§ 2 Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ thuậnGV Thực hiện: Nguyễn Quốc Toàn Môn: đại số .Tiết 24... b Làm bài tập 2 sách giáo khoa trang 54 Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ thuận đ
Trang 1§ 2 Một số bài toán về đại lượng tỉ lệ thuận
GV Thực hiện: Nguyễn Quốc Toàn
Môn: đại số Tiết 24
Trang 2HS1 a) Định Nghĩa hai đại lượng tỉ lệ thuận?
b) Làm bài tập 2 sách giáo khoa trang 54
Cho biết x và y là hai đại lượng tỉ lệ thuận điền số thích hợp vào ô trống trong bảng sau:
Nếu đại lượng y liên hệ với đại lượng x theo công thức : y = kx ( với k là Hằng số khác 0 ) thì ta nói y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ k
Trang 3HS 2 a)Phát biểu tính chất của hai đại lượng tỉ lệ thuận
b) Làm bài tập 3 sách giáo khoa trang 54
Các giá trị tương ứng của m và V được cho trong bảng sau
m/V
a) Điền số thích hợp vào ô trống trong bảng trên
b) Hai đại lượng m và V có tỉ lệ thuận với nhau không? vì sao?
7,8 7,8 7,8 7,8 7,8
m =7,8.V Nên m tỉ lệ thuận với V theo hệ số tỉ lệ là 7,8
Nếu hai đại lượng tỉ lệ thuận với nhau thì:
+) Tỉ số hai giá trị tương ứng của chúng luôn không đổi
+) Tỉ số hai giá trị bất kì của hai đại lượng này bằng tỉ số hai giá trị tương ứng của hai đại lượng kia
Trang 41 Bµi to¸n 1 (SGK – T 54) Hai thanh ch× cã thÓ tÝch lµ 12 cm vµ
17cm Hái mçi thanh nÆng bao nhiªu gam, biÕt r»ng thanh thø 2 nÆng h¬n thanh thø nhÊt 56,5g?
3
3
Thanh 1 Thanh 2 Khèi l îng (g)
ThÓ tÝch (cm ) 3
Gi¶i:
Gäi khèi l îng cña hai thanh ch× lÇn l ît
lµ
Do khối lượng và thể tích là hai đại lượng tỉ lệ thuận nên ta có: 1 2
12 17
m m
Mặt khác:
Theo tÝnh chÊt cña d y tØ sè b»ng nhau ta ·y tØ sè b»ng nhau ta
cã: 1 2 2 1
12 17 17 12
m m m m
1
1
12
m
m
2
2
17
m
m
VËy hai thanh ch× cã khèi l îng lµ 135,6g
vµ 192,1g.
2 1 56,5
m m
1 ?
m m 2 ? m g1( ) và m g2( )
2 1 56,5
m m
56,5
11,3 5
Trang 51 Bµi to¸n 1 (SGK – T 54).
S S
Thanh 1 Thanh 2 Khèi l îng (g)
ThÓ tÝch (cm ) 3 121 17
1 2 56,5
m m
1 ?
m m 2 ?
Tiết 24
* Dựa vào các điều kiện của bài toán 1, hãy điền số thích hợp vào các ô trống
trong bảng sau:
3
( )
V cm
( )
m g
56,5
5 135,6 192,1 11,3
+)Bài toán 1 ta có thể giải bằng
cách lập bảng:
-Theo điều kiện đầu bài ta có thể
điền vào cột nào?
-Hiệu của hai khối lượng (bằng 56,5)
ứng với hiệu của hai thể tích nên ta
điền được cột thứ tư là 17-12=5 Và
do 56,5 ứng với số 5 nên ta có:
Trang 61 Bài toán 1 (SGK – T 54).
Thanh 1 Thanh 2 Khối l ợng (g)
Thể tích (cm ) 3 12 17
Giải:
Gọi khối l ợng của hai thanh kim loại lần
l ợt là
Do khối l ợng và thể tích của vật thể là hai đại l ợng tỉ lệ thuận nờn:
Mặt khỏc:
Theo tính chất của d y tỉ số bằng nhau ta ãy tỉ số bằng nhau ta
có:
1 2 1 2 222,5
8,9
10 15 10 15 25
m m m m
1
1
) 8,9 10.8,9 89 10
m
m
2
2
) 8,9 15.8,9 133,5 15
m
m
Vậy hai thanh chì có khối l ợng là 89g và 133,5g.
