Tóm tắt luận án Tiến sĩ Y học: Nghiên cứu sự thay đổi hàm lượng Malondialdehyde ở bệnh nhân ung thư đại tràng trước và sau phẫu thuật triệt căn

Luận án xác định được hàm lượng Malondialdehyde ở bệnh nhân ung thư đại tràng được điều trị phẫu thuật triệt căn. Đánh giá sự thay đổi hàm lượng Malondialdehyde hồng cầu của bệnh nhân ung thư đại tràng sau phẫu thuật triệt căn.

CÔNG TRÌNH ĐƯỢC HOÀN THÀNH T I Ạ

Ph n bi n 3: ả ệ PGS.TS. Nguy n Anh Tu nễ ấ

Lu n án s  đậ ẽ ược b o v  trả ệ ước H i đ ng ch m lu n án c p ộ ồ ấ ậ ấ

trường 

vào h i: ồ   giờ       ngày  tháng       năm

Có th  tìm hi u lu n án t i:ể ể ậ ạ

2. Th  vi n H c vi n Quân yư ệ ọ ệ

GI  ĐàCÔNG B  CÓ LIÊN QUAN Đ N LU N ÁNẢ Ố Ế Ậ

1. Phạm Mạnh Cường, Nguyễn Văn Xuyên (2018). Tìm hiểu yếu 

tố liên quan đến độ dài đoạn đại tràng cắt bỏ sau phẫu thuật triệt căn điều trị ung thư đại tràng tại Bệnh viện Quân y 103. 

Tạp chí Y ­ Dược học quân sự, 43(số chuyên đề ngoại bụng): 

44­50

2. Pham   Manh   Cuong,   Nguyen   Van   Xuyen,   Trinh   Hong   Thai (2019)   Investigation   on   changes   in   the   erythrocyte Malondialdehyde   value   in   patients   with   colon   cancer   after 

radical surgery. Journal of military pharmaco ­ medicine, 44(2): 

213­219

3. Phạm Mạnh Cường, Nguy n Văn Xuyên, Tr nh H ng Tháiễ ị ồ  (2019). So sánh tình tr ng stress oxy hóa gi a mô kh i u và môạ ữ ố  lành đ i tràng b ng ch  s  Malondialdehyde   b nh nhân ungạ ằ ỉ ố ở ệ  

th  đ i tràng đư ạ ược ph u thu t tri t căn t i B nh vi n QY 103.ẫ ậ ệ ạ ệ ệ  

T p chí y h c Vi t Nam ạ ọ ệ , 481(1): 71­75

4

Đ T V N ĐẶ Ấ Ề

Hi n nay, v i sệ ớ ự phát tri n m nh m  c a các nghiên c u vể ạ ẽ ủ ứ ề 

c  ch  tác đ ng và h u qu  c a g c t  do, cũng nh  tình tr ngơ ế ộ ậ ả ủ ố ự ư ạ  stress oxy hóa đ i v i c  th  đã cung c p ố ớ ơ ể ấ nh ng b ng ch ng choữ ằ ứ  

th y ấ stress oxy hóa và các g c t  do ch a oxy ố ự ứ cũng là m t y u tộ ế ố 

b nh  lý   có   liên  quan   đ n  ệ ế s   phátự   tri n   c a  ể ủ ung  th   đ i   tràngư ạ  (UTĐT). 

Đ cặ  bi t, kệ ết qu  nhi u nghiên c u cho th y tình tr ng ả ề ứ ấ ạ stress  oxy hóa và s  xu t hi n các ự ấ ệ g c t  do ch a ố ự ứ  oxy, đượ  sinh ra trong cquá trình ph u thu t ẫ ậ c t bắ ỏ UTĐT, cũng có vai trò quan tr ng trongọ  tái phát và di căn sau m ổ   Do đó, vi c tìm hi u s  thay đ i tìnhệ ể ự ổ  

tr ng stress oxy hóa sau ph u thu t hi n nay đang đạ ẫ ậ ệ ược nhi u nhàề  nghiên c u quan tâm. Có nhi u ch  s  đ  đánh giá tình tr ng stressứ ề ỉ ố ể ạ  oxy hóa, nh ng trong các nghiên c u, đư ứ ược áp d ng ph  bi n vàụ ổ ế  

r ng rãi nh t đ  gián ti p đánh giá tình tr ng stress oxy hóa nóiộ ấ ể ế ạ  chung và trong ph u thu t b ng nói riêng là ch  s  Malondialdehydeẫ ậ ụ ỉ ố  (MDA), m t s n ph m c a quá trình oxy hóa phân t  lipid.ộ ả ẩ ủ ử

