Tóm tắt luận án Tiến sĩ Y học: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh và đánh giá kết quả phẫu thuật gãy C1-C2 do chấn thương

Luận án mô tả đặc điểm lâm sàng, chẩn đoán hình ảnh gãy mất vững C1 - C2 do chấn thương. Đánh giá kết quả phẫu thuật làm vững C1 - C2 bằng vít khối bên C1 và chân cung C2 kết hợp ghép xương đồng loại.

Mã số : 97 20104

TÓM T T LU N ÁN TI N SĨ Y H CẮ Ậ Ế Ọ

Đ T V N ĐẶ Ấ Ề

Ch n th ng c t s ng c  cao là m t t n th ng đ c bi tấ ươ ộ ố ổ ộ ổ ươ ặ ệ  nghiêm tr ng trong ch n th ng nói chung và ch n th ng c t s ngọ ấ ươ ấ ươ ộ ố  nói riêng. T  l  t  vong ho c đ  l i di ch ng n ng n  do ch n th ngỉ ệ ử ặ ể ạ ứ ặ ề ấ ươ  

c t s ng c  gây ra là r t cao. C t s ng c  cao bao g m đ t đ i (Cộ ố ổ ấ ộ ố ổ ồ ố ộ 1) và 

đ t tr c (Cố ụ 2) là vùng chuy n ti p gi a h p s  và c t s ng, m t trongể ế ữ ộ ọ ộ ố ộ  các kh p n i có c u trúc ph c t p nh t c a c  th  ớ ố ấ ứ ạ ấ ủ ơ ể T i khoa ph uạ ẫ  thu t th n kinh, b nh vi n Đà N ng, chúng tôi đã áp d ng k  thu tậ ầ ệ ệ ẵ ụ ỹ ậ  trên trong kho ng 10 năm g n đây đi u tr  ch n th ng m t v ng ả ầ ề ị ấ ươ ấ ữ C1, C

2  đ ng th i thay đ i l a ch n lo i x ng ghép t  x ng t  thânồ ờ ổ ự ọ ạ ươ ừ ươ ự  (x ng ch u) sang x ng đ ng lo iươ ậ ươ ồ ạ Nh m đánh giá hi u qu  c aằ ệ ả ủ  

vi c s  d ng x ng đ ng lo iệ ử ụ ươ ồ ạ   cùng c u hình vít kh i bên Cấ ố 1  + vít chân cung C2,  góp  ph nầ   cho quá trình ch n đoán, l a ch n ph ngẩ ự ọ ươ  pháp, k  ho ch đi u tr  ch n th ng m t v ng ế ạ ề ị ấ ươ ấ ữ C1 – C2, chúng tôi ti nế  hành đ  tàiề : “ Nghiên c u đ c đi m lâm sàng,  ứ ặ ể ch n đoán hình  nh ẩ ả  

và đánh giá k t qu  ph u thu t gãy C ế ả ẫ ậ 1  ­ C 2  do ch n th ấ ươ ng”, nh mằ  

2 m c tiêu:ụ

1. Mô t  đ c đi m lâm sàng, ch n đoán hình  nh gãy m tả ặ ể ẩ ả ấ  

v ng Cữ 1 ­ C2 do ch n th ng.ấ ươ

2. Đánh giá k t qu  ph u thu t làm v ng Cế ả ẫ ậ ữ 1  ­ C2 b ng vítằ  

kh i bên Cố 1 và chân cung C2 k t h p ghép xế ợ ương đ ng lo iồ ạ

Đóng góp m i c a lu n án: ớ ủ ậ

­ Đ a ra ch  s  kích thư ỉ ố ước kh i bên Cố 1, cu ng đ t Cố ố 2. T  đóừ  

đ a ra kích thư ước vít phù h p trong ph u thu t c  đ nh Cợ ẫ ậ ố ị 1­

C2 v ng ch c.ữ ắ

­ Đ a ra hi u qu  c a m t phư ệ ả ủ ộ ương pháp ph u thu t và vi cẫ ậ ệ  

x  d ng ch t li u ghép xử ụ ấ ệ ương đ ng lo i, giúp b nh nhânồ ạ ệ  

không đau n i l y xơ ấ ương ghép, cu c m  rút ng n th i gian,ộ ổ ắ ờ  

t  l  li n xỷ ệ ề ương đ t 100%.ạ

­ Đ a ra đư ược k t qu  xa sau m  (th i gian theo dõi dài, 18ế ả ổ ờ  tháng): các ch  s  VAS, NDI, ASIA c i thi n có ý nghĩaỉ ố ả ệ  

