệu suất công ty cho biết việc sử dụng chiến lược quản trị nhân sự thông qua mạng lưới xã hội của các nhà quản lí cấp cao đã làm tăng trưởng doanh số và tăng trưởng cổ phiếu của các công ty
Mark A Huselid (1995) nghiên cứu đánh giá toàn diện sự ảnh hưởng của các chiến lược quản trị nhân sự tới hiệu quả hoạt động của công ty Kết quả được đưa ra dựa trên mẫu khảo sát số liệu của gần một nghìn doanh nghiệp tại Mỹ cho thấy việc xây dựng các chiến lược quản trị nhân sự có tác động đáng kể đối với doanh thu của công ty, năng suất làm việc của các nhân viên trong công ty và ảnh hưởng tới khả năng tài chính trong ngắn và dài hạn của công ty
Trang 2Kamal Birdi, Chris Clegg, Malcolm Patterson, Andrew Robinson, Chris B Stride, Toby D Wall, Stephen J Wood (2008) nghiên cứu và đo lường giá trị tương đối của các chiến lược nhân sự như trao quyền, chiến lược dựa trên tâm lý học, đào tạo mở rộng, thông qua một nghiên cứu về hiệu quả kinh doanh của 308 công ty tại Mỹ có sử dụng các chiến lược trên trong hơn 22 năm Kết quả cho thấy lợi ích từ việc trao quyền và đào tạo mở rộng Tuy nhiên, không có chiến lược nhân sự nào liên quan trực tiếp đến năng suất của các công ty
Mark A Huselid, Susan E Jackson và Randall S Schuler (1997) nghiên cứu hiệu quả của quản lý nhân lực mang tính kỹ thuật và chiến lược đóng vai trò như các nhân tố quyết định tới hoạt động của doanh nghiệp Nghiên cứu được thực hiện trên 293 doanh nghiệp Hoa Kỳ và kết quả cho thấy, việc quản lý nhân sự mang tính
kỹ thuật có hiệu quả cho doanh nghiệp hơn việc quản lý nhân sự mang tính chiến lược Nhìn chung, ở hiện tại và trong tương lai gần, các doanh nghiệp lớn tại Hoa
Kỳ sẽ đạt được mức phát triển tiềm năng bằng cách nâng cao hiệu quả quản lý nhân lực
1.2 Nghiên cứu về các doanh nghiệp ở Châu Âu
Albana Berisha Qehaja và Enver Kutllovci (2015) nghiên cứu về vai trò của nguồn nhân lực trong việc đạt lợi thế so sánh, dựa trên 7 công ty phân phối bán buôn các sản phẩm thức ăn và phi thức ăn tại Cộng hòa Kosovo cùng tổng cộng 35
Trang 3giám đốc và quản lý được khảo sát tại đây Kết quả là 50% số doanh nghiệp được khảo sát tại Kosovo có phòng ban nhân sự, cho thấy nguồn nhân lực chính là một trong những nguồn lực quan trọng nhất đối với một công ty và nguồn nhân lực có thể tạo ra được lợi thế cạnh tranh cho công ty ấy
Andrés B Raineri (2011) nghiên cứu về thay đổi thực tiễn quản lý và ảnh hưởng của nó tới kết quả thay đổi nhận thức Kết quả nghiên cứu dựa trên 90 tổ chức tại Chile cho thấy, sau khi kiểm soát quy mô tổ chức, thay đổi cường độ hoạt động, việc thay đổi các chiến lược quản lý nhân sự có tác động đáng kể đến việc hoàn thành các mục tiêu, nhưng kết quả không cho thấy tác động đến đáng kể về doanh số, kết quả tài chính của công ty, năng suất hoạt động và hiệu suất của nhân viên
1.3 Nghiên cứu về các doanh nghiệp ở Malaysia
Zaini Abdullah, Nilufar Ahsan và Syed Shah Alam (2009) nghiên cứu ảnh hưởng của quản trị nhân lực tới kết quả hoạt động kinh doanh thông qua các công ty
tư nhân tại Malaysia, dựa trên khảo sát 153 nhà quản trị từ Selangor Kết quả nghiên cứu cho thấy việc đào tạo và phát triển, làm việc nhóm, sắp xếp nhân sự và thẩm định quá trình hoạt động động có sự ảnh hưởng mang tính tích cực và quan trọng tới hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp tư nhân tại Malaysia
Trang 4Zurina Adnan, Hazman Shah Abdullah và Jasmine Ahmad (2011) nghiên cứu ảnh hưởng trực tiếp của quản trị nhân lực tới hoạt động tài chính của các doanh nghiệp chuyên nghiên cứu và phát triển (R&D) tại Malaysia Nghiên cứu dựa trên kết quả khảo sát 64 doanh nnghiệp R&D, kết quả của EFA và CFA xác nhận có 4 yếu tố trong thực tiễn quản trị nhân lực: sự tham gia, khen thưởng, đào tạo & phát triển và thực hành làm việc nhóm Kết quả hồi quy cho thấy sự tham gia và khen thưởng có ảnh hưởng tích cực và quan trọng tới hoạt động tài chính của doanh nghiệp trong khi việc đào tạo & phát triển đem lại tác động tiêu cực Ngoài ra, không có mối liên hệ đáng kể giữa thực hành làm việc nhóm và hiệu quả tài chính tại các doanh nghiệp R&D của Malaysia
