THỰC HIỆN PHÁP LUẬT về PHÒNG, CHỐNG bạo lực GIA ĐÌNH đối với TRẺ EM từ THỰC TIỄN TỈNH PHÚ yên

Tuy nhiên, thực tiễn pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em cũng còn nhiều hạn chế: bất bình đẳng giới vẫn tồn tại trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội; định ki

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

BÙI THỊ YÊN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC

GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM TỪ THỰC TIỄN

TỈNH PHÚ YÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC

HÀ NỘI, năm 2020

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

BÙI THỊ YÊN

THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC

GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM TỪ THỰC TIỄN

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan đây là đề tài luận văn của riêng tôi, các số liệu và kết

quả nghiên cứu trong luận văn “Thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo

lực gia đình đối với trẻ em từ thực tiễn tỉnh Phú Yên” là hoàn toàn trung

thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định, không trùng lặp với các đề tài khác trong cùng lĩnh vực

Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này

Phú Yên, ngày tháng năm 2020

Bùi Thị Yên

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM 8

1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em 8 1.2 Chủ thể, nội dung và hình thức thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em 17 1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em 24

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM TẠI TỈNH PHÚ YÊN 29

2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên 29 2.2 Các quy định pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em ở Việt Nam hiện nay 33 2.3 Thực tiễn thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ

em tại tỉnh Phú Yên 39 2.4 Đánh giá chung về thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên 49

CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÁC QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT, BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO LỰC GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM TẠI TỈNH PHÚ YÊN 59

3.1 Quan điểm bảo đảm thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên 59 3.2 Các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên 62

KẾT LUẬN 72 TÀI LIỆU THAM KHẢO

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Gia đình là cái nôi của xã hội, là môi trường giáo dục và phát triển đầu tiên của con người Gia đình là nơi hình thành nhân cách của mỗi con người Chính vì vậy ai cũng mong mình được sống trong một gia đình tràn đầy yêu thương, đùm bọc lẫn nhau Tuy nhiên, trong nhiều trường hợp, bạo lực gia đình đã và đang trở thành một trong những nguyên nhân làm cho gia đình mất

đi ý nghĩa vốn có ban đầu của nó Bạo lực gia đình đang trở thành vấn đề phổ biến, là biểu hiện của các mối quan hệ bất bình đẳng giữa nam và nữ, giữa người lớn và trẻ em trên toàn thế giới; là một trong những nguyên nhân ảnh hưởng tới danh dự, nhân phẩm, sức khỏe, tính mạng của phụ nữ và trẻ em, làm suy giảm chất lượng cuộc sống nói chung Bạo lực gia đình đã và đang là một trở ngại lớn đối với sự bình đẳng trong xã hội, là lực cản trên con đường xây dựng một xã hội văn minh, hiện đại Vì vậy, trong nhiều năm qua, sự gia tăng và mức độ nghiêm trọng của bạo lực gia đình là mối quan tâm của nhiều quốc gia và các tổ chức quốc tế, đặc biệt, tổ chức Liên hợp quốc đã thông qua Công ước về các quyền dân sự và chính trị; Công ước về quyền trẻ em; Công ước về xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ… đã thể hiện sự quan tâm chung của cả cộng đồng quốc tế trong vấn đề bình đẳng giới

và phòng, chống bạo lực gia đình

Ở nước ta, thúc đẩy bình đẳng giới, tôn trọng và bảo đảm quyền con người chống lại mọi hành vi bạo lực là quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước Việt Nam đã phê chuẩn và tham gia nhiều công ước liên quan đến phòng, chống bạo lực như: phê chuẩn Công ước về xóa bỏ tất cả các hình thức phân biệt đối xử chống lại phụ nữ vào ngày 17/12/1982, phê chuẩn Công ước quốc tế về quyền trẻ em ngày 20/2/1990… Bên cạnh đó, vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em cũng được thể hiện trong các văn bản quy

phạm pháp luật do Nhà nước ban hành, theo đó đều coi bạo lực gia đình là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm đến quyền được bảo hộ tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của con người, cụ thể như: Luật Hôn nhân và gia đình; Luật Trẻ em; Bộ luật Dân sự; Bộ luật Hình sự; Luật Bình đẳng giới; đặc biệt là Luật Phòng, chống bạo lực gia đình được Quốc hội khóa XII thông qua ngày 21/11/2007, có hiệu lực thi hành từ ngày 01/7/2008 Những văn bản pháp luật nêu trên và các văn bản hướng dẫn thi hành là cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình

và xử lý các hành vi bạo lực gia đình Tuy nhiên, thực tiễn pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em cũng còn nhiều hạn chế: bất bình đẳng giới vẫn tồn tại trong hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã hội; định kiến giới

và tư tưởng trọng nam khinh nữ vẫn còn nặng nề trong đời sống xã hội; bạo lực gia đình vẫn diễn biến phức tạp dưới nhiều hình thức tinh vi gây ảnh hưởng tới gia đình - tế bào của xã hội… Thực trạng bạo lực gia đình diễn ra

có nhiều nguyên nhân, và một trong số đó bắt nguồn từ việc thực thi pháp luật

về phòng chống bạo lực gia đình chưa đầy đủ và thiếu hiệu quả

Từ năm 2015 đến nay, trên địa bàn tỉnh Phú Yên phát hiện 1.223 vụ bạo lực gia đình, trong đó có 176 vụ bạo lực gia đình liên quan đến trẻ em chủ yếu là bạo lực về thể xác; 2 trường hợp trẻ em gái bị xâm hại tình dục Các đối tượng xâm hại tình dục bị khởi tố xử lý nghiêm khắc theo quy định của pháp luật;

Ngoài ra, các vụ việc bạo lực gia đình, xâm hại phụ nữ và trẻ em xảy ra được chính quyền địa phương, đoàn thể, các tổ chức xã hội đã kịp thời phát hiện, can thiệp, ngăn chặn, xử lý Có thể nhận thấy, thực tiễn công tác phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em trên địa bàn tỉnh Phú Yên còn những tồn tại, hạn chế nhất định, khiến cho tình trạng bạo lực gia đình diễn biến phức tạp, khó kiểm soát

Trong bối cảnh đó, việc nghiên cứu những quy định và thực hiện pháp luật trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em là hết sức cần thiết, nhằm đánh giá toàn diện mức độ điều chỉnh, tác động của pháp luật hiện hành đối với các quan hệ xã hội có liên quan đến vấn đề bạo lực gia đình; phát hiện những mặt tích cực và hạn chế, khắc phục những điểm còn bất cập trong thực tiễn thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em ở tỉnh Phú Yên, từ đó, đề xuất những giải pháp cụ thể bảo đảm thực hiện có hiệu quả pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em, nâng cao hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em trên địa bàn tỉnh Phú Yên nói riêng và trên phạm vi cả nước nói chung

Xuất phát từ những lý do trên, vấn đề “Thực hiện pháp luật về phòng,

chống bạo lực gia đình đối với trẻ em từ thực tiễn tỉnh Phú Yên” đã được

tác giả lựa chọn làm đề tại luận văn thạc sĩ Luật học của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Bạo lực gia đình nói chung và đối với trẻ em nói riêng không phải là vấn đề mới mẻ, mà là hiện tượng xã hội có tính lịch sử và tương đối phổ biến trên thế giới

Tác giả Nguyễn Thị Thu Trang (2014), Pháp luật về phòng, chống bạo

lực gia đình - qua thực tiễn tỉnh Thanh Hoá, Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận

và lịch sử nhà nước và pháp luật, Khoa Luật, Đại học Quốc gia Hà Nội đã phân tích để làm rõ cơ sở lý luận pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình Đánh giá thực trạng thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay - Những bất cập, tồn tại và nguyên nhân Luận văn nghiên cứu xác định đặc điểm về việc thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình ở tỉnh Thanh Hóa; đánh giá hệ thống và cụ thể thực trạng việc triển khai thự chiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình ở địa

phương Đề xuất một số quan điểm và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình ở tỉnh Thanh Hóa hiện nay

