Tóm tắt luận án Tiến sĩ Y học: Nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và hs-CRP, Procalcitonin, Interleukin 6 trong viêm phổi nặng do vi rút ở trẻ em dưới 5 tuổi

Luận án nghiên cứu đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của viêm phổi nặng do vi rút ở trẻ em dưới 5 tuổi tại Bệnh viện Nhi Trung ương từ tháng 2/2015 đến tháng 2/2017. Mời các bạn cùng tham khảo luận án để nắm chi tiết nội dung nghiên cứu.

Đ T V N ĐẶ Ấ Ề

1. Tính c p thi t c a đ  tàiấ ế ủ ề

Theo báo cáo c a T  ch c Y t  th  gi i (WHO), năm 1997,ủ ổ ứ ế ế ớ  trên th  gi i có 3,9 tri u ngế ớ ệ ườ ửi t  vong do nhi m khu n hô h pễ ẩ ấ  

dướ ấi c p tính và s  trố ường h p m c m i là 394 tri u.   Vi tợ ắ ớ ệ Ở ệ  Nam, trung bình m i năm m t tr  có th  m c nhi m khu n hôỗ ộ ẻ ể ắ ễ ẩ  

h p c p t  3 đ n 5 l n, viêm ph i chi m 30­34% các trấ ấ ừ ế ầ ổ ế ườ  ng

h p. Nguyên nhân do viêm ph i chi m 75% t  vong do các b nhợ ổ ế ử ệ  

hô h p và 30­35% t  vong chung   tr  em. T  l  m c viêm ph iấ ử ở ẻ ỷ ệ ắ ổ  

vi rút c a tr  em khá cao, chi m 60­70%. H n 1/3 trủ ẻ ế ơ ường h pợ  

có s  đ ng nhi m vi rút và vi khu n s  làm n ng lên tình tr ngự ồ ễ ẩ ẽ ặ ạ  

b nh. ệ

Các k  thu t ch n đoán vi rút có nhi u ti n b  giúp xác đ nhỹ ậ ẩ ề ế ộ ị  nguyên nhân nhanh chóng chính xác t ng lo i vi rút nh  testừ ạ ư  nhanh tìm kháng nguyên vi rút, Real­time PCR, PCR đa m i…ồ

Đ nh lị ượng m t s  y u t  nh  hs­CRP, Procalcitonin (PCT)ộ ố ế ố ư  

và Interleukin­6 (IL­6) giúp đánh giá tình tr ng n ng c a b nh,ạ ặ ủ ệ  

ch n đoán, tiên lẩ ượng và đi u tr  phù h p, tránh s  d ng khángề ị ợ ử ụ  sinh tràn lan. 

T i Vi t Nam, đã có các nghiên c u riêng bi t v  viêm ph iạ ệ ứ ệ ề ổ  

do t ng lo i vi rút cũng nh  m t s  y u t  ph n ánh tình tr ngừ ạ ư ộ ố ế ố ả ạ  viêm trong viêm ph i do vi rút. Tuy nhiên, ch a có m t nghiênổ ư ộ  

c u nào đánh giá đ y đ  v  viêm ph i n ng do vi rút đ n thu nứ ầ ủ ề ổ ặ ơ ầ  hay đ ng nhi m vi khu n và m i liên quan gi a viêm ph i do viồ ễ ẩ ố ữ ổ  rút v i m t s  y u t  ph n ánh tình tr ng viêm   tr  em. Vìớ ộ ố ế ố ả ạ ở ẻ  

v y, chúng tôi ti n hành đ  tài “ậ ế ề Nghiên c u đ c đi m lâmứ ặ ể  sàng, c n lâm sàng và hs­CRP, Procalcitonin, Interleukin 6ậ  trong viêm ph i n ng do vi rút   tr  em dổ ặ ở ẻ ưới 5 tu iổ ” nh mằ  hai m c tiêu:ụ

1.  Nghiên c u đ c đi m lâm sàng, c n lâm sàng c a viêm ph i ứ ặ ể ậ ủ ổ  

n ng do vi rút   tr  em d ặ ở ẻ ướ i 5 tu i t i B nh vi n Nhi Trung ổ ạ ệ ệ  

ng t  tháng 2/2015 đ n tháng 2/2017.

