phuong pháp nghiên cứu khoa học nhóm 13 bản cuối FAC THƯƠNG ( CHƯA có bìa)

Chúng em đã chọn nghiêncứu chủ đề: “Nghiên cứu ảnh hưởng của Chính sách học bổng đến ý thức học tập củasinh viên tại các trường đại học” để có thể đưa ra kết luận những tác động của chín

MỤC LỤC

CHƯƠNG I: CHƯƠNG MỞ ĐẦU 2

1.1 Tính cấp thiết của đề tài 2

1.2 Xác lập các vấn đề nghiên cứu 3

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3

CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 4

CHƯƠNG 3: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 9

3.1 Khung lý thuyết 9

3.1.1 Học bổng : 9

3.1.2 Ý thức học tập : 10

3.1.3 Các chính sách học bổng của trường Đại học Thuong Mại : 11

3.2 Mô hình nghiên cứu 15

3.3 Phương pháp nghiên cứu 17

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 22

4.1 Tổng hợp số liệu 22

4.2 Kết quả phân tích và kiểm định các giả thuyết 27

4.2.1 Mô tả thông kê 27

4.2.2 Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo nghiên cứu 29

4.2.3 Phân tích nhân tố khám phá EFA 34

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 36

5.1 Kết luận 36

5.2.Kiến nghị: 37

CHƯƠNG 6: TÀI LIỆU THAM KHẢO 38

CHƯƠNG 7: PHỤ LỤC 39

CHƯƠNG I: CHƯƠNG MỞ ĐẦU 1.1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa – hiện đại hóa, nước ta đang trong quátrình xây dựng cơ sở vật chất – kỹ thuật của Chủ nghĩa xã hội dựa trên nền khoa học

và công nghệ tiên tiến, tạo ra lực lượng sản xuất mới với quan hệ sản xuất ngày càngtiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, cải thiện đời sống vậtchất, thực hiện dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh Để tiếngần đến mục tiêu trên, đòi hỏi Việt Nam cần có một lực lượng lao động trẻ, có tri thức,trình độ chuyên môn và năng lực làm việc cao Để đạt được điều này, sinh viên cáctrường đại học cần không ngừng nỗ lực, trau dồi kiến thức để chủ động trong việc lựachọn nghề nghiệp, hướng đi phù hợp với bản thân sau khi tốt nghiệp, góp phần xâydựng đất nước giàu mạnh

Như chúng ta đã biết, môi trường đại học đòi hỏi sự tự giác, tư duy sáng tạo cao,

nỗ lực phấn đấu của mỗi cá nhân rất quan trọng, đặc biệt theo hình thức tín chỉ Rởi xa

sự quản lý của gia đình, sinh viên rất dễ sa vào các tệ nạn xã hội, đánh mất chính mình

Tự quản lý cuộc sống cá nhân, ngoài vấn đề học phí, sinh viên còn cần những khoảntiền khác như chi phí ăn uống, phòng trọ, di chuyển,…và các nhu cầu cá nhân khác.Bên cạnh đó, suy nghĩ “kiếm tiền” ăn sâu vào mỗi bạn trẻ, khiến sinh viên coi nhẹ việchọc, mải mê với những công việc ngoài lề như: Bán hàng, phục vụ, gia sư,… Đa sốsinh viên còn phụ thuộc vào tài chính của cha mẹ, nên tâm lý làm thêm kiếm tiền đểgiảm gánh nặng cho gia đình khiến sinh viên buông lỏng việc học tập Đặc biệt, cókhông ít những sinh viên có hoàn cảnh gia đình khó khăn, bắt buộc phải làm thêm bênngoài để có chi phí trang trải cho học phí và sinh hoạt cá nhân Bên cạnh đó, một bộphận nhỏ sinh viên có tư tưởng tích lũy kinh nghiệm thực tế, cho rằng việc tích lũykiến thức “lý thuyết” trong trường học không quan trọng bằng

Nhận biết được suy nghĩ và các vấn đề sinh viên gặp phải khi chuyển sang môitrường học tập mới, các trường đại học ở Việt Nam đều có những chính sách học bổngkhác nhau để khuyến khích nâng cao tinh thần học tập của sinh viên, thôi thúc và nângcao ý chí học tập của sinh viên Tuy nhiên, các “chính sách học bổng” này đã tác độngnhư thế nào? Đem lại những kết quả gì cho vấn đề học tập của sinh viên, nó đem lạiđộng cơ học tập như thế nào? Và tác động ảnh hưởng đến tấm bằng đại học ra sao?