Tác giả Phạm Thị Diệu Thúy (2015), Pháp luật về phòng chống bạo

lực gia đình đối với trẻ em - thực tiễn tại tỉnh Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên

Huế, Luận văn thạc sĩ luật học, Khoa Luật, Đại học Huế Tác giả đã giải quyết một số vấn đề lý luận chung về bạo lực gia đình và pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình Nghiên cứu các quy định của pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình để chỉ ra những hạn chế trong quy định của pháp luật về vấn đề này Nghiên cứu thực tiễn áp dụng pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình tại địa bàn tỉnh Hương Thủy, tỉnh Thừa Thiên Huế Từ đó rút ra những nguyên nhân và hậu quả của vấn đề bạo lực gia đình đối với trẻ em Trên cơ

sở chỉ ra những vướng mắc trong quy định của pháp luật, những bất cập trong việc áp dụng pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình

Bên cạnh đó là tác giả Huỳnh Thị Phúc (2018), Thực hiện pháp luật về

phòng, chống bạo lực gia đình từ thực tiễn tỉnh Phú Yên, thành phố Đà Nẵng,

Luận văn thạc sĩ Luật Hiến pháp và Luật Hành chính, Học viện Khoa học xã

hội Việt Nam “Trách nhiệm của các cơ quan nhà nước trong việc phòng

chống bạo lực gia đình” luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thị Ngọc Bích (2018),

Đại học Luật Hà Nội; Lưu Bích Ngọc, Đinh Ngọc Quý (2012), Phòng, chống bạo lực gia đình đối với phụ nữ và những thách thức xuất phát từ mâu thuẫn giữa khung pháp lý và những định chế xã hội, Hà Nội “Tính hợp lý, khả thi của một số biện pháp xử lý vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng chống bạo lực gia đình” của tác giả Phan Thị Lan Hương đăng trên Tạp chí Gia đình

và trẻ em (2018); “Bạo lực đối với phụ nữ và trẻ em - thực trạng và nguyên

nhân” của Ngô Thị Hường (2017), Đại học Luật Hà Nội…

Nhìn chung, các công trình nghiên cứu khoa học nêu trên đã hệ thống hóa, tổng hợp, phân tích và đánh giá vấn đề bạo lực gia đình dưới nhiều góc

độ khác nhau từ công tác xã hội đến tâm lý học và luật học, tuy nhiên việc nghiên cứu về pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em từ thực tiễn một địa bàn cụ thể là tỉnh Phú Yên từ đó đề xuất những giải pháp đề bảo đảm thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ thì

có rất ít các đề tài đề cập tới Vì vậy, đề tài nghiên cứu “Thực hiện pháp luật

về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em từ thực tiễn tỉnh Phú Yên” không có sự trùng lắp với những công trình nghiên cứu của các tác giả đã được công bố, các kết quả nghiên cứu trước đó chỉ có giá trị tham khảo khi tác giả nghiên cứu đề tài này

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài

3.1 Mục đích nghiên cứu

Đề tài nhằm mục đích nghiên cứu một cách có hệ thống và toàn diện cơ

sở lý luận về thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em; đánh giá thực trạng bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên, thực trạng thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tỉnh Phú Yên hiện nay và đề xuất giải pháp cơ bản nhằm bảo đảm thực hiện có hiệu quả pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em ở nước ta

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Luận văn thực hiện các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu, phân tích cơ sở lý luận của thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

- Phân tích tình hình bạo lực gia đình và thực trạng pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình; thực tiễn thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên Phân tích, đánh giá những kết quả đã đạt được, những tồn tại, hạn chế của việc thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tỉnh Phú Yên và làm rõ nguyên nhân của những hạn chế đó

- Đề xuất một số quan điểm, giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em ở nước ta hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Luận văn nghiên cứu những vấn đề lý luận và thực tiễn thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên

4.2 Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung: Luận văn tập trung nghiên cứu cơ sở lý luận và thực trạng thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên từ năm 2015 đến nay, trong đó tập trung nghiên cứu hoạt động phòng ngừa xảy ra bạo lực gia đình đối với trẻ em

Về không gian: Tỉnh Phú Yên

Về thời gian: Từ năm 2015 đến năm 2019

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Luận văn được nghiên cứu dựa trên phương pháp luận duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, những quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước ta về pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em, trên cơ sở những phương pháp nghiên cứu cụ thể: thống kê, tổng hợp, diễn giải, quy nạp, phân tích, so sánh để phân tích và làm rõ các vấn đề khoa học cần nghiên cứu

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài

Về mặt lý luận, những nội dung được nghiên cứu trong luận văn góp phần làm phong phú thêm những vấn đề lý luận về thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em, đóng góp vào việc hoàn thiện pháp luật

về phòng, chống bạo lực gia đình ở nước ta hiện nay

Về mặt thực tiễn, luận văn góp phần thay đổi phần nào nhận thức của người dân về vấn đề bạo lực gia đình đối với trẻ em, bên cạnh đó, những giải pháp được đề xuất vận dụng vào thực tiễn sẽ nâng cao hiệu quả của công tác đấu tranh phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em trên địa bàn tỉnh Phú Yên, cung cấp kinh nghiệm thực tiễn để tham khảo, áp dụng cho những địa phương khác trên cả nước, đồng thời luận văn cũng là tài liệu tham khảo cho những người quan tâm nghiên cứu về thực hiện pháp luật trong phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, đề tài được kết cấu thành 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận về thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em;

Chương 2: Thực trạng thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên;

Chương 3: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật, bảo đảm thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

từ thực tiễn tỉnh Phú Yên

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG

BẠO LỰC GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM 1.1 Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

1.1.1 Khái niệm thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

1.1.1.1 Khái niệm bạo lực gia đình đối với trẻ em

* Trẻ em

Để tìm hiểu về pháp luật phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ em thì trước hết chúng ta cần hiểu như thế nào được gọi là trẻ em Theo từ điển Tiếng Việt thì trẻ em được hiểu là con người ở giữa giai đoạn từ khi sinh ra và tuổi dậy thì

Trong hệ thống pháp luật hiện hành có nhiều quy định về tuổi trẻ em Tuy nhiên, có một số quy định không thống nhất, thậm chí cùng một tuổi nhưng ở văn bản này gọi là trẻ em, ở văn bản khác đã thành… người lớn, dẫn đến những khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện

Trong pháp luật quốc tế, độ tuổi trẻ em được sử dụng tương đối thống nhất và áp dụng độ tuổi của trẻ em là dưới mười tám tuổi Bên cạnh đó, nghiên cứu về trẻ em dưới góc độ bảo vệ quyền trẻ em trong một số văn bản của quốc tế như: Công ước quốc tế như Tuyên bố của Hội quốc liên về quyền trẻ em (năm 1924), Công ước của Liên hợp quốc về quyền trẻ em (năm 1989), Tuyên bố của Liên hợp quốc về quyền trẻ em (năm 1959)… đã khẳng định việc áp dụng độ tuổi trẻ em của mỗi quốc gia có thể khác nhau, tuỳ thuộc vào nội luật của mỗi nước quy định độ tuổi thành niên sớm hơn Song, các tổ chức của Liên hợp quốc và quốc tế như UNICEF, UNESSCO… đều xác định trẻ

em là người dưới mười tám tuổi

Riêng ở Việt Nam tại Điều 1 của Luật Trẻ em năm 2016 đã được điều chỉnh phù hợp hơn “Trẻ em là người dưới 16 tuổi” so với các văn bản luật trước đó