2. Đánh giá m i liên quan gi a hs­CRP, Procalcitonin, Interleukin­ ố ữ

6 và lâm sàng, c n lâm sàng, k t qu  đi u tr , căn nguyên vi rút ậ ế ả ề ị   trong viêm ph i n ng do vi rút   tr  em d i 5 tu i ổ ặ ở ẻ ướ ổ

2. Ý nghĩa th c ti n và đóng góp m i c a lu n ánự ễ ớ ủ ậ

Viêm ph i là b nh ph  bi n   tr  nh , là nguyên  nhân hàngổ ệ ổ ế ở ẻ ỏ  

đ u gây b nh và t  vong, đ c bi t   tr  dầ ệ ử ặ ệ ở ẻ ưới 5 tu i. Nguyênổ  nhân gây viêm ph i do vi rút chi m 60­70%. V i s  phát tri nổ ế ớ ự ể  

c a khoa h c đã có nhi u phủ ọ ề ương pháp nh  Real­time PCR,ư  PCR đa m i có đ  nh y và đ  đ c hi u cao đ  ch n đoánồ ộ ậ ộ ặ ệ ể ẩ  chính   xác   nguyên   nhân,   đ ng   th i   các   marker   nh   hs­CRP,ồ ờ ư  PCT, IL­6 đ  đánh giá tình tr ng n ng c a b nh giúp cho vi cể ạ ặ ủ ệ ệ  

đi u tr  và tiên lề ị ượng b nh t t h n. ệ ố ơ

Nghiên c u nêu đứ ược mô hình căn nguyên vi rút c  nhi mả ễ  

đ n thu n l n b i nhi m v i 73,8% tr  nhi m vi rút đ n thu n,ơ ầ ẫ ộ ễ ớ ẻ ễ ơ ầ  trong   đó   nhi m  ễ RSV  (36,1%),  cúm   A  (24,3%),  Adenovirus 

(19,8%), cúm B (6,9%) và 53 tr  (26,2%) đ ng nhi m vi khu nẻ ồ ễ ẩ  và/ho c vi rút. Đ  tài nêu đặ ề ược s  tự ương quan gi a các ch  sữ ỉ ố viêm hs­CRP, PCT, IL­6 và s  khác bi t m t s  d u hi u lâmự ệ ộ ố ấ ệ  sàng, c n lâm sàng v i các d u  n viêm này. Nghiên c u đậ ớ ấ ấ ứ ượ  c

ti n hành t i trung tâm nhi khoa l n nh t c  nế ạ ớ ấ ả ước nên đáng tin 

c y, do đó đ  tài có ý nghĩa th c ti n, tính th i s  và tính khoaậ ề ự ễ ờ ự  

h c. ọ

3. C u trúc lu n ánấ ậ

Lu n án đ c trình bày trong 124 trang bao g m: Đ t v n đ  (2ậ ượ ồ ặ ấ ề  trang), t ng quan tài li u (38 trang), đ i t ng và ph ng phápổ ệ ố ượ ươ  nghiên c u (16 trang), k t qu  nghiên c u (39 trang), bàn lu n (26ứ ế ả ứ ậ  trang), k t lu n (2 trang) và ki n ngh  (1 trang). Lu n án có 47ế ậ ế ị ậ  

