SKKN dạy học theo dự án bài 19 ảnh hưởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường công nghệ nông nghiệp 10

Chủ đề bài học khá thuậnlợi để tôi thực hiện việc tích hợp một số kiến thức liên môn, với phương pháphọc theo dự án là một trong 6 phương pháp dạy và học tích cực một số kĩ kỹthuật dạy v

SỞ GIÁO DỤC

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 3

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

DẠY HỌC THEO DỰ ÁN: BÀI 19 ẢNH HƯỞNG CỦA THUỐC HOÁ HỌC BẢO VỆ THỰC VẬT ĐẾN QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MÔI

TRƯỜNG (CÔNG NGHỆ 10) NHẰM TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP, RÈN LUYỆN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH LỚP 10 Ở TRƯỜNG THPT

Người thực hiện: Trịnh Thị Thịnh Chức vụ: Tổ phó chuyên môn SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Công nghệ NN

THANH HOÁ NĂM 2019

MỤC LỤC

Trang

1.1 Lí do chọn đề tài……… 1

1.2 Mục đích nghiên cứu……… 2

1.3 Đối tượng nghiên cứu……… 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu……… 2

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm……… 3

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề……… 7

2.3.1 Giai đoạn chuẩn bị……… 7

2.3.1.1 Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để học theo dự án đạt hiệu 8 quả ………

2.3.1.2 Thiết kế kế hoạch bài học theo dự án 8

2.3.2 Tổ chức cho học sinh học theo dự án……… 10

2.3.2.1.Quyết định chủ đề dự án ……… 10

2.3.2.2 Xây dựng kế hoạch……… 12

2.3.2.3 Tổ chức cho học sinh học dự án……… 14

2.3.2.4 Báo cáo sản phẩm dự án……… 15

2.3.2.5 Đánh giá quá trình thực hiện……… 17

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, 18 với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường………

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19 3.1 Kết luận……… 19

3.2 Kiến nghị……… 20

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Hiện nay nhiều thành tựu khoa học và công nghệ xuất hiện một cách hếtsức bất ngờ và đổi mới một cách cực kì nhanh chóng chẳng hạn thành tựu côngnghệ 4.0 sẽ tạo ra sự đổi mới vô cùng lớn trong đời sống, kinh tế xã hội Đâychính là thách thức của ngành giáo dục trong việc đào tạo nguồn nhân thực theonhu cầu của thời đại Đặc biệt là đối với giáo dục Việt Nam cũng cần phải tíchcực đổi mới nhằm đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức,tri thức, sức khoẻ, năng động sáng tạo trong học tập và lao động

Từ việc dạy và học truyền thống, thầy là người chủ động truyền đạt kiến thức,trò là người thụ động tiếp thu Thì xu hướng giáo dục hiện đại: đối với ngườihọc, khuyến khích học sinh lấy tự học là chính, học tập một cách chủ động, linhhoạt Trò tự khẳng định năng lực chuyên môn, năng lực giải quyết vấn đề Từ đóđưa ra những quyết định sáng tạo mang lại hiệu quả cao Chính vì thế việc giáodục và nâng cao ý thức cho người học, xác định tâm thế chủ động điều khiểnquá trình học tập của bản thân, phát huy nội lực là việc làm cấp thiết của các nhàgiáo dục

Trong các môn học và các hoạt động giáo dục ở trường THPT thì môn Côngnghệ nông nghiệp là bộ môn không tham gia thi THPT quốc gia, do tâm lýchung của đa số học sinh, phụ huynh học sinh và thậm chí cả giáo viên thì mônCông nghệ vẫn là môn học phụ Nên phần đa các em học sinh xem nhẹ, ngạihọc Đây cũng là một trong những lý do khiến giáo viên cũng chưa có sự đầu tưcho môn học, tiết học còn diễn ra một cách đơn điệu, khô khan, giờ học chưagây được hứng thú nên hiệu quả giáo dục của bộ môn chưa thực sự đạt được kếtquả như mong muốn Song đây lại là một trong những môn học liên quan rấtnhiều đến các kiến thức trong thực tiễn đời sống sản xuất, có thể lồng ghép đểđưa một số kiến thức, kỹ năng trong thực tiễn, đời sống đến với học sinh