Bên cạnh các quy định tại các văn bản luật chuyên ngànhn liên quan đến trẻ em, bao lực gia đình, trong hệ thống pháp luật Việt Nam hiện nay còn

có nhiều ngành luật khác cũng đề cập tới vấn đề trẻ em như Bộ luật Hình sự,

trong pháp luật hình sự không dùng thuật ngữ “trẻ em” mà dùng thuật ngữ

“người chưa thành niên” Trong khi thuật ngữ này lại có nội hàm rộng hơn do người chưa thành niên là người dưới mười tám tuổi Thuật ngữ trẻ em theo quy định của Luật Trẻ em năm 2016 lại xác định trẻ em là người dưới mười sáu tuổi Việc mỗi văn bản quy định mỗi thuật ngữ khác nhau cùng điều chỉnh

về vấn đề trẻ em sẽ tạo nên sự không thống nhất trong hệ thống pháp luật

Tác giả cho rằng khi có sự không thống nhất giữa các văn bản khác với Luật Trẻ em năm 2016 thì cần áp dụng Luật Trẻ em để tạo nên sự thống nhất trong áp dụng pháp luật Do đó, các cơ quan chức năng cần rà soát, hệ thống hóa các văn bản luật, đề xuất một độ tuổi thống nhất để sử dụng các thuật ngữ pháp lý cho phù hợp Có thể theo phương án, một luật sửa nhiều luật, cụ thể là Luật sửa đổi, bổ sung một số quy định của các luật liên quan đến độ tuổi của trẻ em

Bên cạnh đó, việc quy định độ tuổi của trẻ em dưới mười sáu tuổi vẫn

có nhiều ý kiến khác nhau, trong đó đa số đều tán thành quan điểm nâng độ tuổi của trẻ em đến dưới mười tám tuổi Đến thời điểm này, Cục Bảo vệ, chăm sóc trẻ em (Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội) vẫn đang tiếp tục xin ý kiến các chuyên gia pháp luật, nhà nghiên cứu về tâm - sinh lý lứa tuổi

và đặc biệt là lấy ý kiến của trẻ em và người dân về việc nâng độ tuổi của trẻ

em lên dưới mười tám tuổi Việc quy định nâng độ tuổi của trẻ em vừa phù

hợp với luật pháp quốc tế, vừa tránh được việc phải sử dụng nhiều khái niệm trong hệ thống pháp luật của Việt Nam, đồng thời việc quy định độ tuổi này cũng đã phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của nước ta trong giai đoạn hiện nay Tạo cho trẻ em trở thành công dân trưởng thành, tham gia đầy đủ hơn vào đời sống xã hội [17]

Từ những phân tích trên, tác giả sử dụng khái niệm trẻ em theo Luật

Trẻ em 2016 như sau: “Trẻ em là người dưới mười tám tuổi” Khái niệm này

phần nào có thể bao hàm được cả khái niệm trẻ em của Công ước và của các ngành luật thuộc hệ thống pháp luật quốc gia, cũng phù hợp với tâm sinh lý của người Việt Nam hiện nay vì người dưới mười tám tuổi chưa phát triển đầy đủ về sức khoẻ và nhận thức, chưa đủ các điều kiện cần thiết để trở thành người thành niên nên đòi hỏi cần có sự quan tâm đặc biệt, cần có sự bảo vệ, chăm sóc của gia đình và xã hội nhiều hơn để tạo đà cho các em phát triển đầy đủ, trở thành người có ích cho xã hội, tránh rơi vào các tệ nạn hoặc vi phạm pháp luật; tạo ra sự thống nhất quản lý xã hội bằng pháp luật đối với mọi người dân, không tạo ra “khoảng trống” trong việc bảo vệ, chăm sóc quyền con người theo một chu kỳ vòng đời người Việc quy định độ tuổi trẻ

em dưới mười tám tuổi là phù hợp với Công ước quốc tế về quyền trẻ em

* Bạo lực gia đình đối với trẻ em

Cách hiểu chung nhất về bạo lực gia đình, đó là những hành vi bạo lực xảy ra trong phạm vi gia đình, là sự xâm phạm hay ngược đãi về mặt thể chất hoặc tinh thần, tình cảm hay tình dục, kinh tế hay xã hội của các thành viên trong gia đình Khái niệm bạo lực gia đình cũng tương đồng với khái niệm bạo hành gia đình, nó được dịch ra từ tiếng nước ngoài (violence)

Theo Khoản 2 Điều 1 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007

thì: “Bạo lực gia đình là hành vi cố ý của thành viên gia đình gây tổn hại

hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế đối với thành viên

khác trong gia đình” Bạo lực gia đình là một hành vi phổ biến, nó xảy ra ở

mọi quốc gia, nền văn hóa, tôn giáo, không có ngoại lệ về trình độ phát triển hay trình độ dân trí

Theo quan điểm của khoa học luật thì hành vi bạo lực gia đình được chia làm bốn nhóm cụ thể như sau: bạo lực tinh thần, bạo lực thể chất, bạo lực kinh tế và bạo lực tình dục

Mỗi nhóm bạo lực có thể được thể hiện ở nhiều hành vi khác nhau Những hành vi đó được quy định tại Khoản 1 Điều 2 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình năm 2007

Việc Luật Phòng, chống bạo lực gia đình liệt kê những hành vi như trên

sẽ đảm bảo được tính minh bạch, thuận tiện khi áp dụng, nhất là đối với công tác tuyên truyền, giáo dục và xử lí những người có hành vi bạo lực Tuy nhiên, cần có sự phân loại hành vi thành từng nhóm bao gồm bạo lực về thể chất, bạo lực về tinh thần, bạo lực về tình dục và bạo lực về kinh tế

Để trở thành một con người có nhân cách độc lập trong xã hội, trẻ em phải được phát triển về cả ba phương diện: thể chất, trí tuệ và tình cảm, sự phát triển của ba mặt này có quan hệ khăng khít và hỗ trợ thúc đẩy nhau Chính vì vậy, trẻ cần được chăm sóc, bảo vệ và giáo dục trong một môi trường an toàn, lành mạnh, gia đình là tổ chức xã hội đầu tiên có khả năng nhất trong việc chăm lo sự phát triển cả ba phương diện của trẻ Thế nhưng, hiện nay có không ít trẻ em phải sống trong sự sợ hãi, lo lắng ngay trong chính gia đình của mình do nhiều nguyên nhân khác nhau trong đó bạo lực gia đình và các em là nạn nhân trực tiếp của nó là nguyên nhân chính Nhiều gia đình có những biện pháp giáo dục thô bạo và những hành vi trừng phạt trẻ diễn ra có thể để lại những hậu quả lâu dài theo suốt cuộc đời của trẻ nhỏ.Như vậy, bạo lực gia đình đối với trẻ em là những hành vi bạo hành thể chất, tinh thần do một thành viên lớn tuổi trong gia đình thực hiện mà nạn nhân là trẻ

em Đối với trẻ em, có hai hình thức bạo lực chính đó là bạo hành về thể xác

và về tinh thần

Thứ nhất, bạo lực thể xác: Bạo lực thể xác đối với trẻ em như: đánh

đập, gây tổn thương, bỏ đói, đầu độc, không chăm sóc về mặt y tế, không đảm bảo an toàn sinh hoạt nhất là đối với trẻ em dưới ba tuổi Bạo lực về mặt thân thể cũng có nhiều mức độ khác nhau:

- Mức độ nhẹ: Ngắt hoặc véo làm cho đau, hậu quả để lại là những vết bầm tím, vệt hằn trên da

- Mức độ vừa: Giật mạnh, kéo, lắc hoặc rứt tóc Cha mẹ dùng tay, chân (đánh đấm) hay kết hợp sử dụng các dụng cụ nhỏ như roi, que, thước kẻ, cán chổi Hậu quả là làm giảm vận động, trẻ khó hoặc không viết, đi lại bình thường trong một khoảng thời gian ngắn

- Mức độ mạnh: cha mẹ sử dụng những dụng cụ to như thanh củi, thắt lưng da, thanh sắt và gây ra các hậu quả như làm gãy xương và hoặc thương tích bên trong, làm tàn tật và hoặc biến dạng vĩnh viễn