th ng kê so v i trố ớ ước m  (11,24% so v i 52,8%) ổ ớ

B  c c c a lu n án: lu n án g m 137 trang. Trong đó có 45ố ụ ủ ậ ậ ồ  

b ng, 68 hình và 4 bi u đ  Ph n đ t v n đ  (3 trang); ch ng 1:ả ể ồ ầ ặ ấ ề ươ  

t ng quan tài li u (35 trang); ch ng 2: đ i t ng và ph ng phápổ ệ ươ ố ượ ươ  nghiên c u (26 trang); ch ng 3: k t qu  nghiên c u (28 trang);ứ ươ ế ả ứ  

ch ng 4: bàn lu n (41 trang); k t lu n (2 trang); Ki n ngh  (1 trang);ươ ậ ế ậ ế ị  danh m c các công trình công b  k t qu  nghiên c u c a đ  tài lu nụ ố ế ả ứ ủ ề ậ  

án (1 trang); tài li u tham kh o (128 tài li u g m; 7 tài li u ti ng Vi t,ệ ả ệ ồ ệ ế ệ  

121 tài li u ti ng Anh); các ph  l cệ ế ụ ụ

v i đ t s ng tr cớ ố ố ụ  C2. C u trúc đ t đ i g m: cung tr c, cung sau,ấ ố ộ ồ ướ  

kh i bên, c  tr c, c  sau, m m ngang, l  ngang di n kh p v i l iố ủ ướ ủ ỏ ỗ ệ ớ ớ ồ  

c u ch m, di n kh p v i đ t tr c.ầ ẩ ệ ớ ớ ố ụ   Cung trước và cung sau m ngỏ  

d n v  hai bên, n i ti p giáp v i kh i bên là n i m ng nh t  doầ ề ơ ế ớ ố ơ ỏ ấ  

v y đây là đi m y u, d  gãy khi b  ch n thậ ể ế ễ ị ấ ương

1.1.1.2.  Đ t tr c C ố ụ 2

Đ t tr c là đ t s ng dày và kh e nh t trong các đ t s ngố ụ ố ố ỏ ấ ố ố  

c , gi ng hình con ng ng, phía trổ ố ỗ ướ ở ữc   gi a m t trên c a thân Cặ ủ 2 

nhô lên m t m m g i là m m răng. M m răng có hình c t trộ ỏ ọ ỏ ỏ ộ ụ 

hướng th ng lên trên, cao kho ng 16,6 mm, r ng kho ng 9,3mm.ẳ ả ộ ả  Trên cùng m m răng là đ nh nha, m t trỏ ỉ ặ ước c a đ nh nha có di nủ ỉ ệ  

kh p ti p kh p v i hõm kh p c a m t sau cung trớ ế ớ ớ ớ ủ ặ ước đ t đ i vàố ộ  

m t sau đ nh nha có di n kh p ti p kh p v i dây ch ng ngang t oặ ỉ ệ ớ ế ớ ớ ằ ạ  nên kh p đ i tr c gi a.ớ ộ ụ ữ

1.1.2.  H  th ng kh p và dây ch ng gi a ệ ố ớ ằ ữ C1 ­ C2

1.1.2.1 .  Kh p đ i tr c gi a  ớ ộ ụ ữ

Là kh p gi a m m răng đ t tr c v i m t vòng tròn do cungớ ữ ỏ ố ụ ớ ộ  

trước đ t đ i và dây ch ng ngang đ t đ i ố ộ ằ ố ộ

Dây ch ng hình ch  th p ằ ữ ậ  g m hai ph n, dây ch ng ngangồ ầ ằ  

n i m t trong c a hai kh i bên đ t đ i, các bó d c n i b  trên c a d iố ặ ủ ố ố ộ ọ ố ờ ủ ả  ngang v i x ng ch m và b  ớ ươ ẩ ờ dướ ủi c a d i ngang v i đ t tr c. ả ớ ố ụ

