Đặc biệt đối với họcsinh lớp 10,11 do mới bước vào môi trường học tập mới nên còn khá nhiều áplực để khẳng định bản thân ở một số môn học trong việc lựa chọn khối học, cònđối với học sin
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT THỌ XUÂN 5
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ỨNG DỤNG CÁC TRÒ CHƠI TRUYỀN HÌNH NHẰM TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP, TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ CÔNG TÁC TUYÊN TRUYỀN PHỔ BIẾN, GIÁO DỤC MỘT SỐ VẤN ĐỀ CẤP THIẾT TRONG CUỘC SỐNG CHO HỌC SINH QUA DẠY HỌC MỘT SỐ BÀI MÔN TIN HỌC 10 Ở TRƯỜNG THPT.
Người thực hiện: Trịnh Thị Hiền Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Tin học
Trang 2MỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 3
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 8
2.3.1 Hoạt động kiểm tra bài cũ 8
2.3.2 Hoạt động giới thiệu bài mới 9
2.3.3 Hoạt động làm rõ từng nội dung kiến thức mới của bài học 11
2.3.4 Hoạt động củng cố bài 13
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 17
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19
3.1 Kết luận 19
3.2 Kiến nghị 19
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Giáo dục và đào tạo có vai trò quan trọng trong việc bồi dưỡng và pháthuy nguồn lực con người - là cơ sở tiền đề để quyết định sự phồn vinh của đấtnước yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững.Đặc biệt trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá hiện nay, trong xu thế củahội nhập và phát triển, sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật kéo theo sựbùng nổ của công nghệ thông tin đòi hỏi ngành giáo dục phải đổi mới một cáchmạnh mẽ, toàn diện, đồng bộ cả về nội dung chương trình và phương pháp dạyhọc Trong đó, đổi mới phương pháp dạy học có ý nghĩa chiến lược
Mặt khác, mục tiêu của giáo dục Việt Nam ngày nay là đào tạo con ngườiViệt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khỏe, thẩm mĩ và nghềnghiệp Về cách học, khuyến khích học sinh lấy tự học là chính, học tập mộtcách chủ động và sáng tạo Chính vì thế, việc hình thành và rèn luyện cho ngườihọc sự hiểu biết, tâm thế chủ động điều khiển quá trình học tập của bản thân,phát huy nội lực là việc làm cấp thiết của các nhà giáo dục
Để thực hiện được nhiệm vụ đó, giáo dục đạo đức, ý thức trách nhiệm chothế hệ tương lai là một nội dung không thể thiếu trong chương trình giáo dục ở
các cấp học của hệ thống giáo dục quốc dân vì như Bác Hồ đã nói: “Hiền dữ
phải đâu là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên” [1] Vì vậy ngoài việc dạy
học các kiến thức trong chương trình giáo dục cho học sinh thì việc cung cấpnhững kiến thức, kỹ năng cấp thiết trong cuộc sống cũng là một điều quan trọngkhông kém góp phần truyền tải các kiến thức, kỹ năng mềm đến những công dântrẻ tuổi một cách ngắn nhất, khoa học nhất, hiệu quả nhất
Trong thời đại ngày nay, sự bùng nổ của công nghê ̣thông tin đã tác đông ̣đến công cuôc ̣phát triển kinh tế xã hôi,̣ đóng vai trò không nhỏ đến sự phát triểnchung của nhân loại Đảng và nhà nước đã xác định rõ ý nghĩa và tầm quantrọng của Tin học, cũng như yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghê ̣thông tin,đào tạo thế hê ̣trẻ năng đông,̣ sáng tạo, nắm tri thức khoa học công nghê ̣để làmchủ trong mọi hoàn cảnh Trong các môn học và hoạt đông ̣ giáo dục của trườngTHPT thì môn tin học là môṭtrong những môn học đăc ̣thù, kiến