1.4 Nghiên cứu về các doanh nghiệp nói chung
Patrick M Wright, Timothy M Gardner và Lisa M Moynihan (2003) nghiên cứu tác động của các hoạt động nhân sự và cam kết của tổ chức đối với hiệu suất hoạt động và khả năng sản xuất của các đơn vị kinh doanh Nghiên cứu được tiến hành với mẫu 50 đơn vị kinh doanh độc lập trong cùng một tập đoàn, kết quả cho thấy cả cam kết của tổ chức và các chiến lược nhân sự có liên quan đáng kể đến hiệu quả hoạt động cũng như lợi nhuận trước thuế của các công ty
Huselid (1995) nghiên cứu ảnh hưởng của quản lý nhân lực tới doanh thu, năng suất và hoạt động tài chính của tổ chức Nghiên cứu được thực hiện trên tập
Trang 5hơn 100 doanh nghiệp uy tín đã lập luận rằng việc nâng cao hiệu suất người lao động sẽ được phản ánh trong hiệu suất và kết quả kinh doanh của công ty tốt hơn Trên một loạt các doanh nghiệp ở các ngành công nghiệp và quy mô doanh nghiệp khác nhau, tác giả đã tìm thấy bằng chứng cụ thể cho giả thuyết mối liên quan giữa tài chính doanh nghiệp, tiền lương người lao động và năng suất lao động Từ đó, tác giả đưa ra kết luận và hàm ý nhằm nâng cao chất lượng người lao động nhằm gia tăng hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp
Ravi K S1 , Dr Santosh Kumar A N (2013) đã có nghiên cứu mối liên hệ giữa tiền thưởng - tiền phạt đối với người lao động và sự ảnh hưởng đến kết quả hoạt động kinh doanh trong các doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs) Nghiên cứu chỉ
ra rằng sự khác biệt rõ ràng về phương sai kết quả kinh doanh của doanh nghiệp áp dụng hình thức thưởng phạt đối và doanh nghiệp không áp dụng Từ đó đề ra các chính sách hợp lý nhằm thúc đẩy hiểu suất của người lao động nhằm nâng cao kết quả kinh doanh của doanh nghiệp
P.V.C Okoye và Raymond A Ezejiofor (2013) nghiên cứu về ảnh hưởng của nguồn nhân lực đối với năng suất lao động của tổ chức chỉ ra rằng phát triển nguồn nhân lực, công cụ tạo động lực, đào tạo, v.v làm cho người lao động có hiệu quả hơn với công việc khác nhau của họ Trong tất cả các khía cạnh của nỗ lực của con người, đó là các công ty tư nhân hoặc công cộng Không còn cần thiết phải
Trang 6nhấn mạnh quá mức vào những gì phát triển nguồn nhân lực hiệu quả có thể làm cho bất kỳ tổ chức nào thấm nhuần thực tiễn
Casey Ichniowski, Kathryn Shaw, Giovanna Prennushi (1995) nghiên cứu ảnh hưởng của quản lý nhân lực tới năng suất; áp dụng một hệ thống chặt chẽ và phân tích và đưa ra kết luận rằng các yếu tố công việc mới bao gồm các nhóm làm việc, phân công công việc linh hoạt, bảo đảm việc làm, đào tạo nhiều công việc và phụ thuộc nhiều vào lương thưởng, tạo ra mức năng suất cao hơn đáng kể so với các cách tiếp cận 'truyền thống' liên quan đến thu hẹp định nghĩa công việc, quy tắc làm việc nghiêm ngặt và trả lương hàng giờ với sự giám sát chặt chẽ Ngược lại, việc áp dụng các đổi mới thực hành công việc cá nhân trong sự cô lập không có ảnh hưởng đến năng suất
Casey Ichniowski và Kathryn Shaw (2003) nghiên cứu về việc thực hiện quản lý nguồn nhân lực ảnh hưởng tới các quy trình sản xuất cụ thể như thế nào Kết quả nghiên cứu cho thấy vấn đề thiết kế tổ chức nhằm tối ưu hóa hiệu suất từ các công nhân của các doanh nghiệp là một vấn đề quản lý phức tạp, tuy nhiên; chất lượng lao động cao hay thấp là phụ thuộc vào môi trường làm việc
Muhammad Hamid, Sumra Maheen, Ayesha Cheem và Rizwana Yaseen (2017) trong nghiên cứu về tác động của quản lý nhân sự đối với hiệu quả của tổ chức quản lý phúc lợi cho nhân viên gắn liền với hiệu quả tổ chức Hơn nữa, hiệu