T i Vi t Nam,ạ ệ  v n đ  stress oxy hóa trongấ ề  UTĐT và tìm hi uể  

s  thay đ i hàm lự ổ ượng MDA sau  ph u thu tẫ ậ   tri t cănệ   đi u trề ị UTĐT ch aư  có nhi u ề nghiên c u đứ ề c p t iậ ớ  Do v y, chúng tôi ti nậ ế  hành  th c   hi n   đự ệ ề  tài   "Nghiên   c u   s   thay   đ i   hàm   l ứ ự ổ ượ ng   Malondialdehyde   b nh nhân ung th  đ i tràng tr ở ệ ư ạ ướ c và sau  

ph u thu t tri t căn ẫ ậ ệ " v i m c tiêuớ ụ  sau: 

1. Xác đ nh đ ị ượ c hàm l ượ ng Malondialdehyde   b nh nhân ung ở ệ  

th  đ i tràng đ ư ạ ượ c đi u tr  ph u thu t tri t căn ề ị ẫ ậ ệ

2.Đánh giá s  thay đ i hàm l ự ổ ượ ng Malondialdehyde h ng c u ồ ầ  

c a b nh nhân ung th  đ i tràng sau ph u thu t tri t căn ủ ệ ư ạ ẫ ậ ệ

B  c c c a lu n ánố ụ ủ ậ

tổng quan (38 trang), đối tượng và phương pháp nghiên cứu (20 trang), 

* Ch n đoán giai đo n b nh tr ẩ ạ ệ ướ c ph u thu t ẫ ậ

Ki m traể   toàn b  đ i tràng (có m t hay nhi u kh i u, polypộ ạ ộ ề ố  

k t h p),  ế ợ ch n đoán giai đo n b nh (có di căn h ch, di căn xa),ẩ ạ ệ ạ  đánh giá xâm l n t i ch  c a kh i u trấ ạ ỗ ủ ố ước ph u thu t m t cáchẫ ậ ộ  chính xác, r t c n thi t cho vi c l p k  ho ch ph u thu t tri t cănấ ầ ế ệ ậ ế ạ ẫ ậ ệ  UTĐT

* M c đ  c t b  đ i tràng theo chi u d c ứ ộ ắ ỏ ạ ề ọ

Đ i v i UTĐT, chi u dài 5 cm đ c xác đ nh là h t t  ch c ungố ớ ề ượ ị ế ổ ứ  

th  và không gây tái phát t i mi ng n i. Trong ph u thu t, chi u dàiư ạ ệ ố ẫ ậ ề  

th c s  c a đo n đ i tràng đ c g  b  s  đ c quy t đ nh b i m cự ự ủ ạ ạ ượ ỡ ỏ ẽ ượ ế ị ở ứ  

đ  lo i b  các cung đ ng m ch đ i tràng, song song v i s  d n l uộ ạ ỏ ộ ạ ạ ớ ự ẫ ư  

b ch huy t.ạ ế  Đ  dài này có th  ph i m  r ng, tùy thu c vào m c độ ể ả ở ộ ộ ứ ộ 

Trong c  th , các g c t  do thơ ể ố ự ường xuyên đượ ạc t o ra, do 

ch a oxy nên còn đứ ược g i là các d ng oxy ho t đ ng  (reactiveọ ạ ạ ộ  oxygen   species  –  ROS),   và  chúng   luôn   cân  bằng   v i   hớ ệ  thống chống oxy hóa của cơ thể. Stress oxy hóa (oxidative stress) là trạng thái mà sự hình thành ROS vượt quá mức kiểm soát của hệ thống chống oxy hóa, kết quả là ROS sẽ tấn công các phân tử sinh học 

nh : Lipid (oxy hư óa lipid), Protein (oxy hóa protein), acid Nucleic (oxy hóa DNA) dẫn đến làm biến đổi các phân tử sinh học, tạo ra một số sản phẩm độc hại gây tổn thương tế bào, mô và dẫn đến những hoạt động bất thường của cơ thể. Ngoài ra, thông qua ROS, stress oxy hóa còn tác động đến các con đường tín hiệu tế bào (cell 

signaling), gây sai lệch thông tin dẫn đến tế bào phát triển không bình thường nh  tư ăng sinh mất kiểm soát.