b ng, 6 bi u đ , 4 hình minh h a. Lu n án có 135 tài li u thamả ể ồ ọ ậ ệ  

kh o, g m 38 tài li u ti ng Vi t, 97 tài li u ti ng Anh.ả ồ ệ ế ệ ệ ế

Chương 1

T NG QUAN TÀI LI U Ổ Ệ

1.1. Khái ni m ệ

1.1.1. Khái ni m viêm ph iệ ổ

Theo WHO: Viêm ph i là m t b nh thổ ộ ệ ường gây ra b i vi rútở  

ho c vi khu n. Viêm ph i đặ ẩ ổ ược chia ra hai lo i là viêm ph iạ ổ  

n ng và không n ng tùy thu c vào lâm sàng. Kháng sinh thặ ặ ộ ườ  ng

được s  d ng trong viêm ph i và viêm ph i n ng. Viêm ph iử ụ ổ ổ ặ ổ  

n ng c n chăm sóc đ c bi t nh  th  Ô­xy và nh p vi n. ặ ầ ặ ệ ư ở ậ ệ

1.1.2. Khái ni m viêm ph i do vi rútệ ổ

­ Viêm ph i do vi rút: là viêm ph i gây nên b i nhi m vi rútổ ổ ở ễ  

t i đạ ường hô h p dấ ưới. B nh hay x y ra vào mùa đông xuân. Việ ả  rút xâm nh p gây kích thích, s ng n , bong bi u mô và t cậ ư ề ể ắ  ngh n đẽ ường th  T n thở ổ ương ph  nang do ch t d ch, nh yế ấ ị ầ  

ho c m , làm ch c năng trao đ i khí gi m ho c m t, h u quặ ủ ứ ổ ả ặ ấ ậ ả 

là gây suy hô h p.ấ

1.1.3. Khái ni m hs­CRP, PCT và IL­6ệ

1.3.1.1. Protein C ph n  ng siêu nh y (hs­CRP) ả ứ ạ

Hs­CRP được bi t đ n nh  là ch t ch  đi m hi n tế ế ư ấ ỉ ể ệ ượ  ngviêm, hs­CRP có đ  nh y cao h n CRP, đ c bi t   nh ng m uộ ạ ơ ặ ệ ở ữ ẫ  

n ng đ  th p nên có giá tr  ch n đoán viêm t t h n.ồ ộ ấ ị ẩ ố ơ

1.3.1.2. Procalcitonin (PCT)  

PCT là m t marker đ c hi u cho nhi m khu n và nhi mộ ặ ệ ễ ẩ ễ  khu n huy t. PCT giúp phân bi t đẩ ế ệ ược có nhi m khu n hayễ ẩ  không nhi m khu n, qua đó rút ng n th i gian ch n đoán b nh,ễ ẩ ắ ờ ẩ ệ  phân bi t nhi m vi khu n hay vi rút. ệ ễ ẩ

1.3.1.3. Interleukin 6 

Interleukin 6 (IL­6) là m t interleukin ho t đ ng nh  m tộ ạ ộ ư ộ  cytokine gây viêm quan tr ng trong giai đo n viêm c p tính.ọ ạ ấ1.2. Nguyên nhân

1.2.1. Nguyên nhân gây viêm ph iổ

1.2.2. Nguyên nhân gây viêm ph i do vi rútổ

­ Các vi rút hay gây viêm ph i: vi rút ổ cúm, vi rút á cúm, vi rút 

h p bào hô h p ợ ấ , Adenovirus…

­ Vi rút hi m khi gây viêm ph i: ế ổ Rhinovirus, Coronavirus…

­ Vi rút gây b nh toàn thân, có bi n ch ng viêm ph i: ệ ế ứ ổ Herpes, 

th y đ u, s i, ủ ậ ở Cytomegalovirus…

1.3. C  ch  b nh sinh viêm ph i do vi rút ơ ế ệ ổ

1.3.1. Xâm nh p c a vi rút t i đậ ủ ạ ường thở

1.3.2. S  phá hu  t  bào và ph n  ng viêmự ỷ ế ả ứ

1.3.3. S  h i ph c sau khi nhi m vi rútự ồ ụ ễ

1.4. Tri u ch ng viêm ph i do vi rútệ ứ ổ

1.4.1. Y u t  d ch tế ố ị ễ

­ S ng trong vùng có d ch nhi m vi rútố ị ễ

­ Ti p xúc v i tr  khác ho c ngế ớ ẻ ặ ườ ới l n b  nhi m vi rútị ễ

1.4.2. Tri u ch ng lâm sàngệ ứ

+ S t: s t cao dao đ ng ho c h  thân nhi t   tr  nh , m tố ố ộ ặ ạ ệ ở ẻ ỏ ệ  

1.4.3. Tri u ch ng c n lâm sàngệ ứ ậ

­ Công th c máu: khi có viêm ph i, s  lứ ổ ố ượng b ch c u < 10ạ ầ  G/L thường g i ý đ n nguyên nhân vi rút. ợ ế