Để không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả giảng dạy theo yêu cầu đổi

mới phương pháp dạy học với định hướng “lấy học sinh làm trung tâm” và

nhằm mục đích phát triển năng lực cho học sinh Là giáo viên dạy môn Côngnghệ nông nghiệp tôi luôn xác định rằng: Việc làm cho học sinh hiểu và mongmuốn tìm hiểu một số kiến thức, kỹ năng đặc trưng của môn học rồi ứng dụng

nó vào các hoạt động đời sống hàng ngày là một công việc hết sức cần thiết Khigiảng dạy bài 19 Ảnh hưởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thểsinh vật và môi trường ( Công nghệ nông nghiệp 10) Chủ đề bài học khá thuậnlợi để tôi thực hiện việc tích hợp một số kiến thức liên môn, với phương pháphọc theo dự án (là một trong 6 phương pháp dạy và học tích cực) một số kĩ kỹthuật dạy và học tích cực để học sinh tìm hiểu một số vấn đề cấp bách và cầnthiết trong cuộc sống đó là tình hình sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật một

cách tràn lan, bảo quản một cách tuỳ tiện không tuân thủ an toàn lao động và vệsinh môi trường Những tác động xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đếnmôi trường sống và hệ quả xấu ảnh hưởng nghiêm trọng đế sức khoẻ con người.Chính vì vậy tôi lựa chọn đề tài: “Dạy học theo dự án: bài 19 Ảnh hưởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường

(Công nghệ nông nghiệp 10) nhằm tạo hứng thú học tập, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 10 ở trường THPT” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm củamình trong năm học 2018-2019 Đây là vấn đề khiến tôi trăn trở rất nhiều từngay sau khi được tập huấn bồi dưỡng giáo viên trung học phổ thông về dạy họctích cực Đề tài thực sự rất hữu ích trong dạy học môn CNNN 10 hiện nay ở trường THPT

1.2 Mục đích nghiên cứu

Tôi đã áp dụng phương pháp dạy học tích cực: học theo dự án đối với bài

19 Ảnh hưởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường ( Công nghệ nông nghiệp 10), nhằm:

- Tạo hứng thú học tập cho học sinh, rèn luyện kĩ năng sống cho các em

- Giúp học sinh hứng thú học tập, phát huy hiệu quả làm việc theo nhóm

- Biết tìm tòi, khám phá kiến thức, tự giác tham gia xây dựng bài học

- Tập trung chú ý nhiệm vụ học tập, giúp đỡ nhau trong thực hiện nhiệm vụ dự án

- Thực hiện tốt, có hiệu quả nội dung bài học

- Hiểu bài và trình bày bài theo cách hiểu của riêng mình

- Biết vận dụng kiến thức thu được vào giải quyết các vấn đề thực tiễn

- Qua đó giáo dục các em ý thức tự học, tự nghiên cứu, biết phân tích, so sánh giữa lí thuyết và thực hành

Từ việc đổi mới cách dạy và học kết hợp với sử dụng kiến thức liên môn vàcác phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học đã tạo hứng thú họctập cho học sinh, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền phổ biếngiáo dục một số vấn đề cấp thiết trong cuộc sống, làm cho tiết học trở nên sôinổi, có ý nghĩa hơn Qua quá trình nghiên cứu và viết sáng kiến kinh nghiệm tôi

đã thực hiện được ý tưởng mà trước đây khi dạy học tôi luôn trăn trở Từ đó tạođược niềm tin cho đồng nghiệp và học sinh

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Tôi sử dụng phương pháp học theo dự án, các phương pháp, kỹ thuật dạyhọc tích cực, cùng với các kiến thức liên môn liên quan đến bài học: môn Hoáhọc, môn Sinh học, môn Công nghệ NN, môn Giáo dục công dân Học sinh tìmhiểu về đặc điểm, tính chất, vai trò của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối vớingành nông nghiệp Tác động xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối vớiquần thể sinh vật và môi trường cũng như hệ quả xấu của chúng đối với sức

khoẻ con người Biện pháp hạn chế ảnh hưởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật…

- Đề tài phân tích thực trạng học tập của học sinh đối với môn Công nghệ nông nghiệp 10