Cũng  nh  đư ường hô h p,  đấ ường ru t  là c   quan ti p xúcộ ơ ế  nhi u nh t v i môi trề ấ ớ ường thông qua quá trình tiêu hóa th c ăn.ứ  

Đ c bi t, các vi khu n ch  t p trung nhi u   đ i tràng và r t ít ặ ệ ẩ ỉ ậ ề ở ạ ấ ở 

ti u tràng, cho nên các t  bào niêm m c đ i tràng thể ế ạ ạ ường xuyên 

ti p xúc v i các hóa ch t, các g c t  do. Các nghiên c u cũng choế ớ ấ ố ự ứ  

th y, tình tr ng oxy hóa ấ ạ trong đường ru t gia tăng liên quan đ n cácộ ế  

y u t  nguy c  c aế ố ơ ủ  UTĐT 

nh  tình tr ng viêm loét đ i tràng m n tính, th  tr ng béo phì, lư ạ ạ ạ ể ạ ườ  i

v n đ ng, ch  đ  ăn nhi u th t đ , hút thu c lá và l m d ng rậ ộ ế ộ ề ị ỏ ố ạ ụ ượu.Các nghiên c u v  sinh h c phân t  cho th y stress oxy hóa có ứ ề ọ ử ấ

nh h ng đ n s  đ t bi n các gen K­Ras, p53, APC hay MMR

(mismatch repair gene ­ gen s a ch a ghép c p DNA không cânử ữ ặ  

x ng), mà đây chính là các gen đóng vai trò quan tr ng trong sinhứ ọ  UTĐT. Ngoài ra, các nghiên c u trên lâm sàng cũng cho th y m cứ ấ ứ  

đ  stress oxy hóa còn có liên quan đ n các y u t  bi u hi n s  ti nộ ế ế ố ể ệ ự ế  tri n c a UTĐT nh : di căn h ch, xâm l n tĩnh m ch, giai đo nể ủ ư ạ ấ ạ ạ  

sau phẫu thuật và cũng là yếu tố ảnh hưởng mạnh mẽ nhất đến tỷ 

lệ tái phát sau mổ. Hiện nay, có nhiều bằng chứng cho thấy chính 

b n thân quả á trình phẫu thuật cũng góp ph n ầ ảnh hưởng đ n kế ết quả sau ph u thu t đi u tr  ung thẫ ậ ề ị ư

Ph u thu t ẫ ậ , dù là ho t đ ng v i m c đích đi u tr , song v n làạ ộ ớ ụ ề ị ẫ  

m t tác đ ng sang ch n đ i v i c  th  nên cũng là m t nguyênộ ộ ấ ố ớ ơ ể ộ  nhân ngo i sinh t o ra nhi u g c t  do và gây ra stress oxy hóa b iạ ạ ề ố ự ở  sang ch n trong ph u thu t gây ra tình tr ng “căng th ng” cho cấ ẫ ậ ạ ẳ ơ 

th  g i là stress ph u thu t, d n đ n s  gia tăng các g c t  doể ọ ẫ ậ ẫ ế ự ố ự  thông   qua   kích   ho t   các   enzyme   t o   ROS   nh   XO   (xanhthineạ ạ ư  oxidase),   Cox   (Cyclooxygenase)   và   đ c   bi t   là  NADPH   oxidaseặ ệ  (nicotinamide   adenine   dinucleotide   phosphate­oxidase)   còn   g i   làọ  Nox. Phẫu thuật trên ổ bụng cũng làm gia tăng gốc tự do và stress oxy hóa thông qua cơ  chế  tổn thương thiếu máu ­ tái tưới máu đường ruột (ischemia­

reperfusion injury) do ảnh hưởng của việc tăng áp lực ổ bụng trong phẫu thuật nội soi, tình trạng phơi nhiễm với không khí phòng 

mổ 

trong mổ mở và các thao tác cơ học trên ruột

Nh ng nghiên c u g n đây cũng đã ch ng minh các g c t  doữ ứ ầ ứ ố ự  

ch a oxy ho t đ ng ROS và tín hi u oxy hóa kh  (redox signaling)ứ ạ ộ ệ ử  

xu t hi n khi ph u thu t có vai trò thúc đ y s  phát tri n xâm l nấ ệ ẫ ậ ẩ ự ể ấ  