thức khá khôkhan Mặt khác, do tâm lý chung của đa số học sinh, phụ huynh học sinh vàthậm chí cả giáo viên thì môn Tin học vẫn là môn học phụ Đặc biệt đối với họcsinh lớp 10,11 do mới bước vào môi trường học tập mới nên còn khá nhiều áplực để khẳng định bản thân ở một số môn học trong việc lựa chọn khối học, cònđối với học sinh lớp 12 lớp cuối cấp áp lực thi cử nặng nề nên gần như các emkhông quan tâm đến các môn học mà không phục vụ cho việc lựa chọn khối thi,hay thi tốt nghiệp trong đó có môn Tin học đó cũng là một trong những lý dokhiến giáo viên cũng chưa có sự đầu tư cho môn học, tiết học còn diễn ra mộtcách đơn điệu, khô khan, đồ dùng dạy học ít được sử dụng hoặc sử dụng nhưngchưa thực sự hiệu quả, học trò học đối phó, chiếu lệ, không tập trung, giờ họcchưa gây được hứng thú nên hiệu quả giáo dục của bộ môn chưa thực sự đạtđược theo yêu cầu
Trang 4Để tiếp tục nâng cao chất lượng và hiệu quả giờ dạy theo yêu cầu đổi mới
phương pháp dạy học với định hướng “lấy học sinh làm trung tâm” và nhằm
mục đích phát triển năng lực cho học sinh Là giáo viên dạy môn Tin học tôiluôn xác định rằng: Việc làm cho học sinh hiểu và mong muốn tìm hiểu một sốkiến thức kỹ năng đặc trưng của môn học rồi ứng dụng nó vào các hoạt độnghàng ngày là một điều khó vì các kiến thức thuộc phân môn đa số là những kiếnthức rất “khô khan” mang nặng tính chất “thao tác thực hành” và “khó truyềnđạt” nên muốn làm được điều đó, người giáo viên cần phải năng động, sáng tạo
và linh hoạt trong sử dụng các phương pháp, hình thức dạy học Phải khơi dậyđược ở người học niềm đam mê hứng thú với tiết học, môn học như Bác Hồ đã
từng dạy: “Siêng học tập thì mau biết, siêng nghĩ ngợi thì hay có sáng kiến”,
“các thầy nên thi nhau tìm cách dạy sao cho dễ hiểu, dễ nhớ, nhanh chóng và thiết thực” và trong thư gửi Hội nghị cán bộ phụ trách nhi đồng toàn quốc Bác
cũng yêu cầu “Trong lúc học cũng cần làm cho chúng vui, trong lúc vui cũng
cần làm cho chúng học” [2] mới tạo được hứng thú học tập, phát triển được
năng lực người học và đạt được mục tiêu giáo dục như mong muốn
Bên cạnh đó, môn Tin học 10 có một số nội dung, chủ đề khá thuận lợi đểgiáo viên thực hiện việc tích hợp một số kiến thức liên môn, các phương pháp
kỹ thuật dạy học tích cực để học sinh tìm hiểu một số vấn đề cấp thiết trong cuộcsống như: rèn luyêṇkỹ năng sống cho học sinh, vấn đề bạo lực học đường,nghiêṇ game … Chính vì vậy tôi lựa chọn đề tài: “Ứng dụng các trò chơi
truyền hình nhằm tạo hứng thú học tâp,̣ tăng cường hiêụ quả công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục môṭsố vấn đề cấp thiết trong cuôc ̣sống cho học sinh qua dạy học môṭsố bài môn tin học 10 ở trường THPT” làm đề tài sáng kiếnkinh nghiêṃ của mình trong năm học 2018-2019 Đây là vấn đề khiến tôi suy nghĩrất nhiều trong quá trình công tác giảng dạy ở trường THPT Thọ xuân 5, đề tài rấtthiết thực và rất cần thiết hiêṇnay trong viêc ̣giảng dạy môn học
1.2 Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở đưa ra cách tiến hành ứng dụng trò chơi trong một số chươngtrình truyền hình trong dạy học một số bài môn tin học 10 nhằm tạo hứng thúhọc tập cho học sinh, đồng thời nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền phổbiến giáo dục một số vấn đề cấp thiết trong cuộc sống, làm cho tiết học trở nênnhẹ nhàng, không bị khô khan, nhàm chán nhưng cũng không làm ảnh hưởng tớimục tiêu của bài học Qua quá trình nghiên cứu và viết sáng kiến kinh nghiệmtôi đã giải tỏa được những vướng mắc mà trước đây khi dạy học tôi đã gặp phải
