SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI HỌC TỐT MÔN VĂN HỌC TẠI TRƯỜNG MÂM NON THÀNH VÂN..
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ MẪU GIÁO 5-6 TUỔI HỌC
TỐT MÔN VĂN HỌC TẠI TRƯỜNG MÂM NON THÀNH VÂN
Trang 22.2.1 Thực trạng của trường mầm non Thành Vân 3
2.2.2 Kết quả khảo sát trẻ học văn học của lớp MG lớn D đầu năm 5
2.3.1 Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm 6
2.3.2 Khơi nguồn cảm hứng, lan tỏa đam mê văn học 12
2.3.3 Xây dựng nề nếp lớp học, phát huy tính tích cực chủ động 14
sáng tạo
2.3.4 Học văn học mọi lúc mọi nơi, thông qua môn học khác 15
Trang 31 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài:
Ngày nay, chúng ta được sống trong hòa bình, tự do là sự đánh đổi biết bao máu
và nước mắt của các anh hùng dân tộc trong hai cuộc kháng chiến trường kỳ Cónhững người đã để lại một phần da thịt của mình, nhưng có những người đã vĩnh viễnnằm lại trong lòng đất mẹ Để hôm nay, chúng ta là những chiến sĩ của thời bình viếttiếp trang sử hào hùng của dân tộc, hát mãi bản hùng ca tráng lệ trên một phương diệnmới Đó là, đưa đất nước tiến lên Chủ Nghĩa xã hội, dần hòa nhập vào nền kinh tếtoàn cầu, sánh vai với các cường quốc năm châu theo mong mòi của Bác
Để làm được điều đó, Đảng và nhà nước ta xác định: trước hết phải mở mangdân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, chăm lo cho sự nghiệp giáo dục Cần cónhững người thầy giáo, cô giáo tài đức vẹn toàn để đào tạo ra thế hệ học trò vừa hồngvừa chuyên, đáp ứng được yêu cầu đổi mới của đất nước trong thời đại mới Các thầygiáo, cô giáo phải thực sự gương mẫu, nhất là đối với trẻ nhỏ Vì vậy, Đảng và Nhànước nhận định giáo dục là Quốc sách hàng đầu, phải được ưu tiên phát triển Và trênthực tế nền giáo dục nước nhà rất được chú trọng quan tâm, đặc biệt là bậc học mầmnon, bởi đây là bậc học vô cùng quan trọng đặt nền móng đầu tiên trong việc hìnhthành và phát triển nhân cách con người Là bậc học mà các cô giáo không chỉ đơnthuần là truyền đạt kiến thức cho trẻ mà phải thực sự yêu thương trẻ, coi trẻ như con
để uốn nắn, dỗ giành, bởi các em là những tờ giấy trắng chờ khoác lên mình nhữngtác phẩm nghệ thuật chân chính Thiện, ác đều do bàn tay nhào nặn của những nghệnhân tâm huyết đại diện cho một nền giáo dục tiên tiến
Nhận định được tầm quan trọng của người thầy đối với sự nghiệp giáo dục nhưvậy nên bản thân tôi luôn ý thức nỗ lực phấn đấu học tập, rèn luyện nhằm trang bị chomình vốn hiểu biết nhất định, để làm sao truyền thụ kiến thức đến trẻ một cách cóhiệu quả cao nhất Làm sao để trẻ tiếp thu vốn kinh nghiệm sống một cách thoải máikhông bị gò ép mà hoàn toàn dựa trên khả năng và thế mạnh của từng trẻ Trẻ đượcsống trong thế giới của riêng mình bằng trí tưởng tượng phong phú, trong sáng Trẻ
có tâm hồn hướng thiện, trân trọng tình cảm gia đình, đồng cảm với những số phậnkém may mắn, những mảnh đời bất hạnh
Điều đó chỉ có thể tìm thấy trong những tác phẩm văn học những câu truyện cổ tích,bài thơ, ca dao, đồng dao, tục ngữ Thông qua những câu truyện cổ tích với những cáikết có hậu (người hiền lành, thật thà chăm chỉ sẽ được sống hạnh phúc, kẻ độc ác sẽ
bị trừng trị) giúp trẻ có cái nhìn lương thiện, trẻ ngây thơ nghĩ rằng; nếu mình ngoanngoãn sẽ được gặp bà tiên, ông bụt Mặt khác vốn từ của trẻ được mở rộng thông qua
Trang 4việc đọc thơ, ca dao, đồng dao, trẻ được làm quen với văn học nhưng không có cảmgiác mình đang phải học.