­ Hs­CRP: hs­CRP th ng < 6 mg/l, có nghiên c u l y giá tr  hs­ườ ứ ấ ịCRP < 20 mg/l. Tình tr ng b i nhi m vi khu n thì hs­CRP tăng.ạ ộ ễ ẩ

­ PCT:  g i ý viêm ph i vi rút khi PCT < 0,1 µg/L.ợ ổ

­ Ch p X­quang: th ng bi u hi n t n th ng c  hai bên ph i.ụ ườ ể ệ ổ ươ ả ổ1.5. Ch n đoánẩ

1.5.1. Ch n đoán viêm ph iẩ ổ

1.5.2. Ch n đoán viêm ph i n ng do vi rútẩ ổ ặ

Tr  có ho ho c khó th  c ng v i ít nh t m t trong các tri uẻ ặ ở ộ ớ ấ ộ ệ  

+ Co gi t, hôn mê ho c không t nh. ậ ặ ỉ

­ M t vài ho c t t c  các d u hi u khác c a viêm ph i.ộ ặ ấ ả ấ ệ ủ ổ

­ H i ch ng viêm long độ ứ ường hô h p trên.ấ

­ Tri u ch ng t i ph i: khò khè, th  nhanh, khó th  Ph i cóệ ứ ạ ổ ở ở ổ  

t n thổ ương ran  m ho c ran rít, ran ngáy.ẩ ặ

­ Xquang: hình  nh viêm ph iả ổ

­ Tìm được vi rút trong d ch mũi, d ch t  h u, đ m. ị ị ỵ ầ ờ

1.6. Đi u tr  viêm ph i n ng do vi rútề ị ổ ặ

1.6.1. Ch ng suy hô h pố ấ

1.6.2. Đi u tr  tri u ch ng và h  trề ị ệ ứ ỗ ợ

1.6.3. Ch ng nhi m khu nố ễ ẩ

1.6.4. Đi u tr  nguyên nhânề ị

1.7. Viêm ph i do m t s  lo i vi rút hay g p   tr  emổ ộ ố ạ ặ ở ẻ

1.7.1. Vi rút cúm

1.7.2. Vi rút h p bào hô h p ợ ấ

1.7.3. Adenovirus

1.7.4. Rhinovirus

1.8. Viêm ph i đ ng nhi m.ổ ồ ễ

1.8.1. Viêm ph i đ ng nhi m vi rút và vi khu n.ổ ồ ễ ẩ

1.8.2. C  ch  đ ng nhi m, nhi m khu n th  phátơ ế ồ ễ ễ ẩ ứ

1.10. Tình hình nghiên c u viêm ph i do vi rút và các markerứ ổ  viêm   tr  emở ẻ

1.10.1. Tình hình nghiên c u trên th  gi i.ứ ế ớ

Năm 1986, Mullis K. và cs đã đ  xu t phề ấ ương pháp căn b nả  

ch y PCR là quy trình mà DNA có th  nhân lên nhi u l n m tạ ể ề ầ ộ  cách nhân t o qua  nhi u chu  k  sao chép b i enzyme DNAạ ề ỳ ở  polymerase. 