và di căn c a t  bào kh i u sót l i sau ph u thu t đi u tr  UTĐT.ủ ế ố ạ ẫ ậ ề ị  Quá trình t  bào ung th  sót l i sau ph u thu t phát tri n thành diế ư ạ ẫ ậ ể  căn   c  quan m i thì c n có các hi n tở ơ ớ ầ ệ ượng sau: t  bào ung thế ư hình thành th  xâm nh p (Invadopodia formation), thoát kh i maoể ậ ỏ  

m ch đ  bám dính vào mô, c  quan m i (Adhesion), hình thànhạ ể ơ ớ  

m ch máu tân t o (Angiogenesis) và t  bào tăng sinh không ki mạ ạ ế ể  soát (Proliferation). ROS đượ ạc t o ra trong quá trình ph u thu t cóẫ ậ  vai trò thúc đ y, t o đi u ki n cho các hi n tẩ ạ ề ệ ệ ượng này x y ra.ả1.4.  Ch  th  sinh h c đánh giá tình tr ng stress oxy hóa trong ph uỉ ị ọ ạ ẫ  thu tậ

Có nhi u phề ương pháp đ  đánh giá tình tr ng stress oxy hóaể ạ  

c a c  th  Phủ ơ ể ương pháp tr c ti p là đ nh lự ế ị ượng ROS và phươ  ngpháp gián ti p là đánh giá qua đo các ch t chuy n hóa  n đ nh c aế ấ ể ổ ị ủ  ROS ho c các s n ph m c a quá trình ROS tặ ả ẩ ủ ương tác v i các phânớ  

t  sinh h c nh  lipid, protein, DNA. Trong c  th , th i gian t n t iử ọ ư ơ ể ờ ồ ạ  

c a ROS r t ng n và n ng đ  c a chúng r t th p, đ  xác đ nh c nủ ấ ắ ồ ộ ủ ấ ấ ể ị ầ  các k  thu t và thi t b  hi n đ i, đ t ti n nên các nghiên c u trênỹ ậ ế ị ệ ạ ắ ề ứ  lâm sàng thường s  d ng phử ụ ương pháp gián ti p đ  đánh giá stressế ể  oxy hóa. 

Quá trình oxy hóa các phân t  sinh h c t o ra r t nhi u cácử ọ ạ ấ ề  

s n ph m có th  đả ẩ ể ượ ử ục s  d ng là ch t ch  th  sinh h c đ  đánh giáấ ỉ ị ọ ể  tình tr ng stress oxy hóa nh : Protein cacbonyl (s n ph m quá trìnhạ ư ả ẩ  oxy hóa Protein), 8­OHdG (s n ph m quá trình oxy hóa DNA) , tuyả ẩ  nhiên, đượ ử ục s  d ng nhi u nh t trong các nghiên c u đ  đánh giáề ấ ứ ể  tình 

tr ng stress oxy hóa nói chung và trong ph u thu t b ng nói riêng làạ ẫ ậ ụ  

s n ph m Malondialdehy (MDA) c a quá trình oxy hóa phân tả ẩ ủ ử Lipid. Theo Pappas­Gogos G. (2013), các lipid c a màng t  bàoủ ế  chính là các phân t  tham gia s m nh t vào ph n  ng v i các g c t  do, trong khiử ớ ấ ả ứ ớ ố ự  oxy hóa protein và DNA x y ra vào m t kho ng th i gian sau đó.ả ộ ả ờNgoài ra, MDA được nhi u nghiên c u s  d ng nh t còn b iề ứ ử ụ ấ ở  

nó d  dàng đễ ược đ nh lị ượng b ng cách đ nh lằ ị ượng d n xu t c aẫ ấ ủ  MDA v i TBA (Thiobacbituric Acid), mà vi c đo d n xu t này cóớ ệ ẫ ấ  

th  s  d ng phể ử ụ ương pháp quang ph  r t đ n gi n, chi phí th p,ổ ấ ơ ả ấ  

ti n l i có th  th c hi n đệ ợ ể ự ệ ược ngay trên nhi u m u sinh h c khácề ẫ ọ  nhau