Vì vậy, “Làm quen với văn học” là một trong những môn học không thể thiếutrong chương trình học của trẻ mầm non, bởi giá trị nhân văn mà nó mang lại, tácđộng lên tâm hồn của một đứa trẻ, góp phần hình thành và hoàn thiện nhân cách củatrẻ Những cánh cò, những phép màu thần tiên sẽ hòa quện trong tâm hồn trẻ thơ vàcùng trẻ lớn dậy hướng tới một tương lại tươi sáng, cái thiện sẽ thắng cái ác Nhưnglàm thế nào để đưa trẻ đến với văn học một cách thoải mái, hiệu quả, giúp tâm hồn trẻbay bổng, rung động trước những bài thơ, những áng văn hay, khai thác tối đa những
vẻ đẹp về con người và thiên nhiên trong các tác phẩm văn học, đó luôn là điều tôi
trăn trở và thôi thúc tôi mạnh dạn chọn đề tài “ Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi học tốt môn văn học tại trường mầm non Thành Vân”.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
“ Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi học tốt môn văn học tại trườngmầm non Thành Vân” là đề tài mà tôi đã chọn để viết sáng kiến nhằm mục đích pháttriển ngôn ngữ, vốn từ cho trẻ , giúp trẻ bước đầu tiếp cận với kho tàng văn hóa, nuôidưỡng tâm hồn trẻ, giúp trẻ có cái nhìn tích cực về cuộc sống
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Đề tài nghiên cứu mà tôi đã chọn giúp đáp ứng nhu cầu học tốt môn văn học cho trẻ 5 – 6 tuổi của trường mầm non Thành Vân
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong đề tài, tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu lí luận: Bản thân tôi phải tìm hiểu, nghiên cứu một số tài liệu có liên quan đến đề tài để đưa ra những luận điểm chính xác, hợp lí
- Phương pháp kiểm tra thực tiễn: Sau khi nghiên cứu tài liệu, tôi phải kiểm tra xemnhững luận điểm mà mình đưa ra có phù hợp với điều kiện thực tế của trường, của địaphương hay không? Phù hợp với lứa tuổi của trẻ không để áp dụng có hiệu quả
- Phương pháp nghiên cứa thực tế: Đối với lớp MG lớn D do tôi phụ trách, mức độtiếp thu của mỗi trẻ khác nhau, nên tôi phải nghiên cứu tâm lí từng trẻ để áp dụngcách truyền đạt khác nhau với mỗi trẻ
- Phương pháp điều tra, phân tích, tổng hợp: Sau khi nghiên cứu, phân tích, tôi tổng hợp theo số liệu cụ thể để theo dõi và tiến hành hoàn thiện đề tài nghiên cứu
2 Nội dung nghiên cứu
2.1 Cơ sở lí luận:
Trang 5Trong cuộc sống của chúng ta, nếu như âm nhạc là món ăn tinh thần không thểthiếu thì văn học được coi là một kho báu về văn hóa, tri thức vô cùng quý báu vàquan trọng trong đời sống tinh thần của con người Văn học tái hiện cuộc sống bình
dị, đúc kết kinh nghiệm sống, những bài học quý giá, lưu lại bảng vàng các anh hùngdân tộc, các vĩ nhân thế giới Ghi lại những tinh hoa của đất nước bốn nghìn năm vănhiến, nhắc nhở ngàn đời con cháu tự hào về đất nước Việt Nam nhỏ bé nhưng anhdũng, kiên cường, sẵn sàng chiến đấu chống lại các nước đế quốc hùng mạnh, các thếlực thù địch để bảo vệ chủ quyền đất nước
Đối với trẻ nhỏ, văn học là thế giới cổ tích mà ở đó có bà Tiên, cô Tấm, dì ghẻ,
