SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁPHÒNG GD&ĐT CẨM THỦY SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG TIẾNG VIỆT CHO TRẺ DÂN TỘC THIỂU SỐ Ở LỚP MẪU GIÁO GHÉP
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT CẨM THỦY
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO GIÁO VIÊN XÂY DỰNG MÔI TRƯỜNG TIẾNG VIỆT CHO TRẺ DÂN TỘC THIỂU SỐ
Ở LỚP MẪU GIÁO GHÉP THÔN QUANG ÁO
TRƯỜNG MẦM NON CẨM QUÝ NĂM HỌC 2017 - 2018
Người thực hiện: Bùi Thị Hương Chức vụ: Phó hiệu trưởng
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Cẩm Quý SKKN thuộc lĩnh vực: Quản lý
THANH HOÁ NĂM 2018
MỤC LỤC
Trang 2NỘI DUNG TRANG
2.3.1 Biện pháp 1: Chỉ đạo giáo viên cách xây dựng thiết kế môi 6
trường tiếng việt.
2.3.2 Biện pháp 2: Tham mưu, phối hợp với địa phương và các tổ 8
chức đoàn thể về cơ sở vật chất
2.3.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo hướng dẫn xây dựng môi trường tiếng 9
Việt trong và ngoài lớp học tại lớp mẫu giáo ghép thôn Quang Áo.
2.3.4 Biện pháp 4: Chỉ đạo giáo viên hướng dẫn trẻ làm quen tiếng 11
Việt trong môi trường thiết kế:
2.3.6 Biện pháp 6: Đẩy mạnh công tác xã hội hoá giáo dục: 16
I MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Trang 3Nghị quyết số 29 Trung ương 8 khoá XI về “Đổi mới căn bản toàn diệngiáo dục đào tạo” Nghị quyết xác định mục tiêu “Tạo chuyển biến căn bản,mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơncông cuộc xây dựng, bảo vệ tổ Quốc và nhu cầu học tập của nhân dân”
Nghị Quyết cải cách giáo dục của Bộ chính trị đã nêu vì mục tiêu đào tạocủa giáo dục mầm non “ Giáo dục mầm non thu hút trẻ từ 2 tháng đến 6 tuổi, cónhiệm vụ chăm sóc, giáo dục và nuôi dưỡng các cháu nhằm tạo ra những mầmmống về thể chất và năng lực con người làm cho các cháu phát triển thuận lợi vềthể lực, tình cảm và trí tuệ chuẩn bị cho các cháu vào học phổ thông”
Như chúng ta đã biết, Hiện nay ngôn ngữ sử dụng trong hệ thống giáo dụcquốc dân của nước ta là tiếng Việt Vì vậy, việc tăng cường tiếng Việt cho trẻmầm non vùng dân tộc thiểu số có ý nghĩa vô cùng quan trọng, nhằm nâng caokhả năng sử dụng tiếng việt của trẻ, đảm bảo cho trẻ có kỹ năng cơ bản trongviệc sử dụng tiếng việt, để hoàn thành chương trình Giáo dục Mầm non, tạo tiền
đề cho việc học tập, lĩnh hội kiến thức của cấp học tiểu học, góp phần nâng caochất lượng giáo dục vùng dân tộc thiểu số
Trong môi trường hoạt động của trẻ mầm non mà cụ thể là môi trường tiếngviệt cho trẻ dân tộc thiểu số, đối tượng hoạt động của trẻ là những giá trị kinhnghiệm đựơc chọn lọc sư phạm mà trẻ cần được chiếm lĩnh các hình thức chuẩnmực như: Tri thức, kỹ năng, mẫu hành vi, cách ứng xử, (ngôn ngữ) tiêu chuẩnđạo đức Để làm cho các đối tượng hoạt động này được động cơ hóa Điều nàychỉ được thực hiện khi người lớn quan tâm đến việc tổ chức môi trường hoạtđộng của trẻ
Thiết kế và tổ chức tốt môi trường tiếng việt thì mới tạo cho trẻ không gian
và thời gian độc lập hành động, suy nghĩ phát triển các kỹ năng nhận thức, giaotiếp, cảm xúc, xã hội… Đồng thời giáo viên có cơ hội để thỏa mãn nhu cầu và sởthích học tiếng việt của trẻ, có nhiều thời gian quan sát trẻ, đánh giá kết quả pháttriển từ thông qua hoạt động với môi trường tiếng việt