Nhận thấy tầm quan trọng của “Chính sách học bổng” Chúng em đã chọn nghiêncứu chủ đề: “Nghiên cứu ảnh hưởng của Chính sách học bổng đến ý thức học tập củasinh viên tại các trường đại học” để có thể đưa ra kết luận những tác động của chínhsách này cùng sự hiệu quả mà nó đạt được.

1.2 Xác lập các vấn đề nghiên cứu

- Mục đích nghiên cứu

Xác định tầm ảnh hưởng của chính sách học bổng đến ý thức học tập của sinhviên các trường đại học, từ đó có chính sách phù hợp để khuyến khích tinh thần họctập của sinh viên

- Mục tiêu nghiên cứu

+ Xác định mức độ quan tâm của sinh viên đến chính sách học bổng của nhàtrường

+ Đánh giá thực trạng sự ảnh hưởng của chính sách học bổng đến ý thức học tậpcủa sinh viên các trường đại học trong các năm gần đây

+ Nguyên nhân tạo ra sự ảnh hưởng đó

+ Đề xuất giải pháp thay đổi hoặc bổ sung chính sách học bổng để thúc đẩy nângcao ý thức học tập của sinh viên

- Câu hỏi nghiên cứu

+ Ý thức học tập của sinh viên có bị ảnh hưởng bởi chính sách học bổng của trường Đhtm không?

+ Chính sách học bổng có ảnh hưởng đến sự chuyên cần của sinh viên như thế nào?

+ Chính sách học bổng có ảnh hưởng đến quá trình học tập và thảo luận trên lớp của sinh viên như thế nào?

+ Chính sách học bổng có ảnh hưởng đến việc thi cử của sinh viên như thế nào?+ Chính sách học bổng có ảnh hưởng đến mục đích học tập của sinh viên như thếnào?

+ Giải pháp và kiến nghị để nâng cao ý thức học tập của sinh viên trường ĐHTM

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Sự ảnh hưởng của chính sách học bổng đến ý thức họctập của sinh viên đại học Thương Mại

- Phạm vi nghiên cứu:

+ Không gian: Trường Đại học Thương Mại

+ Thời gian: 2/7/2020-11/7/2020

CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

Tổng quan tài liệu

STT Tên tài liệu Tên tác

giả, ngày xuất bản

Địa bàn nghiên cứu

Phương pháp nghiên cứu

Giả thuyết thu đượccho đề tài nghiên cứu của nhóm

Thương Mại

Trường Đại Học Thương Mại

- Phương pháp nghiên cứu định lượng

- Phương pháp nghiên cứu định tính

Các nhân tố

có ảnh hưởng nhiều tới

ý thức học tập của sinh viên

- Giá trị học bổng: Ảnh hưởng (45%), rất ảnh hưởng (34%), ít ảnh hưởng (14%), không ảnhhưởng (3%), rất không ảnh hưởng (5%)

-Số suất học bổng: Ảnh hưởng (46%), rất ảnh hưởng (18%), ít ảnh hưởng (30%), không ảnhhưởng (6%), rất không ảnh hưởng (1%)

-Tiêu chuẩn đạt học bổng: Ảnh hưởng (46%),rất ảnh hưởng (36%), ít ảnh hưởng (14%), khôngảnh hưởng (3%), rất không ảnh hưởng (2%)-Cơ hội học bổng đem lại: Ảnh hưởng (42%), rất ảnh hưởng (34%), ít ảnh hưởng (20%), khôngảnh hưởng (2%), rất

Phương pháp nghiên cứđịnh lượng – phương pháp nghiên cứu định tính

Đề cương nhóm đưa ra

đã chính xác và

có thể đưa vào hoạt động nghiên cứu

hiểu rõ các bước triển khai 1 đề tài nghiên cứu khoa học, phương pháp tìm kiếm tài liệu tham khảo, khai thác thông tin

từ tài liệu khoa học, phương pháp viết tài liệukhoa học và kĩ thuật soạn thảo tài liệu khoa học

Phương pháp nghiên cứđịnh lượng – phương pháp nghiên cứu định tính

Các quy định trênhoàn toàn chính xác và cần thiết cho việc nghiên cứu

Nắm rõ các quyết định

về học bổng chính sách học sinh , sinh viên học tại cơ sở giáo dục thuộc

hệ thống giáo dục quốc dân

Chính sách họcbổng có tác động cùng chiều đến kết quả học tập của sinh viên

ĐH TM

- Kết quả học tập thấp tác động cùng chiều đến khả năng nhận họcbổng củasinh viên

ĐH TM

Số lượng sinh viên đạt học bổng cao qua các năm 2016,2017,2018

- Số sinh viên đạt học bổng toàn phần chiếm 10% của số suất học bổng được trao, bán phần 1 chiếm 70% và bán phần 2 chiếm 20%