- Mức độ cao nhất và cũng để lại hậu quả lớn nhất đó là hành vi giết người

Thứ hai, bạo lực tinh thần: Bạo lực về tinh thần là hành vi bạo lực nguy

hiểm, nếu xảy ra sẽ để lại những hậu quả nghiệm trọng như trầm cảm, tự sát… bao gồm những hành động như lời nói, thái độ, hành vi ngược đãi hoặc

sỉ nhục của một hay nhiều thành viên làm tổn thương tới nhân phẩm, sức khỏe, tâm thần của một hay nhiều thành viên khác Bạo lực tinh thần cũng còn là sự áp đặt, chỉ đạo hoặc xâm phạm tới nguyện vọng, sở thích riêng của mỗi người Không giống với bạo lực thể xác, bạo lực tinh thần còn được chia

ra thành hai dạng nhỏ đó là bạo lực trực tiếp và bạo lực gián tiếp

- Bạo lực trực tiếp: có nghĩa rằng trẻ em trực tiếp là nạn nhân bị các thành viên khác trong gia đình chửi mắng, dùng các từ ngữ thô lỗ, đôi khi

phạm đến nhân cách chỉ trích hành vi sai trái của trẻ; lăng mạ, sỉ nhục, chửi rủa, ví trẻ như những con vật hay các hiện tượng xấu xa, ghê tởm

- Bạo lực gián tiếp: có nghĩa trẻ không phải là nạn nhân mà chỉ là người chứng kiến những hành vi bạo hành của thành viên này đối với thành viên khác trong gia đình

Bất cứ những hành vi bạo lực gia đình nào cũng ảnh hưởng đến sức khỏe, tâm lý và sự phát triển của trẻ

Trước khi đưa ra khái niệm phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ

em, chúng ta phải làm rõ khái niệm phòng, chống Ở đây tác giả đang phân tích theo hướng phòng ngừa, chống lại và theo từ điển Tiếng Việt thì “phòng ngừa” là việc phòng không cho điều bất lợi, tai nạn xảy ra và “chống lại” là hành vi phản ứng lại với những hành động bất lợi, tai nạn xảy ra

Chính từ những vấn đề đó, việc phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ

em là vô cùng cần thiết và cấp bách, đây không chỉ là trách nhiệm của Nhà nước mà còn là trách nhiệm của gia đình, cá nhân cũng như toàn xã hội Tuy nhiên, khái niệm phòng chống bạo lực đối với trẻ em vẫn chưa được đề cập tới

Vì vậy, theo quan điểm của tác giả có thể hiểu phòng chống bạo lực gia đình

đối với trẻ em là hoạt động của Nhà nước, gia đình, cá nhân (người có hành vi bạo lực và trẻ em chịu tác động của hành vi bạo lực gia đình) và toàn xã hội nhằm đấu tranh phòng ngừa các hành vi bạo hành đối với trẻ em trong gia đình và có những biện pháp hữu hiệu chống lại những hành vi bạo lực này

1.1.1.2 Khái niệm pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Bạo lực gia đình mang lại những hậu quả nặng nề cho gia đình và xã hội, ảnh hưởng tới sự đóng góp của cá nhân tới sự phát triển chung của xã hội Những hành vi bạo lực gia đình là hành vi vi phạm pháp luật, xâm phạm trực tiếp đến danh dự, nhân phẩm, tài sản, sức khỏe, tính mạng của công dân

mà đã được nhà nước quy định và bảo vệ, vì vậy Nhà nước phải xây dựng

những chế định cụ thể nhằm phòng ngừa những hành vi bạo lực gia đình và

có những biện pháp xử lý thích đáng đối với những người vi phạm, để kịp thời điều chỉnh những quan hệ xã hội liên quan tới bạo lực gia đình, định hướng hành vi cho công dân theo những chủ trương, đường lối và chính sách pháp luật chung của Nhà nước

Trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã ban hành một hệ thống văn bản khá đầy đủ làm cơ sở cho công tác xây dựng, phát triển gia đình thời

kỳ đổi mới, không có bạo lực, bao gồm Hiến phápvà các văn bản pháp luật nhằm thể chế hoá các chủ trương, chính sách của Đảng về vấn đề này

Từ đó có thể khái quát: Pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em là hệ thống những quy tắc xử sự mang tính bắt buộc chung do Nhà nước ban hành để điều chỉnh các quan hệ xã hội có liên quan tới hành vi bạo lực giữa các thành viên trong gia đình liên quan đến đối tượng là trẻ em,nhằm bảo vệ các quyền và nghĩa vụ hợp pháp của trẻ em, tạo điều kiện cần thiết để trẻ em được sống trong một gia đình bình đẳng, hạnh phúc, văn minh, góp phần ổn định trật tự xã hội, thực hiện các mục tiêu về quyền con người, quyền công dân theo những chủ trương, đường lối chung đã được Đảng và Nhà nước ghi nhận

1.1.1.3 Khái niệm thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em là hành vi của chủ thể (hành động hoặc không hành động) được tiến hành phù hợp với quy định, với yêu cầu của pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em Hay nói cách khác, thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình là hoạt động thực tiễn của các cơ quan, tổ chức, cá nhân được tiến hành theo những hình thức pháp lý nhất định, có mối liên hệ và quy định lẫn nhau trong một cơ chế phù hợp với điều kiện của từng giai đoạn lịch sử,

nhằm hiện thựchóa các yêu cầu, nội dung của quy phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, bảo đảm cho phòng, chống bạo lực gia đình được thiết lập và duy trì trong đời sống xã hội và gia đình

1.1.2 Đặc điểm thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Thứ nhất, về chủ thể thực hiện: Chủ thể thực hiện pháp luật về phòng,

chống bạo lực gia đình đối với trẻ em đó là: các cơ quan nhà nước, các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức chính trị xã hội - nghề nghiệp, tổ chức xã hội, tổ chức xã hội - nghề nghiệp Các đơn vị sự nghiệp Các đơn vị vũ trang nhân dân Các gia đình, dòng họ và công dân Việt Nam

có liên quan đến việc thực hiện mục tiêu phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Luật Trẻ em 2016 đã quy định khá cụ thể trách nhiệm của các cơ quan,

tổ chức, gia đình, cộng đồng và các cá nhân trong việc bảo vệ trẻ em, cũng như xử lý các vụ việc liên quan đến xâm hại và bạo lực trẻ em Bảo vệ trẻ em phải bảo đảm tính hệ thống, tính liên tục, có sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả giữa các cấp, các ngành trong việc xây dựng, tổ chức thực hiện chính sách, pháp luật và cung cấp dịch vụ bảo vệ trẻ em; cơ quan, tổ chức, cơ sở giáo dục, gia đình, cá nhân có trách nhiệm bảo vệ trẻ em Việc bảo vệ trẻ em phải tuân thủ các quy định của pháp luật, quy trình, tiêu chuẩn do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành

Thứ hai, về phạm vi thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia

đình đối với trẻ em Phạm vi thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đìnhđối với trẻ em là môi trườngvà những giới hạn không gian, địa lý để các chủ thể tiến hành các hoạt động thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em Bên cạnh đó, bạo lực gia đình là thuật ngữ chỉ vấn đề bạo lực xảy ra trong gia đình, đối với những chủ thể là các thành viên trong

gia đình do đó, bạo lực gia đình đối với trẻ em: phạm vi thực hiện xoay quanh các vấn đề bạo lực gia đình liên quan trực tiếp đến chủ thể là trẻ em

Thứ ba, về nội dung thực hiện: Thực hiện pháp luật về phòng, chống

bạo lực gia đình đối với trẻ em có nội hàm phong phú và được thể hiện qua hệ thống các chính sách, đề án, chiến lược của Nhà nước, các cơ quan có thẩm quyền về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em Do đó, trong tất cả các nội dung cần triển khai thì một trong những nội dung không thể thiếu trong thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình là triển khai thực hiện các biện pháp thúc đẩy phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em; tăng cường phổ biến, tuyên truyền về chính sách pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em, bồi dưỡng kiến thức, nâng cao nhận thức phòng, chống bạo lực gia đình cho đội ngũ cán bộ - những người có liên quan đến việc thực thi chính sách đến phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