- Tìm hiểu nguyên nhân làm học sinh chưa hứng thú, chưa đam mê với môn học trong cách dạy- học truyền thống

- Đề tài khảo sát, đánh giá được thực trạng việc học tập của học sinh một số lớp được chọn làm đối tượng nghiên cứu trước và sau tác động

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Tổ chức dạy học theo dự án với các phương pháp sau:

Phương pháp nghiên cứu tài liệu xây dựng cơ sở đề tài

Nghiên cứu sách giáo khoa, tài liệu bồi dưỡng chuyên đề, giáo trình, cácvăn bản, chỉ thị, nghị quyết liên quan đến nội dung đề tài Trên cơ sở đó phântích, tổng hợp khái quát, rút ra những vấn đề cần thiết cho đề tài

Phương pháp điều tra khảo sát tình hình học tập của học sinh, khảo sát thực

tế sử dụng thuốc hoá học BVTV, thu thập thông tin

Từ thực tế giảng dạy bộ môn trong nhiều năm qua, tham gia thao giảng, dựgiờ của thầy cô trong nhóm chuyên môn Phân tích hạn chế của học sinh trongviệc sử dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống.Tôi đã chủ độngđưa ra giải pháp về vấn đề đổi mới phương pháp dạy học, tích cực hóa hoạtđộng học tập của học sinh Xin ý kiến của các thầy, cô trong nhóm chuyên môn

để tiến hành xây dựng kế hoạch bài học liên quan đến nội dung đề tài

Phương pháp thống kê, xử lý số liệu

Thông qua kết quả theo dõi quá trình xây dựng và thực hiện học theo dự áncủa học sinh, phân tích, kiểm tra – đánh giá tinh thần thái độ thực hiện nhiệm vụ

và kết quả học tập của học sinh, xử lý thống kê toán học rồi rút ra những kếtluận cần thiết [6]

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Dạy học là một quá trình nhận thức, là quá trình hoạt động của thầy – trò,trong đó học sinh vừa là đối tượng của hoạt động dạy, vừa là chủ thể của hoạtđộng học Nhiệm vụ của quá trình dạy học là hoàn thiện kỹ năng, khả năng nhânthức của học sinh, phát hiện được khả năng trí tuệ tiềm ẩn của các em học sinhngay trong quá trình dạy học Bên cạnh đó vai trò của thầy cô giáo là người tổ

chức, hướng dẫn, chỉ đạo cho học sinh phương pháp, kĩ thuật dạy học phù hợpvới đối tượng học sinh, làm thế nào để mọi học sinh trong lớp đều được thamgia hoạt động Tạo điều kiện cho học sinh phát triển hết năng lực của bản thân.Khi giảng dạy bài 19 Ảnh hưởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đếnquần thể sinh vật và môi trường (Công nghệ nông nghiệp 10), nếu ta sử dụngphương pháp truyền thống, học sinh thụ động tiếp thu kiến thức, các em sẽ đượcbiết rồi ghi nhớ kiến thức và rồi cũng sẽ lãng quên nhanh chóng Còn khi tachọn phương pháp dạy học theo dự án, thay cho cách học thiên về lí thuyết,người học được trải nghiệm, khám phá kiến thức qua hành động, học qua “làm”,kiến thức đó sẽ được khắc sâu và bền vững bởi: HỌC QUA “LÀM”

Nói cho tôi nghe- Tôi sẽ quên

Chỉ cho tôi thấy - Tôi sẽ nhớ

Cho tôi tham gia- Tôi sẽ hiểu

Hướng dẫn người khác- Sẽ là của tôi [3]

Để tăng cường hiệu quả giáo dục nói chung và hiệu quả công tác tuyêntruyền, phổ biến giáo dục các vấn đề cấp thiết trong cuộc sống của nhà trường

nói riêng, Khoản 2 - Điều 28 - Luật Giáo dục đã chỉ rõ: “Phương pháp dạy học phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với từng đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp

tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” [5]