1.5. Các nghiên c u v  Malondialdehyde   b nh nhân ung thứ ề ở ệ ư 

đ i tràng trên th  gi i và trong nạ ế ớ ước

MDA m t ch  s  thộ ỉ ố ường dùng đ  đánh giá tình tr ng stress oxyể ạ  hóa cũng được nhi u nghiên c u đánh giá trên đ i tề ứ ố ượng UTĐT. MDA đã được đ nh lị ượng trong huy t thanh, huy t tế ế ương, h ngồ  

c u, nầ ước ti u và mô đ i tràng đ  ti n hành so sánh gi a hai nhómể ạ ể ế ữ  

b nh nhân UTĐT và nhóm ch ng là ngệ ứ ười kh e m nh, cũng nh  tìmỏ ạ ư  

hi u m i liên quan gi a ch  s  MDA v i các y u t  b nh h c trongể ố ữ ỉ ố ớ ế ố ệ ọ  UTĐT

S  thay đ i stress oxy hóa đã đự ổ ược nghiên c u sau ph u thu tứ ẫ ậ  ung th  ph i, ph u thu t ung th  vú và cũng đư ổ ẫ ậ ư ược nghiên c u sauứ  

ph u thu t UTĐT. Các nghiên c u đ u cho th y tình tr ng stressẫ ậ ứ ề ấ ạ  oxy hóa x y ra ngay sau ph u thu t UTĐT và có xu hả ẫ ậ ướng gi mả  

d n theo th i gian sau m , tuy nhiên, gi a các nghiên c u có sầ ờ ổ ữ ứ ự khác nhau v  th i đi m và ch  s  đánh giá.ề ờ ể ỉ ố

Các nghiên c u cũng đã tìm hi u vai trò c a ph u thu t n iứ ể ủ ẫ ậ ộ  soi, c a th  v i n ng đ  oxy cao hay truy n máu trong m  đ nủ ở ớ ồ ộ ề ổ ế  stress oxy hóa trong ph u thu t, nh ng  nh hẫ ậ ư ả ưởng c a th i gianủ ờ  

ph u thu t hay liên quan gi a tình tr ng stress oxy hóa sau ph uẫ ậ ữ ạ ẫ  thu t v i các k t qu  ph u thu t v n ch a có nghiên c u đ  c pậ ớ ế ả ẫ ậ ẫ ư ứ ề ậ  

Đ I TỐ ƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C UỨ

2.1. Đ i tố ượng nghiên c uứ

Là 74 b nh nhân (BN) đ c ch n đoán xác đ nh UTĐT, đi uệ ượ ẩ ị ề  

tr  n i trú t i khoa Ph u thu t b ng ­ B nh vi n Quân Y 103, đị ộ ạ ẫ ậ ụ ệ ệ ượ  c

ti n hành đi u tr  ph u thu t tri t căn t  tháng 3 năm 2015 đ nế ề ị ẫ ậ ệ ừ ế  

tháng 1 năm 2017 (ph c v  xác đ nh m c tiêu 1 ụ ụ ị ụ ).  Trong đó, có 60 

b nh nhân đ  k t qu  xét nghi m ch  s  MDA h ng c u t i 4 th iệ ủ ế ả ệ ỉ ố ồ ầ ạ ờ  

đi m trể ước và sau ph u thu t tri t căn (ẫ ậ ệ ph c v  xác đ nh m c tiêu ụ ụ ị ụ   2).

2.1.1. Tiêu chu n l a ch n  ẩ ự ọ

­ Tiêu chu n xác đ nh kh i u thu c đ i tràng: Áp d ng phânẩ ị ố ộ ạ ụ  

lo i qu c t  v  b nh ung th ,  n b n l n 3 ICD­O­3 (Internationalạ ố ế ề ệ ư ấ ả ầ  Classification of Diseases for Oncology, 3rd Edition) c a T  ch c yủ ổ ứ  

t  Th  gi i, v  trí kh i u trong UTĐT đế ế ớ ị ố ược xác đ nh t  manh tràngị ừ  

đ n h t đ i tràng sigma, phía trên đi m n i gi a sigma và tr cế ế ạ ể ố ữ ự  tràng (rectosigmoid junction). Trong nghiên c u này, kh i u đứ ố ượ  cxác đ nh là c a đ i tràng v i v  trí kh i u cách b  h u môn 15cm. ị ủ ạ ớ ị ố ờ ậ