Trang 7quả của sự phát triển nhân viên và hành vi công dân tổ chức cũng là thước đo hiệu suất của tổ chức
Anthony Igwe, J U J Onwumere, Obiamaka P Egbo (2013) với nghiên cứu
về sử dụng quản lý nhân sự làm công cụ cho thành công của tổ chức chỉ ra rằng vấn
đề quản lý nguồn nhân lực như một công cụ để đạt được các mục tiêu và mục tiêu của bất kỳ tổ chức nào cũng được nhấn mạnh Do đó, điều bắt buộc là các nhà quản
lý nhân sự phải hoàn thành đầy đủ các mục tiêu và mục tiêu của bất kỳ tổ chức nào,
cả tổ chức và nhân viên phải đồng ý với những gì sẽ có lợi cho cả hai
Nghiên cứu về ảnh hưởng của nguồn nhân sự đối với sự hài lòng của nhân viên và hiệu quả của tổ chức của Huan Ming Chuang, Mao Jen Liu, You Shiang Chen (2015) chỉ ra rằng sự hài lòng của nhân viên ảnh hưởng tích cực đến các cam kết tình cảm và quy phạm, trong khi hai loại cam kết này không ảnh hưởng tích cực đến chất lượng dịch vụ Hơn nữa, cam kết tình cảm và cam kết chuẩn mực mà nhân viên thể hiện đối với tổ chức của họ chủ yếu bắt nguồn từ sự hài lòng trong công việc hơn là thực tiễn nhân sự
Garry (2003) không chỉ nghiên cứu ảnh hưởng của các chiến lược nhân sự tiên tiến tới hiệu suất của doanh nghiệp mà còn cho thấy cả sự ảnh hưởng của việc tạo môi trường làm việc thoải mái cho nhân viên tới chỉ số này Mô hình được đưa
ra cho thấy các quyết định về nhân sự có ảnh hưởng cả trực tiếp và gián tiếp đến kết
Trang 8quả hoạt động của công ty Trong mô hình, các quyết định về nhân sự phát huy tác dụng gián tiếp của chúng bằng cách làm tăng hoặc giảm áp lực trong môi trường làm việc và lần lượt tạo ra những sự thay đổi tiếp theo trong bộ máy quản trị công ty
2 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở TRONG NƯỚC
Đinh Văn Tới (2018) nghiên cứu về tác động của quản trị nhân lực đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp Việt Nam Tác giả đã hệ thống hoá cơ sở lý luận về tác động của quản trị nhân lực đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp Từ đó đề xuất được mô hình nghiên cứu tương đối toàn diện, tổng hợp có căn cứ lý luận và thực tiễn về các yếu tố ảnh hưởng tới kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp và hoạt động quản trị nhân lực Nghiên cứu chỉ ra đào tạo kỹ năng có tác động đến 4/5 tiêu chí kết quả hoạt động kinh doanh (các kết quả tài chính ROA và lợi nhuận trước thuế, sự hài lòng của khách hàng và khả năng sáng tạo); hoạt động tuyển dụng sàng lọc có vai trò quan trọng đến 2 yếu tố bao gồm ROA và lợi nhuận trước thuế của doanh nghiệp Từ đó, tác giả đưa ra các chính sách hàm ý nâng cao chất lượng và quản trị nhân lực phù hợp
Lê Thị Kim Anh (2015) nghiên cứu tác động của quản trị nguồn nhân lực đến hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ trên địa bàn
Trang 9tỉnh Thái Nguyên Nghiên cứu chỉ ra rằng các chương trình đào tạo của doanh nghiệp vừa và nhỏ dựa trên đánh giá nhu cầu, đánh giá công việc của nhân viên, ứng dụng trực tiếp vào công việc của nhân viên sẽ mang đến những tác động thuận chiều đến hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh, đồng thời chỉ ra rằng việc thực hành tốt quản trị nguồn nhân lực sẽ giúp cho các doanh nghiệp vừa và nhỏ nâng cao được lợi nhuận cũng như hiệu quả sản xuất kinh doanh