Việc thiết kế môi trường tiếng việt cho trẻ hoạt động có tác dụng tốt đối với
sự phát triển của trẻ mầm non là người dân tộc thiểu số, là phương tiện giáo dụcphù hợp tâm lý trẻ nhỏ Vì hoạt động đó chính là nơi trẻ có thể chơi và tự hoạtđộng trong nhóm nhỏ nhất là ở lớp mẫu giáo ghép, qua đó phát huy tính độc lập,chu động của trẻ, khuyến khích trẻ tự chọn góc chơi mình thích…Giúp trẻ họccách cùng chơi, cùng cộng tác phát triển từ một cách nhanh chóng hơn
Trên thực tế ở địa phương tôi còn một lớp mẫu giáo ghép 2 độ tuổi cách xakhu trung tâm tại thôn đặc biệt khó khăn thuộc chương trình 135, trẻ ở đây đa số
là trẻ dân tộc mường, không có cơ hội giao tiếp tiếng việt thường xuyên, vì vậyviệc xây dựng môi trường tăng cường tiếng việt cho trẻ dân tộc thiểu số ở lớpghép hiện nay là vô cùng quan trọng và cấp bách
Trang 4Là một người trực tiếp chỉ đạo và hướng dẫn Nhận thức được tầm quantrọng của việc thiết kế và tổ chức hoạt động với môi trường tiếng việt cho trẻ, làcon đường, là tiền đề cơ bản để phát triển tốt tiếng việt cho trẻ dân tộc thiểu số.
Do đó tôi đã chọn đề tài: “Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường tiếng việt cho trẻ dân tộc thiểu số ở lớp mẫu giáo ghép thôn Quang Áo trường mầm non Cẩm Quý năm học 2017-2018”.
Nhằm góp phần vào việc tăng cường tiếng việt cho trẻ dân tộc thiểu số qua
đó nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho trẻ mầm non ở địa phương
Góp phần tăng cường tiếng việt cho trẻ dân tộc thiểu số ở địa phương
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Tổng hợp Một số biện pháp chỉ đạo giáo viên xây dựng môi trường tiếngviệt cho trẻ dân tộc thiểu số ở lớp mẫu giáo ghép thôn Quang Áo trường mầmnon Cẩm Quý năm học 2017-2018
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết:
Bản thân đã nghiên cứu các tài liệu tập san, tài liệu chuyên đề hè hàng năm,bồi dưỡng thường xuyên, nghị quyết của Đảng nhà nước để định hướng chosáng kiến của mình
Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin
Phương pháp thống kê sử lý số liệu: Qua trao đổi của giáo viên và khảo sátthực tế tôi đã nắm được số lượng trẻ có khả năng phát âm được tiếng việt quahoạt động với môi trường, số trẻ không hiểu tiếng việt và không nói được tiếngviệt để có biện pháp chỉ đạo giáo viên thiết kế, xây dựng môi trường phù hợp.Phương pháp thực nghiệm: Bản thân đã đưa ra các biện pháp khác nhau đểchỉ đạo giáo viên thiết kế xây dựng môi trường tiếng việt, thực hành hướng dẫn
trẻ và đã thực hiện ngay tại lớp ghép Thôn Quang áo do cô Bùi Thị Hạnh phụ
trách trong năm học 2017 – 2018
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Trang 5Qua nghiên cứu cho thấy việc thiết kế xây dựng môi trường tiếng việt chotrẻ hoạt động có tác động rất lớn đến sự phát triển toàn diện của trẻ em dân tộcthiểu số cùng với chuyên đề xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
là đưa trẻ vào cùng tạo môi trường cùng cô được hoạt động, trải nghiệm Cùng
cô thiết kế góc chơi như cùng làm đồ chơi với cô, đồ chơi bằng nguyên vật liệuthiên nhiên sẵn có như vỏ cây, lá cây làm đồ dùng- đồ chơi có gắn các từ tươngứng…Nhờ đó mà trí tưởng tượng của trẻ ngày càng được phong phú dần lên,vốn từ của trẻ ngày càng được phát triển