­ BN UTĐT   các giai đo n I, II, III. Có k t qu  gi i ph uở ạ ế ả ả ẫ  

b nh v  hình thái t  bào kh i u là ung th  bi u mô tuy n đ i tràngệ ề ế ố ư ể ế ạ  (adenocarcinoma)

­ Ti n hành ph u thu t tri t căn c t đế ẫ ậ ệ ắ ược kh i u   đ i tràng,ố ở ạ  

có biên b n ph u thu t mô t  chi ti t t n thả ẫ ậ ả ế ổ ương, k  thu t.ỹ ậ

­ Tuân th  đúng quy trình đi u tr , đi u dủ ề ị ề ưỡng trước, trong và sau ph u thu t, có đ y đ  h  s  b nh án ẫ ậ ầ ủ ồ ơ ệ và t  nguy n đ ng ý choự ệ ồ  

m uẫ  b nh ph m nghiên c u. ệ ẩ ứ

2.1.2. Tiêu chu n lo i tr ẩ ạ ừ

­ UTĐT tái phát, th  phát do ung th  t  c  quan khác di căn đ n.ứ ư ừ ơ ế

­ UTĐT đã đi u tr  hóa ch t, tia x  trề ị ấ ạ ước m ổ

­ UTĐT ph i ti n hành ph u thu t c p c u.ả ế ẫ ậ ấ ứ

­ UTĐT có các b nh lý toàn thân k t h p (đái tháo đệ ế ợ ường, tim 

m ch, b nh h  th ng…) ti n s  hút thu c, ch  s  kh i c  th  >30.ạ ệ ệ ố ề ử ố ỉ ố ố ơ ể2.2. Phương pháp nghiên c uứ

Tiến cứu, mô tả cắt ngang không đối chứng, so sánh trước sau

2.2.2. Cỡ mẫu 

V i m c tiêu là so sánh hàm lớ ụ ượng MDA   mô u v i mô lànhở ớ  

và kh o sát s  bi n đ i MDA h ng c u tr c và sau ph u thu t nênả ự ế ổ ồ ầ ướ ẫ ậ  chúng tôi áp d ng công th c tính c  m u t i thi u theo Miot H. A.ụ ứ ỡ ẫ ố ể  (2011)

Trong  đó  n: cỡ  mẫu tối thiểu. Zα/2 và Zβ  phụ  thuộc  độ  tin 

cậy α, β. Với nghiên cứu này, chúng tôi chọn α = 0,05; β = 0,1 thì (Zα/2  + Zβ)² = 10,5. 

Sa, Sb là độ lệch chuẩn của biến theo từng nhóm, d là chênh 

lệch giữa các giá  trị  trung bình. Qua tham khảo nghiên cứu của Upadhya S. và CS (2004) (là một nghiên cứu so sánh hàm lượng MDA hồng cầu giữa hai nhóm ung thư  đại trực tràng và  người 

khỏe mạnh), có giá trị Sa = 3,4; Sb = 5,9; d = 2,9 (8,3­5,4). Thay vào  công thức trên: n = 57,89. Nh  v y, c  m u d  ki n t i thi u là 58ư ậ ỡ ẫ ự ế ố ể  BN

2.2.4. Ph ươ ng pháp xác đ nh hàm l ị ượ ng MDA

2.2.4.1. Nguyên lý phương pháp định lượng MDA

Nguyên lý của phương pháp là dựa trên phản ứng hóa học của phân tử MDA với acid thiobarbituric (TBA) (còn gọi là phương pháp TBA test). MDA phản ứng với TBA theo tỷ lệ 1:2 để tạo ra tạo phức 

MDA­(TBA)2 có màu hồng đặc trưng, ph n  ng di n ra   nhi t ả ứ ễ ở ệ

đ  ộ

98oC, pH thích h p t  2­3. Ph c MDA­(TBA)2 đợ ừ ứ ược đo   bở ước sóng 

h p th  c c đ i là 535 nm b ng máy quang ph  T  giá tr  đ  h pấ ụ ự ạ ằ ổ ừ ị ộ ấ  