Dây ch ng ngang ằ  đ t đ i kho  h n m m răng, do v y khiố ộ ẻ ơ ỏ ậ  

g p  ch n  thặ ấ ương,   m m   răng  thỏ ường  b   gãy trị ước  khi   đ t   dâyứ  

ch ng này. Tuy v y, dây ch ng ngang   m t s  ngằ ậ ằ ở ộ ố ười không khoẻ 

nh  bình thư ường và là m t trong nh ng nguyên nhân b nh lý gây raộ ữ ệ  

m t v ng c a kh p đ i tr c. ấ ữ ủ ớ ộ ụ

1.1.2.2. Kh p đ i ­ tr c bên  ớ ộ ụ

Là kh p ho t d ch ph ng gi a di n kh p trên đ t tr c v iớ ạ ị ẳ ữ ệ ớ ố ụ ớ  

di n kh p dệ ớ ướ ố ội đ t đ i. Các c  đ ng c a kh p đ i ­ tr c x y raử ộ ủ ớ ộ ụ ả  

đ ng th i c  ba m t kh p và h u nh  ch  là c  đ ng xoay. ồ ờ ả ặ ớ ầ ư ỉ ử ộ

1.1.3. Th n kinhầ : Tu  c  b t đ u t  l  ch m ti p theo hành tu  Tuỷ ổ ắ ầ ừ ỗ ẩ ế ỷ ỷ 

c  r ng ra   Cổ ộ ở 3 và r ng nh t   Cộ ấ ở 6   v i chu vi 38mm. Tu  g m ch tớ ỷ ồ ấ  

tr ng và ch t xám có th  phân bi t đ c trên phim ch p c ng h ngắ ấ ể ệ ượ ụ ộ ưở  

t  T y c  vùng c t s ng c  cao ch  chi m 2/3 chu vi  ng s ng vùngừ ủ ổ ộ ố ổ ỉ ế ố ố  này, do v y khi t n th ng m c dù có tr t, di l ch c u trúc c a c tậ ổ ươ ặ ậ ệ ấ ủ ộ  

s ng, nh ng tri u ch ng lâm sàng v  th n kinh r t nghèo nànố ư ệ ứ ề ầ ấ

1.1.4. M ch máuạ : 

Tương quan c a đ ng m ch ủ ộ ạ đ t ố s ng và vùng c t s ng c  caoố ộ ố ổ

Đ ng m ch đ t s ng đo n ch m c  có đ c đi m gi i ph uộ ạ ố ố ạ ẩ ổ ặ ể ả ẫ  

r t khác bi t so v i đo n đi qua l  ngang Cấ ệ ớ ạ ỗ 6 ­ C3, u n khúc ph c t p.ố ứ ạ  Các tác gi  ph u tích trên xác nh n ra h u nh  không th y s  trùngả ẫ ậ ầ ư ấ ự  

l p tuy t đ i gi a t ng cá th  v  đ ng đi, chi u dài và đ ng kínhặ ệ ố ữ ừ ể ề ườ ề ườ  

c a đ ng m ch đ t s ng. Đ ng th i, hình d ng, kích th c và v  tríủ ộ ạ ố ố ồ ờ ạ ướ ị  

đ ng m ch   rãnh phía sau di n kh p trên đ t tr c, cung sau đ t đ iộ ạ ở ệ ớ ố ụ ố ộ  cũng có r t nhi u bi n th  Đ ng kính đ ng m ch kho ng 2,3 ­ấ ề ế ể ườ ộ ạ ả  7,4mm (trung bình 4,2mm), d c theo đ ng đi đ ng m ch luôn đ cọ ườ ộ ạ ượ  bao ph  b i đám r i tĩnh m ch l n, l n nh t t i v  trí ngang di nủ ở ố ạ ớ ớ ấ ạ ị ệ  

kh p Cớ 1 ­ C2. Đo n đ ng m ch đi qua vùng c  cao có th  chia làm 3ạ ộ ạ ổ ể  phân đo n:ạ

­ V1: t  l  ngang đ t s ng Cừ ỗ ố ố 3 đ n l  ngang đ t s ng Cế ỗ ố ố 2. Ở 

đo n này, hạ ướng đi lên trên và ra trước, t o thành rãnh đ ng m chạ ộ ạ   thân đ t C

ở ố 2 trước khi chui vào l  ngang đ t s ng Cỗ ố ố 2.

­ V2: đi t  l  ngang đ t s ng Cừ ỗ ố ố 2 đ n l  ngang đ t s ng Cế ỗ ố ố 1, 

đo n này có u n khúc đ i hạ ố ổ ướng đi và liên quan ch t ch  v i h chặ ẽ ớ ạ  

c a r  th n kinh c  Củ ễ ầ ổ 2.