?1
3
Hai thanh kim loại đồng chất có
thể tích là 10cm và 15cm Hỏi
mỗi thanh nặng bao nhiêu gam?
Biết rằng khối l ợng của cả hai
thanh là 222,5g.
3
1
m m2
2 1 56,5
1 ? 2 ?
m m
1( )
m g và m g2( )
1 2
10 15
m m
Thanh 1 Thanh 2 Khối l ợng (g)
Thể tích (cm ) 3 10 15
1
1 ? 2 ?
m m
Trang 71 Bài toán 1 (SGK – T 54).
Thanh 1 Thanh 2 Khối l ợng (g)
Thể tích (cm ) 3 12 17
Chú ý:
Bài toán còn đ ợc phát biểu đơn giản
d ới dạng: Chia số 222,5 thành hai phần tỉ lệ với 10 và 15.
?1
2 Bài toán 2 (SGK – T 55).
Tam giác ABC có số đo các góc là A,
B, C lần l ợt tỉ lệ với 1; 2; 3 Tính số đo các góc của tam giác ABC.
Hai thanh kim loại đồng chất có thể tích là 10cm và 15cm Hỏi mỗi thanh nặng bao nhiêu gam? Biết rằng khối l ợng của cả hai thanh là 222,5g.
?1
S S
1
m m
2 1 56,5
m m
Tiết 24
Trang 81 Bài toán 1 (SGK – T 54).
Thanh 1 Thanh 2 Khối l ợng (g)
Thể tích (cm ) 3 12 17
Hai thanh kim loại đồng chất có thể
tích là 10cm và 15cm Hỏi mỗi thanh
nặng bao nhiêu gam? Biết rằng khối l
ợng của cả hai thanh là 222,5g.
?1
Chú ý:
Bài toán còn đ ợc phát biểu đơn giản
d ới dạng: Chia số 222,5 thành hai
phần tỉ lệ với 10 và 15.
?1
2 Bài toán 2 (SGK – T 55).
Tam giác ABC có số đo các góc là A,
B, C lần l ợt tỉ lệ với 1; 2; 3 Tính số đo
các góc của tam giác ABC.
?2 H y vận dụng tính chất của d y tỉ số ãy tỉ số bằng nhau ta ãy tỉ số bằng nhau ta
bằng nhau để giải bài toán 2.
1
m m
Gọi số đo cỏc gúc của tam giỏc ABC là
ˆ , , ˆ ˆ
A B C Thỡ theo điều kiện bài ra ta
cú ˆ ˆ ˆ
1 2 3
và A B C ˆ ˆ ˆ 1800
Theo tớnh chất của dóy tỉ số bằng nhau
0
0
ˆ ˆ ˆ ˆ ˆ ˆ 180
30
1 2 3 1 2 3 6
0 0
0 0
ˆ 1.30 30
ˆ 2.30 60
ˆ 3.30 90
A B C
Bài giải:
Trang 91 Bài toán 1 (SGK – T 54).
Thanh 1 Thanh 2 Khối l ợng (g)
Thể tích (cm ) 3 12 17
Hai thanh kim loại đồng chất có thể
tích là 10cm và 15cm Hỏi mỗi thanh
nặng bao nhiêu gam? Biết rằng khối l
ợng của cả hai thanh là 222,5g.
?1
Chú ý:
Bài toán còn đ ợc phát biểu đơn giản
d ới dạng: Chia số 222,5 thành hai
phần tỉ lệ với 10 và 15.
?1
2 Bài toán 2 (SGK – T 55).
Tam giác ABC có số đo các góc là A,
B, C lần l ợt tỉ lệ với 1; 2; 3 Tính số đo
các góc của tam giác ABC.
?2 H y vận dụng tính chất của d y tỉ số ãy tỉ số bằng nhau ta ãy tỉ số bằng nhau ta
bằng nhau để giải bài toán 2.