Ở bộ môn Công nghệ nông nghiệp10 với nội dung được sử dụng để tuyêntruyền phổ biến, giáo dục một số kiến thức, kỹ năng về các vấn đề cấp thiếttrong cuộc sống cần phải đảm bảo cung cấp cho học sinh những kiến thức cơbản gắn với thực tiễn sản xuất và đời sống thường ngày của học sinh như vấnđề: thuốc hoá học bảo vệ thực vật, lợi ích cũng như tác động xấu của thuốc hoáhọc bảo vệ thực vật đối môi trường, các nhân tố môi trường đã ảnh hưởng đến

sự phát sinh hàng loạt các tật, bệnh di truyền, ung thư…; Cần bảo vệ môi trườngsống, chống ô nhiễm không khí, nước, đất, thực hiện an toàn thực phẩm…

Năm 1980, Tổ chức Môi trường Quốc tế đã công bố “Chiến lược bảo vệtoàn cầu”, các hội nghị cấp cao của Liên hợp quốc về môi trường và phát triển

đã công bố 27 nguyên tắc, đề cập một cách toàn diện và hệ thống các vấn đềnhằm phát triển bền vững về Trái Đất (1992) Luật bảo vệ môi trường của nước

ta ra đời là cơ sở pháp lí cao nhất để đáp ứng yêu cầu và các biện pháp bảo vệtốt môi trường Việt Nam

Vì thế, việc sử dụng phương pháp dạy học theo dự án (dạy và học tích cực)cùng với việc sử dụng kiến thức liên môn và các phương pháp, kỹ thuật dạy họctích cực theo định hướng phát triển năng lực học sinh, nhằm tạo hứng thú học

tập, để học sinh chủ động tiếp thu kiến thức, rèn luyện kĩ năng sống Tăngcường hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục một số vấn đề cấp thiếttrong cuộc sống là việc làm thiết thực để góp phần thực hiện chủ trương, chínhsách, pháp luật của Đảng, Nhà nước vào cuộc sống.

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Nội dung kiến thức môn Công nghệ 10 là những kiến thức lí thuyết trừutượng, mang nặng tính thuyết giáo Do đó học sinh rất ngại học, lười tư duy đểtiếp nhận cũng như khắc sâu kiến thức, gây ra sự nhàm chán đối với môn học.Còn các em học sinh, có thói quen: quen nhìn, quen nghe, quen chép, ghi nhớ vàtái hiện kiến thức một cách máy móc những gì mà thầy cô đã dạy và chỉ biếtnhững kiến thức mà cô đã cung cấp Mặt khác xu hướng lựa chọn nghề nghiệp,sức thuyết phục của chương trình môn học không cao, tâm lí coi nhẹ môn họcCNNN10 của nhiều học sinh và còn nhiều lí do khác nữa được đưa ra để biệnminh cho một thực tế là chất lượng và hiệu quả của giờ học chưa đạt như mongmuốn Song tôi thiết nghĩ mấu chốt của vấn đề là ở chỗ bản thân người thầygiảng dạy môn Công nghệ cũng đang xuôi theo sự ngại học của học sinh, chưatích cực tìm giải pháp nâng cao chất lượng giờ học, quá nặng nề đến việc trang

bị kiến thức mà chưa chú ý đến khâu tổ chức thế nào để giúp học sinh tiếp nhậnmột cách dễ dàng và hứng thú và biết áp dụng vào đời sống, thực tiễn sản suất.[6]

Mặt khác, đứng trước thực trạng hết sức báo động về tình hình ô nhiễm môitrường do tác động xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật

và môi trường, trực tiếp hoặc gián gián tiếp ảnh hưởng đến sức khoẻ con ngườiVậy, vì sao việc trang bị kiến thức, hiểu biết về đặc điểm tính chất, kĩ thuật

sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật, cũng như tác động xấu của thuốc hoáhọc bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường Biện pháp hạn chế ảnhhưởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật và ứng dụng của chúng vào thựctiễn đời sống sản suất…đã được đưa vào chương trình dạy học ở trường THPT.Song học sinh vẫn khá thờ ơ cho rằng đây là nhiệm vụ của các Nhà giáo dục,nhiều em không biết được tác hại khôn lường của thuốc hoá học bảo vệ thực vậttrong đời sống hàng ngày, có tác động trực tiếp đến sức khoẻ con người là cănnguyên gây ra các bệnh tật hiểm nghèo

Có nhiều nguyên nhân nhưng nguyên nhân chủ yếu là do các em chưa cóhứng thú học tập với bộ môn Công nghệ, thể hiện ở việc đầu năm trong tiết họcđầu tiên tôi đã tiến hành điều tra hứng thú học tập của học sinh với môn Côngnghệ ở các lớp tôi dạy, tìm hiểu nguyên nhân chính làm các em chưa có hứngthú với các bài học của bộ môn, đồng thời điều tra hiểu biết kiến thức về môitrường…và khả năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn đời sống sản xuấthiện nay đã đạt ở mức độ nào?