1.1.3 Vai trò thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Xuất phát từ khái niệm và đặc điểm thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em trên đây, có thể thấy thực hiện pháp luật

về về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em có vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội, nó được thể hiện qua các vai trò sau:

Thứ nhất, thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với

trẻ là phương thức để những chủ trương, chính sách, pháp luật về phòng chống bạo lực gia đình nói chung, chủ trương, chính sách, pháp luật về bảo vệ trẻ em, quyền trẻ em nói riêng đi vào cuộc sống…

Thứ hai, thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với

trẻ em sẽ giúp các cơ quan, tổ chức, gia đình, cá nhân nâng cao ý thức pháp luật nói chung, ý thức về phòng chống bạo lực gia đình, đặc biệt đối với các đối tượng yếu thế như trẻ em, cũng như ý thức bảo vệ quyền trẻ em nói riêng

Thứ ba, thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với

trẻ em là biện pháp phòng ngừa các hành vi vi phạm pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình

1.2 Chủ thể, nội dung và hình thức thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

1.2.1 Chủ thể thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Theo quy định tại Điều 32 Luật phòng, chống bạo lực gia đình quy định

về trách nhiệm gia đình và các thành viên như sau: thực hiện việc giáo dục, nhắc nhở thành viên gia đình thực hiện quy định của pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống

ma túy, mại dâm và các tệ nạn xã hội khác; phối hợp với cơ quan, tổ chức và cộng đồng dân cư trong phòng, chống bạo lực gia đình; hòa giải mâu thuẫn, tranh chấp giữa các thành viên gia đình; can ngăn người có hành vi bạo lực gia đình chấm dứt hành vi bạo lực; chăm sóc nạn nhân bạo lực gia đình; thực hiện các biện pháp khác về phòng, chống bạo lực gia đình theo quy định của luật này

Bất cứ thành viên nào trong gia đình cũng có thể có hành vi bạo lực gia đình: con mắng cha, vợ chì chiết chồng, mẹ chồng ruồng rẫy con dâu, anh em tranh chấp tài sản dẫn đến đánh nhau ; đồng thời chính họ cũng dễ dàng trở thành nạnnhân của bạo lực gia đình

Tuy nhiên, trên thực tế đã cho thấy nhiều trường hợp các thành viên khác trong gia đình đã tiếp tay cho hành vi bạo lực như: mẹ xúi con trai “giáo dục”

vợ bằng nắm đấm; ông bà yêu cầu phải nghiêm khắc dạy dỗ cháu Những hành động này phần nhiều không xuất phát từ ý xấu mà chỉ do quan niệm khác nhau của mỗi người, nhưng lại tác động rất lớn đến người thực hiện hành vi bạo lực Chính vậy pháp luật đã quy định gia đình và các thành viên gia đình

phải có trách nhiệm và sự chủ động nhất định trong phòng, chống bạo lực giađình: giáo dục, nhắc nhở, hòa giải mâu thuẩn giữa các thành viên, ngăn chặn người có hành vi bạo lực; chăm sóc nạn nhân Đây là những việc họ hoàn toàn

có khả năng thực hiện, còn việc có thực hiện hay không, thực hiện như thế nào thì lại phụ thuộc vào mỗi người, mỗi gia đình, mỗi hoàn cảnh Pháp luật không quy định đây là nghĩa vụ mà chỉ là trách nhiệm của gia đình và các thành viên Tuy nhiên, trong triển khai thực hiện nếu có những hành vi bị cấm trong phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em thì họ phải chịu trách nhiệm theo quy định của pháp luật hiện hành

Bên cạnh đó, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình còn quy định rõ trách nhiệm của các cá nhân tại Điều 31, cụ thể: thực hiện quy định của pháp luật

về phòng, chống bạo lực gia đình, hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống ma túy, mại dâm và các tệ nạn xã hội khác; kịp thời ngăn chặn hành vi bạo lực gia đình và thông báo cho cơ quan, tổ chức, người có thẩm quyền Những quy định này nhằm nâng cao tính chủ động, tính cực của các cá nhân trong xã hội đối với việc phòng, chống bạo lực gia đình cũng như giúp

đỡ nạn nhân

Đối với các chủ thể là các cơ quan, tổ chức thực hiện các thẩm quyền

mà Nhà nước giao phó thì Luật phòng, chống bạo lực gia đình đã nêu lên trách nhiệm của rất nhiều cơ quan, tổ chức, trong đó có thể kể tới trách nhiệm của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức thành viên, đặc biệt là Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam

dục, khuyến khích, động viên hội viên và nhân dân chấp hành pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống ma túy, mại dâm và các tệ nạn xã hội khác; kiến nghị những biện pháp cần thiết với cơ quan nhà nước có liên quan để thực hiện pháp luật về phòng,

chống bạo lực gia đình, hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống

ma túy, mại dâm và các tệ nạn xã hội khác; tham gia phòng, chống bạo lực gia đình, chăm sóc, hỗ trợ và bảo vệ nạn nhân bạo lực gia đình; tham gia giám sát việc thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình

Ngoài ra, Luật cũng quy định: Chính phủ thống nhất quản lý nhà nước

về phòng, chống bạo lực gia đình; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện quản lý nhà nước về phòng, chống bạo lực gia đình; Bộ, cơ quan ngang bộ trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình

có trách nhiệm phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch thực hiện quản

lý nhà nước về phòng, chống bạo lực gia đình; Uỷ ban nhân dân các cấp trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình có trách nhiệm thực hiện quản lý nhà nước về phòng, chống bạo lực gia đình tại địa phương Trách nhiệm của một

số Bộ, ngành cũng được cụ thể tại các Điều từ 36 đến Điều 41 Luật Phòng, chống bạo lực gia đình

1.2.2 Nội dung thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Các nội dung thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em như sau:

Thứ nhất, thực hiện pháp luật về phòng ngừa bạo lực gia đìnhđối với

trẻ em Nếu như thực hiện phòng ngừa tốt, bạo lực gia đình đối với trẻ em sẽ xảy ra ít hơn rất nhiều.Nội dung về phòng ngừa bạo lực gia đình đối với trẻ

em cần thực hiện đó là:

Việc tổ chức thông tin, tuyên truyền để mọi người dân, các hộ gia đình nắm rõ những nội dung của cơ bản Luật trẻ em, Luật phòng chống bạo lực gia đình về chính sách, pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình, quyền của trẻ

em, quyền và nghĩa vụ của các thành viên gia đình; truyền thống tốt đẹp của con người, gia đình Việt Nam; tác hại của bạo lực gia đình; biện pháp, mô

hình, kinh nghiệm trong phòng, chống bạo lực gia đình; kiến thức về hôn nhân và gia đình; kỹ năng ứng xử, xây dựng gia đình văn hoá và các nội dung khác có liên quan đến phòng, chống bạo lực gia đìnhđối với trẻ em

Điều 43, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình còn quy định: “1 Người thường xuyên có hành vi bạo lực gia đình đã được góp ý, phê bình trong cộng đồng dân cư mà trong thời hạn 6 tháng, kể từ ngày áp dụng biện pháp này vẫn còn hành vi bạo lực gia đình nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sự thì có thể bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn; 2 Người có hành vi bạo lực gia đình đã bị áp dụng biện pháp giáo dục tại xã, phường, thị trấn mà tiếp tục thực hiện hành vi bạo lực gia đình nhưng chưa đến mức bị truy cứu trách nhiệm hình sựthì có thể bị áp dụng biện pháp đưa vào cơ sở giáo dục; đối với người dưới 18 tuổi thì có thể bị ấp dụng biện pháp đưa vào trường giáo dưỡng”

Thứ hai, thực hiện pháp luật trong bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bạo lực

gia đình Bảo vệ và hỗ trợ nạn nhân bạo lực gia đình cũng là nội dung thực hiện pháp luật quan trọng Các hành vi bạo lực gia đình cần phải được phát hiện kịp thời và có biện pháp ngăn chặn, bảo vệ phù hợp cho nạn nhân tránh