S S Tiết 24
1
m m
3.củng cố
Để giải bài toỏn về đại lượng tỉ lệ thuận
ta cần phải làm gỡ ?
+ Chỉ ra được hai đại lượng tỉ lệ thuận nắm chắc tớnh chất để lập được dóy cỏc tỉ số bằng nhau
+Biết ỏp dụng linh hoạt tớnh chất của dóy tỉ số bằng nhau để làm bài
*chỳ ý:
Để giảibài toỏn về đại lượng tỉ lệ thuận ta cần phải:
+) Cỏc bài toỏn về đại lượng tỉ lệ thuận cú thể giải bằng nhiều cỏch khỏc nhau
+)Cỏc bài toỏn về tỉ lệ ở chương 1
là một dạng của toỏn tỉ lệ thuận
Trang 101 Bài toán 1 (SGK – T 54).
Thanh 1 Thanh 2 Khối l ợng (g)
Thể tích (cm ) 3 12 17
Hai thanh kim loại đồng chất có thể
tích là 10cm và 15cm Hỏi mỗi thanh
nặng bao nhiêu gam? Biết rằng khối l
ợng của cả hai thanh là 222,5g.
?1
Chú ý:
Bài toán còn đ ợc phát biểu đơn giản
d ới dạng: Chia số 222,5 thành hai
phần tỉ lệ với 10 và 15.
?1
2 Bài toán 2 (SGK – T 55).
Tam giác ABC có số đo các góc là A,
B, C lần l ợt tỉ lệ với 1; 2; 3 Tính số đo
các góc của tam giác ABC.
?2 H y vận dụng tính chất của d y tỉ số ãy tỉ số bằng nhau ta ãy tỉ số bằng nhau ta
bằng nhau để giải bài toán 2.
Phiếu học tập
Biết các cạnh của tam giác tỉ lệ với 2; 3; 4 và chu vi của tam giỏc là 63cm Tính các cạnh của tam giác.
Điền vào dấu … để hoàn thành lời giải của bài toán trên.
Giải: - Gọi 3 cạnh của tam giác lần l ợt là
a, b, c (… )
3
2
b a
-Theo bài ra ta có:
- áp dụng tính chất của d y tỉ số bằng ãy tỉ số bằng nhau ta
9
63
4 3
c b a
14 2
7
7 2
21 3
7
7 3
)
b b
Vậy ba cạnh của tam giác là………
và a + b+ c = 63
28 4
7
)
cm
4
c
4 3
2
b c a
7
4
c
14cm, 21cm, 28cm.
1
m m
Trang 111 0 3 4
1/Gọi x, y theo thứ tự là số vòng quay của kim giờ và kim phút trong cùng một thời gian, hãy điềnsố thíchhợp vào ô trống
t
Đúng rồi
2/ Gọi x, y theo thứ tự là số vòng quay của kim giờ và kim phút trong cùng một thời gian, hãybiểu diễn y theo x
y = 12.x
3/ Cho bảng sau:
y tỉ lệ thuận với x theo hệ số tỉ lệ nào? 12
¸
Ë Ö
4/ Cho bảng sau:
x tỉ lệ thuận với y theo hệ số tỉ lệ nào ?
1 12
Trò chơi ô chữ
n
n
Trang 12l Ệ t h u Ë n
Trang 13Hai đại lượng x và y có tỷ lệ thuận với nhau hay không, nếu:
Bài tập 5 – trang 55
x y
1 2 3 4 5
9 18 27 36 45
x và y tỉ lệ thuận vì y = 9.x
a)
b)
x và y không tỷ lệ thuận vì
90
9 12
1
x y
1 12
2 24
5 60
6 72
9 90
Trang 14Học thuộc định nghĩa và tính chất của hai đại lượng tỷ lệ thuận
+)Tìm thêm các ví dụ trong thực tế về hai đại lượng tỷ lệ thuận.
+)Biết trình bày bài toán về hai đại lượng
tỷ lệ thuận
+)Làm các bài tâp 6, 7, 8, trang 55, 56 +)Đọc trước bài “Đại lượng tỷ lệ nghịch”