- Chất lượng sinh viên nhận học bổng tăng qua các năm

Vũ Mạnh Chiến,

2015, NXB

Phương pháp nghiên cứđịnh lượng – phương pháp nghiên

Sinh viên sẽ học tập được gì khi nghiên cứu tài liệu

Kết quả là sẽ có những phát hiện mới về kiến thức, về bản chất sự vật ,làm rõ đc những vấn đề mình cần làm sáng tỏ như chính sách học bổng

Các trường đại học tại Ý

Vai trò của khuyến khíchtài chính trong bối cảnh giáo dục Kết quả của nghiên cứu cho thấy khi học bổng được cấp cho sinh viên thu nhập thấp,

nó không chỉ đáp ứng mục đích công bằng mà còn có thể sử dụng như công cụ tích cực để tăng hiệu suất học tập của sinh viên

Trường Đại học Đồng Nai

Phương pháp nghiên cứđịnh lượng – phương pháp nghiên cứu định tính

Các nhân tố tác động bao gồm tương tác lớp học, phương pháp học tập, bạn bè, cơ sở vật chất, kiến thức có tác động tích cực đến kết quả học tập của sinh viên, Tạo ra được mô hình dạng hàm với các

hệ số của các biến phụ thuộc

Trường Đại học kinh tế Thành phố Hof

Phương pháp nghiên cứđịnh lượng –

Kết quả học tập của sinh viên bj chi phối

Các yếu tố động cơ học tập, kiên định học tập, cạnh tranh học tập, ấn tượng của sinh viên với trường đại học giải thích

bởi nhiều yếu tố, trong đó nhóm yếu tố thuộc về đặc điểmcủa sinh viên đóng vaitrò chủ đạo

sự thay đổi của kết quả học tập của sinh viên

CHƯƠNG 3: KHUNG LÝ THUYẾT VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3.1 Khung lý thuyết

3.1.1 Học bổng :

* Khái niệm

Học bổng là khoản kinh phí từ các nguồn khác nhau mà học sinh, sinh viên, họcviên, được nhận từ trường học, tổ chức hay cá nhân để giúp họ trang trải một phầnchi phí sinh hoạt hoặc hỗ trợ hoạt động đào tạo trong thời gian học tập, nghiên cứu Học bổng được cấp vì nhiều lý do, ví dụ tài năng trong thi cử hay thể thao, haykhó khăn về tài chính của sinh viên Tiêu chuẩn cấp học bổng thường phản ánh mụcđích của người cho Học bổng được trao nhằm khuyến khích các học sinh, sinh viên cốgắng học tập

* Phân loại học bổng

Học bổng có thể được phân thành các loại chính:

- Học bổng dựa trên thành tích của người nhận:

Học bổng được quyết định dựa trên các yếu tố như: thành tích thể thao, học vấn,nghệ thuật hay các khả năng khác của người nhận Về mặt tài chính thì giá trị của họcbổng này thực chất không đáng kể, nhưng nó là phương tiện là động lực thúc đẩy sinhviên, học sinh phấn đấu học tập và nâng cao trình độ bản thân trong môn học nào đó.Tuy nhiên, trong một số trường hợp đây lại là loại học bổng có giá trị cao nhất

Ví dụ: Học bổng khuyến khích học tập đối với sinh viên chính quy của trườngĐại học Thương mại

- Học bổng dựa trên điều kiện tài chính của người nhận:

Đơn vị cấp học bổng sẽ dựa trên thu nhập cá nhân, tình hình tài chính của giađình học sinh, sinh viên để xét học bổng Bên cạnh đó, việc cấp xét loại học bổng này

có thể dựa trên hoàn cảnh gia đình của người nhận (người thân là thương binh, liệt sĩ;

mồ côi cha hoặc mẹ…) Loại học bổng này tạo điều kiện để học sinh, sinh viên có thểgiảm bớt gánh nặng học phí và tiếp tục chương trình học của mình

Ví dụ: Học bổng Vượt khó dành cho học viên cao học của trường Đại học ViệtĐức

(Phần lí thuyết trên có sự tham khảo từ bài viết “Học bổng” (cập nhật lần cuối ngày 10/2/2019), Wikipedia Tiếng Việt)

* Những mức độ học bổng thường được trao :

- Học bổng toàn phần:

Là loại học bổng mang giá trị cao nhất, được tính tổng theo mỗi năm học bao

gồm các loại chi phí như: học phí, sinh hoạt phí, tài liệu học tập …

+ Tâm lý

Yếu tố tâm lý ảnh hưởng đến cách nhìn nhận vấn đề Tâm lý tốt khiến ta nhìnnhận việc học như là một thú vui, học tập hăng say hơn Ngược lại, khi tâm lý buồnchán, con người có nhiều suy nghĩ tiêu cực,tinh thần chịu stress , khả năng tập trunggiảm, nhìn nhận việc học như một gánh nặng gây ảnh hưởng tiêu cực đến hiệu suấthọc tập