có chú cuội, chị Hằng những nhân vật rất gần gũi với trẻ đại diện cho người tốt, kẻxấu Trong con mắt ngây thơ, thánh thiện của trẻ thì người hiền lành tốt bụng sẽ gặpmay mắn, được mọi người yêu mến còn kể độc ác xấu xa sẽ bị trừng trị Từ đó, trẻ sẽhọc tập được nhiều đức tính tốt, giúp cho tâm hồn trẻ trong sáng bay bổng, thỏa sức
mơ ước được bay vào thế giới thần tiên trên đôi cánh thiên thần trắng muốt, hay đượccầm trên tay đôi đũa thần để thỏa sức phù phép mang lại hạnh phúc cho muôn người.Nhờ đó trí tưởng tượng của trẻ phong phú, đa dạng, phù hợp với nghiên cứu của cácnhà khoa học nghiên cứu về tâm sinh lí trẻ em(1), đó là: trẻ em phải phát triển cảmgiác trước đến âm thanh và cuối cùng là hình ảnh Điều đó có nghĩa là: khi trẻ đượcsinh ra, điều đầu tiên trẻ cảm nhận được là hơi ấm của người mẹ, những cái ôm, nụhôn âu yếm, cái nắm tay nhè nhẹ sẽ làm cho trẻ có cảm giác ấm áp, gần gũi và antoàn, trẻ cảm nhận được tình yêu thương gia đình Tiếp đến trẻ được nghe những câuhát ru ngọt ngào bên nôi nuôi dưỡng tâm hồn và cùng trẻ lớn dậy Để rồi khi bập bẹnhững câu nói đầu tiên và được quan sát những hình ảnh sinh động về các nhân vậttrong truyện cổ tích, trẻ như cảm nhận được sự thân quen, gần gũi như đã gặp từ rấtlâu
Do vậy, văn học đến với trẻ một cách tự nhiên mà sâu sắc, không bị gò ép Từ đó,việc đưa văn học vào chương trình giáo dục mầm non là vô cùng quan trọng và phùhợp, giúp nuôi dưỡng tâm hồn trẻ, giúp trẻ có những hiểu biết ban đầu về cuộc sống,phát triển vốn từ cho trẻ, phát huy khả năng sáng tạo, trí tưởng tượng phong phú Gópphần hình thành và hoàn thiện nhân cách cho trẻ Trẻ biết yêu cái đẹp, yêu quý giađình, người thân, yêu quê hương đất nước, tự tin bước vào đời với hành trang mangtheo là cánh cò trong câu ca dao chở nặng tình yêu thương của bà, của mẹ và cả giađình
2.2 Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
2.2.1 Thực trạng của trường mầm non Thành Vân
Trang 6Năm học 2017 - 2018, theo sự phân công của Ban Giám Hiệu nhà trường, tôiđược phân công làm công tác chủ nhiệm lớp Mẫu giáo Lớn D Trong quá trình thựchiện nhiệm vụ, tôi thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
* Thuận lợi:
- Phòng Giáo dục và Đào tạo Thạch Thành, Đảng uỷ, UBND xã Thành Vân và cácban ngành đoàn thể trong xã rất quan tâm chăm lo phát triển giáo dục Mầm non Đầu
tư sửa chữa CSVC phục vụ cho công tác dạy và học, kịp thời đôn đốc, chỉ đạo
- Trường mầm non Thành Vân nằm ở trung tâm của xã với đường bê tông hoá liên thôn thuận lợi cho việc đưa, đón trả trẻ và công tác giảng dạy của giáo viên
- Nhà trường đầu tư xây dựng vườn cổ tích, vẽ trang trí tường với nhưng hình ảnh ngộnghĩnh đẹp mắt rất hấp dẫn trẻ, giúp trẻ thích đi học, yêu thích văn học, tạo khônggian hoạt động sáng tạo cho trẻ, làm tiền đề để trẻ học tốt môn văn học và các hoạtđộng khác
- Đội ngũ CBGV, NV của nhà trường có trình độ chuyên môn vững vàng, nhiệt tình,sáng tạo trong tổ chức các hoạt động và có nhiều kinh nghiệm trong chăm sóc, giáodục trẻ, có tâm huyết với nghề, sẵn sàng vượt mọi khó khăn hoàn thành tốt nhiệm vụđược giao
- Giáo viên được tiếp thu đầy đủ các chuyên đề của Huyện mở
