Bài thu hoạch tập huấn SGK lớp 1 môn Hoạt động trải nghiệmCâu 1: Thầycô hãy nêu mục tiêu và yêu cầu cần đạt trong Chương trình hoạt động trải nghiệm lớp 1:1. Mục tiêu của Hoạt động trải nghiệm•Mục tiêu chung: HĐTN hình thành, phát triển ở HS năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp; góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung quy định trong Chương trình tổng thể; giúp HS khám phá bản thân và thế giới xung quanh, phát triển đời sống tâm hồn phong phú, biết rung cảm trước cái đẹp của thiên nhiên và tình người, có quan niệm sống và ứng xử đúng đắn.•Mục tiêu cấp tiểu học: HĐTN hình thành ở HS thói quen tích cực trong cuộc sống hằng ngày, chăm chỉ lao động, thực hiện trách nhiệm của người học sinh ở nhà, ở trường và địa phương; biết tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hóa; có ý thức hợp tác nhóm và hình thành được năng lực giải quyết vấn đề.
Trang 1Bài thu hoạch tập huấn SGK lớp 1 môn Hoạt động trải nghiệm
Câu 1: Thầy/cô hãy nêu mục tiêu và yêu cầu cần đạt trong Chương trình hoạt động trải nghiệm lớp 1:
1 Mục tiêu của Hoạt động trải nghiệm
Mục tiêu chung: HĐTN hình thành, phát triển ở HS năng lực thích ứng với cuộc sống, năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động, năng lực định hướng nghề nghiệp; góp phần hình thành, phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung quy định trong Chương trình tổng thể; giúp HS khám phá bản thân và thế giới xung quanh, phát triển đời sống tâm hồn phong phú, biết rung cảm trước cái đẹp của thiên nhiên và tình người, có quan niệm sống và ứng xử đúng đắn
Mục tiêu cấp tiểu học: HĐTN hình thành ở HS thói quen tích cực trong cuộc sống hằng ngày, chăm chỉ lao động, thực hiện trách nhiệm của người học sinh ở nhà, ở trường và địa phương; biết tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hóa; có ý thức hợp tác nhóm và hình thành được năng lực giải quyết vấn đề
2 Yêu cầu cần đạt
Yêu cầu cần đạt về phẩm chất chủ yếu và năng lực chung: HĐTN góp phần hình thành và phát triển các phẩm chất chủ yếu và năng lực chung, được quy định trong Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể
Yêu cầu cần đạt về năng lực đặc thù đối với cấp tiểu học:
Trang 2+ Năng lực thích ứng với cuộc sống: Năng lực này gồm các năng lực thành phần như hiểu biết về bản thân và môi trường sống, kĩ năng điều chỉnh bản thân và đáp ứng với sự thay đổi;
+ Năng lực thiết kế và tổ chức hoạt động: Năng lực này gồm các năng lực thành phần như kĩ năng lập kế hoạch, kĩ năng thực hiện kế hoạch và điều chỉnh hoạt động, kĩ năng đánh giá hoạt động;
+ Năng lực định hướng nghề nghiệp: Năng lực này gồm các năng lực thành phần như hiểu biết về nghề nghiệp, hiểu biết và rèn luyện phẩm chất, năng lực liên quan đến nghề nghiệp, kĩ năng ra quyết định và lập kế hoạch học tập theo định hướng nghề nghiệp
Câu 2: Xây dựng kế hoạch sinh hoạt dưới cờ về Tìm hiểu an toàn trường học trong chủ đề Trường tiểu học?