- Yếu tố khách quan:

+ Gia đình

Có thể nói, gia đình là yếu tố rất quan trọng ảnh hưởng tới việc học tập của conngười Truyền thống học tập của gia đình tạo nền tảng quan trọng trong sự nghiệp họctập của mỗi cá nhân, hình thành cho họ một ý thức học tập, phát huy truyền thống giađình Bên cạnh đó, không khí gia đình cũng ảnh hưởng tới việc hình thành tính cách và

cách nhìn nhận về học tập của mỗi người Điều kiện kinh tế của gia đình cũng có ảnhhưởng rất lớn tới học tập, nó có thể là nhân tố tạo động lực học tập hoặc ngược lại.+ Mối quan hệ với thầy cô, bạn bè

Một học sinh sẽ học tập tốt hơn khi có mối quan hệ tốt với bạn bè Trước hết, nếuchơi với những người bạn tốt, có năng lực học tập sẽ tạo tính cạnh tranh, thúc đẩy quátrình học tập của cá nhân Bên cạnh đó, chúng ta có thể học hỏi thêm rất nhiều thứ từbạn bè

Giáo viên là người chỉ đường dẫn lối giúp ta hiểu rõ nội dung bài học Có mốiquan hệ tốt với giáo viên giúp chúng ta có hứng thú với việc học, không còn cảm giácbài xích Đồng thời, khi có quan hệ tốt với giáo viên, học sinh sẽ không có cảm giácngại ngùng khi nhờ đến sự trợ giúp của giáo viên trong học tập góp phần nâng caohiệu quả học tập

+ Cơ sở vật chất, các chính sách của trường học

Điều kiện cơ sở vật chất là một trong những yếu tố đáng cân nhắc khi chọntrường cho học sinh, sinh viên Dụng cụ thực hành, các giáo cụ trực quan cũng gópphần không nhỏ giúp họ hiểu rõ bài học, phát triển kiến thức của mình Không chỉdừng lại ở đó, môi trường học an toàn, cơ sở hạ tầng, thiết kế xây dựng, âm thanh, ánhsáng, màu sắc, bố cục lớp học hợp lí cũng tạo sự thoải mái và hứng thú trong học tập Các chính sách của trường học đặc biệt là chính sách học bổng cũng có tác động

to lớn đối với ý thức học tập Sinh viên muốn có học bổng thì phải có một kết quả họctập thực sự xuất sắc Muốn có kết quả tốt cần có một ý thức học tập vô cùng hăng say,quyết tâm và đầy cố gắng Từ đó, nhà trường thông qua chính sách học bổng đãkhuyến khích, tạo một động lực nào đó thúc đẩy đến ý thức học tập của sinh viên

(Phần lí thuyết trên có sự tham khảo từ bài viết “Những yếu tố bên trong và bên ngoài ảnh hưởng đến việc học của bản thân”(2017), <https://thegioiluat.vn/bai-viet-hoc-thuat/Nhung-yeu-to-ben-trong-va-ben-ngoai-anh-huong-den-viec-hoc-cua-ban-than-9705/>)

3.1.3 Các chính sách học bổng của trường Đại học Thuong Mại :

* Đây là phần trích dẫn trong “Quy định về việc xét, cấp học bổng khuyến khích học tập đối với sinh viên chính quy của trường Đại học Thương mại (Ban hành kèm theo Quyết định số 810 /QĐ-DDHTM ngày 23/11/2017 của Hiệu trưởng Trường Đại học Thương Mại)” trên website trường Đại học Thương Mại

a Quy định chung

● Đối tượng: Sinh viên đại học chính quy Trường Đại học Thương mại (bao gồm

cả đào tạo theo chương trình chất lượng cao)

● Mục tiêu: Học bổng khuyến khích học tập nắm khyên khích sinh viên phấn đấulên đạt thành tích tốt trong học tập và rèn luyện

● Nguyên tắc xét cấp học bổng:

- Việc xét, cấp học bổng khuyến khích học tập cho sinh viên phảo đảm bảo chínhxác, công khai, dân chủ, công bằng, đúng quy trình và kịp thời trên cơ sở đánh giáđúng thành tích học tập, rèn luyện của sinh viên

- Học bổng khuyến khích học tập được cấp theo năm học và theo khóa học theothứ tự từ học bổng toàn phần, học bổng bán phần đến hết số xuất học bổng đã đượcxác định