- Trường thực hiện mô hình bán trú có khu trung tâm với các nhóm lớp phân theo độ tuổi nên thuận tiện cho việc giảng dạy và chăm sóc
- Số trẻ ăn bán trú tại trường là 100%
- Đồ dùng giảng dạy và học tập khá đầy đủ: sách, vở, bút chì, tranh chủ đề, bộ tranh hướng dẫn, bộ tranh minh họa thơ, truyện, sân khấu…
- Các bậc phụ huynh rất quan tâm đến con mình nên đã đóng góp mua thêm nhiều đồdùng, đồ chơi, ủng hộ nhà trường trong hội thi “ Xây dựng môi trường giáo dục lấytrẻ làm trung tâm”
- Ban giám hiệu nhiệt tình năng động luôn chú ý đến phần chất lượng, chỉ đạo giáo viên thực hiện đầy đủ và đúng theo chương trình
- Bản thân tôi đã đứng lớp 13 năm, cũng đã tích lũy được phần nào kinh nghiệm giảngdạy, nhiệt tình, yêu trẻ
- Đối với lớp tôi phụ trách 100% các cháu đã học ở lớp mẫu giáo bé và nhỡ
- Đa số trẻ tiếp thu bài nhanh, tích cực tham gia vào các hoạt động trong ngày cùng côgiáo Trẻ đến lớp ăn mặc gọn gàng, sạch sẽ, có thói quen nề nếp tốt và biết ứng xửvăn minh nơi công cộng
* Khó khăn:
Trang 7Bên cạnh những thuận lợi, trường cũng còn tồn tại không ít những khó khăn sau:
- Giáo viên còn thiếu so với định biên, nhiều giáo viên phải đứng lớp một mình gây nhiều bất cập trong việc giảng dạy
- Đồ dùng phục vụ các môn học chưa thật đầy đủ về chủng loại Đối với hoạt độngcho trẻ làm quen với văn học còn thiếu các con rối tay, sa bàn, quần áo hóa trang nhânvật
- Tuy cùng độ tuổi nhưng nhận thức của trẻ có sự chênh lệch rõ rệt về nhận thức, một
số trẻ quá hiếu động còn một số trẻ lại quá nhút nhát, chưa chủ động mạnh dạn, tự tintrong học tập
- Trình độ dân trí tuy cao nhưng chưa đồng đều, nhiều gia đình vẫn chưa thực sự quantâm đến con em mình, nhiều bậc phụ huynh chưa thấy được tầm quan trọng của bậchọc này Do vậy, việc phối hợp chăm sóc giáo dục giữa gia đình và nhà trường cònhạn chế chưa đáp ứng được yêu cầu đề ra về chất lượng học tập, sức khoẻ
2.2.2 Sau khi tiến hành điều tra khảo sát trẻ học môn văn học lớp mẫu giáo lớn
D (5-6 tuổi) đầu năm học, tôi thu được kết quả như sau:
Số trẻ Kỹ năng nghe, kể chuyện, Kỹ năng đàm thoại, đóng Sự hứng thú
- Trẻ có kỹ - Trẻ có kỹ năngnăng nghe, đọc 24=75% đàm thoại, đóng 20=63%
70%
kể chuyện chưa 8=25% dạn tham gia đàm 12=37%
tốt, chưa diễm thoại, đóng kịchcảm
Qua khảo sát, kết quả hoạt động chưa cao, chưa đáp ứng được yêu cầu của mônhọc, của chương trình đề ra Là một giáo viên chủ nhiệm lớp, kết quả trên luôn làm tôitrăn trở mong muốn tìm ra một số biện pháp, phương pháp tốt nhất phù hợp tâm sinh
lí của lứa tuổi mầm Non và đạt được kết quả như mong đợi ở lứa tuổi trẻ Giúp trẻhứng thú, tích cực khám phá và yêu thích môn văn học đáp ứng được yêu cầu củachương trình chăm sóc giáo dục mầm non trong giai đoạn hiện nay Làm sao để trẻbước vào giờ học một cách thoải mái, nhẹ nhàng đáp ứng phương trâm: lấy trẻ làmtrung tâm, giúp trẻ “Chơi mà học”, “Học bằng chơi” đạt kết quả cao hơn Do đó, bảnthân tôi đã tìm tòi, nghiên cứu tài liệu về tâm sinh lí của trẻ và một số tài liệu khác có
Trang 8liên quan để mạnh dạn đưa ra các giải pháp giúp trẻ học tốt môn văn học tại lớp mình phụ trách có hiệu quả nhất.