Từ đó tạo được niềm tin cho đồng nghiệp và học sinh
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Là các trò chơi trong một số chương trình truyền hình, có liên quan đến một sốvấn đề cấp thiết trong cuộc sống như: giáo dục giới trẻ tránh xa game online,nghiêṇ facebook, đăng tải các video không lành mạnh, văn hóa sử dụng mạngthông tin dùng chung, viêc ̣tung vius vào mạng thông qua nội dung một số bàinhư phần mềm máy tính, những ứng dụng của tin học, tin học và xã hôịvà cácdịch vụ cơ bản của internet trong sách giáo khoa tin học 10 nhằm tạo hứng thú
Trang 5học tập, tăng cường hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục một số kiến thức, kỹ năng về một sô vấn đề cấp thiết trong cuộc sống cho học sinh.
- Đề tài phân tích thực trạng hứng thú học tập của học sinh đối với môn Tin học
- Tìm hiểu nguyên nhân làm học sinh chưa hứng thú, chưa đam mê với môn học
- Khảo sát, đánh giá được thực trạng việc học tập của học sinh một số lớp được chọn làm đối tượng nghiên cứu trước và sau tác động
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
Nghiên cứu sách giáo khoa, báo, tài liệu, giáo trình, các văn bản, chỉ thị,nghị quyết cơ bản liên quan đến nội dung đề tài Trên cơ sở đó phân tích, tổnghợp khái quát, rút ra những vấn đề cần thiết cho đề tài
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
Tham gia dự giờ lấy ý kiến của thầy cô phụ trách việc giảng dạy môn tinhọc ở trường Từ đó xác định được những khó khăn trong việc triển khai dạyhọc môn Tin học Thăm dò trao đổi ý kiến với giáo viên về vấn đề đổi mớiphương pháp dạy học, tích cực hóa hoạt động nhận thức của học sinh Tiếp thu ýkiến của các thầy cô giáo khi tiến hành xây dựng các nội dung bài học liên quanđến nội dung đề tài
Phương pháp thực nghiệm
Trên cơ sở đề xuất ý tưởng đề tài sẽ giúp chúng ta sẽ khắc sâu kiến thức,đồng thời tiến hành soạn giáo án thực nghiệm, thực hiện việc thực nghiệm tạitrường nhằm kiểm chứng kết quả nghiên cứu và đề xuất của đề tài
Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
Thông qua kết quả quan sát tiết dạy, phân tích, kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của học sinh, xử lý thống kê rồi rút ra những kết luận cần thiết
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Dạy học là một quá trình nhận thức, là quá trình hoạt động của thầy – trò,trong đó học sinh vừa là đối tượng của hoạt động dạy, vừa là chủ thể của hoạt độnghọc Nhiệm vụ của quá trình dạy học là hoàn thiện kỹ năng, kỹ xảo và phải làm chotrí tuệ của học sinh phát triển, phát hiện ra những dự trữ về sự phát triển trí tuệ củahọc sinh tiềm tàng ngay trong quá trình dạy học Bên cạnh đó vai trò của thầy côgiáo là người tổ chức, hướng dẫn, chỉ đạo cho học sinh các hoạt động trong giờhọc Giáo viên cần cân nhắc, chọn lọc, sắp xếp theo trình tự logic để chuyển tảikiến thức sao cho phù hợp với điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật dànhcho dạy học, đặc biệt là phù hợp với từng đối tượng học sinh, làm thế nào để mọihọc sinh trong lớp đều tham gia hoạt động, vừa đảm bảo nhịp độ chung nhưng cũng
là điều kiện cho học sinh phát triển hết năng lực của bản thân