- Học bổng khuyến khích học tập chỉ được cấp cho sinh viên trong thời gian đàotạo theo kế hoạch của khóa học Thời gian tạm dừng, kéo dài và thời gian học chươngtrình thứ hai không được xét cấp học bổng

- Đối với sinh viên tuyển sinh từ năm 2017:

+ Học bổng khuyến khích học tập năm thứ nhất được cấp theo điểm trúng tuyểncủa sinh viên (tổng số điểm các bài thi/môn thi theo tổ hợp xét tuyển chưa tính quyđổi, không tính điểm ưu tiên) xét từ cao xuống thấp đến khi hết số suất học bổng đượcphân bổ

+ Học bổng khuyến khích học tập năm thứ 2, 3, 4: được xét cấp căn cứ vào kếtquả học tập và rèn luyện của năm trước liền kề

- Đối với sinh viên tuyển sinh trước năm 2017: được xét cấp căn cứ vào kết quảhọc tập và rèn luyện của năm xét cấp học bổng khuyến khích học tập của năm đó

- Đối với các lớp chất lượng cao: quỹ học bổng, cơ cấu số suất học bổng đượcphân bổ riêng; mức học bổng như của chương trình đại trà

b Điều kiện xét học bổng khuyến khích học tập

● Đối với năm thứ nhất: Học bổng khuyến khích học tập được xét cấp theo đề ántuyển sinh hàng năm của Trường

● Đối với các năm 2, 3, 4: Sinh viên được xét, cấp học bổng khuyến khích họctập trong phạm vi quỹ học bổng khuyến khích học tập của Trường Đại học Thươngmại khi:

- Kết quả trung bình học tập của năm học ở lần thi thứ nhất từ 7,00 trở lên (thangđiểm 10) không tính các học phần học lại, học cải thiện điểm, học phần Giáo dục thểchất và Quốc phòng - an ninh Điểm trung bình chung học tập được xác định theo quy

định về đào tạo đại học chính quy theo hệ thống tín chỉ (Ban hành kèm theo Quyết định số 555/QĐ-ĐHTM, ngày 16 tháng 8 năm 2013 của Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mạivà Quyết định số 247/QĐ-ĐHTM-QLĐT ngày 10 tháng 04 năm 2017 về việc sửa đổi, bổ sung một số điều trong Quy chế đào tạo hệ đại học chính quy theo hệ thống tín chỉ) trong đó không có học phần bị điểm dưới 5 theo thang điểm 10.

- Rèn luyện xếp loại từ khá trở lên Kết quả rèn luyện được xác định theo quyđịnh của Quy chế đánh giá kết quả rèn luyện hiện hành của Bộ Giáo dục và Đào tạo vàquy định cụ thể của Trường Đại học Thương mại;

- Đăng ký học và dự thi tối thiểu theo tiến độ chuẩn quy định cho từng năm họcđối với từng khóa đào tạo Cụ thể, số tín chỉ được tính để xét học bổng:

■ Đối với sinh viên tuyển sinh từ năm 2017:

+ Năm học thứ 2: Số tín chỉ theo kế hoạch học tập do Trường quy định cho nămthứ 1

+ Năm học thứ 3, 4: Tính trung bình 30 tín chỉ trở lên (bao gồm cả học phầnngoại ngữ và tin học quản lý)

■ Đối với sinh viên tuyển sinh trước năm 2017:

+ Năm học thứ 2, 3: Tính trung bình 30 tín chỉ trở lên (bao gồm cả học phầnngoại ngữ)

+ Năm học thứ 4: Số tín chỉ còn lại và số tín chỉ quy định cho học kỳ làm tốtnghiệp

- Không bị kỷ luật từ mức khiển trách trở lên trong năm học xét học bổng

- Đối với sinh viên năm 2, 3, 4 khi xét sẽ xếp thứ tự ưu tiên theo điểm TBC họctập trước, sau đó đến kết quả rèn luyện Trường hợp đặc biệt do Hiệu trưởng xem xétquyết định

c Quỹ học bổng, mức học bổng khuyến khích học tập:

● Quỹ học bổng khuyến khích học tập

Quỹ học bổng khuyến khích học tập được trích từ Quỹ học bổng khuyến khíchhọc tập và hỗ trợ người học theo Quy chế tài chính nội bộ, ban hành kèm theo Quyết

định số 38/QĐ-ĐHTM ngày 17/01/2017 của Hiệu trưởng Trường Đại học Thươngmại.

* Chính sách học bổng qua trong những năm vừa qua của trường Đại họcThương Mại:

Theo thông tin từ bài báo “ĐH Thương Mại trao gần 4 tỷ đồng học bổng cho tân sinh viên trong Lễ khai giảng” của nhà báo Hồng Hạnh

nguyên tắc từ cao đến thấp cho đến hết quỹ học bổng dành cho sinh viên năm thứ nhất.Các sinh viên có thành tích tốt của khóa 52, 53, 54 cũng nhận được học bổng dựa trênquy định của nhà trường.