2.3 Các giải pháp thực hiện:
Đối với trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi, các biểu tượng về cuộc sống xung quanh đượchình thành khá đầy đủ, vốn kinh nghiệm phong phú, tư duy của trẻ phát triển mạnh.Trẻ ghi nhớ bằng hình ảnh Nên việc tìm ra các biện pháp thực hiện giúp trẻ tiếp thunhanh, đạt kết quả mong đợi đòi hỏi giáo viên phải có chuyên môn, yêu thơ ca và hiểu
rõ đặc điểm tâm sinh lí của trẻ để đưa văn học đến với trẻ một cách có hiệu quả nhất.Với tôi, sau khi khảo sát trẻ và nghiên cứu, tìm hiểu tài liệu, tôi đã mạnh dạn lựa chọncác biện pháp thực hiện như sau:
2.3.1 Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.
Sau khi học tập chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo duc lấy trẻ làm trung tâm”
do huyện mở, bản thân tôi thấy đây là một chuyên đề rất bổ ích với những nét mớimang lại nhiều lợi ích cho người học Nó giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu vui chơi và họctập, phát huy tối đa khả năng, thế mạnh và nhu cầu của từng trẻ Giáo viên không phảiquá ôm đồm về kiến thức mà chủ yếu sáng tạo xây dựng một môi trường sư phạmthân thiện, gần gũi trẻ, làm sao để trẻ được và phát huy hết khả năng vốn có Trênthực tế, có nhiều cách phân loại môi trường giáo dục, nhưng đúc kết lại thì môitrường giáo dục trong trường mầm non được phân chia thành hai môi trường chính:môi trường vật chất và môi trường xã hội(2) Môi trường vật chất tạo những cơ hội tốt
để trẻ hoạt động và phát triển toàn diện về mặt thể chất, trí tuệ, thẩm mĩ, đạo đức, xãhội Còn môi trường xã hội nhằm giúp trẻ thỏa mãn nhu cầu giao tiếp, tìm hiểu cácmối quan hệ, cách xưng hô với những người xung quanh, tạo tâm lí thoải mái, tìnhcảm cho trẻ khi tiếp nhận việc học
Hai môi trường này luôn phát triển song song và hỗ trợ cho nhau, cung ứng điềukiện cần thiết để kích thích và phục vụ trẻ hoạt động một cách tích cực, chăm sóc trẻtốt Thông qua đó, nhân cách của trẻ sẽ được phát triển tốt và thuận lợi Với việc xâydựng môi trường giáo dục giúp trẻ học tốt môn văn học, tôi đã tiến hành như sau:
* Môi trường vật chất:
Theo quan điểm của các nhà giáo dục thì việc xây dựng một môi trường sạch sẽ,
an toàn, có sự bố trí khu vực chơi và học trong lớp, ngoài trời phù hợp có ý nghĩa tolớn không chỉ đối với sự phát triển thể chất của trẻ mà còn thỏa mãn nhu cầu nhậnthức, mở rộng vốn hiểu biết của trẻ, kích thích trẻ hoạt động tích cực, sáng tạo Môitrường giáo dục phù hợp là phương tiện, là điều kiện giúp giáo viên hoàn thiện sựphát triển của từng trẻ theo từng giai đoạn, từng độ tuổi Từ đó, giúp các bậc phụhuynh có cái nhìn tích cực, thân thiện hơn và có niềm tin vào một môi trường giáo
Trang 9dục lành mạnh, đặt niềm tin vào sự nghiệp trồng người, cùng chung tay từng bướchoàn thiện và phát triển nhân cách cho trẻ theo phương châm “ Học bằng chơi, chơi
mà học”(3)