Cơ sở để thực hiện điều tra là các em đã được học môn công nghệ vớinhững nội dung liên quan ở cấp học dưới (THCS), qua đó để nắm bắt tình hìnhchung về quan điểm thái độ học tập của học sinh đối với bộ môn và đưa ra đượccác giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục của bộ môn Nội dung phiếuđiều tra được trình bày ở (Phụ lục 1). (Phiếu điều tra không yêu cầu ghi tênngười được điều tra để đảm bảo tính khách quan) Kết quả điều tra như sau:

Bảng 2.2.1 Thống kê về hứng thú học tập của học sinh với môn học Công nghệ nông nghiệp10 [6 ]

Năm học 2017 - 2018 Năm học 2018- 2019

10K35thú

Kết quả điều tra trên cho thấy: Chỉ 16,8% tổng số học sinh được điều tra là

có hứng thú khi học môn Công nghệ; Trong khi đó có tới 46,7% tổng số họcsinh được điều tra không thích học môn Công nghệ Cho nên các em khôngtrang bị được kiến thức, kỹ năng để vận dụng vào trong cuộc sống với các nộidung liên quan đến bài học Vì vậy giáo viên gợi ý chủ đề cấp thiết trong cuộcsống hiện nay cho học sinh điều tra đó là về thuốc hoá học bảo vệ thực vật, cóảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường sống, có tác động trực tiếp hoặc giántiếp đến sức khoẻ con người Kết quả điều tra thể hiện ở bảng sau:

Bảng 2.2.2 Thống kê kết quả điều tra về tình hình sử dụng và thu gom xử lí phế thải sau khi sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật ở một số hộ gia đình thuộc xã Hợp Lí- Triệu Sơn -Thanh Hoá (trong năm 2018)

Khi sử dụng Đã chú ý 71 37,6 67 34,9 138 36,2chú ý nguồn

Lí-đa tác hại của chúng gây ra

Xuất phát từ những lí do trên trong năm học 2017- 2018 tôi đã áp dụngphương pháp dạy học theo dự án bài 19 Ảnh hưởng của thuốc hoá học bảo vệthực vật đến quần thể sinh vật và môi trường (CNNN 10), để tạo hứng thú họctập cho học sinh đối với môn Công nghệ Năm học 2018 - 2019, sau khi nghiêncứu kỹ các nội dung tập huấn về việc dạy học tích cực theo định hướng pháttriển năng lực học sinh và cuộc thi dạy học tích hợp, vận dụng kiến thức liênmôn trong giải quyết các vấn đề thực tiễn tôi đã sử dụng kết hợp cả phươngpháp dạy học theo dự án, các phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực cùng với

sử dụng kiến thức liên môn nhằm tạo hứng thú học tập đồng thời giúp học sinhhiểu rõ nội dung bài học, một số vấn đề cấp thiết của cuộc sống có nội dung gầngũi, thiết thực với học sinh trong các tiết học của môn Công nghệ và bước đầu

đã thu được những kết quả đáng khích lệ từ học sinh Bởi ở đó, các em có cơ hộiđược tự thể hiện sự hiểu biết, được bộ lộ khả năng, thế mạnh của mình và đặc

biệt các em có thể hiểu sâu nội dung kiến thức bài học để vận dụng vào thực tiễnđời sống sản xuất và tự thấy mình cần có trách nhiệm tuyên truyền tích cực đếnngười thân trong gia đình, bạn bè và những người xung quanh những kiến thức,

kỹ năng cần thiết trong cuộc sống về một môi trường sống trong sạch, lànhmạnh, không bị ô nhiễm cho chính mình, người thân của mình và tất cả mọingười

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Trong sáng kiến kinh nghiệm, tôi đã áp dụng “Dạy học theo dự án: bài 19.