­ V3: thoát ra kh i l  ngang Cỏ ỗ 1, đ ng m ch đ i hộ ạ ổ ướng ra phía sau 1 góc 90 đ  đi vào rãnh đ ng m ch n m   b  trên cung ộ ộ ạ ằ ở ờsau C1 r i đi vào l  ch m, đo n này có liên quan v i r  th n kinh ồ ỗ ẩ ạ ớ ễ ầ

c  Cổ 1

M t s  bi n th  đ ng m ch đ t s ng đo n c  caoộ ố ế ể ộ ạ ố ố ạ ổ

Các d ng b t thạ ấ ường c a đ ng m ch ủ ộ ạ c tộ  s ng vùng này cóố  

th  gây khó khăn cho ph u thu t viên trong quá trình gi i ép ho cể ẫ ậ ả ặ  

đ t d ng c ặ ụ ụ  Thường g p là ặ ống đ ng m ch trong cung sau Cộ ạ 1 làm 

r ng cung sau gi  t o và có th  t n thộ ả ạ ể ổ ương đ ng m ch khi gi i épộ ạ ả  

cung sau C1 hay b t vắ ít kh i bên tr c ti p lên cung sau. D ng b tố ự ế ạ ấ  

thường quan tr ng khác là đ ng m ch ọ ộ ạ đ tố  s ng cho nhánh liên đ tố ố  

đ u tiên đi gi a Cầ ữ 1 và C2 t i v  trí ạ ị bình thường ch  có r  Cỉ ễ 2

1.2. C  SINH H C C U TRÚC CƠ Ọ Ấ 1 ­ C2  

H u h t c  đ ng xoay và m t ph n c  đ ng cúi ng a, nghiêngầ ế ử ộ ộ ầ ử ộ ử  bên c a đ u di n ra   c t s ng c  cao (Củ ầ ễ ở ộ ố ổ 0­C1­C2). S  l ng l o cácự ỏ ẻ  

kh p cho phép c t s ng c  xoay quanh tr c g n 50%. S c căng đ  đớ ộ ố ổ ụ ầ ứ ủ ể 

b o v  các c u trúc tinh x o c a t y s ng và các m ch máu, và đả ệ ấ ả ủ ủ ố ạ ủ 

m nh đ  ch u đ c tr ng l ng c a đ u cùng v i l c c a các c  đ iạ ể ị ượ ọ ượ ủ ầ ớ ự ủ ơ ố  kháng. 

1.3.  TRI U CH NG LÂM SÀNG T N THỆ Ứ Ổ ƯƠNG C T S NGỘ Ố  

C1 – C2

Tri u ch ng lâm sàng ch n thệ ứ ấ ương C1 – C2  thường nghèo nàn, ch  y u th y các bi u hi n: đau vùng c  gáy, c ng c , đau lanủ ế ấ ể ệ ổ ứ ổ  

tê bì vùng ch m, h n ch  v n đ ng  quay, cúi c  Nh ng trẩ ạ ế ậ ộ ổ ữ ườ  ng

h p ch n thợ ấ ương C1  – C2  kèm theo ch n thấ ương tu  n ng, b nhỷ ặ ệ  nhân thường ch t trế ước khi vào vi n. Nguyên nhân do đ ng d pệ ụ ậ  

tu  c  cao d n đ n t n thỷ ổ ẫ ế ổ ương các trung tâm hô h p, tu n hoàn t iấ ầ ạ  hành tu ỷ

1.4   TRI U   CH NG   HÌNH   NH   CH N   THỆ Ứ Ả Ấ ƯƠNG   C TỘ  

S NG CỐ 1 ­ C2

1.4.1. Hình  nh Xả  ­ quang quy ước

1.4.1.1. X ­ quang th ườ ng quy

Trên hình  nh X ­ quang quy ả ướ ộ ốc c t s ng c  th ng nghiêng,ổ ẳ  

và X ­ quang th ng há mi ng có giá tr  nh t đ nh trong xác đ nh t nẳ ệ ị ấ ị ị ổ  

th ng vùng ươ C1 ­ C2.  