Trẻ đến trường phải được hoạt động, học tập và vui chơi phát huy tối đa tính chủđộng sáng tạo của trẻ Vì vậy, phía bên trái ngoài lớp học, tôi đã tham mưa với BanGiám Hiệu nhà trường khi sắp đặt, bố trí đồ chơi, sân chơi cho trẻ Các đồ chơi ngoàitrời được đặt gần lớp học thuận tiện cho việc đi lại, đảm bảo tính khoa học và an toànđối với trẻ Các đồ chơi có tính liên hoàn, liên kết giữa các vận động bò, chui, trèo,giúp trẻ phát triển cơ bàn tay, bàn chân, cơ thể khỏe mạnh, tinh thần sảng khoái Phíadưới trồng cỏ xanh tạo không gian sạch sẽ, thoáng mát, trẻ dễ hoạt động, cô dễ quansát, an toàn đối với trẻ
Phía bên trái là vườn cổ tích với nhiều loại hoa được trồng đan xen và nổi bật làhình ảnh nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, các nhân vật cổ tích ngộ nghĩnh đáng yêuđưa trẻ đến gần với thế giới cổ tích đầy màu sắc, trẻ yêu thích các nhân vật trongchuyện Trẻ cảm nhận được thế giới cổ tích rất gần gũi, các nhân vật như có thật, từ
đó giúp trẻ mở rộng vốn hiểu biết, kích thích trẻ khám phá, yêu văn học Hay với hìnhảnh dân giã, mộc mạc của ngôi nhà nhỏ xinh xắn, nơi có cô Tấm hiền dịu, nết na đangcầm trên tay bát cơm với lời gọi ngọt ngào, trìu mến: “Bống bống bang bang, lên ăncơm vàng, cơm bạc nhà ta, chớ ăn cơm hẩm, cháo hoa nhà người”(4) Có thể nhữngcâu truyện cổ tích mà cô đã kể trẻ chưa nhớ hết nội dung, nhưng khi đến với vườn cổtích, đến với thế giới của riêng mình, trẻ sẽ phần nào sâu chuỗi được nội dung câutruyện và nhớ lại các tình tiết trong truyện một cách sâu sắc, lô gic, tư duy của trẻđược bồi đắp phong phú hơn Do đó, tôi luôn cố gắng tận dụng và khai thác triệt đểkhuôn viên của vườn cổ tích, tạo cho trẻ không gian học thông qua chơi một cáchthoải mái, tự do trong khuôn khổ nhất định theo kế hoạch của cô
Ví dụ: Trong giờ hoạt động ngoài trời, tôi có thể tập trung trẻ lại nhà cô Tấm, chotrẻ chơi và hỏi trẻ những câu hỏi đơn giản như: Các con có biết đây là hình ảnh của aikhông? Có trong câu truyện gì? Tay cô Tấm đang cầm cái gì? Để làm gì? Nói đến côTấm là các con nghĩ đến người như thế nào? Sau đó, tôi cùng trẻ đọc lại lời của côTấm gọi cá bống giúp trẻ phát triển vốn từ, cũng là tạo cho nội dung câu truyện Tiếpđến, tôi hoàn thiện các câu trả lời của trẻ, hướng trẻ vào hình ảnh một con ngườilương thiện được mọi người yêu mến Từ đó, giúp trẻ hiểu hơn về câu truyện “TấmCám”, yêu nhân vật, bước đầu hình thành cho trẻ biểu tượng về người tốt Trẻ mongmuốn được mọi người yêu mến như cô Tấm, cố gắng làm nhiều việc tốt, trở thànhmột đứa trẻ ngoan Nhờ đó, trẻ sẽ có những việc làm phù hợp với suy nghĩ của trẻđồng thời cho chúng ta thấy được giá trị nhân văn to lớn mà văn học mang lại cho trẻ
Trang 10Hình ảnh minh họa thăm quan nhà cô Tấm
Ví dụ: Với hình ảnh nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn, thay vì đặt các câu hỏi vớitrẻ thì tôi lại cho trẻ chọn nhân vật mà trẻ thích, cùng tạo dáng với các chú lùn Trẻ sẽlựa chọn xem mình hợp với tính cách của chú lùn nào như: hắt xì, cau có, điềm đạm,xấu hổ, hậu đậu, thông minh, mọt sách Tạo cho trẻ cảm giác vui tươi, gần gũi vớicác nhân vật cổ tích, thông qua đó giáo dục trẻ biết quý trọng tình bạn Bởi tình bạn làthứ quý giá nhất và nhờ có tình bạn của bảy chú lùn đã giúp Bạch Tuyết vượt quanhững thời điểm khó khăn nhất đóng vai trò rất lớn trong việc cứu sống Bạch tuyết