để xảy ra những hậu quả đáng tiếc

Thứ ba, thực hiện pháp luật về xây dựng và hoạt động cơ sở trợ giúp

nạn nhân bạo lực gia đình

Đồng thời với việc ngăn chặn hành vi bạo lực gia đình thì việc xây dựng và hoạt động cơ sở trợ giúp nạn nhân cũng được thực hiện để tạo điều kiện tốt nhất cho việc hàn gắn những tổn thương mất mát của họ do hành vi bạo lực gia đình gây ra từ việc trợ giúp, khám chữa bệnh, bảo trợ xã hội cũng như tư vấn tâm lý

1.2.3 Hình thức thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Hình thức thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ

em là cách thức hoạt động có ý thức, có chủ định của các chủ thể pháp luật để đưa các quy định của pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em vào thực tiễn cuộc sống trở thành những hoạt động thực tế của các chủ thể pháp luật Theo lý luận về nhà nước và pháp luật Việt Nam, căn cứ vào nội dung các quy định pháp luật có thể chia thành bốn hình thức THPL: Tuân thủ pháp luật; chấp hành pháp luật; sử dụng pháp luật và áp dụng pháp luật Từ phương diện lý luận chung, hình thức thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em bao gồm các nội dung sau:

1.2.3.1 Tuân thủ pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ

em

Tuân thủ pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em là hình thức thực hiện pháp luật, trong đó, các chủ thể pháp luật tự kiềm chế để không thực hiện những hành vi, hoạt động mà Hiến pháp và các văn bản quy phạm pháp luật về bảo vệ trẻ em nghiêm cấm thực hiện Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nghiêm cấm xâm hại, hành hạ, ngược đãi, bỏ mặc, lạm dụng, bóc lột sức lao động và những hành vi khác vi phạm quyền trẻ em”, Luật Trẻ em

2016 và Luật Phòng, chống bạo lực gia định năm 2007 Đối với các cá nhân,

tổ chức thì cấm thực hiện những hành vi vi phạm quyền trẻ em được pháp luật ghi nhận và bảo vệ Đối với cơ quan quản lý nhà nước thì không được thực hiện những hành vi mang tính lạm quyền trong thực hiện các quy định pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

1.2.3.2 Chấp hành pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ

em

Hình thức chấp hành pháp luật được thực hiện đối với những điều luật quy định về nguyên tắc và trách nhiệm thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em Trước hết, các chủ thể pháp luật phải chấp hành

các nguyên tắc của pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em Đối với chủ thể cá nhân, tổ chức đó là thực hiện tích cực nguyên tắc bảo vệ trẻ em trong các hành vi bạo lực gia đình và phải tuân theo các quy định của pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

Ngoài chấp hành các nguyên tắc của pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em hình thức chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền của trẻ

em thể hiện trong việc thực hiện tích cực các nghĩa vụ pháp lý của mình như: Trách nhiệm cung cấp, xử lý thông tin, thông báo, tố giác hành vi xâm hại trẻ em; cơ quan, tổ chức liên quan có trách nhiệm tuyên truyền, giáo dục và phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em khi tham gia môi trường mạng dưới mọi hình thức; cha, mẹ, giáo viên và người chăm sóc trẻ em có trách nhiệm giáo dục kiến thức, hướng dẫn kỹ năng để trẻ em biết tự bảo vệ mình khi tham gia môi trường mạng; cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý, cung cấp sản phẩm, dịch vụ thông tin, truyền thông và tổ chức các hoạt động trên môi trường mạng phải thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn và bí mật đời sống riêng tư cho trẻ em theo quy định của pháp luật

1.2.3.3 Sử dụng pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ

em

Sử dụng pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em là hình thức của thực hiện pháp luật mà theo đó, các chủ thể pháp luật thực hiện quyền của mình một cách tự giác và tích cực, nghĩa là thực hiện các hành vi

mà pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em cho phép Những quyền được quy định trong Luật Trẻ em, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình được thực hiện dưới hình thức sử dụng thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em bao gồm: quyền bí mật đời sống riêng tư, trẻ em có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình vì lợi ích tốt nhất của trẻ em; trẻ em được pháp luật bảo vệ danh dự, nhân

phẩm, uy tín, bí mật thư tín, điện thoại, điện tín và các hình thức trao đổi thông tin riêng tư khác; được bảo vệ và chống lại sự can thiệp trái pháp luật đối với thông tin riêng tư; trẻ em có quyền được chăm sóc thay thế vì sự an toàn và lợi ích tốt nhất của trẻ em khi không còn cha mẹ, không được hoặc không thể sống cùng cha mẹ đẻ, bị ảnh hưởng bởi thiên tai, thảm họa, xung đột vũ trang

1.2.3.4 Áp dụng pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ

em

Áp dụng pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em là một hình thức thực hiện pháp luật đặc biệt mà theo đó, cơ quan có thẩm quyền tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định của pháp luật về bảo vệ quyền trẻ em hoặc tự mình căn cứ vào các quy định của pháp luật để tạo ra các quyết định làm phát sinh, thay đổi, đình chỉ hoặc chấm dứt những quan hệ pháp luật cụ thể trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em theo những thủ tục, trình tự luật định

Để tổ chức cho các chủ thể pháp luật thực hiện các quy định pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em, cơ quan nhà nước có thẩm quyền thực hiện các hoạt động trong phạm vi nhiệm vụ, quyền hạn của mình,

cụ thể như sau: Việc áp dụng pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em để xử lý hành vi vi phạm pháp luật trên cơ sở các quy định cụ thể về trình tự, thủ tục, thời hạn của pháp luật tố tụng hình sự; pháp luật xử lý vi phạm hành chính Ở Việt Nam, tố tụng hình sự, tố tụng dân sự và tố tụng hành chính đều gắn với tòa án, chỉ có ở hình thức áp dụng pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em là có một cơ quan hành chính đã thiết lập cơ chế ra quyết định xử lý vụ việc vi phạm pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em trên cơ sở tranh tụng đồng thời theo dõi việc thi hành các quyết định này

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

1.3.1 Yếu tố chính trị

Sự lãnh đạo của Đảng: Quyền con người, quyền công dân là một phạm trù không xa lạ mà đó là mục đích cuối cùng và là bản chất của chế độ XHCN Trong thời kỳ đổi mới, Đảng và Nhà nước tiếp tục khẳng định chính sách nhất quán coi nhân tố con người là trung tâm, là thước đo của sự phát triển xã hội, trong đó đặc biệt coi trọng đảm bảo công bằng xã hội thông qua việc hỗ trợ, giúp đỡ những nhóm xã hội dễ bị tổn thương dưới mọi hình thức Bên cạnh việc bảo vệ những người yếu thế, duy trì sự phát triển bền vững, lành mạnh của gia đình, thì việc đảm bảo sự phát triển ổn định của đất nước trong điều kiện nền kinh tế thị trường là những mục tiêu mà Đảng và Nhà nước ta đặt ra yêu cầu phải đạt được Yêu cầu này đã được thể hiện trong các chủ trương, chính sách của Đảng và được thể hiện rõ nét trong các văn bản pháp luật của Nhà nước Ngày 21/2/2005, Ban Bí thư Trung ương Đảng đã có Chỉ thị số 49/CT-TW về xây dựng gia đình trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong đó nêu rõ“tình trạng bạo hành trong gia đình, tình trạng buôn bán phụ nữ và trẻ em, trẻ em bị xâm hại, trẻ em phải lang thang kiếm sống, trẻ em vi phạm pháp luật có chiều hướng phát triển và tình hình bạo lực gia đình gia tăng làm ảnh hưởng đến quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa

ở nước ta” [1] Ngày 24/5/2005, Bộ Chính trị đã có Nghị quyết số 48/NQ-TW

về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam, trong đó

có một trong những quan điểm chỉ đạo là “xây dựng và hoàn thiện pháp luật

về dân số, gia đình, trẻ em và chính sách xã hội” [3]