Ảnh hưởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường (Công nghệ 10) nhằm tạo hứng thú học tập, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 10 ở trường THPT”

2.3.1 Giai đoạn chuẩn bị

2.3.1.1 Chuẩn bị các điều kiện cần thiết để học theo dự án đạt hiệu quả

*Ý tưởng của dự án:

Xuất phát từ tình hình thực tế hiện nay, việc lạm dụng thuốc bảo vệ thực vật,thuốc kích thích tăng trưởng, các loại phân bón hóa học, cộng với trình độ khoahọc kỹ thuật trong canh tác, chăn nuôi còn thấp, vấn đề xử lý nguồn thải cònmang tính giản đơn là những nguyên nhân gây nên tình trạng ô nhiễm môitrường ngày càng trầm trọng dẫn đến những hiểm hoạ về việc sử dụng thuốc hoáhọc bảo vệ thực vật tràn lan là vô cùng nghiêm trọng Cụ thể: Hàng năm nước ta

sử dụng trung bình 100000 tấn thuốc bảo vệ thực vật ( Đây là con số được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và PTNT Nguyễn Xuân Cường đưa ra tại Hội nghị

“Định hướng về công tác bảo vệ thực vật trong tình hình mới” Tuy nhiên, việc

sử dụng không hợp lý, không tuân thủ theo đúng những quy định nghiêm ngặt

về quy trình sử dụng nên thuốc bảo vệ thực vật gây nhiều tác hại cho chínhngười sử dụng và người tiêu dùng nông sản, thực phẩm có chứa dư lượng thuốcbảo vệ thực vật, đồng thời ảnh hưởng đến môi trường sống Thực trạng nàykhiến cho môi trường nông thôn đang phải gánh chịu những bất lợi từ hoạt độngsản xuất nông nghiệp Nước ta nhập khẩu 130.000 - 150.000 tấn thuốc bảo vệthực vật (BVTV)/năm Tình trạng lạm dụng thuốc BVTVtrong phòng trừ dịch hại, tùy tiện không tuân thủ quy trình kỹ thuật, không đảmbảo thời gian cách ly dẫn đến hậu quả: Ngộ độc thực phẩm, mất an toàn vệ sinhthực phẩm Với tỷ lệ vỏ bao bì 15% thì hàng năm thải ra môi trường 19.000 tấnbao bì, đây là loại rác thải nguy hại, nhưng hầu hết không được xử lý do việc thugom và gửi đi xử lý không thuận tiện Vì thế rất cần những giải pháp thiết thực

cụ thể xử lý ô nhiễm môi trường Xuất phát từ những lí do trên tôi đã gợi ý chocác em lựa chọn chủ đề: Ảnh hưởng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần

thể sinh vật và môi trường,

bài 19 Công nghệ NN 10- phương pháp học theo dự án.

*Loại dự án:

- Dự án học tập liên môn, dành cho nhóm học sinh

- Dự án học tập dưới sự hướng dẫn của giáo viên bộ môn

*Thời gian thực hiện dự án: 2 tuần (6 tiết qui đổi) theo phân phối chương trìnhvà hoạt động ngoài giờ lên lớp

2.3.1.2 Thiết kế kế hoạch bài học theo dự

án *Xác định mục tiêu học tập

+ Kiến thức

Qua các nội dung kiến thức sử dụng ở bộ môn Công nghệ 10, Hóa học, Sinh học tích hợp vào bài dạy, học sinh sẽ đạt được các mục tiêu kiến thức sau:

- Hiểu được đặc điểm, tính chất của thuốc hoá học bảo vệ thực vật

- Hiểu được tác dụng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với ngành nông nghiệp

- Nêu được ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường

- Nêu được biện pháp hạn chế ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệ thực vật

+ Kỹ năng

- Rèn luyện kĩ năng quan sát, tính cẩn thận, khéo léo

- Rèn luyện sự tự tin khi trình bày ý kiến trước tập thể

- Rèn luyện kĩ năng tư duy suy luận và vận dụng vào thực tiễn đời sống sản xuất

- Kĩ năng làm việc theo nhóm, năng lực hợp tác

- Năng lực tư duy, năng lực thu thập và xử lí thông tin, năng lực phân tích sơ đồ