Về đổi mới phương pháp dạy học, trong khoảng hơn 10 năm trở lại đâyrất được quan tâm Song trong thực tế, việc đổi mới phương pháp dạy học chưathu được kết quả như mong muốn Vẫn còn tồn tại những phương pháp giảngdạy như “Thầy đọc trò chép” hay thầy đọc chép và trò ghi chép”, hay đã đổi mớirồi xong chưa thu được kết quả như mong muốn [2]
Trang 6Mặt khác công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục về các vấn đề cấp thiếttrong cuộc sống cho thanh, thiếu niên và học sinh trong nhà trường hiện nay làvấn đề được lãnh đạo Đảng, Nhà nước xem trọng hàng đầu trong công cuộc đổimới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo Để tăng cường hiệu quả giáo dụcnói chung và hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục các vấn đề cấp
thiết trong cuộc sống của nhà trường nói riêng, Khoản 2 - Điều 28 - Luật Giáo
dục đã chỉ rõ: “Phương pháp dạy học phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với từng đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” [3]
Muốn tạo ra được sự thống nhất giữa nhận thức và hành động theo nguyên
lý “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng, từ tư duy trừu tượng đến thực
tiễn”, trong giảng dạy môn Tin học với nội dung được lồng ghép để tuyên truyền
phổ biến, giáo dục một số kiến thức, kỹ năng về các vấn đề cấp thiết trong cuộcsống cần phải đảm bảo cung cấp cho học sinh những kiến thức pháp luật cơ bảngắn với những hoạt động thường ngày của học sinh như vấn đề: Sử dụng Internetmôṭcách văn minh, không lan truyền vius vào mạng, vấn đề nghiêṃ game củagiới trẻ, viêc ̣đăng tải những video nhạy cảm đây là nhũng nguyên nhân dẫn đếnbạo lực học đường, suy thoái đạo đức của giới trẻ hiêṇ nay… Như vậy, việc học
sẽ trở nên dễ dàng, thuận lợi hơn và đây là nguồn cung cấp tư liệu để học sinhkhai thác nội dung học tập và tiếp nhận kiến thức về các vấn đề cấp thiết của xãhội một cách tích cực, tự giác
Vì thế, việc ứng dụng trò chơi trong một số chương trình truyền hình cùng nhằm tạo hứng thú học tập, tăng cường hiệu quả công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục một số vấn đề cấp thiết trong cuộc sống là việc làm thiết thực để góp phần thực hiện hóa chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng, Nhà nước vào cuộc sống.
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Nội dung kiến thức môn tin học 10 là những kiến thức lí thuyết thường mờnhạt và trừu tượng Do đó học sinh rất khó khăn trong quá trình tiếp nhận cũngnhư khắc sâu kiến thức vừa nghiên cứu, gây ra sự nhàm chán đối với môn học.Còn về phía học sinh, có thói quen thụ động quen nghe, quen chép, ghi nhớ vàtái hiện một cách máy móc, những gì giáo viên đã giảng và chỉ biết những kiếnthức mà giáo viên đã cung cấp Mặt khác xu hướng lựa chọn nghề nghiệp, sứcthuyết phục của chương trình còn ở mức độ, tâm lí coi nhẹ môn học của họcsinh và còn nhiều lí do khác nữa được đưa ra để biện minh cho một thực tế làchất lượng và hiệu quả của giờ học chưa cao Xong tôi thiết nghĩ mấu chốt củavấn đề là ở chỗ bản thân người giáo viên Tin học cũng đang dạt theo sự ngại họccủa học sinh, chưa tích cực tìm giải pháp nâng cao chất lượng giờ học, quá nặng
nề đến việc trang bị kiến thức mà không thấy kiến thức ấy phải được tổ chức thếnào để giúp học sinh tiếp nhận một cách dễ dàng và hứng thú
Mặt khác, đứng trước thực trạng hết sức báo động về tình hình vi phạmpháp luật của thanh, thiếu niên và học sinh hiện nay như: Theo thống kê của
Trang 7Viện kiểm sát nhân dân tối cao trong 5 năm (2010 - 2015) có 47.000 vụ vi phạmpháp luật hình sự do học sinh, sinh viên gây ra.