Nghị quyết của Quốc hội khóa XI về kế hoạch phát triển kinh tế xã hội

5 năm 2010- 2015 đề ra nhiệm vụ đấu tranh phòng chống bạo lực gia đình là

“một trong những nhiệm vụ quan trọng cần thực hiện nghiêm túc” [23] Chính

phủ cũng ban hành Chiến lược xây dựng gia đình Việt Nam đến năm 2020, tầm nhìn 2030 trong đó nhấn mạnh mục tiêu “nâng cao nhận thức về vai trò,

vị trí, trách nhiệm của gia đình và cộng đồng trong việc thực hiện tốt chủ trương, đường lối, chính sách, pháp luật về hôn nhân và gia đình, bình đẳng giới, phòng, chống bạo lực gia đình, ngăn chặn các tệ nạn xã hội xâm nhập vào gia đình” [9]

Có thể nói, vấn đề phòng, chống bạo lực gia đình đã được Đảng và Nhà nước ta hết sức quan tâm chú ý Những định hướng mang tính chiến lược của Đảng đã và đang được thể chế hóa thông qua việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình từ đó từng bước luật hóa vấn đề bạo lực gia đình, nâng cao nhận thức của người dân trong việc xây dựng một gia đình hạnh phúc, góp phần hoàn thành những mục tiêu chiến lược của Đảng và Nhà nước trong quá trình đổi mới.Vai trò của các tổ chức chính trị - xã hội: Để ngăn chặn nạn bạo hành trong gia đình, yêu cầu đặt ra đối với các cấp, ngành là rất cấp bách

1.3.2 Yếu tố pháp luật

Việt Nam đang tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền

xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân Như vậy, có thể nói, pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình chịu ảnh hưởng chi phối của các yếu tố chính trị, kinh tế, văn hóa xã hội và pháp lý Để xây dựng được một hệ thống pháp luật đủ mạnh, phát huy được tối đa hiệu quả trong công tác phòng chống bạo lực gia đình, phục vụ những mục tiêu phát triển kinh tế- xã hội mà Đảng và Nhà nước đã đặt ra, cần phải nhận thức đầy đủ về vị trí, vai trò của các yếu tố trên đây và có những sự vận dụng phù hợp vào từng giai đoạn cụ thể, từ đó mới có thể xây dựng và hoàn thiện từ cơ chế chính sách, cho tới thể chế pháp luật, phục vụ có hiệu quả trong việc ngăn chặn và đẩy lùi nạn bạo lực gia đình

1.3.3 Yếu tố kinh tế - xã hội

Trong những năm gần đây, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, đời sống của đại bộ phận nhân dân đang ngày càng được cải thiện, nâng cao Tuy nhiên, trên thực tế ở một số nơi, đặc biệt là vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, đời sống của một bộ phận không nhỏ nhân dân còn rất khó khăn, vất vả, điều này đặt con người vào tình trạng dồn nén triền miên và

đó là một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng bạo lực gia đình Có thể nói, vấn đề nghèo đói, thu nhập thấp và bạo lực gia đình là hai mặt của một vấn đề rất nghiêm trọng vì trong nhiều trường hợp, nghèo đói là nguyên nhân tạo ra bạo lực gia đình, giúp vấn đề này nảy sinh và phát triển, và ngược lại, bạo lực gia đình cũng là một căn nguyên gia tăng sự đói nghèo do những vấn đề liên quan đến sức khỏe Do đó, để việc xây dựng, thực hiện pháp luật

về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em đạt kết quả cần phải được thực hiện đồng bộ với các các chính sách từ kinh tế - văn hóa - xã hội Các chính sách kinh tế hiệuquả góp phần cải thiện đời sống vật chất của người dân

sẽ tạo nền tảng vững chắc cho việc nâng cao dân trí, giảm thiểu bạo lực gia đình trong xã hội

Trình độ văn hóa thấp cũng là một nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình, đặc biệt đối với phụ nữ Thực tế cho thấy, bạo lực gia đình thường xảy

ra nhiều hơn ở những gia đình có trình độ văn hóa thấp Nhiều người gây ra bạo lực gia đình đối với phụ nữ nhưng không nhận thức được hành vi của mình là vi phạm pháp luật và cho rằng hành vi đó là một quyền hiển nhiên của người chồng Không chỉ thủ phạm gây ra bạo lực gia đình mà cả những người chứng kiến bạo lực trong nhiều trường hợp cũng không nhận thức được

đó là hành vi trái pháp luật, xâm phạm đến những quyền cơ bản của con người, thậm chí, đối với chính bản thân người phụ nữ khi bị bạo hành cũng

không nhận thức được mình đang là nạn nhân của bạo lực gia đình, mình

được pháp luật bảo vệ, vì thế cứ âm thầm cam chịu sống chung với bạo hành

Bên cạnh đó, các tệ nạn xã hội như: nghiện rượu bia, ma túy, mại dâm,

mê tín dị đoan, tảo hôn, buôn bán phụ nữ, trẻ em…cũng góp phần làm gia tăng tình trạng bạo lực gia đình trong xã hội ngày nay Để loại trừ những tệ nạn xã hội này, các cấp chính quyền cần phải giải quyết tốt các vấn đề xã hội ởtầm vĩ mô như tình trạng đói nghèo, lạc hậu, thất học, thất nghiệp, vô gia cư,

có chính sách ưu đãi, chăm lo cho người già, phụ nữ, trẻ em…để từng bước

nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân

Những vấn đề trên đặt ra những thách thức không nhỏ trong quá trình xây dựng cũng như thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình để pháp luật đảm bảo vừa mang tính răn đe, vừa định hướng hành động và giáo dục ý thức pháp luật cho người dân về vấn đề bạo lực gia đình Xây dựng pháp luật cần đi đôi với giáo dục đạo lý làm người, đạo đức xã hội cũng nhưphát huy truyền thống văn hóa, thuần phong mỹ tục của dân tộc Đồng thời các cấp chính quyền cần tăng cường sinh hoạt, giao lưu văn hóa cho các cộng đồng dân cư phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh từng địa phương, đẩy mạnh xây dựng gia đình văn hóa, khu phố văn hóa, làng văn hóa, lấy tiêu chí gia đình không có bạo lực làm tiêu chuẩn bình xét, khen thưởng trong các cơ quan nhà nước Bên cạnh đó, việc đảm bảo những phúc lợi xã hội, an sinh xã hội cũng rất cần nhận được sự quan tâm và đầu tư mạnh mẽ để cải thiện đời sống nhân dân, tạo điều kiện cho người dân được tiếp cận thông tin kịp thời, nâng cao dân trí, ý thức pháp luật, đặc biệt trong vấn đề phòng chống bạo lực gia đình

Tiểu kết chương 1

Trong chương này, luận văn đã cơ bản giải quyết được các vấn đề lý luận liên quan đến pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em như: khái niệm, đặc điểm của bạo lực gia đình; nêu khái niệm và phân tích nội dung của thực hiện pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em cũng như chỉ ra các yếu tố ảnh hưởng đến pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em gồm: yếu tố chính trị; pháp lý, kinh tế, văn hóa - xã hội Kết quả nghiên cứu tại chương 1 giúp tác giả xây dựng được hệ thống những vấn đề lý luận liên quan đến hoạt động phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em, qua đó nghiên cứu hiệu quả hơn thực trạng tại chương 2

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BẠO

LỰC GIA ĐÌNH ĐỐI VỚI TRẺ EM TẠI TỈNH PHÚ YÊN

2.1 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em tại tỉnh Phú Yên

Theo thống kê, năm 2016 tỉnh Phú Yên có 276 vụ bạo lực gia đình được xử lý Trong năm 2017 con số này là 192 vụ Hầu hết nạn nhân bị bạo lực là phụ nữ và trẻ em gái Đây cũng mới là con số bề nổi Còn rất nhiều trường hợp bạo hành khác chưa được báo cáo hay thừa nhận Tại Phú Yên,

mô hình câu lạc bộ “5 không 3 sạch” ở các vùng nông thôn bước đầu đã đem lại hiệu quả trong tuyên truyền phòng, chống bạo lực gia đình