Theo bài viết “Hơn 400 suất học bổng được ĐH Thương mại dành cho các tân sinh viên năm 2019” của nhà báo Xuân Diệp

3.2 Mô hình nghiên cứu

Mục đích học tập

Quá trình ôn thi và kiểm tra

Quá trình học tập trên lớp

Do Giảng viên đánh giá dựa trên các tiêu chí : mức độ đều đặn của các buổi trên lớp( số buổi đến lớp và số buổi vắng ) ,thái độ trong giờ học ( tích cực xây dựng bài hay không , tập trung nghe giảng hay làm việc riêng …) , …

- n i số tín chỉ của học phần thứ i

- N là tổng số học phần

 Điều kiện cần để xét học bổng khuyến khích học tập cho sinh viên Đại học Thương mại

- Sinh viên phải có kết quả học tập và rèn luyện từ khá trở lên

- Sinh viên đăng kí học , dự thi và tích lũy tối thiểu 15 TC trở lên cho một học kì

( Phân tích mô hình dựa trên cơ sở của QUY ĐỊNH VỀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC

CHÍNH QUY THEO HỆ THỐNG TÍN CHỈ

Ban hành kèm theo Quyết định số 555 /QĐ-ĐHTM, ngày 16 tháng 8 năm 2013

của Hiệu trưởng Trường Đại học Thương mại)

3.3 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp nghiên cứu khoa học:

1 Phương pháp diễn dịch (deductive method)

Phương pháp diễn dịch đi từ cái tổng quát đến cái cụ thể Từ một lý thuyết, ngườinghiên cứu có thể suy ra được một cách lô-gic những sự kiện đang diễn ra xung quanh.Phương pháp diễn địch là một hình thức tranh luận mà mục đích của nó là đi đến kếtluận - kết luận nhất thiết phải là hệ quả của các lý do cho trước Các lý do này dẫn đếnkết luận và thể hiện qua các minh chứng cụ thể Để một suy luận mang tính diễn dịch

là đúng, nó phải thỏa mãn hai điều kiện là đúng và hợp lệ:

- Tiền đề (lý do) cho trước đối với một kết luận phải đúng với thế giới thực(đúng)

- Kết luận nhất thiết phải đi theo tiền đề (hợp lệ)

Trong một bài nghiên cứu, phương pháp diễn dịch được thế hiện qua ba bước:Bước 1: Phát biểu một giả thiết (dựa trên lý thuyết hay tổng quan nghiên cứu).Bước 2: Thu thập dữ liệu để kiểm định giả thiết

Bước 3: Ra quyết định chấp nhận hay bác bỏ giả thiết đó

2 Phương pháp quy nạp (inductive method}

Phương pháp quy nạp hoàn toàn khác với diễn dịch Trong quy nạp, không cómối quan hệ chặt chẽ giữa các lý do và kết quả Một kết luận được rút ra từ một hoặcnhiều hơn minh chứng cụ thể Các kết luận này giải thích thực tế, và thực tế ủng hộ cáckết luận này

Khi quan sát một số trường hợp cụ thể, ta có thể đưa ra một nhận định tống quát

về toàn bộ các trường hợp đó Cách thức đi từ trường hợp cụ thể đến lý thuyết tổngquát chính là chiều hướng của logic quy nạp Nhiều lý thuyết được phát triển thôngqua phép quy nạp Các sự kiện được quan sát nhiều lần có thể được ghi nhận như một

mô hình, lý thuyết sẽ mô tả và cố gắng giải thích những mô hình như thế

Trên thực tế, nghiên cứu khoa học sử dụng cả hai phương pháp diễn dịch và quynạp Phương pháp quy nạp đi theo hướng từ dưới lên (bottom up) phù hợp để xây dựngcác lý thuyết và giả thiết Trong khi đó phương pháp diễn dịch đi theo hướng từ trênxuống (top down) phù hợp để kiểm định các lý thuyết và giả thiết

3 Phương pháp mô phỏng là phương pháp thay cho việc nghiên cứu một đốitượng cụ thể thì chúng ta xây dựng mô hình hóa của đối tượng đó và tiến hành nghiêncứu Sau khi thu được kết quả thì chúng ta đem kết quả đó ra kiểm chứng với kết quảthực nghiệm Thông qua kết quả thu được chúng ta có thể rút ra được kết quả của quátrình nghiên cứu

4 Phương pháp thống kê

Thống kê là một hệ thống các phương pháp (thu thập, tổng hợp, trình bày số liệu

và tính toán các đặc trưng của đối tượng nghiên cứu) nhằm phục vụ cho quá trình phântích, dự đoán và ra quyết định

Thống kê được chia ra làm 2 lĩnh vực, đó là: thống kê mô tả và thống kê suy luận.