Ch  s  Spenceỉ ố   được tính b ng t ng kho ng di l ch kh iằ ổ ả ệ ố  bên C1  hai bên so v i Cớ 2,  bình thường dưới 6,9mm. Khi ch  sỉ ố Spence > 6,9mm, ch n đoán xác đ nh đ t dây ch ng ngang và t nẩ ị ứ ằ ổ  

thương này m t v ng c n đi u tr  ph u thu tấ ữ ầ ề ị ẫ ậ

Tr t Cậ 1 – C2 được ch n đoán ẩ d a vào đo kho ng cách gi aự ả ữ  

b  trờ ước m m răng và b  sau cung trỏ ờ ước C1, g i là  ọ ch  s  ADIỉ ố  Bình thường ch  s  ADI  < 3 mm   ngỉ ố ở ườ ới l n và ADI  < 5 mm ở 

* V  Cỡ 1: được phân lo i t n thạ ổ ương theo Levine và Edwards. Vỡ 

C1 được chia ra 3 lo i t n thạ ổ ương gi i ph u c  b n:ả ẫ ơ ả

Lo i I:  V  cung sau Cạ ỡ 1 đ n thu n, thơ ầ ường g p nh t, gãyặ ấ  

v ng, không t n thữ ổ ương dây ch ng ngang.ằ

Lo i II: Gãy k t h p m t cung trạ ế ợ ộ ước và m t cung sau do ộ

l c ép th ng tr c ph i h p v i nghiêng đ u, ít g p nh t c a v  Cự ẳ ụ ố ợ ớ ầ ặ ấ ủ ỡ 1. 

Lo i III: V  v n Cạ ỡ ụ 1 (còn g i là gãy Jefferson), thọ ường g pặ  sau gãy lo i I, c  ch  do l c nén th ng tr c v i t  th  đ u trungạ ơ ế ự ẳ ụ ớ ư ế ầ  gian, t n thổ ương gãy 2 đi m cung trể ước và 1 ho c 2 đi m   cungặ ể ở  sau. 

* Tr t kh p đ i ­ tr c (Cậ ớ ộ ụ 1 ­ C2) 

Ch n đoán xác đ nh tr t Cẩ ị ậ 1 – C2, phân lo i t n thạ ổ ương gi iả  

ph u,ẫ  nguyên nhân gây tr t, ậ đ c bi t v i ch p c t l p đa dãy táiặ ệ ớ ụ ắ ớ  

t o hình  nh không gian ba chi u.ạ ả ề

* Gãy m m răngỏ

Phân lo i đạ ượ ử ục s  d ng r ng rãi nh t hi n nay cho gãy m mộ ấ ệ ỏ  răng C2 là c a Anderson và D’Alonzo. ủ

T n th ổ ươ ng lo i 1 ạ : đ ng gãy chéo qua đ nh m m răngườ ỉ ỏ

T n th ổ ươ ng lo i 2 ạ : đ ng gãy đi qua n n m m răng, n i ti p ườ ề ỏ ơ ếgiáp v i thân Cớ 2

T n th ổ ươ ng lo i 3 ạ : gãy chéo xu ng d i vào ph n x ng x p ố ướ ầ ươ ố

c a thân Củ 2  và lo i gãy qua thân đ tạ ố

1.4.3 Hình  nh c ng hả ộ ưởng từ

M c đích ch p c ng h ng t  t n th ng v  Cụ ụ ộ ưở ừ ổ ươ ỡ 1 nh m đánh giáằ  dây ch ng ngang. Tín hi u cao c a phù t y x ng và phù mô m mằ ệ ủ ủ ươ ề  

tr c thân s ng. Ngoài ra, c ng h ng t  còn đánh giá tình tr ngướ ố ộ ưở ừ ạ  

đ ng d p t y, ch y máu, phù n  t  ch c ph n m m b  tr c thânụ ậ ủ ả ề ổ ứ ầ ề ờ ướ  

đ t s ng Cố ố 1

1.5.2. Các phương pháp ph u thu t c t s ng c  cao l i sauẫ ậ ộ ố ổ ố

1.5.2.1. Các k  thu t bu c vòng cung sau C ỹ ậ ộ 1  ­ C 2

 K  thu t Gallie:  ỹ ậ Năm 1939, Gallie mô t  k  thu t bu cả ỹ ậ ộ  cung sau c  đ nh Cố ị 1 – C2. Trong k  thu t này, dây thép đỹ ậ ược bu cộ  vòng qua cung sau C1 và bu c vòng quanh gai sau Cộ 2, ghép xươ  ng

đ ng lo i gi a Cồ ạ ữ 1 và C2. 