Cùng với sự nỗ lực của nhiều ngành, nhiều cấp và nhiều địa phương, trong những năm qua, công tác phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ em

có những tiến bộ đáng kể, các cơ sở trợ giúp nạn nhân bạo lực gia đình đã tiếp nhận, trợ giúp 478 nạn nhân bạo lực gia đình, trong đó có 135 nạn nhân là trẻ

em Tình hình bạo lực gia đình nói chung và bạo lực gia đình đối với trẻ em nói riêng đã có những chuyển biến theo hướng tích cực

Bảng 2.1 Tình hình bạo lực gia đình đối với trẻ em trên địa bàn

lý

Số vụ việc

có hành vi bạo lực gia đình

Nạn nhân Phụ

Đối tượng khác

Nguồn: Báo cáo tổng kết thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình của Ủy

ban nhân dân tỉnh Phú Yên

Qua bảng số liệu trên có thể thấy số lượng tin báo về hành vi bạo lực gia đình có xu hướng giảm đi qua các năm, điều này là đáng mừng Tuy nhiên không phải vì thế mà tình hình bạo lực gia đình đối với trẻ em có xu hướng giảm theo, nhiều trường hợp người dân không báo với các cơ quan chức năng các trường hợp bạo lực gia đình đối với trẻ em Bên cạnh đó, thông thường chỉ những hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe của trẻ em thì người dân mới báo, còn những hành vi lăng nhục, xâm phạm danh dự, nhân phẩm trẻ em như chửi bới, cởi truồng bắt đi ngoài đường,… thì người dân không báo do quan niệm đó là chuyện riêng của nhà người khác và cũng không biết

đó là hành vi bạo lực gia đình

Khi nhận được tin báo về hành vi bạo lực gia đình, các cơ quan chức năng đã nhanh chóng xử lý thông tin hầu hết các vụ việc (chiếm tỷ lệ 93.3%),

trong đó đã xác định được 959 trường hợp có hành vi bạo lực gia đình (chiếm

tỷ lệ 80.9%) và hành vi bạo lực gia đình những năm gần đây có xu hướng tăng Nạn nhân của bạo lực gia đình chủ yếu là phụ nữ (chiếm tỷ lệ 78.1%), các vụ bạo hành đối với trẻ em chiếm tỷ lệ tương đối thấp (chiếm tỷ lệ 13.9%)

và đang có xu hướng giảm xuống Điều này cho thấy hiệu quả của công tác phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ em Tuy nhiên bạo lực gia đình đối với trẻ em có giảm nhưng không đáng kể, số lượng vụ bạo lực gia đình đối với trẻ em vẫn còn lớn và mức độ nghiêm trọng của hành vi bạo lực ngày càng tăng

Bảng 2.2 Thống kê hình thức bạo lực gia đình đối với trẻ em

Nguồn: Báo cáo tổng kết thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình của Ủy

ban nhân dân tỉnh Phú Yên

Qua bảng số liệu có thể thấy bạo lực gia đình đối với trẻ em chủ yếu dưới hình thức bạo lực thể xác và tinh thần; trong đó bạo lực thể xác chiếm tỷ

lệ lớn nhất (chiếm tỷ lệ 58.6%), phần lớn là các hành vi đánh đập gây thương tích bởi đây là hành vi dễ nhận thấy nhất và tác động trực tiếp đến trẻ em; mức độ nghiêm trọng của hành vi ngày càng tăng lên, trước đây chỉ tát hoặc

dùng roi đánh vài cái, còn hiện nay nhiều trường hợp đánh đập trẻ em gây thương tích nặng như gãy tay, gãy chân, cũng may là chưa có trường hợp nào gây nguy hiểm về tính mạng Các hành vi bạo hành tinh thần cũng chiếm tỷ lệ lớn (34.6%), diễn ra dưới nhiều hình thức khác nhau và rất khó nhận biết, nhiều trường hợp người dân cũng như cán bộ làm công tác phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ em không biết đó là hành vi bạo lực gia đình bởi rất khó để phân biệt mức độ của hành vi chửi mắng là để dạy bảo con cháu hay là bạo lực tinh thần đối với trẻ em, do đó trên thực tế có nhiều trường hợp bạo lực gia đình đối với trẻ em dưới hình thức tinh thần nhưng người dân không báo với các cơ quan chức năng để xử lý Đối với hình thức bạo lực tình dục đối với trẻ em rất ít xảy ra do đây là hành vi trái với luân thường đạo lý

Khi xảy ra các hành vi bạo lực gia đình đối với trẻ em, các ngành chức năng đã kiên quyết xử lý kịp thời Theo báo cáo của các địa phương trên địa bàn tỉnh, trong 05 năm (từ 2015-3019), toàn tỉnh đã xử lý nhiều trường hợp với các hình thức xử lý khác nhau

Bảng 2.3 Hình thức xử lý các trường hợp có hành vi bạo lực gia đình đối

với trẻ em

Năm

Hình thức xử lý Góp ý, phê bình

trước cộng đồng dân cư

Cấm tiếp xúc

Xử phạt hành chính

Xử lý hình sự

Nguồn: Báo cáo tổng kết thi hành Luật Phòng, chống bạo lực gia đình của Ủy

ban nhân dân tỉnh Phú Yên

Trong các hình thức xử lý trên thì chủ yếu vẫn là đưa ra kiểm điểm, rút kinh nghiệm trước cộng đồng dân cư (chiếm tỷ là 67.9%) bởi đây là hình thức rất có hiệu quả khi cộng đồng dân cư là người trực tiếp góp ý, phê bình các hành vi bạo lực gia đình đối với trẻ em, điều này có tác dụng răn đe, giáo dục rất cao; hơn nữa, chính cộng đồng dân cư là người giám sát tốt nhất các hành

vi bạo lực gia đình đối với trẻ Chính vì vậy Ủy ban nhân dân tỉnh cũng xác định đây là hình thức xử lý chủ yếu đối với các hành vi bạo lực gia đình do tính hiệu quả cao Bên cạnh đó, Chủ tịch Uỷ ban nhân dân các xã, phường đã

áp dụng biện pháp cấm tiếp xúc đối với 16 trường hợp do vẫn có tục có hành

vi bạo lực gia đình sau khi đã răn đe, giáo dục Các cơ quan nhà nước trên địa bàn đã xử phạt vi phạm hành chính 27 trường hợp với số tiền 10.300.000 đồng Có ba trường hợp được chuyển sang cơ quan công an điều tra, xử lý, nhưng không khởi tố vụ án nào

Từ những số liệu trên có thể thấy các cơ quan nhà nước trên địa bàn tỉnh đã giải quyết tốt các hành vi bạo lực gia đình đối với trẻ em, góp phần giảm tỷ lệ các trường hợp bạo lực đối với trẻ em Tuy nhiên, việc giải quyết bạo lực gia đình vẫn còn chưa kiên quyết, chưa nhiều vụ được đưa ra xét xử khiến cho người có hành vi bạo lực gia đình còn coi thường pháp luật Hình thức xử lý cấm tiếp xúc không phát huy hiệu quả do không có cơ chế giám sát của cơ quan nhà nước Mức phạt hành chính còn tương đối thấp Nhiều trường hợp tái phạm các hành vi bạo lực gia đình đối với trẻ em nhưng chưa

có hình thức xử lý mạnh hơn Công tác phòng chống bạo lực gia đình đối với trẻ em vẫn còn nhiều hạn chế, khó khăn, vướng mắc khi thực hiện

2.2 Các quy định pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình đối với trẻ em ở Việt Nam hiện nay

Trong Luật Nhân quyền quốc tế, quyền trẻ em được chế định chủ yếu trong Công ước về quyền trẻ em (CRC, năm 1989) và hai Nghị định thư