Sinh hoạt dưới cờ là một loại hình HĐTN được tổ chức vào thứ 2 hằng tuần Sinh hoạt dưới cờ trong chương trình giáo dục phổ thông mới vừa mang ý nghĩa truyền thống gắn với nghi thức chào cờ, vừa mang ý nghĩa đổi mới, gắn với các nội dung HĐTN được quy định trong chương trình
Tiết sinh hoạt dưới cờ ở trường tiểu học thường được tổ chức với sự tham gia của cán bộ quản lí, nhân viên và toàn thể HS trong trường Tiết sinh hoạt dưới cờ được tổ chức gắn với 2 phần nội dung chính:
Chào cờ: Đây là một nghi thức trang trọng thể hiện lòng yêu nước,
tự hào dân tộc và sự biết ơn đối với các thế hệ cha anh đã hi sinh xương máu để giành lấy độc lập, tự do cho Tổ quốc
Triển khai, tổ chức các HĐTN gắn với chủ đề của tuần, của tháng Hoạt động giáo dục này có thể là mở đầu hoặc nối tiếp với các chuỗi HĐTN theo chủ đề và sinh hoạt lớp Loại hình HĐTN này
Trang 3cũng góp phần hình thành cho học sinh thói quen tích cực trong cuộc sống hằng ngày như chăm chỉ lao động; thực hiện trách nhiệm của người HS ở nhà, ở trường và địa phương; biết tự đánh giá và tự điều chỉnh bản thân; hình thành những hành vi giao tiếp, ứng xử có văn hoá; có ý thức hợp tác nhóm và năng lực giải quyết vấn đề
Trong mỗi tiết Sinh hoạt dưới cờ, sau nghi lễ chào cờ theo quy định, Liên đội nhà trường cùng với giáo viên chủ nhiệm lớp được phân công thực hiện nội dung hoạt động trải nghiệm theo tuần Vì tiết sinh hoạt dưới cờ
là hoạt động được tổ chức toàn trường, khi viết các hoạt động sinh hoạt dưới cờ trong SGK, các tác giả cũng chú ý đến đặc điểm này, nội dung một số tiết sinh hoạt dưới cờ được gợi ý đưa ra trong sách giáo khoa có thể được tổ chức mang tính chất triển khai dành riêng cho học sinh khối lớp 1, một số nội dung được gợi ý đưa ra có thể tổ chức cho toàn trường,
ở tất cả các khối lớp Do đó, để tổ chức tiết sinh hoạt dưới cờ trong SGK
Hoạt động trải nghiệm 1 hiệu quả, nhà trường có thể làm như sau:
Xây dựng chương trình tổng thể, kế hoạch hoạt động của tiết Sinh hoạt dưới cờ theo từng tuần dựa trên các chủ đề của cả năm học cho toàn trường dựa trên những gợi ý tổ chức tiết sinh hoạt dưới cờ
được đưa ra trong SGK Hoạt động trải nghiệm
Xác định những hoạt động nào sẽ tổ chức dành riêng cho khối lớp
1, hoạt động nào sẽ tổ chức trong phạm vi toàn trường
- Dựa trên chương trình, kế hoạch tổng thể của hoạt động Sinh hoạt dưới
cờ, Hiệu trưởng phân công lớp HS, giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm chuẩn bị và tổ chức thực hiện trên tinh thần lấy HS làm trung tâm, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của HS trong giải quyết vấn đề, tránh việc cán bộ, GV làm thay, làm hộ HS Nếu những tiết Sinh hoạt dưới cờ có những nội dung riêng dành cho từng khối lớp, thì bên cạnh
Trang 4việc triển khai nhấn mạnh đến khối lớp riêng, nhà trường cũng có những triển khai, hướng dẫn hoạt động chung đến HS toàn trường Ví dụ: Trong chủ đề 1 “Trường tiểu học”, ở tuần 1, việc triển khai, giới thiệu tiết Sinh hoạt dưới cờ đến HS khối lớp 1 có thể được thực hiện bởi Liên đội; Tuần
2, triển khai xây dựng Đôi bạn cùng tiến với các nội dung diễn tiểu phẩm, đóng kịch được thực hiện bởi các học sinh khối 4, 5; sau đó Liên đội hoặc Tổng phụ trách có thể nhấn mạnh việc phát động phong trào xây dựng Đôi bạn cùng tiến trong toàn trường…
Trong một số tiết sinh hoạt dưới cờ, nhà trường có thể huy động và phối hợp sự tham gia của cha mẹ HS, chính quyền địa phương, Hội khuyến học, Hội phụ nữ, Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, cơ quan, doanh nghiệp, nghệ nhân, người lao động của địa phương để giáo dục
HS Ví dụ: Chủ đề 4, tuần 13: Giao lưu với chú bộ đội; Chủ đề 1, tuần 3: Tìm hiểu về an toàn trường học…
Để triển khai được hiệu quả tiết SHDC, các trường cần thực hiện tốt các nhiệm vụ chủ yếu:
Một là, xây dựng chương trình tổng thể, kế hoạch hoạt động của tiết
SHDC theo các chủ đề, chủ điểm cho cả năm học
Hai là, mỗi tiết SHDC hiệu trưởng cần phân công lớp học sinh, giáo viên
chủ nhiệm chịu trách nhiệm chuẩn bị và tổ chức thực hiện trên tinh thần lấy học sinh làm trung tâm, phát huy tính tích cực, chủ động và sáng tạo của học sinh trong giải quyết vấn đề, tránh việc cán bộ, giáo viên làm thay, làm hộ học sinh
Ba là, hiệu trưởng chịu trách nhiệm phê duyệt kế hoạch tổ chức tiết
SHDC đảm bảo yêu cầu về nội dung, hình thức theo định hướng phát triển năng lực, phẩm chất học sinh
Trang 54 Bài thu hoạch tập huấn SGK lớp 1 môn Đạo đức
Câu 1: Phân tích một số điểm mới trong SGK Đạo đức lớp 1 bộ sách Cánh Diều.