K  thu t Brooks – Jenkins :  ỹ ậ Được tác gi  cùng tên  ngả ứ  

d ng năm  ụ 1978,  s  d ng 2 m nh xử ụ ả ương t  thân đ t vào 2 bênự ặ  

c a đủ ường gi a ữ C1 – C2, bu c vào cung sau ộ C1 – C2

­ K  thu t Sonntag:   ỹ ậ Dickman và c ng s  mô t  k  thu tộ ự ả ỹ ậ  

c a Sonntag vào th p niên 90. Có m t bi n đ i c a k  thu t Gallieủ ậ ộ ế ổ ủ ỹ ậ  

nh m c i thi n s  v ng vàng c a v n đ ng xoay .ằ ả ệ ự ữ ủ ậ ộ

1.5.2.2. Ph u thu t vít qua kh p C ẫ ậ ớ 1  ­ C 2  l i sau ố  

Phương pháp này được Magerl gi i thi u đ u tiên vào nămớ ệ ầ  

1979. Tác gi  áp d ng k  thu t này ch  y u cho tr t Cả ụ ỹ ậ ủ ế ậ 1 – C2 và gãy 

m m răng. ỏ

1.5.2.3. C  đ nh c  ch m  ố ị ổ ẩ

C  đ nh ch m ­ c  đã đ c đ  c p đ n cách đây kho ng 40ố ị ẩ ổ ượ ề ậ ế ả  năm, ban đ u đ n gi n ch  là bu c ghép x ng phía sau c  ch m.ầ ơ ả ỉ ộ ươ ổ ẩ  Newman và Sweetnam (1969) mô t  mi ng xả ế ương ghép được đ tặ  vào vùng b n l  c  ch m ả ề ổ ẩ

1.5.2.4. Ph u thu t vít kh i bên C ẫ ậ ố 1  và cu ng C ố 2  (k  thu t  ỹ ậ

Harms).

Năm 1994, Goel và Laheri mô t  k  thu t vít kh i bên Cả ỹ ậ ố 1 và 

cu ng Cố 2 trong đi u tr  gãy m m răng lo i 2. Năm 2001, Harms vàề ị ỏ ạ  Melcher t ng k t 37 trổ ế ường h p th c hi n k  thu t vít kh i bên Cợ ự ệ ỹ ậ ố 1 

và cu ng Cố 2 v i vít đa tr c và rod.ớ ụ  Vít C1 qua cung sau: do Resnick và Benzel đ  xu t năm 2001, đi m vào c a vít kh i bên n m trên cungề ấ ể ủ ố ằ  sau. K  thu t này h n ch  nguy c  m t máu và đau m n tính vùngỹ ậ ạ ế ơ ấ ạ  

ch m do tác đ ng r  Cẩ ộ ễ 2. 

1.5.3. Các phương pháp ph u thu t c t s ng c  cao l i trẫ ậ ộ ố ổ ố ước

1.5.3.1. Ph u thu t qua đ ẫ ậ ườ ng mi ng ệ

Đây là đường m  tr c ti p vào đ t đ i và đ t tr c, nh ng ổ ự ế ố ộ ộ ụ ưnguy c  nhi m khu n r t cao và nhi u y u t  nguy c  khác, do đó ơ ễ ẩ ấ ề ế ố ơđây không ph i là đả ường m  thổ ường dùng

1.5.3.2. Vít qua kh p C ớ 1  ­ C 2  đ ườ ng c  tr ổ ướ c

Năm 1971, Barbour  l n đ u tiên mô t  thu t vít qua kh pầ ầ ả ậ ớ  

C1 – C2 đường c  trổ ước. Tuy nhiên k  thu t này cũng không đỹ ậ ượ  c

áp d ng r ng rãi do đụ ộ ường ti p c n t n thế ậ ổ ương đường c  trổ ước có nhi u nhề ược đi m h n để ơ ường c  sauổ

1.5.3.3. Vít tr c ti p m m răng ự ế ỏ

Bohler và Nakanishi cùng c ng s  đã đ c l p tri n khai kộ ự ộ ậ ể ỹ thu t vít tr c ti p qua m m răng đ  đi u tr  gãy m m răng lo i 2.ậ ự ế ỏ ể ề ị ỏ ạ  

Đ n năm 1982, hai tác gi  cùng công b  k  thu t này. ế ả ố ỹ ậ

CHƯƠNG 2: Đ I TỐ ƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN 

C UỨ

2.1. Đ i tố ượng nghiên c uứ

2.1.1. Tiêu chu n l a ch nẩ ự ọ

­ B nh nhân đ c ch n đoán xác đ nh ch n th ng m t v ngệ ượ ẩ ị ấ ươ ấ ữ  

C1  – C2  d a vào các tri u ch ng lâm sàng và các ph ng pháp ch nự ệ ứ ươ ẩ  đoán hình  nh t ng  ng (X ­ quang th ng quy, CLVT, CHT), baoả ươ ứ ườ  