Năm 2011, Ruuskanen O. và cs công b  nghiên c u viêm ph iố ứ ổ  

vi rút b ng phằ ương pháp PCR ch  ra tình tr ng đ ng nhi m viỉ ạ ồ ễ  rút và vi khu n g p trong 1/3 các trẩ ặ ường h p. Huijskens E.G. vàợ  

cs  đã nghiên c u đánh giá ch n đoán viêm ph i vi rút   tr  emứ ẩ ổ ở ẻ  

b ng phằ ương pháp real­time PCR

Nh ng năm 1990, s  lữ ố ượng các thu c đố ượ ử ục s  d ng đ  đi uể ề  

tr  nhi m vi rút đã t ng lên. Thu c kháng vi rút đị ễ ǎ ố ượ ử ục s  d ng là Amantadine   (1966),   Ribavirin,   Aerosol   (1985),   INF   (1986),α  Foscarnet (1991), Rimantadine (1993) và Fomivirsen (1998).Các nghiên c u và hi u bi t v  vai trò sinh lý cũng nh  sinhứ ể ế ề ư  

lý b nh c a cytokine đã đ t đệ ủ ạ ược nh ng thành t u đáng k ữ ự ể  Cytokine tham gia vào r t nhi u quá trình sinh h c trong c  thấ ề ọ ơ ể 

nh  t o phôi, sinh s n, t o máu, đáp  ng mi n d ch, viêm.ư ạ ả ạ ứ ễ ị

1.10.2. Tình hình nghiên c u trong nứ ước

Sau nh ng  ng d ng v  k  thu t PCR và real­time PCR thìữ ứ ụ ề ỹ ậ  

nh ng năm g n đây đã có m t s  nghiên c u v  vi rút gây b nhữ ầ ộ ố ứ ề ệ  

đường hô h p   tr  em. Tuy nhiên, nh ng nghiên c u l i đi sâuấ ở ẻ ữ ứ ạ  vào t ng vi rút nh  ừ ư Adenovirus, vi rút  h p bào hô h p ợ ấ , cúm A  H1N1 gây viêm ph  qu n ph i   tr  em. ế ả ổ ở ẻ

Nghiên c u  ng d ng k  thu t PCR đa m i xTAG trongứ ứ ụ ỹ ậ ồ  

ch n đoán các căn nguyên gây nhi m trùng đẩ ễ ường hô h p ấ ở 

tr  em t i bênh vi n Nhi Trung ẻ ạ ệ ương năm 2012­2013 xác đ nhị  tình tr ng nhi m c a 18 lo i vi rút thạ ễ ủ ạ ường g p, đ ng th iặ ồ ờ  cũng ch  ra tình tr ng đ ng nhi m gi a các vi rút v i nhau vàỉ ạ ồ ễ ữ ớ  

đ ng nhi m vi khu n.ồ ễ ẩ

Vi t Nam đã ti n hành làm đệ ế ược m t s   các xét nghi mộ ố ệ  marker ph n ánh tình tr ng viêm. Năm 2007, tác gi  Bùi Bình B oả ạ ả ả  

S n và cs đã công b  nghiên c u n ng đ  PCT máu trong 50 trơ ố ứ ồ ộ ẻ 

em viêm ph i t  2 tháng đ n 5 tu i. Nghiên c u v  PCT trongổ ừ ế ổ ứ ề  

ch n đoán nhi m trùng huy t   tr  s  sinh cua Tr n Th  Lam vàẩ ễ ế ở ẻ ơ ̉ ầ ị  

cs hay nghiên c u vê vai trò c a PCT trong ch n đoán phân bi tứ ̀ ủ ẩ ệ  viêm màng não m  v i viêm não – màng não vô khuân   tr  emủ ớ ̉ ở ẻ  cung cua tac gia Trân Kiêm Haovà cs năm 2014. ̃ ̉ ́ ̉ ̀ ̉ Nghiên c u gia triứ ́ ̣ tiên   lượng   cua  TNF­ ,  IL­ ,   IL­6  va  IL­10  trong   s c  nhi m̉ α β ̀ ố ễ  khu n   74 tr  em cua tac gia Phung Nguyên Thê Nguyên và cs.ẩ ở ẻ ̉ ́ ̉ ̀ ̃ ́  Nghiên c u nông đô IL­6, TNF­  trong huyêt thanh   bênh nhiứ ̀ ̣ α ́ ở ̣  viêm kh p t  phát thi u niên th  đa kh p cua tac gia Lê Quynhớ ự ế ể ớ ̉ ́ ̉ ̀  Chi và cs. 