Việc trang bị kiến thức, hiểu biết pháp luật về một số vấn cấp thiết trongcuộc sống cho học sinh với một số nội dung quan trọng, gần gũi, liên quan đếnhoạt động thường ngày của các em như: Sử dụng Internet môṭcách văn minh,không lan truyền vius vào mạng, nghiêṃ game của giới trẻ, viêc ̣đăng tải nhữngvideo nhạy cảm đây là nhũng nguyên nhân dẫn đến bạo lực học đường, suy thoáiđạo đức của giới trẻ hiêṇ nay….đã được hướng dẫn đưa vào chương trình dạyhọc một số môn học ở trường THPT trong đó có môn Tin học Xong học sinhvẫn khá thờ ơ với những quy định của pháp luật về một số vấn đề cấp thiết của
xã hội đã được lồng ghép trong các môn học của nhà trường? Có nhiều nguyênnhân nhưng nguyên nhân chủ yếu là do các em chưa có hứng thú học tập với bộmôn Tin học, thể hiện ở việc đầu năm trong tiết học đầu tiên tôi đều tiến hànhđiều tra hứng thú học tập của học sinh với môn Tin học ở các lớp tôi dạy, tìmhiểu nguyên nhân chính làm các em chưa có hứng thú với các bài học của bộmôn, đồng thời điều tra hiểu biết kiến thức pháp luật cơ bản và khả năng tuyêntruyền những kiến thức pháp luật đã được học ở nhà trường đến bạn bè và ngườithân của học sinh qua một số bài học có nội dung liên quan, để kiểm tra hiệuquả tuyên truyền, giáo dục một số vấn đề cấp thiết trong xã hội hiện nay đạtđược ở mức độ nào
Cơ sở để thực hiện điều tra là các em đã được học môn Tin học với nhữngnội dung liên quan ở cấp học dưới (THCS), qua đó để nắm bắt tình hình chung
về quan điểm thái độ học tập của học sinh đối với bộ môn và đưa ra được cácgiải pháp nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục của bộ môn Nội dung phiếu điều trađược trình bày như sau: (Phiếu điều tra không yêu cầu ghi tên người được điềutra để đảm bảo tính khách quan)
1 Phiếu điều tra về mức độ hứng thú học tập của học sinh đối với môn Tin họcĐánh dấu X vào mức độ hứng thú học tập của em đối với môn Tin học
2 Chọn một trong các nguyên nhân chủ yếu làm em chưa hứng thú với các bài học có liên quan đến kiến thức thực tế
1 Do tiết học còn buồn tẻ, không lôi cuốn
2 Do kiến thức SGK khô khan, nhiều lý thuyết
3 Do đó là môn học phụ
4 Ý kiến khác
`3 Hãy chọn một trong các nguyên nhân sau đã hoặc có thể khiến em vi phạm pháp luật về ATGT; Luật bảo vệ môi trường; an toàn trong sử dụng điện tiết kiệm điện năng…
1 Do cố ý vi phạm
2 Do chưa hiểu rõ quy định của pháp luật và chưa
Trang 8thấy rõ hậu quả của việc vi phạm pháp luật.