Xây dựng môi trường tiếng việt để trẻ được hoạt động, với tư cách trẻ cũng
là một chủ thể tích cực hoạt động, tích cực giao tiếp với bạn bè, và chủ độnggiao tiếp
Vậy muốn có môi trường tiếng Việt thật thân thiện gần gũi với trẻ để chotrẻ được hoạt động thì trước hết cô cần phải tạo ra không gian phản ánh nộidung cơ bản của chủ đề, chủ điểm để cô và trẻ hướng vào để thực hiện
Riêng đối với lớp mẫu giáo ghép, môi trường tiếng Việt đã quan tâm đếntính phù hợp với sự khác biệt về nội dung giáo dục của các độ tuổi, về văn hóacủa dân tộc có trong lớp Đặc biệt là môi trường giao tiếp tiếng Việt, tăng cường
sự giao tiếp các độ tuổi với nhau (cùng độ tuổi, khác độ tuổi) và có sự đan xen
về độ tuổi cũng như trình độ tiếng Việt để trẻ có nhiều cơ hội học tập và chia sẻTrong thiết kế môi trường tiếng việt cho trẻ hoạt động, bắt đầu hình thànhcho trẻ trong lớp sự chú ý có chủ định, và các vật thay thế qua mỗi chủ điểm trởthành đối tượng để trẻ tư duy ngôn ngữ Qua tạo môi trường để trẻ được hoạtđộng, trẻ được phát triển ngôn ngữ qua giao tiếp, bàn bạc, vậy tạo môi trườngtiếng Việt cho trẻ hoạt động chính là điều kiện kích thích trẻ phát triển ngôn ngữmột cách nhanh chóng Qua hoạt động, và cùng cô và bạn làm đồ dùng đồ chơicòn giúp trẻ giải quyết những mâu thuẫn và mồi quan hệ bạn bè…
Gây hứng thú cho trẻ, cung cấp kinh nghiêm, vốn từ cho trẻ
Vậy thiết kế môi trường tiếng việt thân thiện cho trẻ hoạt động là phươngtiện góp phần phát triển toàn diện cho trẻ, nên việc tạo môi trường, và cùng chotrẻ được hoạt động trải nghiệm là một việc quan trọng, có ý nghĩa giáo dục tolớn, và đó cũng là phương tiện để phát triển ngôn ngữ tốt nhất
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
nghiệm * Thuận lợi
Được sự quan tâm của phòng giáo dục Huyện Cẩm Thủy tạo điều kiện chotôi được tham gia lớp tập huấn chuyên đề: Tăng cường tiếng việt cho trẻ dân tộcthiểu số, Trong đó có chuyên đề xây dựng và khai thác sử dụng môi trường tiếngViệt cho trẻ dân tộc thiểu số, cùng với chuyên đề “Hướng dẫn chuẩn bị tiếngviệt cho trẻ mẫu giáo vùng dân tộc thiểu số trong thực hiện chương trình giáodục mầm non”
Trang 6100% trẻ em dân tộc thiểu số được hỗ trợ tiền ăn trưa và hỗ trợ chi phí họctập theo nghị định của chính phủ
Có sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo địa phương và các ban ngành đoàn thểtrong xã đến giáo dục mầm non, đã từng bước chăm lo xây dựng cơ sở vật chất,
đã tạo điều kiện cho nhà trường hoàn thành tốt nhiệm vụ của năm học
Bên cạnh đó được sự đoàn kết, thống nhất của ban lãnh đạo nhà trường, cácđồng chí cán bộ giáo viên trong trường luôn nhiệt tình, yêu nghề, mến trẻ ,trình
độ đạt chuẩn trở lên trường có 37 cán bộ giáo viên (Trong đó giáo viên có trình
độ Đại học là: 31 giáo viên; Cao đẳng: 3 giáo viên; Trung cấp: 3 giáo viên)
Giáo viên là người dân tộc thiểu số (dân tộc mường): 30 đồng chí
Trường có 26 nhóm/lớp: 22 lớp mẫu giáo và 4 nhóm trẻ với tổng số học sinhlà: 563 học sinh được phân theo độ tuổi 21 lớp mẫu giáo, 01 lớp học ghép 2 độ tuổicách xa khu trung tâm 5 km
Đối chiếu với tình hình đội ngũ thì cũng đã đủ tiêu chuẩn cho hoạt động chuyên môn của nhà trường
* Khó khăn:
+ Tình hình địa phương:
Cẩm Quý là một xã vùng cao, vừa mới thoát khói chương trình 135 năm