Với mục tiêu “Mang cuộc sống vào bài học – Đưa bài học vào cuộc sống”, các bài học trong bộ sách Cánh Diều luôn lồng ghép nội dung lý thuyết với thực hành, giúp các em không chỉ nắm vững kiến thức mà còn vận dụng hiệu quả vào trong thực tế Điều này được thể hiện rõ trong SGK môn Đạo đức
Sách Đạo đức lớp 1 sử dụng ngôn ngữ giản dị, trong sáng, cách diễn đạt ngắn gọn, dễ hiểu, gần gũi, thân thiện với học sinh
Font chữ và kiểu chữ đơn giản nhưng sang trọng , phổ biến, rõ ràng phân biệt với phần nội dung chính và các phần công cụ định hướng phù hợp với học sinh lớp 1
Thứ tự các chủ đề bài học được sắp xếp căn cứ vào:
Yêu cầu giáo dục thực tiễn của các nhà trường ( ví dụ đầu năm học HS phải học tập nội quy, phải làm quen với một số nền nếp sinh hoạt…) Mối quan hệ giữa các chủ đề trong chương trình
Sách gồm 8 chủ đề phù hợp với phù hợp với Chương trình Giáo dục Phổ thông mới Từ 8 chủ đề sách được thiết kế thành 15 bài học
Mỗi bài trong sách đều được thiết kế theo một cấu trúc thống nhất, gồm các phần: Khởi động, Khám phá, Luyện tập, Vận dụng và Lời khuyên
Trang 6 Khởi động: Nhằm tìm hiểu những kiến thức kinh nghiệm đã có của học sinh về bài Đạo đức sắp học và tạo tâm thế tích cực, không khí thoải mái cho các em chuẩn bị tiếp thu bài mới
Khám phá: Nhằm giúp các em khám phá các chuẩn mực đạo đức
và các kĩ năng sống, thông qua các hoạt động trải nghiệm như: quan sát tranh, ảnh; kể chuyện theo tranh, thảo luận phân tích truyện, tình huống, trường hợp điển hình, chơi trò chơi…
Luyện tập: Nhằm giúp học sinh luyện tập để phát triển năng lực theo các chuẩn mực đạo đức, kĩ năng sống vừa học, thông qua các hoạt động hấp dẫn phù hợp lứa tuổi như: chơi trò chơi, xử lý tình huống, đóng vai, nhận xét hành vi, bày tỏ thái độ, liên hệ, thực hành theo mẫu…
Vận dụng: Nhằm hướng dẫn học sinh thực hiện chuẩn mực đạo đức, kĩ năng sống đã trong thực tiễn cuộc sống hàng ngày
Cuối mỗi bài học là lời khuyên, nhằm giúp học sinh nhớ và thực hiện bài học thông qua lời khuyên ngắn gọn, súc tích dưới dạng văn xuôi hoặc văn vần
Cấu trúc này tạo điều kiện thuận lợi cho các GV thiết kế các hoạt động dạy học, rèn luyện cho học sinh các kĩ năng quan sát , nhận xét, so sánh, thảo luận và vận dụng kiến thức kĩ năng đã học vào thực tiễn cuộc sống, thông qua các bài tập và yêu cầu luyện tập, vận dụng Thông qua các hoạt động học tập, học sinh sẽ hứng thú tích cực, chủ động trong học tập làm cho giờ học Đạo đức trở nên nhẹ nhàng, vui vẻ, sôi động và hấp dẫn Mỗi bài học đều chú trọng phần Luyện tập với nhiều hoạt động phong phú, đa dạng, sinh động phù hợp lứa tuổi
Trang 7Các hình ảnh, câu chuyện, tình huống …trong sách được chắt lọc từ thực tiễn cuộc sống của học sinh, gần gũi, thân quen phù hợp với đặc điểm và nhu cầu của học sinh lứa tuổi lớp 1