Chương 2

Đ I TỐ ƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN C UỨ

2.1. Đ i tố ượng nghiên c uứ

Bao g m các b nh nhi t  1 tháng đ n d i 5 tu i đ c ch nồ ệ ừ ế ướ ổ ượ ẩ  đoán xác đ nh viêm ph i n ng do vi rút theo tiêu chu n c a WHO­ị ổ ặ ẩ ủ

2013 đi u tr  t i B nh vi n Nhi Trung ề ị ạ ệ ệ ương t  tháng 2/2015 đ nừ ế  tháng 2/2017

2.1.1. Tiêu chu n l a ch n đ i tẩ ự ọ ố ượng nghiên c uứ

2.1.1.1. Ch n đoán viêm ph iẩ ổ

B nh nhân đệ ược ch n đoán viêm ph i theo tiêu chu n cuaẩ ổ ẩ ̉  WHO­2013: ho ho c khó th , th  nhanh, rút lõm l ng ng c,ặ ở ở ồ ự  nghe ph i có ran n , ran  m nh  h t, X­quang co hinh anh thâmổ ổ ẩ ỏ ạ ́ ̀ ̉  nhiêm nhu mô phôi.̃ ̉

2.1.1.2. Ch n đoán viêm ph i n ng do vi rút ẩ ổ ặ

Tr  có ho ho c khó th  c ng v i ít nh t m t trong các tri uẻ ặ ở ộ ớ ấ ộ ệ  

­ M t vài ho c t t c  các d u hi u khác c a viêm ph i.ộ ặ ấ ả ấ ệ ủ ổ

­ H i ch ng viêm long độ ứ ường hô h p trên.ấ

­ Tri u ch ng t i ph i: khò khè, th  nhanh, khó th  Ph i cóệ ứ ạ ổ ở ở ổ  

t n thổ ương ran  m ho c ran rít, ran ngáy.ẩ ặ

­ X­quang: hình  nh viêm ph iả ổ

­ Tìm được vi rút trong d ch mũi, d ch t  h u, đ m. ị ị ỵ ầ ờ

2.1.2. Tiêu chu n lo i trẩ ạ ừ

­ Tr  dẻ ưới 1 tháng tu i và l n h n 5 tu i.ổ ớ ơ ổ

­ B nh nhân viêm ph i không do căn nguyên vi rút (ví d :ệ ổ ụ  viêm ph i sau đu i nổ ố ước, s c d u, viêm ph i hít …).ặ ầ ổ

­ B nh nhân viêm ph i không có các d u hi u n ng.ệ ổ ấ ệ ặ

­ Theo tính toán s  lố ượng m u c n là n > 192 b nh nhi. ẫ ầ ệ

­ Nghiên c u này chúng tôi ch n c  m u 202 b nh nhi.ứ ọ ỡ ẫ ệ

­ Khám và tìm d u hi u toàn thân: nhi t đ , nh p th , nh pấ ệ ệ ộ ị ở ị  tim, cân n ng, SpO2…ặ

­ Khám tri u ch ng c  năng: ho, khò khè, ch y nệ ứ ơ ả ước mũi…

­ Khám tri u ch ng th c th  hô h pệ ứ ự ể ấ

+ Khó th , co rút l ng ng c, cánh mũi ph p ph ng, đ u g tở ồ ự ậ ồ ầ ậ  

gù theo nh p th , co kéo c  liên sị ở ơ ườn, rút lõm hõm  c…ứ

+ Nghe ph i phát hi n ran: có ho c khôngổ ệ ặ

­ C n lâm sàng: công th c máu, hs­CRP, PCT, IL­6, khí máuậ ứ+ X­quang ph i:ổ

2.2.4.1. Đánh giá tri u ch ng lâm sàngệ ứ

2.2.4.2. Đánh giá k t qu  c n lâm sàngế ả ậ

­ Đánh giá X­quang tim, ph i: ổ

+ Hình m  nh t có h  th ng khu trú   1­2 phân thùy ph i. ờ ạ ệ ố ở ổ+ Hình m  không có h  th ng r i rác vùng hai đáy ph i vàờ ệ ố ả ổ  xung quanh r n ph i, không đ i x ng. ố ổ ố ứ