Do đó, mỗi lĩnh vực có riêng một chức năng của nó, tổng hợp 2 chức năng của 2 lĩnhvực này ta sẽ được chức năng của thống kê

- Thống kê mô tả (Descriptive statistics): là các phương pháp liên quan đến việc thu thập số liệu, tóm tắt, trình bày, tính toán và mô tả các đặc trưng khác

nhau để phản ánh một cách tổng quát đối tượng nghiên cứu

- Thống kê suy luận (Inferential statistics): là bao gồm các phương pháp ước

lượng các đặc trưng của tổng thể, phân tích mối liên hệ giữa các hiện tượng nghiêncứu, dự đoán hoặc ra quyết định trên cơ sở thu thập thông tin từ kết quả quan sát mẫu.Chúng ta có 4 phương pháp thống kê, đó là: Thu thập và xử lý số liệu, điều trachọn mẫu, nghiên cứu mối liên hệ giữa các hiện tượng và dự đoán

+Thu thập và xử lý số liệu: Số liệu được thu thập thường rất nhiều và hỗn độn,

các dữ liệu đó chưa đáp ứng được cho quá trình nghiên cứu Để có hình ảnh tổng quát

về tổng thể nghiên cứu, số liệu thu thập phải được xử lý tổng hợp, trình bày, tính toáncác số đo; kết quả có được sẽ giúp khái quát được đặc trưng của tổng thể.

+Điều tra chọn mẫu: Trong một số trường để nghiên cứu toàn bộ tất cả các

quan sát của tổng thể là một điều không hiệu quả, xét cả về tính kinh tế(chi phí, thờigian) và tính kiệp thời, hoặc không thực hiện được.chính điều này đã đặc ra cho thống

kê xây dựng các phương pháp chỉ cần nghiên cứu một bộ phận của tổng thể mà có thểsuy luận cho hiện tượng tổng quát mà vẫn đảm bảo độ tin cậy cho phép đó là phươngpháp điều tra chọn mẫu

+Nghiên cứu mối liên hệ giữa các hiện tượng: Giữa các hiện tượng thông

thường có mối liên hệ với nhau ví dụ: mối liên hệ giữa chi tiêu và thu nhập; mối liên

hệ giữa lượng vốn vay và các yếu tố tác động đến lượng vốn vay như chi tiêu, thunhập, trình độ học vấn; mối liên hệ tốc độ phát triển với tốc độ phát triển của cácngành, lạm phát, tốc độ phát triển dân số sự hiểu biết về mối liên hệ giữa các hiệntượng rất có ý nghĩa, phục vụ cho quá trình dự đoán

+Dự đoán: Dự đoán là công việc cần thiết trong tất cả lĩnh vực hoạt động trong hoạt động dự đoán người ta có thể chỉ ra thành nhiều loại: Dự đoán dựa vào định

lượng và dựa vào định tính Tuy nhiên, trong thống kê chúng ta chủ yếu xem xét vềmặt định lượng với mục đích cung cấp cho những nhà quản lý có cái nhìn mang tínhkhoa học hơn và cụ thể hơn trước khi ra quyết định phù hợp

Dự đoán dựa vào nội suy và dựa vào ngoại suy: Dự đoán nội suy là chúng ta dựavào bản chất của hiện tượng để suy luận Ví dụ như chúng ta xem xét mối liên hệ giữalượng sản phẩm sản xuất ra phụ thuộc các yếu tố đầu vào như vốn, lao động và trình

độ khoa học kỹ thuật Dự đoán dựa vào ngoại suy là chúng ta chỉ quan sát sự biếnđộng của hiện tượng trong thực tế, tổng hợp lại thành quy luật và sử dụng quy luật này

để suy luận, dự đoán sự phát triển của hiện tượng

Phương thức thu tập và xử lí dữ liệu

- Phương thức thu thập dữ liệu

+Số liệu sơ cấp Số liệu sơ cấp được thu thập qua ba bước:

- Nghiên cứu sơ bộ lần 1: Nhóm thảo luận để khai thác các vấn đề xung quanh

đề tài dựa trên nền tảng của cơ sở lý thuyết Các ý kiến đều được ghi nhận làm cơ sởcho việc xây dựng phiếu điều tra Xây dựng khung bảng hỏi ban đầu