Sách Đạo đức lớp 1, sử dụng kênh hình là chủ yếu Kênh hình trong sách Đạo đức 1 rất phong phú, đa dạng và hấp dẫn Từ tranh ảnh để diễn tả nội dung các tình huống, các câu chuyện, cách tiến hành các trò chơi…, đến hình vẽ, sơ đồ để minh họa nội dung, cách thức thực hiện các chuẩn mực, cách thức tự đánh giá…Sách còn sử dụng các logo, xinh xắn tạo dấu ấn riêng cho các phần
Sách được in 4 màu, trình bày đẹp và hấp dẫn học sinh, tạo hứng thú học tập cho các em
Câu 2: Phân biệt cách dạy các kiểu bài trong môn Đạo đức lớp 1 theo SGK Đạo đức lớp 1 bộ Cánh Diều.
SGK Đạo đức lớp 1 gồm hai kiểu bài học chính, đó là giáo dục đạo đức
và giáo dục kĩ năng sống
Khi thực hiện dạy học các bài học trong SGK Đạo đức 1, GV cần bám sát các năng lực đạo đức cần hình thành, phát triển cho HS để tổ chức các hoạt động và đưa ra các hướng dẫn, hỗ trợ phù hợp
* Cách dạy học các kiểu bài giáo dục đạo đức:
- Các giá trị đạo đức cần dạy cho HS trong SGK Đạo đức 1 bao gồm: yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm Với những kiểu bài giáo dục đạo đức các giá trị đạo đức trên là các giá trị cốt lõi để các tác giả xây dựng lên các hoạt động học Để dạy các bài học này được hiệu quả, GV viên chú trọng đến việc khai thác các câu chuyện, tình huống thực tiễn gần gũi với HS Tiểu học tiêu biểu, điển hình để giáo dục cho HS
Trang 8giá trị đạo đức của bài học thông qua các hoạt động tương tác, giao tiếp
đa chiều
Ví dụ để dạy cho HS tính trung thực, thật thà, việc sử dụng câu chuyện ngụ ngôn” Chú bé chăn cừu” vì nó cho thấy rõ tác hại của lời nói dối và việc cần thiết phải thật thà, trung thực Trong quá trình dạy học giáo viên cần giúp HS khai thác nội dung câu chuyện, từ đó đi đến bài học được gửi gắm trong câu chuyện – cũng là nội dung chính của bài học “Lời nói thật”
Trong quá trình khai thác tình huống GV đi theo một quy trình cấu trúc nhận thức để giúp học sinh phát triển nhận thức từ đó các em biết điều chỉnh hành vi phù hợp GV nên đi từ những trường hợp cụ thể đến những giá trị tổng thể, từ tình huống câu chuyện trong SGK đến với đời sống thực tế của HS qua các hoạt động liên hệ Bằng cách đó, GV giúp HS có thể kết nối cuộc sống với bài học, đưa bài học vào cuộc sống một cách tự nhiên
Khi dạy các bài học giáo dục đạo đức giáo viên không truyền thụ áp đặt một chiều, nói những điều lý thuyết giáo điều làm cho HS không có cơ hội giao tiếp, bày tỏ ý kiến , thái độ riêng, được thể hiện cảm xúc vào trong những câu chuyện đầy ý nghĩa, những tình huống có vấn đề liên quan đến cách sống, lối sống hằng ngày của các em Với kiều bài học này, Gv
Khuyến khích học sinh việc bày tỏ ý kiến, thái độ và liên hệ đến cuộc sống thực của mình Bằng cách đó , việc dạy – học sẽ giúp cho những giá trị đạo đức đi vào học sinh một cách tự nhiên và hiệu quả hơn
*Cách dạy học các kiểu bài giáo dục kĩ năng sống.