­ B nh nhân đệ ược theo dõi, đánh giá k t qu  đi u tr  khi raế ả ề ị  

vi n, khám l i t i các th i đi m theo nghiên c uệ ạ ạ ờ ể ứ

­ Không phân bi t tu i, gi i tính, đ ng ý tham gia nghiênệ ổ ớ ồ  

c uứ

2.1.2. Tiêu chu n lo i trẩ ạ ừ

­ B nh nhân có các b nh lý m n tính k t h p  nh hệ ệ ạ ế ợ ả ưở  ng

t i k t qu  nghiên c u nh : suy tim, suy gan, suy th n, b nh lýớ ế ả ứ ư ậ ệ  

m ch vành, viêm c t s ng dính kh p. B nh nhân có t n thạ ộ ố ớ ệ ổ ươ  ng

k t h p n ng có th  gây t  vong ho c khó đánh giá k t qu  ph uế ợ ặ ể ử ặ ế ả ẫ  thu t nh : ch n thậ ư ấ ương s  não n ng, ch n thọ ặ ấ ương ng c. B nhự ệ  nhân có t n thổ ương nghi ng  ung th , lao, b nh nhân không đ y đờ ư ệ ầ ủ 

h  s  nghiên c u, b nh nhân không đ ng ý tham gia nghiên c u.ồ ơ ứ ệ ồ ứ2.2. Phương pháp nghiên c uứ

2.2.1. Thi t k  nghiên c uế ế ứ

Nghiên c u ti n c u, mô t  lâm sàng có can thi p khôngứ ế ứ ả ệ  

đ i ch ng, đánh giá k t qu  trên t ng b nh nhân trố ứ ế ả ừ ệ ước và sau đi uề  

tr ị

2.2.2. Ch n m u và c  m u ọ ẫ ỡ ẫ

Ch n m u toàn b , thu n ti n. L a ch n t t c  b nh nhânọ ẫ ộ ậ ệ ự ọ ấ ả ệ  

có đ  tiêu chu n trong th i gian nghiên c u.ủ ẩ ờ ứ

2.2.3. Quy trình nghiên c uứ

2.2.3.1. Ph ươ ng pháp thu th p s  li u ậ ố ệ

Các thông tin nghiên c u đứ ược thu th p theo m u b nh ánậ ẫ ệ  

được thi t l p trế ậ ước v i các ch  tiêu nghiên c uớ ỉ ứ

­ NCS tr c ti p h i b nh, thăm khám và đánh giá b nhự ế ỏ ệ ệ  nhân trước m ổ

­ Đánh giá các phương pháp ch n đoán hình  nh vùng cácẩ ả  bác s  chuyên ngành CĐHAỹ

­ Đánh giá k t qu  ph u thu t  ế ả ẫ ậ làm v ng Cữ 1  ­ C2 b ng vítằ  

kh i bên Cố 1 và chân cung C2 k t h p ghép xế ợ ương đ ng lo iồ ạ

­ Tham gia m  và chăm sóc đi u tr  b nh nhân sau m ổ ề ị ệ ổ

­ Tr c ti p h i b nh và đánh giá tình tr ng b nh nhân sauự ế ỏ ệ ạ ệ  

m  trên các tiêu chí tri u ch ng lâm sàng và hình  nh X – quang,ổ ệ ứ ả  

c t l p vi tính sau m  theo b nh án m u nghiên c u t i các th iắ ớ ổ ệ ẫ ứ ạ ờ  

đi m: trể ước khi xu t vi n, 3 tháng và > 12 thángấ ệ

­ Liên l c b ng cách đi n tho i ho c g i th  m i b nhạ ằ ệ ạ ặ ử ư ờ ệ  nhân đ n khám l i t i khoa Ph u thu t th n kinh ­ B nh vi n Đàế ạ ạ ẫ ậ ầ ệ ệ  

N ng, có kèm theo b  câu h i đánh giá (thang đi m NDI, VAS,ẵ ộ ỏ ể  ASIA) và yêu c u b nh nhân đánh giá và g i l i.ầ ệ ử ạ