- Kĩ năng tự học, sáng tạo, sử dụng ngôn ngữ

- Kĩ năng tự giải quyết vấn đề, hợp tác để giải quyết vấn đề, đặc biệt là các vấn

đề gắn với thực tiễn bảo vệ môi trường sống

- Kĩ năng tự học, tự liên hệ các nội dung kiến thức có tính chất liên môn, liên hệcác vấn đề gắn với thực tiễn đời sống và sản xuất

- Biết vận dụng kiến thức đã học trong việc thực hiện, tuyên truyền hạn chế ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệ thực vật

+ Thái độ

- Ham học, hứng thú học tập với bộ môn

- Nghiêm túc, tự giác, tích cực trong học tập khi làm việc cá nhân và làm

việc nhóm

- Thấy được ý nghĩa, các ứng dụng của kiến thức về đặc điểm, tính chất, tácdụng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với ngành nông nghiệp, trong đờisống thực tiễn và có ý thức chủ động vận dụng vào thực tiễn đời sống, sản xuất

- Có thái độ đúng đắn trong công tác hạn chế tác hại của thuốc hóa học bảo vệthực vật.

+ Về sản phẩm

Báo cáo của các nhóm về thuốc hoá học bảo vệ thực vật.

+ Nhóm 1: Trình chiếu power-point về đặc điểm, tính chất, tác dụng của thuốchoá học bảo vệ thực vật đối với ngành nông nghệp

+ Nhóm 2: Trình bày trên giấy A0 về ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệthực vật đến quần thể sinh vật

+ Nhóm 3: Trình bày trên giấy A0 về ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến môi trường

Thứ tự Nội dung Hình thức đánh giá

1 Đánh giá kiến thức bài học Bài kiểm tra 15 phút – hình thức tự

*Hệ thống các câu hỏi định hướng

+ Câu hỏi khái quát:

H1 Em hiểu những gì về thuốc hoá học bảo vệ thực vật ?

H2.Tình hình bảo quản và sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật của người dân hiện nay như thế nào ?

+ Các câu hỏi bài học :

H1 Nêu đặc điểm, tính chất của thuốc hoá học bảo vệ thực vật ?

H2 Tác dụng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với ngành nông nghiệp?H3 Cho biết những ảnh hưởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với quần thể sinh vật ?

H4 Cho biết những ảnh hưởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối vớimôi trường và con người ?

H5 Khi bảo quản và sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật cần chú ý điều gì ?H6 Nêu các biện pháp hạn chế ảnh hưởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thựcvật đến quần thể sinh vật, môi trường và con người ?

+ Các câu hỏi nội dung:

H1 Tại sao khi sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật làm xuất hiện các quầnthể sinh vật hại kháng thuốc?

H2 Sưu tầm tranh ảnh mô tả ảnh hưởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật

đế quần thể sinh vật và môi trường ở địa phương em?

H3 Thống kế số ca ngộ độc thực phẩm liên quan đến thuốc hoá học bảo vệthực vật ở địa phương em trong năm 2018

H4 Sưu tầm những hình ảnh mô tả hoạt động góp phần hạn chế ảnh hưởng xấucủa thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật, môi trường và conngười?

*Thiết kế các hoạt động

độn

g

1 Hoạt động khởi động: Tìm hiểu Phương pháp sử dụng sơ đồ tư

đặc điểm, tính chất, tác dụng của duy

thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối

với ngành nông nghiệp

2 Hình thành dự án, lập đề cương Hoạt động nhóm, giáo viên hỗ trợ

nhóm

4 Tìm hiểu về tình hình sử dụng Gặp gỡ cán bộ phụ trách nông

thuốc hoá học bảo vệ thực vật và nghiệp và cán bộ y tế ở địa

hậu quả của chúng ở địa phương phương Tìm hiểu trên thực tế

đồng ruộng

5 Bổ túc kĩ năng sử dụng CNTT Giáo viên bộ môn hỗ trợ

6 Báo cáo tiến trình thực hiện dự án Các nhóm trình chiếu và thuyết

trình trước lớp và giáo viên bộmôn

7 Đánh giá, nghiệm thu Cá nhân, nhóm, giáo viên phụ

trường do tác động xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật

và môi trường, trực tiếp hoặc gián gián tiếp ảnh hưởng đến sức khoẻ con người

- Giáo viên đưa ra một số hình ảnh và các thông tin về bệnh tật của con ngườiliên quan đế thuốc hoá học bảo vệ thực vật từ đó gợi ý cho các em lựa chọn chủđề