Hình ảnh trẻ cùng vui chơi với nàng Bạch Tuyết và bảy chú lùn
Thông qua tình bạn của nàng Bạch tuyết và bảy chú lùn, cô giáo dục trẻ biết trântrọng, yêu quý bạn bè mà mình đang có, biết đoàn kết, giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn.Hay rộng hơn là lòng dũng cảm, sự bình tĩnh sử lí mọi rắc rối, không nản lòng và luôn
hi vọng vào cuộc sống tươi đẹp Đặc biệt là trong tình hình hiện nay, trẻ em đang là
Trang 11đối tượng nhắm đến của bọn buôn người vô nhân tính, thì việc giáo dục trẻ không ăn
đồ ăn của người lạ, không nghe lời dụ dỗ của người lạ và kiểm tra kỹ đồ ăn trước khi
an là điều vô cùng cần thiết Nó không chỉ giúp trẻ tránh được những mối nguy hiểm
mà còn trang bị cho trẻ kỹ năng sử lí tình huống khi gặp nạn Điều mà bậc cha mẹ nàocũng lo lắng dạy trẻ, nhưng nó lại được trẻ ghi nhớ rất nhanh chỉ bằng một hình ảnhtrong câu truyện qua sự dẫn dắt của cô giáo: (nàng Bạch Tuyết thật thà đã ăn quả táođộc của mụ gì ghẻ khi đóng giả là một bà lão mà không một chút nghi ngờ) Từ đó,cho chúng ta thấy văn học có sức ảnh hưởng rất lớn đến đời sống tinh thần của trẻ Và
để thế giới cổ tích đến với trẻ một cách nhẹ nhàng đầy phấn khích, trẻ học mà nhưchơi, thoải mái lĩnh hội kiến thức thì bên cạnh việc cô giáo phải biết chọn nội dungđảm bảo tính mục đích và phù hợp với độ tuổi, đòi hỏi giáo viên phải nghiên cứu làm
đồ dùng, đồ chơi, tạo không gian thoáng đãng, sạch sẽ, thích hợp với nội dung bàidạy Cô giáo phải thường xuyên chăm sóc vườn cổ tích, cắt tỉa cây hoa, tạo khônggian xanh, giúp trẻ được vui chơi và hít thở bầu không khí trong lành Để từ đây, thếgiới cổ tích luôn đồng hành cùng trẻ và là hành trang theo trẻ đi suốt cuộc đời
Ngoài việc tận dụng vườn cổ tích để giúp trẻ học tốt văn học thì tôi còn thực hiệntheo sự chỉ đạo của Ban giám hiệu, cùng đồng nghiệp xây dựng góc thư viện Tại đây,tôi trang trí các hình ảnh đẹp mắt, sắp xếp khoa học các đồ dùng, học liệu của trẻ, tạobầu không khí thoải mái, mát mẻ, đủ ánh sáng Bước đầu cho trẻ làm quen với việcxem sách, giở sách: giở từ trang đầu, giở nhẹ nhàng từng trang không làm quăn mépsách Đối với trẻ mầm non, trẻ chưa biết đọc nhưng việc xem sách và quan sát cáchình ảnh nghộ nghĩnh, các nhân vật sinh động sẽ giúp trẻ có những ghi nhớ sâu hơn
và cách hình dung nội dung câu truyện khác nhau theo trí tưởng tượng của trẻ, giúptrẻ kể truyện theo tranh, trẻ thuộc truyện Có những trẻ nhìn ảnh mà đọc được cả mộtcâu truyện như đã biết chữ Nhờ đó, trẻ ghi nhớ câu truyện một cách tự nhiên, logic,giúp trẻ phát triển tư duy, trí tưởng tượng và sự sáng tạo, cũng từ đó cô có thể pháthiện những trẻ có biểu hiện vượt trội để bồi dưỡng, đồng thời có cách động viên, giúp
đỡ kịp thời những trẻ yếu kém Thông qua góc sách này, cô còn rèn cho trẻ tính cẩnthận, biết giữ gìn đồ dùng học tập, biết ngồi xem sách đúng tư thế tránh các dị tậtđáng tiếc cho trẻ như: cận thị, vẹo cột sống Bước đầu hình thành cho trẻ một số thóiquen, nề nếp tốt của học sinh tiểu học, giúp trẻ tự tin khi bước vào ngưỡng cửa củabậc học mới