Trần Kim Dung và Văn Mý Lý (2006) nghiên cứu về ảnh hưởng của thực tiễn quản trị nguồn nhân lực đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp nhỏ và vừa Nghiên cứu thực hiện đo lường ảnh hưởng của thực tiễn hoạt động quản trị nguồn nhân lực đến kết quả hoạt động trong các doanh nghiệp nhỏ và vừa theo nhận thức của nhân viên Nghiên cứu áp dụng phương pháp mô hình phương trình cấu trúc và dựa trên mẫu khảo sát từ 204 doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn TP HCM Nghiên cứu cho thấy ảnh hưởng dương của đào tạo (0.386); chế độ đãi ngộ lương, thưởng (0.344) đến kết quả kinh doanh; và ảnh hưởng dương của cơ hội thăng tiến (0.357), đào tạo (0.201) đến khả năng thu hút giữ nhân viên giỏi trong các doanh nghiệp Kết quả nghiên cứu chỉ ra mối quan hệ rất chặt chẽ và liên tục của thực tiễn
về đào tạo, đánh giá nhân viên, chế độ đãi ngộ lương thưởng, thăng tiến và ra quyết định trong tác động đến kết quả hoạt động của doanh nghiệp
Trang 10Phan Thị Minh Lý (2011) phân tích tác động của các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Thừa Thiên Huế Dựa trên kết quả khảo sát 112 doanh nghiệp vừa và nhỏ (DNVVN) trên địa bàn tỉnh Thừa Thiên - Huế, bài viết xác định và lượng hoá tác động của bốn nhóm nhân tố đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp nghiên cứu Kết quả nghiên cứu cho thấy nhóm nhân tố về nội lực của doanh nghiệp có tác động mạnh nhất đến kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp, tiếp theo là các nhóm nhân tố về chính sách của địa phương, chính sách vĩ mô và yếu tố vốn Tác giả cũng đã đo lường và phân loại các giải pháp phát triển doanh nghiệp vừa và nhỏ theo mức độ tác động và mức độ khó làm cơ sở đề xuất chiến lược thực hiện
Trần Hữu Ái và Nguyễn Minh Đức (2015) nghiên cứu tác động của các yếu
tố quản lý đến hiệu suất của doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu Nghiên cứu đo lường mức độ ảnh hưởng của các yếu tố quản lý đến hiệu suất doanh nghiệp và mối liên hệ giữa các yếu tố này Khảo sát 141 doanh nghiệp xuất khẩu thủy sản tỉnh Bà Rịa- Vũng Tàu, kết quả nghiên cứu cho thấy các yếu tố quản
lý, bao gồm cam kết của quản lý cấp cao về tổ chức sản xuất, đào tạo nguồn nhân lực, hướng đến khách hàng, mối quan hệ trong doanh nghiệp, giải thích được 67,33% sự biến đổi trong hiệu suất doanh nghiệp Kết quả nghiên cứu cũng cho thấy, cam kết của quản lý cấp cao về hiệu suất có tác động tích cực từ cao đến thấp;
Trang 11đào tạo nguồn nhân lực, hướng đến khách hàng, mối quan hệ trong doanh nghiệp và cam kết quản lý tổ chức sản xuất trong doanh nghiệp
3 NHẬN XÉT
Nhìn chung, tổng quan tình hình nghiên cứu ở trong và ngoài nước về đề tài ảnh hưởng của quản trị nhân lực tới kết quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp cho thấy rằng:
Thứ nhất, các tài liệu nghiên cứu về ảnh hưởng của quản trị nhân lực tới kết
quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp ở nước ngoài tương đối phong phú; tuy nhiên, ở trong nước lại chưa có nhiều Cụ thể, các nghiên cứu của: Lê Thị Kim Anh (2015) về các doanh nghiệp tỉnh Thái Nguyên; Phan Thị Minh Lý (2011) về các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Thừa Thiên Huế; Trần Hữu Ái và Nguyễn Minh Đức (2015) về các doanh nghiệp tại Bà Rịa- Vũng Tàu; cho thấy rằng, vấn đề nghiên cứu tập trung chủ yếu tại các vùng có tiềm năng, phát triển và chuyên cung cấp cũng như xuất khẩu các mặt hàng là thế mạnh của Việt Nam như: trà, thủy hải sản,…
Thứ hai, tổng quan tình hình nghiên cứu ở cả trong và ngoài nước đa số cho
thấy vai trò quan trọng và ảnh hưởng tích cực của quản trị nhân lực tới kết quả hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp Bên cạnh đó, nghiên cứu của Kamal Birdi, Chris Clegg, Malcolm Patterson, Andrew Robinson, Chris B Stride, Toby D Wall,
Trang 12Stephen J Wood (2008) dựa trên 308 công ty tại Mỹ cho thấy không có chiến lược nhân sự nào liên quan trực tiếp đến năng suất của các công ty
Cuối cùng, các nghiên cứu đều đưa ra những giải pháp quản trị nhân lực
chung như: sự tham gia, khen thưởng, thực hành làm việc nhóm,… nhằm phát triển hơn nữa hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp