PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TẠI CÁC PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

- Nghiên cứu thực tế: Nghiên cứu các số liệu từ các báo cáo tổng kết, sơ kết của các cơ quan tư pháp liên quan đến THTP, các số liệu thống kê tội phạm, các bản án cụ thể nhằm nắm bắt đượ

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn

Thạc sĩ Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm về “Phòng ngừa tình hinh tội phạm tại các phường trên địa bàn Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng” là

hoàn toàn trung thực và chưa từng được công bố trong công trình nào khác

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này

Tác giả

Nguyễn Anh Vũ

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1 CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TẠI CÁC PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 9

1.1 Khái niệm phòng ngừa tình hình tội phạm11 9 1.2 Ý nghĩa của phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 12 1.3 Mục đích, các nguyên tắc phòng ngừa tinh hình tội phạm 13 1.4 Các chủ thể thực hiện phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 18 1.5 Nội dung và các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm 22

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠI TẠI CÁC PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 28

2.1 Thực trạng nhận thức về ý nghĩa, mục đích, các nguyên tắc, nội dung phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015 - 2019 28 2.2 Thực trạng áp dụng các giải pháp phòng ngừa tình hình tội phạmm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015– 2019 30

CHƯƠNG 3 CÁC GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TẠI CÁC PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ, THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG 55

3.1 Tăng cường nhận thức về ý nghĩa, mục đích, các nguyên tắc, nội dung phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 55

3.2 Tăng cường phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng 56 3.3 Tăng cường nguồn lực phòng ngừa tình hình tội phạm trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành Phố Đà Nẵng 68

KẾT LUẬN 72 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BLHS : Bộ luật hình sự BLTTHS : Bộ luật Tố tụng hình sự CGTS : Cướp giật tài sản

CQĐT : Cơ quan điều tra CTTP : Cấu thành tội phạm PNTP : Phòng ngừa tội phạm

THTP : Tình hình tội phạm TTHS : Tố tụng hình sự TTXH : Trật tự xã hội UBND : Ủy ban nhân dân VKSND : Viện kiểm sát nhân dân

DANH MỤC CÁC BẢNG

Số hiệu

2.1 Mức độ tổng quan tuyệt đối của THTP 6

2.2 Mức độ của THTP tại các phường trên địa bàn quận

2.7 Cơ cấu của THTP theo hình thức phạm tội 2 2.8 Cơ cấu THTP theo giới tính và độ tuổi 3

3.2 Cơ cấu của THTP theo loại và mức hình phạt đã được

1

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Quận Cẩm Lệ là một quận mới được thành lập từ năm 2005 và nằm ở phía nam thành phố, là cửa ngõ của thành phố Đà Nẵng Qua 15 năm hình thành

và phát triển, quận Cẩm Lệ đã đạt được những thành tựu về kinh tế và xã hội nổi bật và là một trong những quận có chỉ số phát triển cao của thành phố Với sự hình thành của nhiều khu công nghiệp, khu chế xuất có sự đầu tư nước ngoài được thành lập nên thu hút được nhiều lao động các tỉnh khác về đây làm việc, đời sống người dân ngày một nâng cao Bên cạnh những mặt tích cực của sự phát triển kinh tế đem lại thì mặt trái của nó là nảy sinh nhiều vấn đề xã hội phức tạp, nhất là sự xuất hiện của các loại tệ nạn xã hội Sự di cư tự do, nhập cư bất hợp pháp vào quận Cẩm Lệ ngày càng tăng, tình trạng thất nghiệp cũng đang

ở tỉ lệ khá cao, lối sống xa hoa, hưởng thụ của một bộ phận dân cư là động cơ thúc đẩy con người lao vào kiếm tiền bất chấp cả công việc phi pháp

Trong những năm gần đây,THTP trên địa bàn quận Cẩm Lệ có xu hướng gia tăng về số lượng cũng như tính chất vụ việc Thủ đoạn của các đối tượng phạm tội ngày càng tinh vi, xảo quyệt nhằm qua mặt các cơ quan chức năng.Qua thống kê của Tòa án nhân dân quận Cẩm Lệ giai đoạn 2015-2019 đã đưa ra xét xử630 vụ án với tổng số bị can là 909

Trong giai đoạn 2015 - 2019, UBND quận Cẩm Lệ đã ban hành nhiều văn bản, hướng dẫn trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm như: Kế hoạch số: 457/KH-UBND ngày 12/02/2015 của UBND quận Cẩm Lệ về việc đấu tranh phòng ngừa THTP trộm cắp giai đoạn 2015 - 2019; Kế hoạch số 471/KH-UBND của UBND quận Cẩm Lệ về việc cụ thể hóa Nghị Quyết của thành phố Đà Nẵng

về công tác đấu tranh, phòng ngừa THTP chung Ngoài ra, tại các phường cũng

đã ban hành các văn bản đấu tranh phòng ngừa THTP dựa trên hướng dẫn của

2

cấp trên và tình hình thực tế tại địa phương mình

Nhìn chung, số lượng vụ án hình sự trong thời gian từ 2015-2019 không

có xu hướng giảm mà có dấu hiệu tăng lên về số lượng và mức độ nguy hiểm của hành vi phạm tội Nguyên nhân dẫn đến thực trên bao gồm các nguyên nhân chủ quan và nguyên nhân khách quan khác nhau, nhưng nguyên nhân quan trọng

là công tác triển khai, tổng kết đánh giá về THTP vẫn còn chưa cụ thể, còn mang tính chung chung gây khó khăn trong công tác định hướng phòng chống tội phạm Sự thiếu hụt trong trang bị phương tiện cũng như lực lượng còn mỏng, địa bàn tại các phường tại quận Cẩm Lệ rộng và tiếp giáp với các địa bàn phức tạp về ANTT nên đã không thể quán xuyến được hết địa bàn Ngoài ra, công tác phát động toàn dân bảo vệ An ninh Tổ Quốc, công tác tuyên truyền đấu tranh phòng ngừa tội phạm còn chưa được các cấp lãnh đạo quan tâm đúng mức, sự lơ

là thiếu cảnh giác của mỗi công dân… đã tạo điều kiện cho THTP ngày càng phức tạp

Do yêu cầu cấp thiết của công tác phòng ngừa THTP trên các phường thuộc quận Cẩm Lệ, thành Phố Đà Nẵng, tác giả đã chọn đề tài: “Phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành Phố Đà Nẵng” làm Luận văn Thạc sỹ Luật học của mình

2 Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài

Trong thời gian qua, việc nghiên cứu tội phạm học phục vụ cho việc phòng ngừa THTP luôn được quan tâm và chú trọng Việc đấu tranh phòng ngừa THTP có vai trò rất lớn trong việc kéo giảm tội phạm và khẳng định được tầm quan trọng trong công tác đấu tranh phòng ngừa THTP Ngoài các Luận văn về phòng ngừa THTP đã nghiên cứu và công bố, thì thời gian qua cũng có nhiều công trình khoa học, các lý luận về phòng ngừa THTP khác cũng được công bố

2.1 Các công trình nghiên cứu về lý luận chung của tội phạm học

Liên quan đến đề tài nghiên cứu, đã có các công trình khoa học sau đây

3

nghiên cứu về các vấn đề lý luận của tội phạm học:

- Giáo trình “Tội phạm học” của GS.TS Võ Khánh Vinh, Nxb Công an nhân dân, tái bản năm 2013;

- “Tội phạm học hiện đại và phòng ngừa tội phạm” - Sách chuyên khảo của GS.TS Nguyễn Xuân Yêm, Nxb Công an nhân dân, năm 2001

- Giáo trình Tội phạm học Việt Nam do GS.TS Trần Đại Quang chỉ đạo biên soạn Nxb Công an nhân dân, năm 2013

- Giáo trình Luật hình sự Việt Nam (Phần các tội phạm) của GS.TS Võ Khánh Vinh, Chương – Tội phạm do nữ thực hiện, Nxb Công an nhân dân, Hà Nội 2010;

- Giáo trình “Tội phạm học” của trường Đại học Luật Hà Nội, Nxb Công

- “Một số vấn đề tội phạm học Việt Nam” của Nguyễn Văn Cảnh và Phạm Văn Tỉnh, do Học viện Cảnh sát nhân dân, Bộ Công an ấn hành năm 2013

- Các bài viết về phòng ngừa THTP, về nhân thân người phạm tội, nguyên nhân và điều kiện của tội phạm được đăng tải trên tạp chí Nhà nước và Pháp luật, tạp chí Cảnh sát nhân dân, tạp chí Kiểm sát, tạp chí Tòa án nhân dân, Công

an nhân dân trong những năm gần đây

Các công trình đã nêu là nguồn tham khảo quan trọng trong việc thực hiện

đề tài luận văn Những công trình nói trên chứa đựng hệ thống lý luận về tội phạm

4

học và các vấn đề cơ bản mà đề tài luận văn cần giải quyết,hệ thống lý luận còn có những định hướng cho việc xác định phương pháp nghiên cứu đề tài, từ tổng quan cho đến chi tiết

- Nguyễn Thị Phương Ngọc, Nguyễn Thị Hương Thúy “Giải pháp phòng ngừa các tội phạm về tham nhũng trong đền bù giải phóng mặt bằng xây dựng khu công nghiệp trên địa bàn Vĩnh Phúc” Kiểm sát

- Hoàng Trần Quý, Kim Đức Cường “Giải pháp phòng ngừa, ngăn chặn tội phạm công nghệ cao trong hoạt động ngân hàng” Ngân hàng

- Nguyễn Văn Khoa Điềm “Hoạt động phòng ngừa tội phạm cướp giật tài sản trên tuyến đường bộ của lực lượng cảnh sát hình sự công an Thành phố Hồ Chí Minh, thực trạng và giải pháp phòng ngừa” Khoa học Kiểm sát

Tuy nhiêntrong các công trình nêu trên, chưa có một công trình nào nghiên cứu một cách chuyên sâu thực trạng phòng ngừa THTP tại các phường, cũng như đưa ra được biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, trong bối cảnh THTP tại các phường trên địa bàn nàydiễn biến phức tạp, thủ đoạn manh động, gây bức xúc dư luận trong thời gian qua Vì vậy, việc nghiên cứu THTP và tìm ra các giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệlà mang tính cấp bách, có ý nghĩa cả về lý luận và thực tiễn.Đây chính là hướng nghiên cứu của luận văn

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là thông qua việc làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn công tác phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ,thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015 – 2019, từ đó đưa ra các giải pháp tăng cường phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng trong giai đoạn tiếp theo

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục đích trên, các nhiệm vụ mà luận văn phải thực hiện

6

- Nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài liệu, văn bản, chủ trương chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, các văn bản hướng dẫn, chủ trương của địa phương, các tài liệu về pháp luật về chuyên ngành tội phạm học nhằm xây dựng các vấn đề lý luận về phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ,thành phố Đà Nẵng

- Nghiên cứu thực tế: Nghiên cứu các số liệu từ các báo cáo tổng kết, sơ kết của các cơ quan tư pháp liên quan đến THTP, các số liệu thống kê tội phạm, các bản án cụ thể nhằm nắm bắt được thực tiễn THTP cũng như công tác phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, từ đó chỉ ra những nguyên nhân, hạn chế trong công tác phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ

- Nghiên cứu sáng tạo:

+ Khái quát những vấn đề lý luận chung về phòng ngừa THTP nói chung, phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ nói riêng;

+ Thực trạng hoạt động phòng ngừa THTPtại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ;

+ Làm rõ những hạn chế, nguyên nhân của những hạn chế trong hoạt động phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ;

+ Đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ trong thời gian tới;

+ Đề xuất một số giải pháp để nâng cao hiệu quả hoạt động phòng ngừa THTPtại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ trong thời gian tới

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

4.1 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu trong đề tài là nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực tiễn trong phòng ngừa và các biện pháp tăng cường phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ

7

4.2 Phạm vi nghiên cứu

- Về nội dung, luận văn nghiên cứu hoạt động phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ trong phạm vi khoa học Tội phạm học thuộc ngành Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm

- Về tội danh, luận văn tập trung nghiên cứu các loại tội phạmquy định tại Bộ luật hình sự năm 1999 (Sửa đổi bổ sung năm 2009), có cập nhật những Điều luật tương ứng trong BLHS hiện;

- Về thời gian, luận văn sử dụng chất liệu nghiên cứu trong phạm vi 5 năm, từ năm 2015 đến năm 2019.Đây là khoảng thời gian BLHS năm 1999, sửa đổi, bổ sung năm 2009 vẫn còn hiệu lực và BLHS năm 2015, sửa đổi năm 2017

có hiệu lực từ ngày 01/01/2018, vì vậy luận văn nghiên cứu cả các tội được xét

xử theo BLHS năm 1999, sửa đổi, bổ sung năm 2009 và các tội được xét xử theo BLHS năm 2015, sửa đổi năm 2017

- Về không gian, luận văn nghiên cứu hoạt động phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ,thành phố Đà Nẵng

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

5.1 Phương pháp luận

Phương pháp luận biện chứng duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mac – Lênin, vận dụng các quy luật, các cặp phạm trù phù hợp là cơ sở để tác giả sử dụng nghiên cứu trong luận văn để giải quyết các vấn đề liên quan đến THTP, nguyên nhân và điều kiện phát sinh tội phạm và biện pháp phòng ngừa tội phạm Luận văn cũng dựa trên quan điểm của tư tưởng Hồ Chí Minh và các quan điểm của Đảng

và Nhà nước ta về công tác phòng ngừa tội phạm

5.2 Phương pháp nghiên cứu

Quá trình nghiên cứu thực hiện luận văn, tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể như: Phương pháp thống kê xã hội học, tổng kết thực tiễn, nghiên cứu điển hình, nghiên cứu hồ sơ vụ án, nghiên cứu bản án, điều tra

8

xã hội học, phân tích số liệu, so sánh, hệ thống số liệu, kế thừa… phương pháp

mô tả bằng bảng, biểu; những phương pháp trên giữ vai trò quan trọng trong quá trình giải quyết các vấn đề của luận văn

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

6.1 Ý nghĩa lý luận

Đề tài là công trình nghiên cứu về THTPmột cách hệ thống, nhất quán và toàn diệntrên cơ sở những vấn đề lý luận về tình hình tội phạm của nghành khoa học tội phạm học Việt Nam trên địa bàn Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng Kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo cho các trường Luật, kiểm sát, tòa án, Công an và các địa phương trong quá trình xây dựng và vận dụng các biện pháp đấu tranh phòng ngừa tình hình tội phạm

6.2 Ý nghĩa thực tiễn

Kết quả nghiên cứu của đề tài sẽ là cơ sở lý luận và thực tiễn cho các tổ chức, cá nhân, cơ quan nhà nước tham khảo để làm tài liệu tuyên truyền, giáo dục cho quần chúng nhân dân trong công tác đấu tranh phòng ngừa tội phạm Ngoài ra, kết quả nghiên cứu của luận văn có thể được vận dụng trong công tác điều tra, truy tố, xét xử tội phạm góp phần nâng cao hiệu quả công tác phát hiện tội phạm

7 Cơ cấu của luận văn

Nội dung của luận văn được kết cấu thành ba chương:

Chương 1:Những vấn đề lý luận về phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

Chương 2:Thực trạng phòng ngừa THTP từ thực tiễn tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành Phố Đà Nẵng

Chương 3: Giải pháp nâng cao hiệu quả phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

9

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠM TẠI CÁC PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ,

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

1.1 Khái niệm phòng ngừa tình hình tội phạm11

Tội phạm học không quy địnhcụ thể đâu là hành vi phạm tội, các chế tài

áp dụng đối với người phạm tội, mà tội phạm học nghiên cứu là tìm ra bản chất của việc phạm tội là gì; hành vi phạm tội có mối quan hệ như thế nào với các quá trình, các hiện tượng xã hội khác; nguyên nhân điều kiện làm phát sinh, phát triển tội phạm; biện pháp để làm ngăn chặn tội phạm, kiềm chế đi đến hạn chế tội phạm phát sinh, phát triển Đây là hướng tiếp cận khoa học, biện chứng của tội phạm học Tội phạm học tìm và giải quyết nguyên nhân điều kiện làm nảy sinh tội phạm trong xã hội, thu hẹp, hạn chế, xóa bỏ những nguyên nhân điều kiện làm nảy sinh mặt tiêu cực, phát huy mặt tích cực làm cho xã hội phát triển

ổn định, bền vững Bên cạnh đó, tội phạm học nghiên cứu tìm ra cách kiềm chế, khống chế không để tội phạm xảy ra, làm cho mọi cá nhân, tổ chức không trở thành người phạm tội tiềm ẩn hay nạn nhân tiềm tàng của tội phạm

Để làm rõ định nghĩa phòng ngừa tình hình tội phạm, trước hết cần phải làm rõ nhận thức về tình hình tội phạm (THTP)

THTP là đối tượng nghiên cứu đầu tiên,cơ bản nhất của tội phạm học,

“khái niệm THTP được hình thành bằng cách chuyển mức độ nhận thức từ sự kiện, hành vi và khái niệm tội phạm đơn nhất đến một khái niệm chung hơn, khái quát hơn, phức tạp hơn” [50,tr 54]

Khái niệm về THTP vẫn chưa thống nhất về nội dung, hiện nay có một số định nghĩa như sau:

“THTP là trạng thái, xu thế vận động của (các) tội phạm (hoặc nhóm tội

khoảng thời gian nhất định” [14, tr.171]

Đây là các định nghĩa này thiên về việc nhấn mạnh THTP như là một xu thế, trạng thái vận động của tội phạm nói chung hoặc của một loại tội phạm Tuy nhiên, định nghĩa này lại chưa nêu lên được bản chất pháp lý, chính trị của THTP

Giáo sư Võ Khánh Vinh định nghĩa:

“THTP là một hiện tượng xã hội, pháp lý - hình sự được thay đổi về mặt lịch sử, mang tính chất giai cấp bao gồm tổng thể thống nhất (hệ thống) các tội phạm thực hiện trong một xã hội (quốc gia) nhất định và trong một khoảng thời

gian nhất định” [50, tr.61]

Theo tác giả quan điểm về THTP được nêu trong định nghĩa trên là khá đầy đủ và toàn diện nhất.Quan điểm trên đã làm rõ được nội dung phản ánh của hiện tượng tội phạm là một tổng thể hoàn chỉnh bao gồm các nội dung cấu thành tổng thể đó, mối liên hệ của các yếu tố trong tổng thể, mối liên hệ của tổng thể

đó với bên ngoài là các quá trình, hiện tượng xã hội khác Định nghĩa trên cũng nêu được bản chất giai cấp của tình hình tội phạm Đây là một đặc điểm rất quan trọng của THTP

THTP nó là tổng thể nhất quán của các tội phạm diễn ra trong một khoảng thời gian, không gian nhất định Tổng thể nhất quán đó được thể hiện bằng các nội dung, bộ phận cấu thành nên tổng thể đó và mối quan hệ qua lại biện chứng của các yếu tố cấu thành đó Trong quá trình nghiên cứu các vấn đề, thườngphân

bổ nội dung của THTP ra thành một số tiêu chí như mức độ, diễn biến, cơ cấu,

11

tính chất đây là cách để nhận thức một cách hệ thống Khi nói “THTP là trạng thái, xu thế vận động” vô hình chung chúng ta không đề cập đến mối quan hệ của các yếu tố tạo nên “bức tranh” tổng thể đó

THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng là một hiện tượng xã hội, pháp lý - hình sự được thay đổi về mặt lịch sử, mang tính chất giai cấp bao gồm tổng thể thống nhất các tội phạm xảy ra tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng trong một khoảng thời gian xác định

Phòng ngừa THTP được hiểu là sử dụng các biện pháp để ngăn ngừa, không để tội phạm xảy ra GS.TS Võ Khánh Vinh định nghĩa: “Phòng ngừa tình hình tội phạm là hệ thống nhiều mức độ và biện pháp mang tính chất Nhà nước,

xã hội và Nhà nước - xã hội nhằm khắc phục các nguyên nhân và điều kiện của tội phạm hoặc làm vô hiệu hóa (làm yếu; hạn chế) chúng và bằng cách đó làm

giảm và dần dần loại bỏ tình hình tội phạm” [50, tr.154-155]

Có thể thấy, các quan điểm nêu trên đều định nghĩa phòng ngừa tình hình tội phạm theo các cách khác nhau, mỗi quan điểm đều dựa trên những cơ sở, lý luận nhất định và đều có các hạt nhân hợp lý Tuy có nhiều định nghĩa khác nhau nhưng các quan điểm trên đều có một điểm chung trong việc xác định mục đích của phòng ngừa THTP là nhằm mục tiêu làm giảm, tiến tới loại trừ tội phạm ra khỏi đời sống xã hội

Từ các định nghĩa nêu trên, kế thừa hạt nhân hợp lý trong các định nghĩa,

có thể đưa ra định nghĩa phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng như sau:

Phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng là hệ thống nhiều mức độ và biện pháp mang tính chất Nhà nước, xã hội và Nhà nước - xã hội nhằm khắc phục các nguyên nhân và điều kiện của tội phạm hoặc làm vô hiệu hóa (làm yếu; hạn chế) chúng và bằng cách

Phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố

Đà Nẵng trước hết có ý nghĩa quan trọng trong bảo vệ tính mạng, sức khỏe, tài sản và các quyền và lợi ích hợp pháp khác của người dân sinh sống và làm việc tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng.Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa THTP chính là bảo vệ người, tổ chức có nguy cơ phạm tội, ngăn chặn họ không thực hiện tội phạm cũng chính là ngăn chặn họ không trở thành chủ thể của tội phạm, bị pháp luật trừng trị Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa cũng chính là ngăn chặn nguy cơ một số cá nhân, tổ chức trở thành nạn nhân của tội phạm Thực hiện tốt các biện pháp phòng ngừa tội phạmchính là bảo đảm tốt nhất các quyền cơ bản của con người

Phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố

Đà Nẵng sẽ góp phần hạn chế đến mức thấp nhất những thiệt hại, nhất là thiệt hại về kinh tế do tội phạm gây ra Chi phí cho quá trình tiến hành tố tụng để khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án các vụ án phạm tội là rất lớn Ngoài ra chi phí để khắc phục các thiệt hại cho tội phạm gây ra cho nạn nhân, cho những cán bộ, chiến sỹ đấu tranh chống tội phạm là rất lớn, như chi phí chữa trị khi các nạn nhân, cán bộ, chiến sỹ đấu tranh chống tội phạm bị thương,

bị tổn hại về sức khỏe trong các vụ án; chi phí giám định, chi phí điều tra… nhiều khi cũng rất tốn kém Ngoài ra, Phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng được thực hiện tốt sẽ góp phần an tâm cho các nhà đầu tư, từ đó góp phần thu hút đầu tư, phát triển kinh tế cho các

13

phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

Phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố

Đà Nẵng sẽ góp phần sẽ góp phần bảo đảm trật tự an toàn xã hội Phòng ngừa tốt thì tội phạm sẽ không xảy ra hoặc được hạn chế xảy ra đến mức thấp nhất, làm cho các hoạt động tổ chức quản lý xã hội được tiến hành dễ dàng, thuận lợi hơn, các chủ thể quản lý xã hội tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ sẽ không bị động hoặc bị rơi vào tình trạng căng thẳng đối phó với tội phạm; mọi người dân được sống trong môi trường xã hội yên bình hơn Phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng tốt sẽ góp phần làm giảm áp lực công việc lên các cơ quan bảo vệ pháp luật và cán bộ thực thi công vụ tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng liên quan đến các hoạt động điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án đối với người phạm tội Thông qua hoạt động phòng ngừa tội phạm, các cơ quan nhà nước tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng có thể kiểm soát được tình hình tội phạm, từ đó nâng cao hiệu quả của hoạt động quản lý nhà nước, đồng thời tăng cường hiệu quả trong hoạt động chuyên môn, nghiệp vụ của các

cơ quan tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

1.3 Mục đích, các nguyên tắc phòng ngừa tinh hình tội phạm

1.3.1 Mục đích phòng ngừa tình hình tội phạm

“Phòng ngừa THTP là một quá trình lâu dài, khó khăn, phức tạp, tuy nhiên từ những lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin, của Đảng ta và từ thực tiễn đấu tranh phòng chống tội phạm chúng ta có thể tin tưởng sẽ đấu tranh thắng lợi với các loại tội phạm và loại trừ nó ra khỏi đời sống xã hội trong tương lai Bên cạnh đó, phòng ngừa tình hình tội phạm không để xảy ra tội phạm là yêu cầu của Nhà nước và mỗi người dân để đảm bảo cuộc sống ấm no, hạnh

phúc” [50, tr.415]

Chiến lược quốc gia phòng, chống tội phạm giai đoạn 2016-2025 và định

14

hướng đến năm 2030 ban hành kèm theo Quyết định số 623/QĐ-TTg ngày 14 tháng 4 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh: "Phòng, chống tội phạm là một trong những nhiệm vụ trọng yếu, cấp bách, thường xuyên, liên tục

và lâu dài nhằm thực hiện Hiến pháp, pháp luật và các văn bản hướng dẫn thi hành, góp phần bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân; đặt dưới

sự lãnh đạo trực tiếp, toàn diện của Đảng, sự quản lý, chỉ đạo Điều hành thống

nhất của Nhà nước [20, tr.1]

Như vậy, có thể thấy, mục tiêu của phòng ngừa tội phạm là "bảo vệ quyền con người, quyền và lợi ích hợp pháp của công dân, bảo vệ lợi ích của Nhà nước, quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức", xây dựng các khu dân cư, xã, phường, thị trấn, cơ quan, doanh nghiệp, nhà trường đạt tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự”

Thực hiện sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng, Chính phủ và của lãnh đạo thành phố Đà Nẵng, Quận Cẩm lệ đã ban hành Kế hoạch số 1420/KH-UBND ngày 03 tháng 10 năm 2017 Kế hoạch cũng nêu rõ mục tiêu "Kiềm chế sự gia tăng của tội phạm, nhất là tội phạm rất nghiêm trọng, đặc biệt nghiêm trọng, phấn đấu đến năm 2020 giảm từ 3-5% tổng số vụ phạm tội so với năm 2016"

[43, tr.1]

Như vậy, mục đích của phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ là ngăn chặn và từng bước đẩy lùi tội phạm khỏi đời sống xã hội Mục đích của phòng ngừa THTP là hướng đến việckhông để hình thành và tồn tại các nguyên nhân và điều kiện phạm tội, tức là phải hạn chế, cô lập, tiến tới loại trừ những mầm mống tội phạm khỏi đời sống xã hội, hình thành các khu dân cư, cơ quan, doanh nghiệp, nhà trường đạt tiêu chí “An toàn về an ninh, trật tự” tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

15

1.3.2 Các nguyên tắc phòng ngừa tình hình tội phạm

1.3.2.1.Nguyên tắc Đảng lãnh đạo trong phòng ngừa tình hình tội phạm

Điều 4 Hiến pháp 2013 khẳng định: “Đảng Cộng sản Việt Nam là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội” trong đó tất nhiên bao gồm sự lãnh đạo hoạt động phòng ngừa tội phạm.Nội dung của nguyên tắc Đảng lãnh đạo thể hiện ở chỗ mọi hoạt động phòng ngừa THTP cũng như hoạt động của các chủ thể tiến hành các hoạt động phòng ngừa tội phạm đều đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam với lý luận khoa học chủ đạo là chủ nghĩa Mác – Lênin kết hợp với Tư tưởng Hồ Chi Minh làm nền tảng tư tưởng

Để thực hiện tốt nguyên tắc này, tại các cuộc họp thường kỳ của cấp uỷ,

tổ chức đảngtại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ phải quán triệt nội dung

về phòng ngừa THTP Cụ thể là việc tăng cường chỉ đạo, đôn đốc, kiểm tra các

cơ quan có chức năng về phòng ngừa THTP; nâng cao trách nhiệm, sức chiến đấu của các tổ chức cơ sở đảng, nhất là tính tiên phong, gương mẫu của cán bộ, đảng viên; người đứng đầu cấp uỷ, tổ chức đảng, chính quyền của Quận Cẩm Lệ

và các phường phải cam kết về sự liêm khiết và kiên quyết đấu tranh phòng ngừa tội phạm; thường xuyên kiểm tra, nhắc nhở, ngăn ngừa và phát hiện cán

bộ, đảng viên vi phạm; công khai, minh bạch hoạt động của các cơ quan, đơn vị, cán bộ, đảng viên, nhất là những lĩnh vực dễ xảy ra tiêu cực, tham nhũng, lãng phí, như tài chính, ngân hàng, đầu tư, xây dựng, đất đai

1.3.2.2 Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa trong phòng ngừa tình hình tội phạm

Nguyên tắc pháp chế xã hội chủ nghĩa là nguyên tắc bao trùm nhất trong công tác phòng ngừa THTP

Nguyên tắc này không chỉ định hướng cho hoạt động phòng ngừa THTP

mà còn định hướng cho việc xây dựng các nguyên tắc phòng ngừa THTP

Nguyên tắc pháp chế được thể hiện trong hoạt động phòng ngừa THTP nói

16

chung và việc áp dụng các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm phải dựa vào các quy định của pháp luật, phải phù hợp với các quy định của pháp luật Các chủ thểtiến hành quá trình các hoạt động phòng ngừa THTPphải tuân thủ nghiêm chỉnh các quy định của pháp luật về hoạt động đó [40, tr 211]

Nguyên tắc pháp chế XHCN đòi hỏi tất cả các cơ quan, đơn vị trong quận Cẩm Lệ phải tuân thủ nghiêm ngặt, nhất quán các quy định của pháp luật trong tổ chức và hoạt động; đề cao việc tuân thủ pháp luật trong từng hoạt động, từng công

vụ của mình; tăng cường giám sát mọi hoạt động để không tạo ra các kẽ hở, các điểm yếu để tội phạm lợi dụng thực hiện hành vi phạm tội

1.3.2.3 Nguyên tắc dân chủ trong phòng ngừa tình hình tội phạm

Nguyên tắc dân chủ trong phòng ngừa tình hình tội phạm là sự cần thiết phát huy tinh thần chủ động, tích cực, sáng tạo của các chủ thể tham gia hoạt

động phòng ngừa THTP [40, tr 211]

Điều 8 của Hiến pháp năm 2013 quy định: “Nhà nước được tổ chức và hoạt động theo Hiến pháp và pháp luật, quản lý xã hội bằng Hiến pháp và pháp luật, thực hiện nguyên tắc tập trung dân chủ Các cơ quan nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng Nhân dân, tận tụy phục vụ Nhân dân, liên

hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của Nhân dân; kiên quyết đấu tranh chống tham nhũng, lãng phí và mọi biểu hiện quan liêu, hách dịch, cửa quyền”

Phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố

Đà Nẵng chỉ đạt được hiệu quả cao nhất nếu huy động được sức mạnh của toàn dân, toàn quân, của mọi cá nhân, cơ quan, tổ chức trên địa bàn quận

1.3.2.4 Nguyên tắc nhân đạo trong phòng ngừa tình hình tội phạm

Nguyên tắc nhân đạo trong phòng ngừa THTP đòi hỏi các biện pháp phòng ngừa THTP phải được xây dựng và áp dụng trên thực tiễn không được làm hạ thấp danh dự,nhân phẩm, các quyền cơ bản của con người mà cần phải hướng đến việc

17

định hướng các hành vi, lối sống cho họ theo hướng hòa nhập với xã hội, những việc làm của họ có ích cho xã hội Nguyên tắc này còn đòi hỏi hoạt động phòng ngừa THTP phải kết hợp đúng mức độ,hài hòa giữa biện pháp cưỡng chế với giáo dục

thuyết phục theo hướng tăng cường sự thuyết phục, giáo dục [50, tr.158]

Như vậy, để thực thi nguyên tắc này trong phòng ngừa THTP cần đảm bảo các biện pháp trách nhiệm pháp lý áp dụng không nhằm gây đau đớn về thể xác, không nhằm hạ thấp hoặc xúc phạm danh dự nhân phẩm của người vi phạm pháp luật, kể cả người đó là người phạm tội, phải đảm bảo công lý, công bằng

xã hội,cải tạo giáo dục người vi phạm pháp luật sửa chữa lỗi lầm để trở thành người lương thiện, có ích cho xã hội, ngăn ngừa họ tái vi phạm pháp luật đồng thời giáo dục người khác ý thức tôn trọng pháp luật và không vi phạm pháp luật

1.3.2.5 Nguyên tắc khoa học và tiến bộ của hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm

Trong công tác phòng ngừa THTP việc vận dụng nguyên tắc khoa học và tiến bộ đối với các biện pháp phòng ngừa THTPcần được xây dựng đồng bộ trên

cơ sở khoa học, vận dụng các thành tựu khoa học nhất định, phải vận dụng các thành tựu của khoa học và công nghệ trong việc xây dựng các biện pháp phòng

ngừa tội phạm [40, tr.211]

Nguyên tắc này thể hiện trong phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng cần phải tích cực áp dụng các tiến bộ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 trong các hoạt động phòng ngừa, như tăng cường lắp đặt hệ thống camera giám sát 24/24 tại các tuyến đường, khu phố trên địa bàn quận; tăng cường áp dụng công nghệ nhận diện khuôn mặt để kiểm soát tình hình; xây dựng các trung tâm điều phối và phản ứng nhanh tại trung tâm các phường trên địa bàn quận, …

18

1.3.2.6 Nguyên tắc phối hợp chặt chẽ hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm giữa các chủ thể

Nguyên tắc phối hợp chặt chẽ hoạt động phòng ngừa giữa các chủ thể

là một nguyên tắc vô cùng quan trọng trong quá trình đấu tranh phòng, chống tội phạm bởi vì hoạt động phòng ngừa THTP sẽ chỉ phát huy hiệu quả cao nhất khi các chủ thể hoạt động phòng ngừa tội phạm có sự nhất quán về hình

thức, nội dung và phạm vi hoạt động phòng ngừa [40, tr.211]

Nguyên tắc trên đòi hỏi hoạt động phòng ngừa THTPtại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng phải đặt trong một cơ chế phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng, có sự điều hành thống nhất giữa các cơ quan chuyên trách và không chuyên trách, giữa các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, các tổ chức kinh tế của thành phố Đà Nẵng, của quận Cẩm Lệ với các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội, các tổ chức kinh tế của các phường trên địa bàn quận và mọi công dân trên địa bàn quận

Để thực hiện nguyên tắc này, phải đảm bảo sự lãnh đạo tuyệt đối về mọi mặt của Đảng Các hoạt độngphòng ngừa THTPphải được xây dựng một cách khoa học, quá trình áp dụng phải đồng bộ, có sự chỉ đạo thống nhất, tập trung trong cả nước mới đem lại hiệu quả như mong đợi

1.4 Các chủ thể thực hiện phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

1.4.1 Chủ thể lãnh đạo hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm

Đất nước Việt Nam đặt dưới sự lãnh đạo tuyệt đối về mọi mặt xã hội Đảng Cộng sản Việt Nam trong đó có hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm Điều này được ghi nhận tại Khoản 1 Điều 4 Hiến pháp năm 2013, cụ thể: “Đảng Cộng sản Việt Nam…là lực lượng lãnh đạo Nhà nước và xã hội” Đảng thể hiện vai trò lãnh đạo thông qua việc đề ra đường lối, chủ trương phòng ngừaTHTP, chỉ đạo, định hướng hoàn thiện cơ cấu tổ chức các cơ quan đấu tranh phòng

19

chống tội phạm thông qua các nghị quyết của Đảng [40, tr 215].

Tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng, chủ thể chính lãnh đạo hoạt động phòng ngừa THTP là Thành ủy Đà Nẵng lãnh đạo toàn diện các hoạt động phòng, chống tội phạm Quận ủy Cẩm Lệ là cơ quan cụ thể hóa các lãnh đạo, chỉ đạo của Thành ủy Đà Nẵng thành các nghị quyết lãnh đạo, chỉ đạo các phường trên địa bàn quận thực hiện tốt các hoạt động phòng, chống tội phạm

1.4.2 Chủ thể thực hiện hoạt động phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

1.4.2.1 Uỷ ban nhân dân quận Cẩm Lệ và Uỷ ban nhân dâncác phường

Các cơ quan khác nhau trong hệ thổng bộ máy quản lý nhà nước tại địa phương tham gia vào việc phòng ngừa THTP, trước hết ở mức độ các biện pháp

xã hội chung [50, tr.172]

Vai trò của các cơ quan này đề ra các chủ chương chính sách hợp lý nhằm tạo điều kiện phát triển về mọi mặt của địa phương nhằm mục đích nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người dân từ đó làm giảm các nguy cơ phát sinh THTP

Tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ thì vai trò quản lý, điều hành trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm thuộc về UBND các phường Do đó, cơ quan này cần chủ động nắm bắt tình hình chung của từng địa bàn mình và dựa vào các văn bản hướng dẫn của cấp trên đề đề ra các giải pháp phòng ngừa THTP một cách nhanh chóng, hiệu quả

1.4.2.2 Các cơ quan quản lý kinh tế, văn hoá, giáo dục, dịch vụ, du lịch của quận Cẩm Lệ vàtrên địa bàn các phường

Đây là các cơ quan thực thi các nhiệm vụ chuyên môn trong quản lý nhà nước; trực tiếp phụ trách quản lý các hoạt động kinh tế, văn hóa tại địa phương Nhằm phát huy tốt vai trò của các cơ quan này trong công tác đấu tranh phòng

20

ngừa tình hình tội phạm các cơ quan cần thực hiện tốt một số nội dung sau:

- Chủ động kiểm tra, giám sát các hoạt động kinh tế, văn hóa mà mình quản lý nhằm phát hiện những nguyên nhân, điều kiện làm phát sinh phát triển tội phạm thuộc lĩnh vực mình quản lý

- Tham mưu kịp thời cho các cơ quan Nhà nước tại địa phương đưa ra những giải pháp, chủ trương, chính sách phòng ngừa cụ thể nhằm hạn chế các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm

- Phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng tại địa phương nhất là cơ quan Công an trong việc phát hiện, đấu tranh phòng ngừa tội phạm nói chung và các loại tội phạm thuộc lĩnh vực mình quản lý

Để thực hiện được vai trò đấu tranh phòng ngừa tình hình tội phạm các tổ chức xã hội,tổ chức xã hội nghề nghiệp, tổ chức quần chúng trên địa bàn các phường cần thực hiện các nội dung sau:

- Phối hợp với các cơ quan chuyên môn tại địa phương trong giáo dục người có dấu hiệu vi phạm pháp luật, các thanh thiếu niên hư,

- Tuyên truyền cho các hội viên về tác hại của việc vi phạm pháp luật và cũng như các thủ đoạn của từng loại tội phạm để từ đó người dân có biện pháp phòng ngừa phù hợp

1.4.2.3 Lực lượng Công an quận Cẩm Lệ và Công an các Phường

Lực lượng nòng cốt đấu tranh phòng chống tội phạm trên địa bàn quận Cẩm lệ và tại các phường là lực lượng Công an quận, Công an phường Để đảm bảo cho công tác đấu tranh phòng ngừa tội phạm được hiệu quả thì Công an quận và Công an các phường cần nắm rõ được tình hình thực tế của khu vực mình từ đó tham mưu cho UBND cùng cấp đề ra các quyết sách, các cơ chế phòng ngừa tội phạm

1.4.2.4 Cơ quan tiến hành tố tụng quận Cẩm Lệ

- Cơ quan điều tra, cơ quan được giao tiến hành một số hoạt động điều tra

21

ban đầu thuộc Công an quận Cẩm Lệ là đơn vị chủ công thực hiện các hoạt động điều tra các vụ án xảy ra trên địa bàn quận theo thẩm quyền được phân công Thực hiện và phối hợp với các cơ quan khác trong tổ chức hoạt động điều tra hình sự, có chức năng phòng ngừa tình hình tội phạm thông qua hoạt động điều tra, nắm bắt các phương thức thủ đoạn từ đó tổ chức hoặc tham mưu tổ chức thực hiện các hoạt động phòng ngừa

- Viện kiểm sát nhân dân quận Cẩm Lệ thực hiện chức năng truy tố và kiểm soát các hoạt động điều tra thi hành án tại địa bàn quận Cẩm Lệ theo chức năng được phân công Thông qua các hoạt động này, cơ quan Viện kiểm sát thực hiện chức năng phòng ngừa tình hình tội phạm, tham mưu đề xuất thực hiện các biện pháp khắc phục những thiếu sót trong các hoạt động điều tra, truy tố, thi hành án

để thực hiện phòng ngừa tình hình tội phạm trên địa bàn quận Cẩm Lệ theo chức năng được phân công

- Tòa án nhân dân quận Cẩm Lệ là cơ quan thực hiện chức năng xét xử các

vụ án xẩy ra trên địa bàn quận theo phân công Thông qua công tác xét xử, Tòa

án tham gia thực hiện phòng ngừa tình hình tội phạm bằng các hoạt động như xét xử lưu động, tuyên truyền, phát hiện tội phạm thông qua hoạt động xét xử, từ

đó có những biện pháp, đề xuất thực hiện các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm trên địa bàn quận Cẩm lệ theo thẩm quyền

1.4.2.5 Công dân

Công dân là người liên quan trực tiếp đến quyền và nghĩa vụ của mình trong công tác bảo vệ an ninh trật tự, mọi hoạt động đảm bảo an ninh trật tự đều vì người dân nên mọi người dân cần phải thực hiện quyền và nghĩa vụ của mình trong công tác đấu tranh phòng chống tội phạm một cách nghiên túc Cụ thể:

+ Thực hiện nghiêm túc các quyền, nghĩa vụ của công dân đã được quy định trong Hiến pháp, chấp hành nghiên pháp luật và các quy định tại địa phương mình sinh sống

22

+ Cần chủ động đề ra các biện pháp phòng ngừa THTP cho chính mình không để xuất hiện các nguyên nhân làm phát sinh tội phạm Đồng thời khi phát hiện các vụ việc liên quan đến tội phạm hay có dấu hiệu tội phạm cần báo ngày cho cơ quan chức năng để có biện pháp đấu tranh kịp thời

+ Tham gia vào công tác tuyên truyền phòng chống tội phạm, tham gia công tác giáo dục, cảm hóa các đối tượng liên quan đến tội phạm tại địa phương

+ Tham gia thực hiện tốt các chương trình về phòng chống tội phạm và địa phương đang phát động Cụ thể như: tham gia thực hiện tốt chương trình

“Quốc gia phòng chống tội phạm”; phong trào “Toàn dân bảo vệ An ninh tổ quốc”, phong trào “4 an” của Thành phố Đà Nẵng,

1.5 Nội dung và các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm

1.5.1 Nội dung phòng ngừa tình hình tội phạm

Nội dung phòng ngừa THTP là tất cả các vấn đề liên quan đến việc tiến hành các hoạt động phòng ngừa THTP Nội dung nàybao gồm:

- Một là, phòng ngừa THTP là việc áp dụng các biện pháp có tính xã hội tác động vào các nguyên nhân và điều kiện của tội phạm làm cho tội phạm không xảy ra

- Hai là, phòng ngừa THTP còn là việc áp dụng các biện pháp mang tính cưỡng chế nhà nước nhằm kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý khi tội phạm

đã xảy ra nhằm tiếp tục phòng ngừa tội phạm Những biện pháp được đề cập này được thể hiện rõ trong quá trình phát hiện, khởi tố, điều tra, truy tố, xét xử , thi hành án các loại tội phạm từ các chủ thể là các cơ quan tiến hành tố tụng

Phòng ngừa tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng ở nghĩa rộng được hiểu là tổng thể các biện pháp của xã hội, của Nhà nước và của cá nhân hướng vào hạn chế, khắc phục, làm giảm dần, tiến tới loại trừ dần các nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh tình hình tội phạm

và các biện pháp hướng vào phát hiện, xử lý tội phạm và người phạm tội một

23

cách nhanh chóng, kịp thời, công minh, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật, không bỏ lọt tội phạm, không làm oan người vô tội, qua đó thực hiện phòng ngừa riêng và phòng ngừa chung tình hình tội phạmtại các phường trên địa bàn Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng

Do đó, để phòng ngừa có hiệu quả tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng, cần tiến hành song song đồng thời

và trong một tổng thể các biện pháp phòng ngừa (ở nghĩa rộng) tình hình tội phạm bao hàm trong đó những biện pháp phòng ngừa (theo nghĩa hẹp) và các biện pháp chống tội phạm.Cần ưu tiên trước hết cho các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm, bởi chúng mới là những biện pháp cho phép dần giải quyết được căn nguyên sâu xa của tình hình tội phạm Những biện pháp phòng ngừa (ở nghĩa rộng) tình hình tội phạm, xét về tính chất, quy mô, hướng tác động…là rất phong phú và đa dạng, bởi những nguyên nhân và điều kiện làm phát sinh tình hình tội phạm tại các phường trên địa bàn Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng, cần hạn chế, khắc phục cũng rất đa dạng, phức tạp, nhiều cấp độ, quy mô…Bởi vậy, các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm phải được xây dựng theo hai nhóm chính là các biện pháp phòng ngừa xã hội và các biện pháp phòng ngừa chuyên biệt (hay còn gọi là các biện pháp phòng ngừa chung và các biện pháp phòng ngừa riêng)

Nhóm các biện pháp phòng ngừa xã hội tại các phường trên địa bàn Quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng gồm những biện pháp có tính chất căn bản, lâu dài,

đó là tổng thể các biện pháp kinh tế - xã hội, chính trị - tư tưởng, văn hóa - giáo dục, tổ chức - quản lý… nhằm hạn chế, khắc phục, dần loại trừ các nguyên nhân

và điều kiện làm phát sinh tình hình tội phạm Những biện pháp này hướng vào hình thành nhân thân tích cực của cá nhân (con người), làm sao để con người không muốn phạm tội, và kể cả khi có nhân thân tiêu cực rồi cũng không thể phạm tội hoặc không dám phạm tội Và như vậy, tội phạm cụ thể về ma túy

1.5.2 Các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm

Để ngăn chặn THTP thì cần áp dụng hai biện pháp phòng ngừa đó là: Các biện pháp phòng ngừa tội phạm tiềm năng và các biện pháp phòng ngừa

1.5.2.1 Các biện pháp phòng ngừa tội phạm tiềm năng và các biện pháp ngăn chặn

Mục đích của phòng ngừa tình hình tội phạm là không để cho tội phạm xảy ra bằng những biện pháp tương ứng Trong đó, đưa ra các biện pháp ngăn chặn tội phạm, không cho hành vi phạm tội được thực hiện, thực hiện đến cùng

Nguyên tắc của biện pháp này là áp dụng đồng bộ các giải pháp ngăn ngừa các điều kiện hình thành hành vi phạm tội và không cho nó xảy ra Biện pháp này có thể hiểu là các biện pháp kiểm soát xã hội và quản lý xã hội đối với điều kiện tồn tại của những hành vi phạm tội tiềm tàng, người phạm tội tiềm tàng và nạn nhân tiềm tàng của tội phạm nhằm làm tê liệt quá trình chuẩn bị và thực hiện tội phạm Những biện pháp ngăn chặn không cho tội phạm xảy ra được xây dựng trên cơ sở của trạng thái chưa xảy ra của các tội phạm nhưng nó sắp xảy ra và đang tiềm tàng Do đó, cần thiết phải có những biện pháp thích ứng để ngăn chặn, không để nó xảy ra (những yếu tố tiêu cực thuộc về nguyên nhân của tội phạm này thì vẫn còn tồn tại).[32, tr.59, 60]

Hệ thống các biện pháp phòng ngừa tình hình tội phạm trong phần này gồm có những nội dung:

25

- Biện pháp về chínhtrị:

Biện pháp chính trịlà hệ thống các biện pháp có tính chất chính trị - tư tưởng, chủ yếu tác động đến lĩnh vực chính trị, tư tưởng Biện pháp này tập trung chủ yếu vào công tác giáo dục thái độ của con người đối với xã hội và tư tưởng của con người Biện pháp này góp phần to lớn làm hạn chế các khả năng làm phát sinh, phát triểnTHTP, hướng đến phòng ngừa và khắc phục các biến dạng phạm tội trong ý thức nhóm, trong dư luận xã hội Trong đó, nâng cao vai trò, trách nhiệm của lãnh đạo quận Cẩm Lệ, lãnh đạo các phường, các đơn vị, của người đảng viên, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của UBND quận, UBND các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ

- Biện pháp về kinhtế - xã hội:

Các biện pháp về kinh tế là hoạt động của các cơ quan tham gia phòng ngừa tình hình tội phạm sử dụng các biện pháp tác động và kinh tế của các cá nhân, nhân dân trên địa bàn để xóa đói, giảm nghèo, nâng cao mức sống của người dân, thu hẹp khoảng cách chênh lệch kinh tế giữa các khu vực tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ

Biện pháp về kinh tế - xã hội cần tập trung vào việc hạn chế thất nghiệp, tạo công ăn việc làm từ đó làm giảm các tệ nạn xã hội như: Cờ bạc, nghiện hút, trộm cắp,…

- Biện pháp về văn hóa - giáo dục:

Trong những năm qua thành phố Đà Nẵng luôn nỗ lực tạo mọi điều kiện và động lực để phát triển giáo dục trên địa bàn thành phố, những nỗ lực đó đã tạo được nhiều bước tiến vững chắc trong công tác giáo dục chất lượng giáo dục được tăng cường; chất lượng và hiệu quả giáo dục ở các cấp học, trình độ đào tạo có tiến bộ; hợp tác quốc tế được mở rộng; lực lượng lao động qua đào tạo tăng khan hanh

Về văn hóa, thành phố Đà Nẵng luônchăm lo xây dựng và phát triển nền

- Biện pháp pháplý:

Biện pháp pháp lý trong phòng ngừa tội phạm tiềm năng được tiến hành trên cơ sở:Hoàn thiện hệ thống pháp luật, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho việc bảo vệ, thúc đẩy và phát triển quyền con người, quyền công dân thực hiện có hiệu quả các hoạt động phòng chống tội phạm

1.5.2.2 Các biện pháp ngăn chặn

a Ngăn chặn tội phạm đang xảy ra

Ngăn chặn tội phạm đang xảy ra có nghĩa là không cho tội phạm thực hiện đến cùng, kịp thời ngăn chặn, cản trở để cho tội phạm có điều kiện thực hiện được quyết tâm phạm tội đến cùng.Biện pháp này đòi hỏi phải kịp thời và

vô cùng nhanh chóng.Vì đã nói là không cho thực hiện đến cùng, điều này khác với tình tiết định khung tăng nặng quy định của BLHS "cố tình thực hiện tội phạm đến cùng" Biện pháp này đòi hỏi nếu tội phạm đang xảy ra, các cơ quan bảo vệ pháp luật của chính quyền các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ cần có ngay những biện pháp kịp thời ngăn chặn, không cho đối tượng tiếp tục hành vi của mình, làm giảm hậu quả, hạn chế thiệt hại mà hành vi phạm tội có thể gây

ra Các tội phạm, thường lợi dụng sở hở, lén lút, che giấu hành vi, gian dối nên không dễ phát hiện, cho nên việc thực hiện biện pháp phòng ngừa này cũng rất khó khăn, thực tế cần huy động sức mạnh toàn xã hội tham gia

27

b Ngăn chặn tái phạm tội

Phòng ngừa tái phạm tội là việc ngăn chặn không để người đã bị xử lý về hành vi vi phạm pháp luật hình sự để họ không tái phạm hoặc tái phạm nguy hiểm, hay thực hiện lại hành vi phạm tội một lần nào nữa Phòng ngừa tội phạm cũng như phòng ngừa tái phạm tội là phòng ngừa những hành vi nguy hiểm cho

xã hội của những chủ thể tâm lý, hành vi tái phạm cũng là hành vi do tâm lý tiêu cực-lệch chuẩn điều khiển, bởi vậy phòng ngừa tái phạm tội không thể không

chú ý đến các vấn đề tâm lý [41, tr.66]

Nhằm nâng cao hiệu quả công tác phòng ngừa tái phạm.Các biện pháp phòng ngừa phải được thực hiện đồng bộ, thống nhất, việc quản lý hoạt động tái hòa nhập cộng đồng của những người đã phạm tội cần được quan tâm Phòng ngừa tái phạm cần phải tập trung ngăn chặn từ khi xuất hiện động cơ là chính, tránh để những đối tượng bị những tác động tiêu cực có thể kích động, rơi vào trạng thái tâm lý tiêu cực

Kết luận Chương 1

Trong chương 1, tác giả nghiên cứu, trích dẫn, phân tích những vấn đề lý luận chung về khái niệm, ý nghĩa, mục đích, nguyên tắc, các loại và nội dung biện pháp phòng ngừa THTP; chủ thể phòng ngừa THTP Phòng ngừa THTP là dựa vào thực tế tội phạm đang diễn ra từ đó đưa ra các giải pháp phù hợp Tội phạm là hiện tượng xã hội tiêu cực khách quan và do những con người bình thường thực hiện do quá trình tác động của môi trường sống, không phải là bẩm sinh

Những lý luận chung về phòng ngừa THTP đã phân tích tại chương 1 là

cơ sở tiền đề cho tác giả đi phân tích làm rõ THTP tại địa bàn đang nghiên cứu

Từ thực tế nghiên cứu lý luận vê công tác phòng ngừa THTP có thể cho thấy vai trò quan trọng của việc đề ra các giải pháp phòng ngừa THTP chung

28

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH TỘI PHẠI

TẠI CÁC PHƯỜNG TRÊN ĐỊA BÀN QUẬN CẨM LỆ,

THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG

2.1 Thực trạng nhận thức về ý nghĩa, mục đích, các nguyên tắc, nội dung phòng ngừa THTP tại các phường trên địa bàn thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015 - 2019

Để đảm bảo tình hình an ninh, trật tự trên địa bàn các cơ quan chức năng

đã tổ chức triển khai nhanh chóng các văn bản hướng dẫn trên về công tác phòng ngừa tội phạm: Đề ra những kế hoạch, chủ trương, phong trào để triển khai thực hiện Chỉ thị, Nghị quyết, Quyết định của Đảng và Nhà nước

Để cụ thể hóa các văn bản cấp trên về đấu tranh phòng ngừa tội phạm, địa phương đã ban hành các văn bản sau: Quyết định số 19/2009/QĐ-UBND ngày 07/8/2009 về việc phê duyệt Đề án Đổi mới công tác tuyên truyền vận động toàn dân tham gia phòng chống tội phạm và xây dựng mô hình phòng chống tội phạm trên địa bàn thành phố Đà Nẵng đến 2015;Quyết định số 4039/QĐ-UBND Thành Phố Đà Nẵng năm 2019 về việc thành lập, quản lý, sử dụng quỹ phòng, chống tooij phạm Đà Nẵng; Quyết định số 5393/QĐ-UBND ngày 10/8/2016 ban hành chiến lược phòng, chống tội phạm giai đoạn 2016-2025 và định hướng đến năm 2030 trên địa bàn thành phố Đà Nẵng Quyết định đã nêu rõ: "Trên địa bàn thành phố Đà Nẵng, thực hiện Nghị quyết 09/CP và Chương trình quốc gia phòng, chống tội phạm, cấp ủy, chính quyền các cấp đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ban, ngành, đoàn thể, tổ chức chính trị xã hội và toàn dân thực hiện có hiệu quả công tác phòng, chống tội phạm; lực lượng Công an các cấp đã làm tốt công tác tham mưu cho cấp ủy đảng, chính quyền huy động, phối hợp cùng các lực lượng tổ chức thực hiện đồng bộ các giải pháp về công tác đấu

29

tranh phòng, chống tội phạm, đã tích cực điều tra, kịp thời bắt giữ nhiều vụ, nhiều đối tượng xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội, làm giảm loại tội phạm nghiêm trọng và đặc biệt nghiêm trọng, không để xảy ra tội phạm

có tổ chức hoạt động theo kiểu “xã hội đen”…, công tác xây dựng phong trào toàn dân tham gia bảo vệ an ninh Tổ quốc đạt nhiều kết quả, các cơ quan, đoàn thể chính trị - xã hội đã thực hiện tốt công tác tuyên truyền, vận động nhân dân tích cực tham gia phòng, chống tội phạm; đây là kết quả có ý nghĩa chính trị và chiến lược trong công tác đảm bảo an ninh trật tự phục vụ phát triển kinh tế - xã

hội của thành phố." [44, tr.1]

Tại địa phương hiện nay, nhận thức của những chủ thể về phòng ngừa tình hình tội phạm về nội dung, mục đích, nguyên tắc còn có những hạn chế nhất định Sở dĩ có điều này vì một số nguyên nhân như:

- Một số sở, ban, ngành, địa phương trên địa bàn thành phố Đà Nẵng chưa nhận thức đầy đủ và tổ chức thực hiện có hiệu quả các chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, Chính phủ đối với công tác phòng, chống tội phạm gắn với các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố; quá trình thực hiện còn bộc lộ yếu kém, sơ hở, chưa xác định rõ đấu tranh phòng, chống tội phạm là trách nhiệm nghĩa vụ của các cấp, các ngành và của mỗi công dân trên địa bàn thành phố Đà Nẵng; có nơi còn tư tưởng ỷ lại coi trách nhiệm phòng, chống tội phạm là của Nhà nước nên chưa thực sự phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị trên địa bàn quận, phường của thành phố; công tác tham mưu nòng cốt của lực lượng công an cơ sở có nơi có lúc còn thiếu nhạy bén kịp thời, dẫn đến hiệu quả công tác phòng chống tội phạm của thành phố Đà Nẵng còn chưa đạt như mong muốn

- Khả năng của những chủ thể phòng ngừa tình hình tội phạm còn có những hạn chế, chủ yếu ở hoạt động phát hiện, điều tra, xử lý tội phạm, nhận thức về sự cần thiết của phòng ngừa không để tội phạm xảy ra còn có những

30

điểm chưa thực sự chuẩn mực, các chủ thể phòng ngừa chuyên trách trên địa bàn chủ yếu là các cơ quan tiến hành tố tụng, hoạt động của các cơ quan này còn tập trung vào hoạt động phát hiện, xử lý tội phạm;

- Việchỗ trợ, giúp đỡ người dân trong hoạt động phòng ngừa tội phạm của các cơ quan chức năng còn có những hạn chế, chưa triển khai hiệu quả các biện pháp, các điều kiện bảo vệ nhân chứng chưa phù hợp thực tiễn, chưa đủ sức thuyết phục người dân tham gia phòng chống tội phạm

- Hoạt động tuyên truyền giáo dục được sử dụng nhiều, nhưng chủ yếu nhằm nâng cao nhận thức của quần chúng nhân dân về phòng ngừa tình hình tội phạm, tuy nhiên hoạt động này vẫn chưa được tiến hành thường xuyên, liên tục

và chưa chủ động

- Người dân còn nhiều khó khăn trong cuộc sống, phải vất vả mưu sinh kiếm thu nhập cho gia đình, chưa có thời gian quan tâm đến hoạt động phòng ngừa tình hình tội trộm cắp tài sản, chưa ý thức bảo vệ tài sản của bản thân và gia đình từ đó ảnh hưởng đến nhận thức về phòng ngừa tội phạm

2.2 Thực trạng áp dụng các giải pháp phòng ngừa tình hình tội phạmm tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng giai đoạn 2015– 2019

2.2.1 Thực trạng triển khai các biện pháp phòng ngừa tội phạm tiềm năng

2.2.1.1 Biện pháp về kinh tế - xã hội, dân sự - xã hội

Nhằm thúc đầy nền kinh tế - xã hội của địa phương phát triển UBND quận Cẩm Lệ đã ban hành nhiều văn bản, kế hoạch với các mục tiêu cụ thể nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển: Quyết định số 146/QĐ-UBND ngày 14/1/2015 về việc giao 03 nhiệm vụ trọng tâm cho các ngành năm 2015; Quyết định 384/QĐ-UBND ngày 30/1/2015 của UBND quận Cẩm Lệ về ban hành giải pháp điều hành để thực hiện mục tiêu và nhiệm vụ phát triển kinh tế; Kế hoạch

31

số 55/KH-UBND ngày 2/1/2016 phát triển kinh tế - xã hội 5 năm giai đoạn 2016 – 2020 Trên cơ sở những tiềm năng, lợi thế vốn có của mình, thời gian qua, quận Cẩm Lệ đã triển khai nhiều những kế hoạch, dự án nhằm phát triển kinh tế

- xã hội, sự xuất hiện nhiều khu công nghiệp, trung tâm thương mại, doanh nghiệp tư nhân Mặt khác, quận Cẩm Lệ cũng đã hoàn thành chính sách an sinh

xã hội như giảm hộ nghèo, tăng hộ khá, chất lượng cuộc sống của người dân ngày càng tăng cao, giải quyết cơ bản được việc làm cho một bộ phận dân cư

Có được những thành quả trên thời gian qua cho thấy sự lãnh đạo đúng đắn cấp

ủy đảng, sự quản lý và điều hành của các cơ quan quản lý nhà nước, sự vào cuộc của các tổ chức chính trị - xã hội và sự đồng lòng của nhân dân trong việc nâng cao đời sống vật chất cho từng hộ gia đình, từng cá nhân, tạo tiền đề cho sự phát triển về kinh tế, an sinh xã hội trên địa bàn quận

Bên cạnh những chính sách phát triến kinh tế không ngừng của nhân dân quận Cẩm Lệ, tuy vậy vẫn tồn tại một số khó khăn về kinh tế, được xác định là một trong những nguyên nhân cơ bản dẫn tới sự gia tăng của THTP Cụ thể:

- Tỷ lệ thất nghiệp trong cộng đồng dân cư vẫn còn cao nhưng địa phương vẫn chưa có những biện pháp giải quyết hiệu quả

Qua nghiên cứu 198 bản án hình sự sơ thẩm của Tòa án nhân dân quận Cẩm Lệ với 273 người phạm tội, cho thấy có hơn 77% người phạm tội không có nghề nghiệp ổn định, sống bằng nghề lao động tự do; gần 15% số người phạm tội có nghề nghiệp nhưng đang trong tình trạng thất nghiệp và chỉ có8% số người phạm tội có nghề nghiệp

Tình trạng thất nghiệp một phần do trình độ học vấn của người dân chưa đáp ứng với nhu cầu công việc, cụ thể ở bảng số liệu 2.7 về cơ cấu của THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ giai đoạn từ năm 2015 - 2019 xét theo trình độ học vấn của người phạm tội cho nhận số người phạm tội trộm cắp tài sản không biết chữ là nhiều nhất với 233người, chiếm tỷ lệ 32,09%, và thấp

32

nhất là 129 người chiếm 14,6% có trình độ trung cấp, cao đẳng, đại học Tồn tại trình trạng phá sản doanh nghiệp trên địa bàn quận Cẩm Lệ cũng như địa bàn toàn thành phố trong những năm gần đây mà chính quyền địa phương chưa

có biện pháp để giải quyết do sự ảnh hưởng của sự phát triển và suy thoái kinh

tế toàn cầu

- Địa bàn quận Cẩm Lệ có nhiêu khu công nghiệp nên số lượng dân nhập

cư về đây nhiều, thêm vào đó Đà Nẵng là thành phố du lịch nên thu hút nhiều người đến tham quan, từ đó dẫn đến số dân nhập cư ở quận Cẩm Lệ tăng lên Công tác quản lý người nhập cư trên địa bàn quận Cẩm Lệ nói riêng và thành phố nói chung chưa đạt được nhưng hiệu quả đáng kể, đây cũng là nguyên nhân của THTP

Theo thống kê từ 197 bản án có hiệu lực pháp luật của Tòa án quận Cẩm

Lệ với 252 bị cáo, có 58,7% người thực hiện hành vi phạm tội có hộ khẩu thường trú từ các địa phương khác đến quận Cẩm Lệ để thực hiện Đồng thời, những người không có hộ khẩu thường trú đến quận Cẩm Lệ để cư trú cũng có nguy cơ trở thành nạn nhân của các đối tượng phạm tội

2.2.1.2 Biện pháp về văn hóa - giáo dục

Để thúc đẩy sựphát triển vềvăn hóa – giáo dục UBND,quận Cẩm Lệ luôn

đề ra các giải pháp cụ thể và phù hợp với từng địa phương và cụ thể bằng các văn bản như: Hằng năm đều ban hành các quy định tuyển sinh; các Quyết định

về thi tuyển công chức ngành giáo dục,… quận Cẩm Lệ luôn chú trọng đến công tác giáo dục đào tạo, nâng cao trình độ, dạy nghề cho người lao động luôn được quan tâm đầu tư nhằm giải quyết nhu cầu việc làm, tạo điều kiện nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người dân, một yếu tố có vai trò rất quan trọng trong việc phòng ngừa tội phạm

Mặc khác, còn nhiều hạn chế ở các biện pháp về văn hóa - giáo dục để ngăn chặn tội phạm tiềm năng, do nhiều nguyên nhân như sau:

33

- Chưa xây dựng được mối liên hệ chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình,

vì thế vẫn chưa hỗ trợ tốt lẫn nhau trong quá trình giáo dục và quản lý học sinh;

cơ sở vật chất ở nhiều nhà trường chưa đáp ứng nhu cầu dạy học, thiếu thốn dụng cụ và tài liệu giảng dạy hiện đại; đồng thời nhà trường và một bộ phận cán

bộ quản lý nhà trường chưa đi tắt đón đầu các xu hướng hội nhập giáo dục mới

và tình hình thanh thiếu niên phạm tội trong xã hội ngày nay, chưa nhận thức đúng về công tác quản lý học sinh kết hợp với chính quyền địa phương, chưa chú trọng giáo dục pháp luật và các kỹ năng sống cho học sinh

Bảng thống kê 2.8 về trình độ học vấn cho ta thấy cơ cấu THTP tại các phường trên địa bàn quận Cẩm Lệ giai đoạn 2015 – 2019 chủ yếu tập trung ở người có trình độ học vấn thấp Cụ thể là có đến 32,09% người phạm tội không biết chữ, 18,04 % người phạm tội học hết cấp 1, có 17,49% người phạm tội học hết cấp 2

- Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật có một số hạn chế như: Nội dung tuyên truyền chưa phong phú, hình thức khô khan nên khó đến người tiếp nhận, nội dung tuyên truyền còn dàn trải không tập trung theo chủ đề nên gây lan man,

Chương trình giáo dục pháp luật ở trường học tuy đã đưa vào nhưng nhiều chỗ còn chưa phù hợp với từng độ tuổi, chưa tập trung vào các vấn đề mà các

em có thể mắc phải hằng ngày

2.2.1.3 Biện pháp về công tác quản lý

Công tác triển khai các biện pháp tổ chức quản lý xã hội được các cơ quan

có thẩm quyền trên địa bàn quận Cẩm Lệ thực hiện để phòng ngừa tội phạm tiềm năng trên địa bàn quận gồm nhóm biện pháp để tác động vào hành vi tiềm năng tội phạm và nhóm biện pháp để quản lý người phạm tội tiềm năng

Mặc dù các biện pháp về công tác quản lý xã hội trên địa bàn quận có những tác động đến kết quả phòng ngừa tình hình tội phạm nhưng đâu đó vẫncó