2.2.4.  X  lý s  li uử ố ệ

­ Sô li u trong nghiên c u đệ ứ ược qu n lý và phân tích d aả ự  trên ph n m m th ng kê y h c SPSS 22.0.ầ ề ố ọ

CHƯƠNG 3: K T QU  NGHIÊN C UẾ Ả Ứ

3.1. Đ c đi m chung đ i tặ ể ố ượng nghiên c uứ

3.1.1. Tu iổ và gi iớ

Tu i trung bình: 35,ổ 55 ± 15,01 tu iổ , 95% CI: 30,22 ­ 40,87

Tu i th p nh t – cao nh t: 8 – 60 tu i.ổ ấ ấ ấ ổ

3.1.2. Nguyên nhân ch n thấ ương

Nguyên nhân ch n thấ ươ : tai n n giao thông 66,7%; ngã caong ạ  27,3% ; khác 6,0%.

3.1.5. Th i gian trờ ước khi vào vi nệ : Qua nghiên c u 33 b nh nhân,ứ ệ  chúng tôi th y đa s  b nh nhân nh p vi n ngày đ u sau tai n nấ ố ệ ậ ệ ầ ạ  (chi m trên 57,6ế %)

3.2. Đ c đi m lâm sàng và ch n đoán hình  nh ch n th ng m tặ ể ẩ ả ấ ươ ấ  

v ng Cữ 1 ­ C2

Các tri u ch ng c  năng: đau c  100%; h n ch  v n đ ng cệ ứ ơ ổ ạ ế ậ ộ ổ 90,9%; c ng c  30,3%; tê bì vùng ch m gáy 6,1%.ứ ổ ẩ

3.2.1.2. Tri u ch ng th c th   ệ ứ ự ể

Nh  v y, có 9/33 b nh nhân r i lo n v n đ ng (ch  y u tìnhư ậ ệ ố ạ ậ ộ ủ ế  

tr ng li t 2 tay không hoàn toàn ho c hoàn toàn), r i lo n c m giácạ ệ ặ ố ạ ả  

có 42,4% các trường h p ch  y u là tê bì, gi m c m giác 2 tay, sợ ủ ế ả ả ố 

ít b nh nhân có c m giác d  c m tê bu t. Ch  có 12,1% các b nhệ ả ị ả ố ỉ ệ  nhân nh p vi n có r i lo n c  tròn.ậ ệ ố ạ ơ

3.2.1.4. Đánh giá m c đ  đau d a vào thang đi m VAS ứ ộ ự ể

Thang đi m đánh giá m c đ  đau (VAS) do b nh nhân t  đánhể ứ ộ ệ ự  giá v  m c đ  đau. Trong nghiên c u c a chúng tôi, đi m VASề ứ ộ ứ ủ ể  trung bình trước m  là 5,03 ± 1,74 đi m, trong đó th p nh t là 2ổ ể ấ ấ  

đi m và cao nh t là 8 đi m.ể ấ ể

3.2.1.5. Đánh giá lâm sàng theo thang đi m ASIA ể

Phân lo i lâm sàng d a theo thang đi m ASIA: ASIA C ạ ự ể6,1%; ASIA D 21,2%; ASIA E 72,7%

3.2.1.6. Ch  s  gi m ch c năng c t s ng c  tr ỉ ố ả ứ ộ ố ổ ướ c m   ổ

M c đ   nh hứ ộ ả ưởng ch c năng c t s ng c  trứ ộ ố ổ ước m : Nh  ổ ẹ(10 – 29%) 27,3%; Trung bình (30 – 49%) 63,6%; N ng (50 – ặ69%)9,1%

3.2.2. Đ c đi m ch n đoán hình  nhặ ể ẩ ả

B ng 3.8. Phân lo i t n th ả ạ ổ ươ ng chung trong nghiên c u ứ

3.2.2.1. X ­ Quang c t s ng c  th ộ ố ổ ườ ng quy

B ng 3.9. T n th ả ổ ươ ng phát hi n trên X­Quang quy  ệ ướ c

T n thổ ương

X­Quang quy ước (n = 33)

CLVT(n = 33) T  lỷ ệ 

%

3.2.2.3. Đánh giá các ch  s  gi i ph u C ỉ ố ả ẫ 1  ­ C 2 trên c t l p vi tính ắ ớ

B ng 3.15. Chi u r ng kh i bên C ả ề ộ ố 1

B ng 3.16. Chi u dài kh i bên C ả ề ố 1

V  tríị Chi u dài kh i bên Cề ố 1 (mm)