+ Nhi u khi là hình  nh t n thề ả ổ ương d ng lạ ưới ho c n t, cóặ ố  khi các hình m  r t nh , không quá m t phân thùy ph i, ít đ mờ ấ ỏ ộ ổ ậ  

đ c, quy t  l i gi ng hình cánh bặ ụ ạ ố ướm trong phù ph i.ổ

+   tr  em có th  có hình các h ch r n ph i s ng to. Ở ẻ ể ạ ố ổ ư

­ Xét nghi m máu, X­quang ph i  n đ nhệ ổ ổ ị

­ Tre co thê uông thuôc hoăc đa tiêm xong môt đ t khang sinh.̉ ́ ̉ ́ ́ ̣ ̃ ̣ ợ ́

­ Bô me tre hiêu đ́ ̣ ̉ ̉ ược cac dâu hiêu cua viêm phôi, cac yêu tố ́ ̣ ̉ ̉ ́ ́ ́ nguy c  va khi nao cân quay lai viên.ơ ̀ ̀ ̀ ̣ ̣

* Đ , gi m: toàn tr ng  n đ nh, có th  đi u tr  t i nhà.ỡ ả ạ ổ ị ể ề ị ạ

* Chuy n khoa, chuy n vi n: b nh nhân kh i b nh viêmể ể ệ ệ ỏ ệ  

ph i n ng, m c thêm b nh lí khác ph i chuy n khoa, chuy nổ ặ ắ ệ ả ể ể  

­ B nh nhân đệ ược theo dõi ch t ch  các thay đ i v  tri uặ ẽ ổ ề ệ  

ch ng lâm sàng và phát hi n s m các bi n ch ng do b nh cóứ ệ ớ ế ứ ệ  

­ Đ nh lị ượng IL­6 b ng máy Bio­Plex Protein Array System. ằ

­ Xét nghi m tìm căn nguyên: xét nghi m Test nhanh ho cệ ệ ặ  

RT­PCR cúm A, B, RSV, RT­PCR Adenovirus, Rhinovirus

2.3. Phương pháp phân tích và x  lý s  li uử ố ệ

S  li u đố ệ ược x  lý b ng ph n m m STATA 14.0. Các thu tử ằ ầ ề ậ  toán th ng kê đố ượ ửc s  dung trong đ  tài bao g m:ề ồ

­ Tính trung bình m u (), đ  l ch chu n (SD), trung v  ẫ ộ ệ ẩ ị

­ So sánh hai trung bình quan sát (phép th  T­student)ử

­ So sánh nhi u trung bình (phép th  Homogenetly)ề ử

­ So sánh hai, nhi u t  l  (phép th  ề ỷ ệ ử?2 ­ Chi­squared, Fisher)

­ So sánh hai trung v  (phép th  Mann­Whitney)ị ử

­ So sánh nhi u trung v  (phép th  Kruskal Wallis)ề ị ử

­ Tính đ  nh y, đ  đ c hi u, phân tích độ ạ ộ ặ ệ ường cong ROC.

­ Vi t phế ương trình h i quy tuy n tính (Regression Linear)ồ ế

­ Đánh giá h  s  tệ ố ương quan

2.4. Đ o đ c y h c:ạ ứ ọ

­ Nghiên c u đứ ượ ực s  cho phép c a ban lãnh đ o b nh vi nủ ạ ệ ệ  Nhi Trung ương và khoa Hô h p.ấ

­ Các phương pháp thu th p s  li u, k  thu t can thi p trênậ ố ệ ỹ ậ ệ  

b nh nhân là nh ng k  thu t thệ ữ ỹ ậ ường quy không  nh hả ưởng đ nế  

K T QU  NGHIÊN C UẾ Ả Ứ

T  tháng 2/2015 đ n h t tháng 2/2017 nghiên c u đừ ế ế ứ ược ti nế  hành trên 202 b nh nhi m c viêm ph i n ng do vi rút vào đi uệ ắ ổ ặ ề  

tr  t i B nh vi n Nhi Trung ị ạ ệ ệ ương. 