Trang 9Khác với kiểu bài giáo dục đạo đức vốn tập trung vào việc phát triển các giá trị đạo đức và thái độ sống phù hợp với HS qua việc khai thác kĩ các câu chuyện, tình huống gần gũi, đẩy mạnh hoạt động giao tiếp, tranh luận, bày tỏ ý kiến trong các hoạt động dạy học, bài học giáo dục kĩ năng sống thiên về tính thực hành Có thể nói, thực hành là một đặc trưng của các bài học giáo dục kĩ năng sống Khi dạy các kiểu bài học này, GV cần thiết kế, tổ chức nhiều hoạt động thực hành gần gũi với các việc làm của học sinh khi ở nhà, ở trường để các em có cơ hội được rèn luyện và phát triển, từ đó dần tạo nên những kĩ năng và thói quen sống tích cực
Ví dụ: Để giáo dục kĩ năng tự chăm sóc bản thân, bài 4 “Sạch sẽ, gọn gàng”
Các tác giả đã đưa rất nhiều hoạt động, việc làm để học sinh có thể nhận biết, quan sát, ghi nhớ và làm theo, chẳng hạn như : Đánh răng, rửa mặt, chải
Tóc, đi giày, rửa tay,…
Tất cả những hoạt động đó không chỉ là kiến thức cần biết mà còn là dữ liệu để Gv tổ chức thành các hoạt động cho HS thực hành ngay tại lớp và thực hành ở nhà với sự tham gia theo dõi, đánh giá của cha mẹ học sinh Với bài học này, việc tổ chức cho HS thực hành tại lớp các hoạt động như: chải tóc, đánh răng, đi giày, rửa tay, chỉnh đốn quần áo, sẽ giúp cho giờ học “động” hơn, chất “kĩ năng sống” nhiều hơn, khác với các giờ học” tĩnh” truyền thống
Với các bài giáo dục kĩ năng sống, việc thiếu vắng các hoạt động thực hành sẽ là một thiếu sót lớn GV nên đẩy mạnh tổ chức các hoạt động này cho học sinh thực hiện ở phần Luyện tập và đặc biệt là ở phần Vận dụng
Có thể nói, việc thiết kế và tổ chức những hoạt động thực hành thú vị
Trang 10không chỉ giúp cho HS có thể học những kĩ năng sống một cách hữu hiệu
mà còn giúp cho các giờ học sinh động hấp dẫn với HS hơn
Câu 3: Anh /chị hãy lựa chọn một bài trong sách giáo khoa Đạo đức 1
“Cánh Diều” và soạn giáo án để dạy bài đó.
Bài 12: PHÒNG TRÁNH BỊ NGÃ
(2 tiết)
I YÊU CẦU CẦN ĐẠT
Học xong bài này, HS cần đạt được những yêu cầu sau:
+ Nhận biết được những nơi, những hành động nguy hiểm, có thể làm trẻ
em bị ngã
+ Thực hiện được một số hành động, việc làm cần thiết, phù hợp với lứa tuổi để phòng tránh bị ngã
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC
– SGK Đạo đức 1
– Tranh ảnh, video clip về các tình huống trẻ em bị ngã
– Một số đồ dùng để đóng vai ứng xử khi bị ngã
– Khăn, đá lạnh để thực hành chườm vết thương kín bị sưng tấy do ngã
III CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Tiết 1
I KHỞI ĐỘNG
Trang 11GV hỏi:
- Trong lớp ta Bạn nào đã từng bị ngã rồi?
– Em đã bị ngã ở đâu?
– Em cảm thấy như thế nào khi bị ngã?
GV dẫn dắt, giới thiệu bài mới
II KHÁM PHÁ
Hoạt động 1 Tìm hiểu hậu quả của một số hành động nguy hiểm
Mục tiêu:
– HS nêu được hậu quả của một số hành động, việc làm nguy hiểm
– HS được phát triển năng lực tư duy phê phán và sáng tạo
Cách tiến hành:
– Quan sát các tranh ở mục a, SGK trang 60 thảo luận theo nhóm đôi và cho cô biết:
1) Bạn trong tranh đang làm gì?
2) Việc làm đó có thể dẫn đến hậu quả như thế nào?
– HS làm việc theo nhóm đôi, thực hiện nhiệm vụ được GV giao
– GV mời 1 nhóm trình bày kết quả, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
– GV kết luận sau mỗi tranh: