SKKN xây dựng và rèn thói quen đọc sách cho học sinh ở trường tiểu học

Để xây dựng văn hóa đọc đối với học sinh trong các trường học, nhiềuchuyên gia cho rằng, trước tiên phải nhận diện được văn hóa đọc của học sinhđang ở mức độ nào để có biện pháp t

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC&ĐÀO TẠO TRIỆU SƠN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

XÂY DỰNG VÀ RÈN THÓI QUEN ĐỌC SÁCH

CHO HỌC SINH TIỂU HỌC

Người thực hiện: Vũ Thị Hương Chức vụ : P Hiêụtrưởng

Đơn vị công tác: Trường TH Minh Sơn SKKN thuộc lĩnh vực : Quản lí

THANH HOÁ NĂM 2018

1.1 Lợi ích của viêc ̣đọc sách đối với học sinh Tiểu học 21.2 Các văn bản khuyến khích, thúc đẩy viêc ̣đọc sách 3

3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 7

3.1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhâṇ

thức của cán bô ̣quản lí, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và

toàn xã hôịvề tác dụng, ý nghĩa của viêc ̣ đọc sách; nêu gương

những điển hình tiên tiến của các cá nhân đạt nhờ đọc nhiều 7

3.1.1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhâṇ

thức của cán bô ̣quản lí, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và

toàn xã hôịvề tác dụng, ý nghĩa của viêc ̣đọc sách 7

3.1.2 Nêu gương những điển hình tiên tiến của các cá nhân

3.4.2.Hướng dẫn học sinh phương pháp đọc sách có hiệu quả 123.4.3 Hướng dẫn và tổ chức cho các em viết cảm nhận hoặc viết 13bài thuyết trình, vẽ tranh minh họa các nhân vật trong truyện

3.4.4 Hướng dẫn học sinh cách viết bài giới thiêụmôṭcuốn sách 153.4.5.Động viên,khuyến khích học sinh thường xuyên và kịp thời 163.4.6 Tổ chức các hoạt đông,̣ trò chơi, cuôc ̣thi mà nội dung là 17những kiến thức, những hiểu biết mà học sinh tích lũy được trong quá

I.MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài.

Sách là nguồn cung cấp tri thức khổng lồ, là kho tàng tri thức vô tận, là tàisản tinh thần vô giá của nhân loại

Việc đọc sách không chỉ giúp chúng ta mở rộng kiến thức mà sách còngiúp chúng ta hoàn thiện bản thân và nuôi dưỡng tâm hồn mỗi người Sách dạy

ta đạo làm người, cách đối nhân xử thế với cha mẹ và những người xung quanh.Sách dạy ta phải sống lương thiện và sống có ích Ngoài ra sách còn dạy ta biếtyêu thương bản thân mình và yêu thương nhân loại Sách giúp ta biết khóc khigặp những cảnh ngộ đáng thương bằng cách đi theo từng diễn biến tâm trạngcủa những nhân vật trong truyện Sách khiến ta biết cười để thấy tâm hồn mìnhrộng mở và chào đón những điều tốt đẹp sẽ đến với ta

Đọc sách là một việc làm cần thiết đối với mọi người đặc biệt đối với họcsinh Tiểu học Bởi khi đọc sách, các em sẽ được tiếp thu và nâng cao kiến thức,bên cạnh đó các em còn được bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm tốt đẹp, giúp hoànthiện về mọi mặt Sách giúp các em rèn luyện khả năng tưởng tượng, liên tưởng

và sáng tạo Ngoài ra, việc đọc sách sẽ giúp các em nâng cao khả năng ngôn ngữcủa cả tiếng Việt lẫn tiếng nước ngoài Nhờ những cuốn sách, các em có thể viếtđúng chính tả, đúng ngữ pháp và nói năng lưu loát hơn Hơn nữa, sách còn làngười thầy hướng dẫn các em cách sống tốt, cách làm người đúng đắn

Công nghệ thông tin phát triển đã làm phong phú thêm các hình thức đọc.Song mọi hình thức đọc, dù để học tập, dù để thỏa mãn tính tò mò, dù để giải trí,

… cũng dẫn dắt người đọc đến cái đích sau cùng đó là trí tuệ Rõ ràng là so vớiviệc đọc sách báo, phương tiện nghe nhìn có những lợi thế hơn, phù hợp vàthuận tiện hơn với nhịp sống hiện đại Thế nhưng, khác với Internet, sách -chính là hệ thống sàng lọc giúp đa số người đọc, nhất là người đọc nhỏ tuổikhông bị lạc trong một rừng rậm các dữ liệu, các thông tin và những kiến thứcchưa được kiểm chứng Việc tìm kiếm và kiểm chứng các thông tin, các kiếnthức trên Internet không những đòi hỏi một nền tảng kiến thức cơ bản mà còntốn rất nhiều thời gian

Vì vây,̣ phát triển “Văn hóa đọc” trong trường học là một việc làm rấtquan trọng đối với giáo viên và học sinh, có tác động tích cực trong bổ sung,nâng cao tri thức, tạo hiệu quả cao đối với chất lượng giáo dục đào tạo Văn hóađọc với ba yếu tố chính là: “Thói quen đọc, khả năng đọc và cách đọc” Theođánh giá của Bộ Giáo dục và Đào tạo, hầu hết học sinh Việt Nam hiện nay đềuchưa có cả ba yếu tố này Nhiều học sinh ở nông thôn hầu như không có sách gìđể đọc ngoài sách giáo khoa Đối với học sinh ở khu vực thành thị, dù điều kiệnkhá thuận lợi nhưng vẫn chưa chú trọng đến thói quen đọc sách và kỹ năng đọcsách Các em bị thu hút bởi những hình thức nghe nhìn lôi cuốn hơn là hình thứcđọc

Để xây dựng văn hóa đọc đối với học sinh trong các trường học, nhiềuchuyên gia cho rằng, trước tiên phải nhận diện được văn hóa đọc của học sinhđang ở mức độ nào để có biện pháp tác động cho từng nhóm học sinh Cụ thể,

với nhóm học sinh chưa có thói quen đọc sách thì mục tiêu là phải tạo ra thóiquen đọc; đối với nhóm đã có thói quen đọc thì mục tiêu là giúp cho các em lựachọn được các tác phẩm có giá trị và lành mạnh.Khi các em đã có thói quen đọc,

có nhu cầu đọc sách thì cần tác động nâng cao kỹ năng hiểu văn bản của các em

Để giúp học sinh phát triển năng lực tự học, chủ động xử lý thông tin,thúc đẩy phong trào đọc, góp phần phát triển văn hóa đọc trong nhà trường vàcộng đồng, cuối năm 2015, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành công văn gửi

Sở Giáo dục và Đào tạo các địa phương, nêu rõ 10 việc cần làm nhằm phát triển

hệ thống thư viện trường học mới

Là cán bộ quản lí phụ trách chuyên môn trong nhà trường Để góp phầntích cực có hiệu quả vào việc thúc đẩy phong trào đọc, góp phần phát triển vănhóa đọc trong nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục và góp phần nâng cao

chất lượng giáo dục toàn diêṇ Tôi đã chọn và thực hiện đề tài: " Xây dựng và rèn thói quen đọc sách cho học sinh ở Trường Tiểu học"

2 Mục đích nghiên cứu.

Trên cơ sở nghiên cứu, khảo sát thực trạng văn hóa đọc của học sinh ởTrường Tiểu học Minh Sơn, từ đó làm cơ sở để định hướng các giải pháp nhằmxây dựng và rèn thói quen đọc cho các em

3.Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là: Văn hóa đọc của các em học sinh ởTrường Tiểu học Minh Sơn

4 Phương pháp nghiên cứu

Nhằm giải quyết các vấn đề đặt ra trong sáng kiến kết hợp sử dụng cácphương pháp nghiên cứu chủ yếu sau:

4.1 Phương pháp phân tích

Đây là phương pháp được sử dụng nhiều trong quá trình xem xét, lý giảicác vấn đề có tính chất lý luận và thực tiễn, từ đó rút ra những kết luận xác đánglàm tiền đề cho việc đưa ra các giải pháp xây dựng thói quen và rèn kỹ năng đọcsách cho học sinh ở Trường Tiểu học một cách phù hợp nhất

4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp phân tích-tổng hợp tài liệuPhương pháp điều tra bảng hỏi

Phương pháp quan sátPhương pháp phỏng vấnPhương pháp thống kê số liệu so sánh

II NÔỊDUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIÊṂ

1.Cơ sở lí luâṇcủa Sáng kiến kinh nghiêṃ.

1.1.Lợi ích của việc đọc sách đối với học sinh tiểu học

Đọc sách vẫn luôn là một thói quen bổ ích được nhiều học sinh yêu thích nhưng bên cạnh việc cung cấp tri thức đọc sách còn mang lại nhiều lợi ích hơn thế Bởi:

Đọc sách sẽ giúp phát triển khả năng đọc nhanh và tư duy nhanh cho họcsinh: Lợi ích đầu tiên của việc đọc sách chính là giúp các em tiếp xúc với conchữ nhiều hơn Dù là thể loại sách gì đi chăng nữa thì chúng cũng có thể giúp

các em rèn luyện khả năng đọc nhanh, tư duy nhanh và có lối suy nghĩ nhanhhơn.

Đọc sách giúp học sinh tiếp nhận những kiến thức mà nhà trường không

có thời gian để mở rông:̣ Kho sách là một trong những nguồn tri thức vô hạn vàquý báu nhất của loài người, có vô số những loại sách thuộc rất nhiều nhữnglĩnh vực khác nhau như Tự nhiên, Xã hội, Văn học, Thế giới, Du lịch, Nếu đọcsách nhiều, các học sinh có thể tiếp nhận những kiến thức mà nhà trường chưa

có điều kiêṇ để mở rông ̣ Qua đó, vừa nâng cao trí tuệ, lại khiến cho việc họctrên trường trở nên đơn giản hơn

Đọc sách giúp các học sinh tránh được những nguy cơ về tâm lý tuổi họctrò: Ngoài là một phương tiện cung cấp tri thức, sách còn là phương tiện giải tríhoàn hảo cho học sinh Sách giúp các em có được phút giây thoải mái sau giờhọc và tránh tình trạng tiếp xúc quá nhiều với các thiết bị công nghệ Điều nàygián tiếp giúp phòng tránh những triệu chứng khủng hoảng tâm lý tuổi học trònhư trầm cảm, tự kỷ, rối loạn lo âu,…

Đọc sách giúp học sinh có được cái nhìn khác biệt về thế giới xungquanh: Nhờ vào sách, nhiều học sinh có thể có được cảm nhận khác biệt hơn vềcuộc sống, về cách đối nhân xử thế, cách nhìn nhận về thế giới xung quanhmình, qua đó, sống một cách tích cực hơn, có ích hơn và có được khao khátcống hiến nhiều hơn

1.2.Các văn bản khuyến khích, thúc đẩy việc đọc sách

Trải qua hàng ngàn năm, việc đọc sách đã góp phần xây dựng con ngườivăn minh, xã hội văn minh, truyền thống của mỗi dân tộc, mỗi quốc gia Đánhgiá cao tầm quan trọng của văn hóa đọc, trong kỳ họp lần thứ 28 của Đại Hộiđồng Liên hợp quốc tại Paris (ngày 25/10 – 16/11/1995), UNESCO (Tổ chứcvăn hoá, giáo dục, khoa học Liên hợp quốc) đã quyết định chọn ngày 23/4 hàngnăm làm “Ngày sách và bản quyền thế giới” nhằm tôn vinh văn hoá đọc, khuyếnkhích tất cả mọi người, nhất là giới trẻ khám phá niềm yêu thích đọc sách

Nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của văn hóa đọc đồng thời hướng tớimột xã hội học tập, ngày 24/2/2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyếtđịnh 284/QĐ-TTg lấy ngày 21/4 hàng năm là ngày Sách Việt Nam Sự kiện nàymang lại kỳ vọng nâng cao nhận thức về ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng củaviệc đọc sách đối với việc phát triển kiến thức, kỹ năng, tư duy, nhân cách conngười; khuyến khích, phát triển phong trào đọc sách trong cộng đồng, góp phầnxây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm bản sắc dân tộc

Ngày hội đọc sách đã và đang mang lại những giá trị đích thực và hiệuquả hết sức to lớn Hằng năm, hoạt động này đã thu hút sự chú ý, quan tâm củahàng triệu người đọc, nhà văn, nhà nghiên cứu, nhà quản lý ở mỗi nước; bất kểgià, trẻ, gái, trai; bất kể mọi thành phần giàu, nghèo trong xã hội Đặc biệt làtrong bối cảnh bùng nổ thông tin hiện nay thì việc tổ chức các Ngày sách và Vănhóa đọc càng góp phần khẳng định: Sách và văn hóa đọc mãi mãi trường tồn

Trong ngành giáo dục, ngày 16/01/2015, Bộ Giáo dục & Đào tạo cũng đãban hành Công văn số 222/BGDĐT-CSVCTBTH chỉ đạo tổ chức Ngày SáchViệt Nam lần thứ 2 Công văn số 6841/BGDĐT- GDTX về việc đổi mới thưviện và việc xây dựng văn hóa đọc trong nhà trường phổ thông và mầm non

Công văn số 1246/BGDĐT-GDTX ngày 28 tháng 3 năm 2016 của BộGiáo dục và Đào tạo về việc tổ chức Ngày Sách Việt Nam lần thứ 3.

Công văn số 1381/BGDĐT-GDTX ngày 05/4/2017 của Bộ Giáo dục vàĐào tạo về việc tổ chức Ngày Sách Việt Nam lần thứ 4

Công văn số 1166/BGDDT- GDTX ngày 26/3/2018 của Bô ̣Giáo dục vàđào tạo về viêc ̣tổ chức ngày sách ViêṭNam lần thứ 5

Kế hoạch số 161/KH-BGDDT ngày 26/3/2018 của Bô ̣Giáo dục và Đàotạo và Kế hoạch thực hiêṇ đề án phát triển văn hóa đọc trong công ̣ đồng đếnnăm 2020, định hướng đến năm 2030 đối với giáo dục và đào tạo

Ngày 29/7/2017, Dự án Tủ sách Lam Sơn (gọi chung là dự án) phối hợpvới Hội Khuyến học Thanh Hóa, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch, Thư việntỉnh Thanh Hóa tổ chức hội thảo “Sách cho trẻ em nông thôn, miền núi”

Dự án được khởi xướng ngày 17/10/2016, do những người con xứ Thanhcùng nhiều tập thể, cá nhân trong cả nước hỗ trợ ( bản thân tôi cũng là môṭthànhviên đồng hành cùng dự án Tủ sách Lam Sơn) Đến nay dự án đã trao tặngkhoảng 2.000 tủ sách cho các lớp học miền núi, nông thôn Thanh Hóa Đến năm

2020, Dự án sẽ xây dựng 9.952 tủ sách cho 724 trường Tiểu học của toàn tỉnhvới tổng trị giá 24,9 tỷ đồng Bằng cả tấm lòng hướng về thế hệ trẻ tương lai, dự

án sẽ luôn đồng hành, chung tay giúp các em khai hoang những miền tri thức.Các tủ sách sẽ góp phần khơi gợi và phát triển đam mê đọc sách, hình thành vàduy trì thói quen chủ động đọc, học và tìm tòi tri thức Từ đó, hoàn thiện nhâncách và hình thành chí hướng lập thân, lập nghiệp của các em học sinh trongtương lai

Hội thảo “Sách cho trẻ em nông thôn, miền núi”tại Thư viêṇTỉnh Thanh Hóa.

Lễ trao tăng̣ Tủ sách Lam Sơn tại huyêṇMường Lát.

2 Thực trạng viêc ̣đọc sách của học sinh Trường Tiểu học Minh Sơn.

Được sự quan tâm của cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương, sự chỉđạo sát sao có hiệu quả của Phòng GD-ĐT Triệu Sơn; sự phối kết hợp của Banđại diện cha mẹ học sinh và toàn thể phụ huynh đã tạo điều kiện cho nhà trườngxây dựng thư viện chuẩn năm 2015 Hiện nay trường có 1 phòng đọc

rộng 52 m2 và kho sách 26 m2 Trường có cán bộ thư viện chuyên trách đượcđào tạo chính quy Thư viện được đặt ở trung tâm nơi thuận tiện cho học sinh,giáo viên đi lại Có nội qui thư viện; có bảng hướng dẫn cho giáo viên, học sinh,cán bộ quản lý Ngay từ đầu năm, Hiệu trưởng nhà trường phân công một đồngchí trong Ban giám hiệu trực tiếp phụ trách thư viện Cán bộ phụ trách thư việnluôn kết hợp với Tổng Phụ trách đội, giáo viên chủ nhiệm, học sinh và các bậcphụ huynh thúc đẩy phong trào đọc sách, báo trong thư viện Giáo viên và họcsinh tích cực đọc các loại sách và biết giữ gìn, bảo quản sách coi sách báo là tàisản chung của nhà trường.

Bên cạnh những thuận lợi nêu trên, nhà trường có một số khó khăn, hạnchế sau đây:

Ngoài việc quan sát việc đọc sách của học sinh Trường Tiểu học Minh Sơn hàng ngày, thông qua giáo viên và phụ huynh học sinh, đầu năm học 2017 –

2018, tôi tiến hành khảo sát 239 học sinh (từ khối 2 đến khối 5 học sinh của trường).Tổng hợp phiếu khảo sát, tôi thu được kết quả: * Bố mẹ làm nghề:

Nông dân: 195 /239 (81.6%); Buôn bán:17/239 (7.1%)Công nhân, nghề nghiêp ̣khác: 18/239 (7.5%); Giáo viên: 9/239 (3.8%)

* Ngoài giờ học, các em tham gia các hoạt động:

Chơi game trên điện thoại thông minh, máy vi tính: 230/239 (96.2%)Thể dục, thể thao: 35/239 (14.6%); Đến các câu lạc bộ: 4/239 (1.7%)Đọc sách: 87/239 (36.4%)

* Hàng ngày các em có thời gian đọc sách , nghe đọc sách:

* Thời gian dành đọc sách:

Dưới 30 phút: 149/239 (62.4 %) Trên 30 phút: 67/239 (28.0%)

Hơn 1 giờ: 23/239 (9,6%

* Các em thường đọc, nghe những loại sách:

Truyện cổ tích: 92/239 ( 38.5%); Truyện lịch sử: 76/239 (31.8%)

Truyện danh nhân: 48/239 (20.1%); Truyện tranh: 231/239 (96.7%)Sách tìm hiểu khoa học: 19/239 (7,9%) Các loại sách khác: 23/239 (9.6%)

* Các em đọc sách vì:

Tự em thích: 108/239 (45.2%) ; Bạn bè giới thiệu: 16/239 (6.7%)Các thầy cô giáo yêu cầu: 165/239 (69.0%); Bố mẹ khuyên: 30/239(12,6%)

* Sau khi đọc xong một cuốn sách, các em thường làm:

Kể lại cho bạn bè, người thân: 35/239 (14.6%)

Trả lời câu hỏi của bố mẹ về cuốn sách: 28/239 (11.7%)

Ghi lại những xúc cảm về cuốn sách:0 , Không làm gì: 198/239(82.8%)

* Thích tham gia các hoạt động hướng dẫn đọc:

Tuyên truyền giới thiệu sách:78 /239 (32.6%)Trưng bày sách: 72/239 ( 30.1%)

Thi kể chuyện: 139/239 (58.2%)

Vẽ tranh theo sách: 123/239( 51.6%)

* Thích sách của thư viện:

Trên cơ sở số liệu điều tra và quan sát thực tế, tôi đánh giá thực trạng việcđọc sách của học sinh Trường Tiểu học Minh Sơn thời điểm đầu năm học 2017-

2018 như sau:

Phần đa học sinh không có hứng thú đọc sách Ngoài những quyển sáchbắt buộc phải đọc học sinh ít quan tâm đến sách khác Học sinh thường hay đọccác loại truyện tranh có nội dung nhảm nhí, vô bổ mà ít tìm đến các loại sáchkhoa học Những quyển sách văn học tuổi teen với nội dung dễ dãi thường đượchọc sinh lựa chọn đọc Còn sách lịch sử, sách địa lí, sách khoa học gần nhưkhông nằm trong danh mục lựa chọn

Việc học sinh không muốn đọc những quyển sách có nội dung nghiên cứukhoa học, học thuật, nghệ thuật,… xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau.Bởi đó là lĩnh vực khó, đòi hỏi nhiều công sức Kéo theo đó là những hậu quảlớn gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của con người và xã hội

* Nguyên nhân khiến học sinh không còn hứng thú đọc sách:

Trước hết, là phải nói đến sự phát triển của công nghệ thông tin Côngnghệ điện tử số làm cho hình thức và phương thức đọc sách có nhiều thay đổi.Việc đọc sách ngày nay không nhất thiết là đọc trang sách in hay ngồi trongphòng Học sinh có thể đọc trang sách điện tử bất cứ lúc nào và bất cứ đâu Sựphát triển rầm rộ của các ngành công nghệ giải trí với những chương trình mới

lạ, đặc sắc thu hút học sinh theo dõi Từ đó học sinh lơ là việc đọc sách

Thật không thể nào kể hết được các kênh truyền hình giải trí đang đượcphát sóng hiện nay Ngoài những kênh phim truyện còn có những chương trìnhtrực tiếp Các chương trình này tương tác thực tế, sống động vô cùng Sự pháttriển của các phương tiện truyền thông tạo điều kiện cho học sinh dễ dàng tiếpcận với văn bản điện tử hơn Học sinh hoặc chơi game, hoặc giải trí tầm thường

Từ đó không còn hứng thú với sách Việc đọc sách trở nên nhàm chán, khôngcòn hấp dẫn nữa

Học sinh ngày nay với lối sống dễ dãi, yêu thích những thứ tầm thường cótính thuần giải trí như game, facebook, fan cuồng thần tượng , phim kinh dị, vàcác ấn phẩm có nội dung đồi trụy, phản cảm…Việc tiếp cận và say mê nguồnthông tin này khiến học sinh suy đồi đạo đức, trở nên lười biếng trong học tập,mất dần các thói quen bổ ích Chẳng hạn như là việc đọc sách hằng ngày

Gia đình, nhà trường và xã hội ít quan tâm đến việc phát triển tâm hồn vànăng lực trí tuệ cho học sinh Phụ huynh vì bận rội với công việc mà không quantâm khuyến khích con cái đọc sách Nhà trường và gia đình chưa có nhiều cáchình thức khuyến đọc hiệu quả, chưa có định hướng và hướng dẫn để học sinhnâng cao hiệu quả đọc sách Tài liệu thư viện chưa phong phú, chưa hấp dẫnđược học sinh Xã hội không có chương trình khuyến khích, cổ động việc đọcsách trong toàn dân để nâng cao dân trí Và dường như, khôi phục thói quen đọcsách trong toàn dân chỉ nằm trên khẩu hiệu

Các nhà xuất bản chạy theo lợi nhuận, không chịu đầu tư vào chất lượng

và số đầu sách mới Trên kệ sách hầu như chỉ thấy các tác phẩm quen thuộcđược chỉnh sửa bìa sách cho khác đi mà ít thấy những tác phẩm mới có giá trị,thực sự mang lại lợi ích cho người đọc.Việc kiểm soát của các cơ quan chức

năng chưa thật sự chặt chẽ và nghiêm khắc khiến cho sách giả, sách kém chấtlượng tràn lan trên thị trường làm mất niềm tin ở người đọc.

* Hậu quả của việc lười biếng đọc sách:

Tình trạng học sinh ít đọc sách sẽ gây ra những hậu quả lớn, gây ảnhhưởng nghiêm trọng đến sự phát triển của con người và ổn định trật tự xã hội

Học sinh không muốn đọc sách khiến cho việc học tập cũng trở nên khókhăn, tri thức hết sức hạn chế, hiểu biết hạn hẹp Một hậu quả dễ thấy nhất làhọc sinh có năng lực đọc rất kém, viết sai chính tả nhiều, không phân biệt đượclỗi phát âm và diễn dạt vụng về, thô lỗ

Không đọc sách làm cho tâm hồn học sinh khô héo, thiếu cảm xúc vànhững rung động chân thành Học sinh ngày càng trở nên cộc cằn, ăn nói tục tĩu,ứng xử thiếu lịch sự, thường vô lễ với thầy cô và người lớn Việc ít đọc sáchkhiến học sinh không biết cảm thông, chia sẻ hay yêu thương; không biết tựkiềm chế bản thân làm nảy sinh nhiều các vụ bạo lực xảy ra trong học đường

Để khắc phục những tồn tại, yếu kém về việc văn hóa đọc trong nhàtrường, tôi đã sử dụng đồng bộ các giải pháp sau đây

3 Các giải pháp xây dựng thói quen và rèn luyện kỹ năng đọc sách cho học sinh Tiểu học.

3.1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cán

bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và toàn xã hội về tác dụng, ýnghĩa của việc đọc sách; nêu gương những điển hình tiên tiến của các tập thể, cánhân thành đạt nhờ đọc nhiều

3.1.1 Đẩy mạnh công tác tuyên truyền nhằm nâng cao nhận thức của cán

bộ quản lý, giáo viên, học sinh, cha mẹ học sinh và toàn xã hội về tác dụng, ýnghĩa của việc đọc

Mục đích của việc tuyên truyền là giúp họ nhận thấy rõ vai trò và tầm quan trọng của việc đọc sách Từ đó, tạo được sự đồng thuận và sự phối hợp chặt chẽ trong công tác xây dựng và rèn luyện thói quen đọc sách cho học sinh

Nội dung của công tác tuyên truyền tập trung vào những văn bản chỉ đạocủa Đảng, Chính phủ, ngành Giáo dục và Đào tạo về việc phát triển văn hóa đọccho học sinh; lợi ích của việc đọc sách; thành tựu của những nước có văn hóađọc tốt

Hình thức tuyên truyền chủ yếu là lồng ghép trong các hội nghị của chamẹ học sinh, của nhà trường, của cơ quan chuyên môn cấp trên, của chính quyềnđịa phương bàn về công tác giáo dục Bên cạnh đó, tổ chức một số hoạt động vềchuyên đề xây dựng văn hóa đọc như: Chuyên đề; thi trưng bày, giới thiệu sách;thi kể chuyện, đóng kịch;

Hình ảnh buổi chuyên đề “Hướng dẫn học sinh phương pháp đọc

sách và viết cảm nhâṇsau khi đọc sách” cho toàn thể

Với Chủ tịch Hồ Chí Minh, sách báo chính là người bạn đường tri kỷ Từkhi còn nhỏ, Bác đã ham đọc sách, chỉ cần có thời gian là Người tìm đến sách để

mở mang kiến thức, tìm hiểu thế giới Đặc biệt, trong quá trình hoạt động cáchmạng, Bác là tấm gương sáng về tự học với những nỗ lực phi thường Trongnhững năm bôn ba nước ngoài tìm đường cứu nước, dù phải làm những việc vấtvả để kiếm sống, nhưng Bác luôn dành thời gian cho đọc sách và tự học Báccho rằng, đọc sách phải có phương pháp mới hiệu quả

Nhân kỷ niệm lần thứ 3 Ngày Sách Việt Nam (21/4), Nhà sách Tân Việt và NXB Thông tin và Truyền thông đã liên kết cho ra mắt cuốn “Những tấm gươngham đọc sách và tự học thời đại Hồ Chí Minh”

Tác giả viết về 6 nhân vật lỗi lạc gồm: Đại tướng Võ Nguyên Giáp và các

GS Tạ Quang Bửu, Trần Đại Nghĩa, Đào Duy Anh, Tôn Thất Tùng và HoàngTụy Đây là những trí thức tiêu biểu cho những lĩnh vực khoa học khác nhau củaViệt Nam và đều đã được nhận Giải thưởng Hồ Chí Minh cho những công trìnhkhoa học có giá trị đóng góp cho đất nước

Những năm qua, học sinh Trường Tiểu học Minh Sơn đã không ngừng phấnđấu vươn lên học tập, rèn luyện, trau dồi phẩm chất đạo đức để trở thành conngoan, trò giỏi, xứng đáng với danh hiệu cháu ngoan Bác Hồ Tiêu biểu trong

vườn hoa tươi thắm ấy có em Lê Yến Nhi, học sinh lớp 4A, đạt giải nhì tại Liênhoan Kể chuyêṇvà Tiếng hát bâc ̣Tiểu học cấp huyêṇ.

Hình ảnh và giấy khen của em Lê Yến Nhi Tại Liên hoan Kể chuyêṇvà Tiếng hát bâc ̣Tiểu học cấp huyêṇ.

3.2 Xây dựng tủ sách, tự quản tủ sách lớp học

3.2.1 Xây dựng tủ sách lớp học

Xuất phát từ những nguyên nhân: gia đình chưa quan tâm đến việc tạodựng thói quen đọc sách và cách đọc sách cho học sinh; học sinh thiếu thời gianđọc sách; sách chưa hấp dẫn được học sinh, tôi đã tìm các biện pháp khắc phụcnhững hạn chế đó, tạo mọi điều kiện để học sinh có thể đọc sách thuận lợi Bêncạnh việc tuyên truyền nâng cao nhận thức, tìm nguồn kinh phí để mua sách, lựachọn sách phù hợp, hấp dẫn học sinh, xây dựng quỹ thời gian cho học sinh đọcsách ở trường, tôi đã tập trung xây dựng trong mỗi lớp một tủ sách

Thực tế cho thấy, mặc dù thư viện nhà trường luôn được quan tâm đầu tưsong hiệu quả mà nó mang lại không được như mong muốn Việc khai thác hiệuquả thư viện của nhà trường có một số bất cập nảy sinh đó là:

+ Thư viện chỉ mở cửa vào giờ hành chính mà thời gian này học sinh phảihọc tập trên lớp

+ Việc quản lý mượn trả sách, quản lý người đọc chưa thuận tiện

Mô hình tủ sách lớp học sẽ giúp khắc phục được những bất cập nêu trên.Các em có thể tiết kiệm và tranh thủ mọi thời gian để đọc sách, được đọc sáchphù hợp với lứa tuổi, được các thầy cô giáo chủ nhiệm trực tiếp hướng dẫn đọc

Một số lưu ý khi xây dựng tủ sách lớp học:

+ Tủ sách phải đảm bảo an toàn, thẩm mĩ và thuận tiện Vật liệu xây dựng

tủ sách nên bằng gỗ (không nên làm bằng kính vì dễ gây tai nạn cho trẻ nhỏ) Thiết kế tủ cần linh hoạt, có thể là những giá sách nghệ thuật, sơn màu sắc vui nhộn, kích thích thị giác của học sinh Tủ không nên có cửa, có khóa, độ cao phù hợp với từng lứa tuổi để tạo sự thuận tiện và an toàn cho học sinh khi sử dụng

+ Mỗi tủ sách phải có danh mục sách để học sinh dễ lựa chọn, nên cónhững khẩu hiệu ngắn gọn để kêu gọi, khuyến khích học sinh đọc sách Phải có

sổ ghi chép mượn trả và quản lý tài liệu thư viện

3.2.2 Tự quản tủ sách lớp học và việc đọc sách

Thư viện lớp học do chính các em làm chủ, tự các em quản lý và tổ chứccác hoạt động, giáo viên chỉ đóng vai trò tham mưu, hướng dẫn Các em trongban Thư viện phải biết tổ chức cho các bạn đọc sách vào giờ quy định của nhà

trường, hướng dẫn các bạn viết cảm nhận sau khi đọc xong một cuốn sách, tổchức giới thiệu sách và đề nghị cô giáo khen thưởng các bạn chăm chỉ đọc vàogiờ sinh hoạt cuối tuần, quản lý mượn trả sách của các bạn mang về nhà, hướngdẫn và nhắc nhở các bạn trong lớp sắp xếp sách gọn gàng sau khi đọc, ….

3.3 Tạo nguồn sách phong phú, phù hợp với từng lứa tuổi, đảm bảo tính giáodục

Để tạo nguồn sách cho học sinh, tôi đã sử dụng một số hình thức: kêu gọiphụ huynh học sinh của các lớp góp sách, góp tiền, góp công tự làm tủ sách chocon em mình; kêu gọi các em học sinh cũ của trường tặng sách về trường cũ;kêu gọi các nhà hảo tâm, các doanh nghiệp, các tổ chức chính trị, xã hội, cácthầy cô giáo tài trợ Phát động cho các Chi Đội, các Sao Nhi đồng tổ chức phongtrào quyên góp sách với phương châm: “Góp một cuốn sách để được đọc nhiềucuốn sách’’ để huy đông ̣ thêm nguồn sách cho thư viêṇnhà trường, thư viện cáclớp Phong trào được tổ chức 2 đợt / năm học Đợt I: vào tháng 11, học sinh góptruyêṇtranh; sách tham khảo Đợt II: vào cuối tháng 5, học sinh góp sách giáokhoa cũ

Sách được các thầy cô giáo phân loại theo độ tuổi, theo chủ đề (sách văn học, sách lịch sử, sách khoa học, truyện cổ tích, sách danh nhân, sách kĩ năng,

….) và kiểm duyệt Căn cứ kiểm duyệt sách cho học sinh đó là: xuất bản hợppháp (nhà xuất bản đã kiểm duyệt); sách dành cho lứa tuổi thiếu niên, nhi đồng;sách giáo viên đã đọc, phản hồi sách của độc giả trên Internet, danh mục sáchhay dành cho thiếu nhi do một đọc giả bình chọn, …Như vậy, sách đưa về các tủsách lớp học là những sách phù hợp với từng độ tuổi học sinh và có đủ cácchủng loại

Bên cạnh đó, mỗi chiều thứ hai hàng tuần, ban thư viện của các lớp xuốngthư viện của nhà trường mượn sách về tủ lớp cho các bạn đọc Ngoài ra, sau mỗimột học kỳ, tôi cho các tủ sách trong khối mượn, đổi sách cho nhau (những cuốn

mà lớp chưa có)

3.4 Tăng cường các hoạt động hướng dẫn đọc và khuyến đọc

3.4.1 Tổ chức giới thiệu sách vào buổi sinh hoạt tập thể đầu tuần, sinh hoạt lớp

Tuyên truyền giới thiệu sách, báo trong nhà trường là việc làm rất cần

thiết, chiếm vị trí quan trọng trong công tác thư viện Để việc tuyên truyền sáchđược nhân rộng Trường Tiểu học Minh Sơn đã làm như sau:

Giới thiêụsách lồng ghép trong các buổi sinh hoạt 15phút đầu giờ: Đôịcờ

đỏ sẽ có trách nhiêṃ tuyên truyền, giới thiêụsách cho lớp mà mình được phâncông theo dõi, hướng dẫn sinh hoạt 15 phút đầu giờ

Giới thiêụsách lồng ghép trong các tiết HĐNGLL, các tiết sinh hoạt lớp:Giáo viên chủ nhiêṃ phối hợp với cán bô ̣Thiết bị Thư viêṇlên lịch giới thiêụsách cho học sinh trên lớp Ở khối 1, đầu năm học do các em chưa biết đọc nêngiáo viên chủ nhiệm sẽ đọc và kể cho các em nghe những câu chuyện hay trongtiết kể chuyện, trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ hoặc trong những buổi sinh hoạtngoại khóa Cách thức này giúp các em thích thú với việc đọc sách hơn mặc dùcác em chưa đọc được, các em có thể mượn những cuốn sách nhỏ để xem tranh,xem hình, Dần dần qua đó các em hứng thú với việc đọc sách hơn