3 Do chưa biết các quy định của pháp luật
4 Ý kiến khác
4 Đánh dấu X vào ô tương ứng thể hiện khả năng tuyên truyền những kiến thức
đã được học của em đến bạn bè, người thân và những người xung quanh
Thường xuyên Thỉnh thoảng Chưa bao giờ
[1]
Kết quả điều tra như sau:
Bảng 2.2.1 Thống kê
Năm học 2018 - 2019 TổngMức độ hứng thú Lớp 10B5 Lớp 10B2
Kết quả điều tra trên cho thấy: Chỉ 11,9% tổng số học sinh được điều tra là rất
có hứng thú khi học môn Tin học; Trong khi đó có tới 45,2% tổng số học sinhđược điều tra không thích học môn Tin học Cho nên một bộ phận không nhỏthanh thiếu niên trong đó có học sinh không trang bị được kiến thức kỹ năng vềmột số vấn đề cấp thiết trong cuộc sống cho bản thân qua các nội dung liên quanđến bài học vì thế việc thiếu hiểu biết về kiến thức, kỹ năng về một số vấn đềcấp thiết của xã hội ở không ít học sinh là điều dễ hiểu thể hiện ở bảng sau:
Bảng 2.2.2 Thống kê tự đánh giá nguyên nhân đã hoặc có thể dẫn đến hành
vi vi phạm pháp luật của HS đối với một số vấn đề cấp thiết của cuộc sống.
Năm học 2018 - 2019 Tổng
về hứng thú học tập của học sinh với môn học Tin học
Trang 9vấn đề cấp thiết của cuộc sống, xã hội nên một bộ phận không nhỏ thanh thiếuniên, trong đó có học sinh đã không biết tự bảo vệ các quyền và lợi ích hợp phápcủa mình, không tự giác chấp hành luật pháp, thậm chí vi phạm pháp luật Haynói cách khác, họ vừa là thủ phạm vừa là nạn nhân của sự vi phạm pháp luật Cómôṭsố học sinh cho rằng: Cứ lên mạng là có thể tự do bình luân,̣ tự do đăng tảicác video và cho rằng không ảnh hưởng tới ai cả Nên chính các em cũng khôngbiết những viêc ̣làm của mình là đang vi phạm pháp luâṭ… Điều đó cho thấy việcthiếu hiểu biết pháp luật không chỉ gây hại cho người khác mà thậm chí còn gâyhại cho chính bản thân mình.
Bảng 2.2.3 Nguyên nhân chủ yếu làm học sinh chưa hứng thú với môn Tin học đặc biệt những bài có liên quan đến nội dung liên quan về một số vấn đề cấp thiết trong cuộc sống.
Do tiết học buồn tẻ, không lôi cuốn 15 35,7 17 40,5 32 38,1
Do kiến thức SGK và những nội dung kiến thức thực 8 19,4 10 23,8 18 21,4
tế được cung cấp còn khô khan, nhiều lý thuyết
Vậy làm thế nào để có thể tạo được sự hấp dẫn, cuốn hút đối với học sinhtrong các tiết học, từng nội dung của bài học một cách có hệ thống, bài bản màkhông bị đơn điệu, khô khan, nhàm chán; Làm thế nào để học sinh hiểu rõ đượccác quy định của pháp luật và tự tin trong việc có thể tuyên truyền kiến thức vềmột số vấn đề cấp thiết trong cuộc sống đến mọi người Điều đó đòi hỏi nhữnggiáo viên dạy môn Tin học phải biết lựa chọn kiến thức, phương pháp, hình thức
tổ chức phù hợp với từng bài, từng chủ đề, từng đối tượng học sinh, đặc biệtphải chú ý đến nhu cầu tư duy, tâm lý muốn khám phá cái mới, cái độc đáo ởhọc sinh THPT