- Khảo sát lần đầu: các thông tin thu thập được là cơ sở để chọn lựa các dữ liệu

thiết yếu và hoàn thiện bảng câu hỏi hoàn chỉnh

- Khảo sát chính thức bằng phương pháp điều tra: Sau khi có bản câu hỏi hoàn

chỉnh sẽ tiến hành gửi đến sinh viên để thu thập thông tin về ảnh hưởng của chính sáchhọc bổng đến ý thức học tập của sinh viên

+ Số liệu thứ cấp

Thu thập từ giáo trình, các bài nghiên cứu của sinh viên khoá trước và các bàibáo khoa học trên các trang uy tín của mạng xã hội như Google scholar

-Quy trình thu thập thông tin

- Phương pháp chọn mẫu: Theo Tabachnick & Fidell (2007), kích thước mẫu tối

thiểu cho mô hình hồi quy đa biến được tính theo công thức: N = 8*var + 50 Trongđó: N là kích thước mẫu, var là số biến độc lập đưa vào mô hình hồi quy

N = 8*4 +50 = 82

- Cỡ mẫu: 200 sinh viên trường Đại học Thương mại

- Phương thức tiến hành điều tra: phát phiếu điều tra, phỏng vấn trực tiếp

- Công cụ thu thập thông tin: Bảng câu hỏi

+ Các số liệu định tính (biến định tính) cần được chuyển đổi (mã hóa) thành các con số Các số liệu định lượng thì không cần mã hóa.

+ Nhập liệu: số liệu được nhập và lưu vào file dữ liệu

+ Hiệu chỉnh: kiểm tra và phát hiện sai sót trong quá trình nhập số liệu từ bảng sốliệu ghi tay vào file số liệu trên máy tính

+ Tiến hành nhóm các mẫu quan sát được trong dữ liệu thành các đơn vị /nhóm

có ý nghĩa Việc kết hợp này dựa trên những đặc điểm chung giữa các phần / yếu tố quan sát đã được mã hóa.Sau đó các nhóm sẽ được tổng hợp/đặt tên dựa trên mối quan

hệ giữa các nhóm.Phân loại sẽ tạo ra các chủ đề

- Bước 3: Phân loại các số liệu ( biến số) trong nghiên cứu: có 2 loại biến số

chính trong hầu hết các nghiên cứu đó là biến số định tính và định lượng

+ Biến định tính: là loại biến số phản ánh tính chất, sự hơn kém Có thể biểu diễndưới dạng định danh (VD:nam/nữ), hay thứ bậc (tốt/khá/trung bình/yếu ) Đối với các loại biến số này ta không định tính được giá trị trung bình của số liệu

+ Biến định lượng : là loại biến thường được biểu diễn bằng các con số Các con

số này có thể ở dưới dạng biến thiên liên tục(VD: huyết áp của người bệnh theo thời gian ) hoặc rời rạc(VD: chiều cao, cân nặng của người bệnh lúc vào viện) Dạng biến này cho phép chúng ta tính được giá trị trung bình của biến Lưu ý tất cả các biến địnhlượng đều phải có đơn vị tính

- Bước 4: Lập bảng phân phối các số liệu và bảng so sánh

- Bước 5: Tổng hợp và kết luận (dựa vào các bảng số liệu để đưa ra kết luận cụ

thể)

CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ PHÂN TÍCH SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU VÀ

THẢO LUẬN 4.1 Tổng hợp số liệu

Thống kê mô tả

 Giới tính của bạn là:

Trong số 201 người được khảo sát thì có 150 người là nữ, chiếm tỉ lệ 74,6% và

51 người là nam chiếm tỉ lệ 25,4%

 Bạn là sinh viên năm mấy?

Trong tổng số những người được khảo sát thì có tới 53% hiện đang là sinh viênnăm nhất Số lượng sinh viên năm hai được khảo sát là 33,5%.Số lượng sinh viên năm

ba và sinh viên năm tư được khảo sát lần lượt là 11,5% và 1%

 Bạn học khoa nào

Để tăng độ tin cậy và tính khách quan, bài khảo sát được tiến hành với sinh viên của nhiều các ngành khác nhau của trường Đại học Thương Mại Trong đó khoa Quản trị kinh doanh chiếm 32,8%, khoa kế toán chiếm 24,9%, khoa Ngôn ngữ Anh là

15,4% Số lượng sinh viên các khoa còn lại được khảo sát là 26,9%

 Bạn đã từng nhận được học bổng của Trường Đại học Thương Mại chưa?

Có tới 18,4% các bạn sinh viên được khảo sát đã từng đạt được học bổng củatrường Đại học Thương Mại Đây là một con số khá ấn tượng, cho thấy Đại họcThương Mại dành ra quỹ học bổng rất lớn để khuyến khích sinh viên học tập

 Bạn đã từng tìm hiểu về chính sách học bổng của trường chưa?