Đây là bài học gắn liền với thực tiễn sản xuất và đời sống mà mọi người rất quan tâm

Từ chủ đề lớn, giáo viên tổ chức hướng dẫn học sinh phát triển tìm các chủ đề nhỏ (tiểu chủ đề) từ những nghiên cứu cụ thể đó đặt tên cho dự án

* Xây dựng tiểu chủ đề

Sử dụng sơ đồ tư duy (dạng mở) yêu cầu học sinh hoàn thiện sản phẩm-Tập hợp ý kiến của các thành viên trong lớp

- Xây dựng cấu trúc kiến thức

-Xác định quy mô nghiên cứu

- Kết hợp các ý tưởng

- Xác định các nhiệm vụ học tập cần thực hiện

*Sơ đồ tư duy.

Thuốc hoá học bảo vệ

thực vật

- Sau khi lập được sơ đồ tư duy tìm được các tiểu chủ đề, giáo viên yêu cầu học sinh lựa chọn tiểu chủ đề theo sở thích và những em có cùng sở thích về một tiểu chủ đề tạo thành một nhóm.

Giáo viên làm việc với các nhóm học sinh thực hiện học theo dự án

2.3.2.2 Xây dựng kế hoạch: theo nhóm- lớp 10 G35, 10 K35 năm học

2018-2019 ( Trong phần xây dựng kế hoạch và báo cáo sản phẩm tôi chỉ đề cập đến lớp 10 G35) - Thực hiện trong 1 tiết học chính khoá

- Hoạt động khởi động- Nhóm 1: Chúng em yêu hoá học

Tìm hiểu về: Đặc điểm, tính chất và tác dụng của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với ngành nông nghiệp (Xem cụ thể tại phụ lục 2)

Tên thành Nhiệm vụ Phương tiện Thời gian Dự kiến sản

thànhNhóm nhỏ 1

Nhóm nhỏ 2

Nhóm nhỏ 3

Nhóm nhỏ 4

- Hoạt động hình thành kiến thức: Nhóm 2, 3: Vàng anh và Sáo nâu

Tìm hiểu về: Ảnh hưởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với quầnthể sinh vật và môi trường (Xem cụ thể tại phụ lục 3)

Nhóm 4: Môi trường sống thân thiện

Tìm hiểu về: Biện pháp hạn chế ảnh hưởng xấu của thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với quần thể sinh vật và môi trường.(Xem cụ thể tại phụ lục 5)

Học sinh làm việc theo kế hoạch đã xây dựng và tham vấn GV bộ môn để thực hiện dự án đi đúng hướng

2.3.2.3 Tổ chức cho học sinh học theo dự

án -Tìm kiếm và thu thập dữ liệu

-Xử lí và tổng hợp thông tin

Tranh ảnh sưu tầm của nhóm 1.

( Ảnh: Sử dụng thuốc hoá học bảo vệ thực vật đối với nông phẩm)

2.3.2.4 Giới thiệu sản phẩm dự án

Nội dung Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Đồ dùng

-Các nhóm báo cáo kết -Máy vi

kết quả báo cáo kết quả và phản + Nhóm 1: Trình chiếu chiếu

minh hoạ về đặc điểm, hoạch trêntính chất, tác dụng của giấy A0

thuốc hoá học bảo vệthực vật đối với ngànhnông nghệp

+ Nhóm 2: Trình bày -Bản trình

GV Theo dõi đại diện hưởng xấu của thuốc nhóm trênnhóm 2, 3 trình bày hóa học bảo vệ thực vật giấy A0

đến quần thể sinh vật+ Nhóm 3: Trình bàytrên giấy A0 về ảnhhưởng xấu của thuốchóa học bảo vệ thực vậtđến môi trường

+ Nhóm 4:

-Trình bày trên giấy A0

GV Theo dõi đại diện về biện pháp hạn chế Tranh cổ

thuốc hóa học bảo vệ truyền về

dự án