th  này s  xác đ nh đụ ẽ ị ượ ược l ng MDA tương  ng có trong d chứ ị  

ph n  ng, t  đó đ nh lả ứ ừ ị ượng được hàm lượng MDA trong m u.ẫ

2.2.4.2. Đ nh l ị ượ ng MDA đ i v i m u mô ố ớ ẫ

Mẫu mô bệnh nhân UTĐT phục vụ cho xác định chỉ số MDA được cung cấp bởi khoa Giải phẫu bệnh, Bệnh viện QY103. Đo nạ  đại tràng ch a khứ ối u sau khi  được cắt ra khỏi BN trong phẫu thuật,  được bảo quản lạnh trong bình  đá  (không có formalin) và đưa xuống khoa Giải phẫu bệnh. Tại đây, mẫu mô được lấy tại hai vị trí: mô bệnh được lấy tại khối u và mô lành được lấy tại vị trí  cách rìa khối u tối thiểu 5cm. Các mẫu mô  sau  đó  được bảo quản ở nhiệt độ âm 1960C bằng nitơ lỏng trước khi đem đi làm xét nghiệm stress oxy hóa. Phương pháp định lượng MDA trên mẫu mô được thực hiện dựa trên phương pháp TBA test, được phát triển bởi Uchiyama M. (1978)

2.2.4.3. Định lượng MDA hồng cầu 

Mẫu máu của bệnh nhân UTĐT phục vụ cho xác định chỉ số MDA được lấy từ tĩnh mạch ngoại vi. Tiếp theo, mẫu máu được tiến hành ly tâm  ở  3000 vòng/phút trong khoảng 10 phút  để  tách riêng huyết tương và hồng cầu. Phần hồng cầu được bảo quản ở 

40C trước khi đem đi phân tích chỉ số MDA. Phương pháp xác đ nhị  cũng gi ng nh  trên m u mô, nh ng vì trong m u máu rố ư ẫ ư ẫ ất khó để cân đo trọng lượng của màng hồng cầu, cho nên, để xác định hàm lượng MDA trên màng hồng cầu phải tiến hành xác  định hàm lượng protein của màng hồng cầu và  giá  trị  MDA  được tính trên 1mg protein hồng cầu

2.2.5.1. Chỉ tiêu về đặc điểm nhóm nghiên cứu

G m các ch  tiêu: tu i, gi i, ch  s  kh i c  th , tình tr ng ồ ỉ ổ ớ ỉ ố ố ơ ể ạthi u ế

máu, t  s  b ch c u (Neutrophil/Lymphocyte), n ng đ  CEA, cácỉ ố ạ ầ ồ ộ  

đ c đi m v  ph u thu t tri t căn, gi i ph u b nh kh i u sau m ặ ể ề ẫ ậ ệ ả ẫ ệ ố ổ1.2.5.2. Chỉ tiêu kết quả sớm sau phẫu thuật

G m các ch  tiêu: tai bi n trong m , t  vong ­ bi n ch ng sauồ ỉ ế ổ ử ế ứ  

m , th i gian trung ti n, s  ngày s t sau m , th i gian n m vi n sauổ ờ ệ ố ố ổ ờ ằ ệ  

m ổ

2.2.5.3. Ch  tiêu hàm l ỉ ượ ng MDA 

Gồm 3 chỉ  tiêu: hàm lượng MDA tại mô  khối u, hàm lượng MDA tại mô lành  đại tràng (l y cách rìa kh i u > 5 cm) vấ ố à  hàm lượng MDA hồng cầu máu ngoại vi trước mổ  lấy tại thời  điểm trước khi phẫu thuật. Hàm lượng MDA tại mô  đơn vị  đo là µg/g mẫu, hàm lượng MDA hồng cầu máu ngoại vi trước mổ đơn vị đo 

là µg/mg Protein

2.2.5.4. Chỉ tiêu thay đ i h ổ àm lượng MDA hồng cầu sau phẫu thuật

G m ch  tiêuồ ỉ   MDA hồng cầu máu ngo i vi tạ ại 3 thời  điểm: sau mổ 1 ngày (sau 24 giờ), sau mổ 3 ngày (sau 72 giờ) và sau mổ 7 ngày (sau 168 giờ). Hàm lượng MDA ở các mẫu máu sau mổ đơn 

Tất cả BN đ u t  nguy n tham gia và nghiề ự ệ ên cứu không làm ảnh hưởng đến chất lượng điều trị, không gây xâm lấn, tổn hại tới 

BN. Các xét nghiệm chỉ tiêu MDA trong nghiên cứu này BN không phải trả kinh phí