3.1. Nghiên c u đ c đi m lâm sàng, c n lâm sàng c a viêmứ ặ ể ậ ủ  

ph i n ng do vi rút   tr  em dổ ặ ở ẻ ưới 5 tu i.ổ

3.1.1. M t s  đ c đi m chung c a b nh nhiộ ố ặ ể ủ ệ

3.1.1.1. Tu i và gi i ổ ớ

­ 124 b nh nhi nam và 78 b nh nhi n  T  l  nam/ n  =ệ ệ ữ ỷ ệ ữ  1,59/1

­ B nh nhân ch  y u là dệ ủ ế ưới 12 tháng tu i (76,7%). Tu iổ ổ  trung bình là 8,4 tháng, th p nh t là 1 tháng và cao nh t là 48,7ấ ấ ấ  tháng.  

3.1.1.2. Th i gian m c b nh: ờ ắ ệ B nh nhân ch  y u m c b nh vàoệ ủ ế ắ ệ  tháng 2,3,4 (46,0%)

3.1.1.3   Ti n   s   s n   khoa:   T   l   tr   b   thi u   cân   khi   sinhề ử ả ỷ ệ ẻ ị ế  (<2500g) là 19,8%. Có 19,8% tr  sinh thi u tháng. ẻ ế

3.1.1.4. Ti n s  nuôi dề ử ưỡng và tiêm ch ng: Có 33,7% tr  b  suyủ ẻ ị  dinh dưỡng, ch  có 74,3% tr  đỉ ẻ ược tiêm ch ng theo l ch.ủ ị

3.1.1.5. Ti n s  b nh t t: Có 25,7% tr  th ng m c b nh hô h p.ề ử ệ ậ ẻ ườ ắ ệ ấ

3.1.1.6. B nh s : S  ngày m c b nh tr c khi vào vi n trung bìnhệ ử ố ắ ệ ướ ệ  

là 6,89 ngày, có 71,8% tr  có s  ngày m c b nh ≤ 7 ngày. Có 41,1%ẻ ố ắ ệ  

đã đi u tr  n i trú và 26,2% đi u tr  ngo i trú tr c khi vào vi n.ề ị ộ ề ị ạ ướ ệ3.1.2. Đ c đi m lâm sàng và c n lâm sàngặ ể ậ

3.1.2.1. Đ c đi m lâm sàng:ặ ể

­  Có 71,8% tr  có bi u hi n s t ẻ ể ệ ố

­ 100% tr  có ho, 39,6% ch y nẻ ả ước mũi và 83,7% khò khè

­ Th  nhanh, rút lõm l ng ng c, ran  m   ph i chi m 100%; ở ồ ự ẩ ở ổ ế3.1.2.2. Đ c đi m c n lâm sàng:ặ ể ậ

­ N ng đ  trung bình IL­6 là 28,2 ± 81,7 pg/ml, th p nh t = 0ồ ộ ấ ấ  pg/ml, cao nh t = 500 pg/ml.ấ

­ N ng đ  CRP­hs > 6 mg/l là 43,1%; N ng đ  PCT > 0,5ồ ồ ồ ộ  ng/ml là 50,0%

­ 19,3% suy hô h p v a và 8,9% suy hô h p n ng.ấ ừ ấ ặ

3.1.2.3. Đ c đi m vi rút và vi khu nặ ể ẩ

Ph n l n tr  m c ầ ớ ẻ ắ RSV (36,1%), ti p đ n là ế ế cúm A (24,3%) và  Adenovirus (19,8%). T  l  tr  m c  ỷ ệ ẻ ắ cúm B th p nh t v i 6,9%.ấ ấ ớ