Chính vì vậy năm học 2018 - 2019 tôi đã ứng dụng trò chơi trong một sốchương trình truyền hình để nâng cao hứng thú học tập đồng thời giúp học sinhhiểu rõ một số quy định về một số vấn đề cấp thiết của cuộc sống có nội dunggần gũi, thiết thực với học sinh trong các tiết học của môn Tin học và bước đầu
đã thu được những tín hiệu tích cực đáng khích lệ từ học sinh Các em đã rất hàohứng chờ đợi các tiết học được sử dụng vốn hiểu biết của bản thân có được quanhiều môn học khác nhau ở nhà trường, để được tham gia các trò chơi truyềnhình mà bình thường không phải ai cũng đủ điều kiện chinh phục Bởi ở đó, các
em có cơ hội được thể hiện sự hiểu biết, được bộc lộ khả năng, thế mạnh củamình và đặc biệt các em có điều kiện để hiểu rõ hơn về một số vấn đề cấp thiết
Trang 10trong cuộc sống, từ đó tự nguyện chấp hành đúng và tự thấy mình cần có tráchnhiệm tuyên truyền tích cực đến người thân trong gia đình, bạn bè và nhữngngười xung quanh những kiến thức, kỹ năng cần thiết trong cuộc sống vì mộtcuộc sống tốt đẹp hơn cho chình mình và người thân của mình.
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Trong sáng kiến kinh nghiệm, tôi đã “Ứng dụng các trò chơi truyền hình
nhằm tạo hứng thú học tâp,̣ tăng cường hiêụquả công tác tuyên truyền phổ biến, giáo dục môṭsố vấn đề cấp thiết trong cuôc ̣sống cho học sinh qua dạy học môṭsố bài môn tin học 10 ở trường THPT” như sau:
2.3.1 Hoạt động kiểm tra bài cũ
Thay vì sử dụng câu hỏi vấn đáp trong kiểm tra bài cũ học sinh và với câuhỏi vấn đáp từ 5 đến 7 phút chỉ kiểm tra bài cũ được 1 - 3 học sinh, tâm lý họcsinh lúc nào cũng căng thẳng lo học thuộc lòng bài cô giáo đã cho ghi, thì vớiviệc ứng dụng trò chơi trong một số chương trình truyền hình cùng với sử dụngkiến thức liên môn, các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực giáo viên có thểkiểm tra được nhiều học sinh hơn, học sinh tích cực, tự tin hơn và đặc biệtkhông bị căng thẳng trong việc học bài cũ của môn học
Ví dụ 1: Để kiểm tra bài cũ tiết 19 – bài 7 – Tin học 10 “Phần mềm máy tính”, tôi đã ứng dụng trò chơi “Rung chuông vàng” để kiểm tra bài cũ đồng thời giáo
dục cho học sinh viêc ̣sử dụng các phần mềm giải trí đúng cách Ví dụ không nên
để viêc ̣nghiêṇgame online, xem các phim bạo lực, nghiện facebook kéo theonhững hâụquả không mong muốn (Hs chuẩn bị bảng cá nhân, phấn trước)
Giáo viên công bố luật chơi và mời 1 học sinh cùng tham gia giám sát kết quả.Sau khi giáo viên công bố nội dung câu hỏi, ai có câu trả lời đúng và nhanh nhất
sẽ được ghi điểm, câu hỏi:
1 Quan sát những hình ảnh sau cho biết những phần mềm nào thuôc ̣phần mềm ứng dụng?
2 Trong các phần mềm ứng dụng, chỉ ra đâu là những phần mềm tiêṇích?
3 Theo em các phần mềm game có tốt không? Em sẽ làm gì khi bạn em đam
mê điêṇtử bỏ bê viêc ̣học hành?
Slide mô phỏng trò chơi
Trang 11Ví dụ 2 : Để kiểm tra bài cũ tiết 63 - bài 22 – Tin học 10 “Môṭsố dịch vụ cơ bản
của Internet” - Giáo viên ứng dụng trò chơi “Âm vang xứ thanh” với phần thi
“khám phá” để tổng hợp kiến thức với các câu hỏi có sử dụng kiến thức liên
môn (sinh học công dân, Tin học, khoa học đời sống) Sau khi lật mở các ô số sẽlật mở được ô từ khóa GV cung cấp thông tin qua video về tình hình nghiêṇgame của giới trẻ hiêṇ nay và giáo dục học sinh trong viêc ̣lựa chọn game để giảitrí tránh những hê lụy do nghiêṇgame gây ra
Hàng ngang số 1: Sản phẩm thu được sau khi thực hiêṇcác bước giải bài toán
trên máy tính?
Hàng ngang số 2: Ứng dụng các phần mềm máy tính để chơi trò chơi, xem
phim, nghe nhac, học nhạc, học vẽ, … thuôc ̣ứng dụng nào của tin học?
Hàng ngang số 3: Những hành vi thô bạo, ngang ngược, bất chấp công lý, đạo
lý, xúc phạm trấn áp người khác gây nên những tổn thương về tinh thần và thểxác diễn ra trong phạm vi trường học gọi là gì?
Hàng ngang số 4: Bô ̣phâṇnào trên cơ thể được ví như cửa sổ tâm hồn?
Hàng ngang số 5: Tác phẩm nổi tiếng của nhà văn Kim dung xoay quanh mối
quan hê ̣phức tạp giữa nhiều nhân vâṭđến từ nhiều nước khác nhau: Kiều Phong,Đoàn Dự, Hư Trúc, A Chu, A Tử, Môc ̣Uyển Thanh, Chung Linh…
Hàng ngang số 6: Con người trong giai đoạn từ 14 đến 18 tuổi được gọi là lứa
tuổi gì?
Hàng ngang số 7: Tình trạng một cặp vợ chồng không có thai sau 1 năm chung
sống, giao hợp bình thường, không sử dụng các biện pháp tránh thai nào (WHO1999) gọi là gì?
Hàng ngang số 8: Sự lặp lại liên tục của một hành vi bất chấp hậu quả xấu hoặc
sự rối loạn thần kinh để dẫn đến những hành vi như vậy gọi là gì?
Giáo viên công bố luâṭchơi
Trang 12Với hình thức kiểm tra bài cũ nói trên: Học sinh rất hứng thú và tích cựctham gia, không khí học tập sôi nổi hơn hẳn Giáo viên có thể ứng dụng linhhoạt cho cả lớp tham gia hoặc cũng có thể gọi tên cụ thể một nhóm từ 10-15 họcsinh có học lực ngang nhau tham gia trò chơi để kiểm tra bài cũ các em còn lạiquan sát, nhận xét để tránh hiện tượng một số em có khả năng chậm hơn không
có cơ hội ghi điểm
2.3.2 Hoạt động giới thiệu bài mới
Thực chất đây là hình thức giáo viên ứng dụng một số trò chơi truyền hìnhmang tính thời sự, hấp dẫn phù hợp với nội dung, chủ đề của bài học để dẫn họcsinh vào bài mới thay thế cho các phương pháp dạy học truyền thống nhằm tạotâm lý hứng thú muốn khám phá bài học mới cho học sinh
Ví dụ 1: Ứng dụng trò chơi “đuổi hình bắt chữ” để giới thiệu bài 8 “Những
ứng dụng của Tin học”
Tàu vũ trụ
Sau khi giải mã xong các hình ảnh trên giáo viên đăṭcâu hỏi? Theo em nhữnghình ảnh trên đang đề câp ̣đến nôịdung gì?
Giáo viên kết luận và dẫn vào bài mới: Chúng ta đang đề câp ̣ đến nôịdung
những ứng dụng của tin học trong cuôc ̣sống Tin học đem lại rất nhiều lợi ích