2014, đời sống kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn, trình độ dân trí còn thấp nhất là
ở các thôn bản cách xa khu trung tâm, nên các biện pháp tạo môi trường tiếng việt cho trẻ hoạt động chưa đặt ra thành điều kiện thiết yếu
Về nhận thức của người dân địa phương: Một số người dân nhận thức chưađầy đủ về vị trí, vai trò của việc dạy tiếng Việt trẻ ở lứa tuổi mầm non
+ Tình hình nhà trường:
Về cơ sở vật chất phòng học đang còn thiếu, đồ dùng đồ chơi phục vụ chocác hoat động đang còn ít, chưa đảm bảo cho trẻ hoạt động trải nghiệm, còn cólớp đang phải học ghép 2 độ tuổi vào một phòng
Giáo viên dạy lớp ghép chương trình giảng dạy cùng một nội dung, các đồdùng học liệu chuẩn bị như nhau nhưng giáo viên phải xây dựng mục đích yêucầu theo từng độ tuổi trong cùng một lớp vì vậy rất khó khăn cho giáo viên khixây dựng kế hoạch xác định mục tiêu cần đạt ở các chủ đề thực hiện
+ Về chỗ hoạt động học và chơi của trẻ ở lớp ghép thôn Quang áo:
Khuôn viên, diện tích trong và ngoài lớp chưa đảm bảo cho việc tạo môi trường,
và thực hiện các hoạt động của trẻ, trang thiết bị trong phòng học còn nghèo nànđơn điệu, đặc biệt là đồ dùng đồ chơi và cách thiết kế góc chơi và tạo môitrường học tập ở lớp chưa có tính sáng tạo, đồ chơi ở các góc đang còn ít chưađảm bảo cho trẻ tham gia chơi
Trang 7+ Về nhận thức của đội ngũ giáo viên:
Một số giáo viên chưa nhận thức đúng đắn và chưa thấy hết được vai tròtầm quan trọng của tạo môi trường tiếng việt cho trẻ ở nhóm lớp
Mặt khác: do một số năng lực giáo viên đang còn hạn chế nên thiếu sự linhhoạt, sáng tạo, thiếu chủ động Lúng túng trong lựa chọn các biện pháp tổ chứccác hoạt động giáo dục tăng cường tiếng Việt cho trẻ
Chưa sáng tạo trong sử dụng các nguyên liệu, phế liệu thiên nhiên để giúptrẻ thực hành trải nghiệm đặc biệt là học tiếng Việt, giáo viên ít đầu tư sáng tạo,
và thường gặp khó khăn khi đầu tư sáng tạo, và sử dụng các nguyên vật liệuthiên nhiên để cùng cho trẻ làm đồ chơi trang trí…Bởi lẽ họ chưa nắm được tínhchất cơ bản của biện pháp này, và có làm thì thường làm và sử dụng một cáchcảm tính Do những nguyên nhân trên Nên hiệu quả các hoạt động chưa thật tốt,hiệu quả giáo dục chưa cao Cung cấp cho trẻ dân tộc thiểu số nhiều kỹ năngkhó, đặt các câu hỏi, yêu cầu chưa phù hợp với nhận thức với khả năng của trẻdân tộc Chưa quan tâm đến giáo dục cá nhân, cá biệt từng trẻ
Công tác tuyên truyền cho các bậc phụ huynh hiệu quả chưa cao
+ Về phía phụ huynh và trẻ
Do đặc điểm phụ huynh của các thôn xa khu trung tâm như thôn Quang áo100% là người dân tộc mường, qua điều tra cho thấy tỉ lệ mù chữ của người dâncao, nhiều phụ huynh không biết nói tiếng phổ thông Phụ huynh chưa thực sựquan tâm việc học tiếng Việt của trẻ mẫu giáo
Phần lớn giao tiếp hàng ngày của phụ huynh với trẻ là tiếng mẹ đẻ Nhiềutrẻ ở các độ tuổi khác nhau, tốc độ phát triển khác nhau không đồng đều
Môi trường giao tiếp của trẻ là tiếng mẹ đẻ Khi đến lớp trẻ chỉ giao tiếpbằng tiếng dân tộc trong các hoạt động hàng ngày Trẻ ít được tiếp xúc rộng rãinên thường nhút nhát, thiếu tự tin khi đứng trước người lạ và chỗ đông người
Do những nguyên nhân trên Nên hiệu quả tổ chức học tiếng Việt thông quacác hoạt động của trẻ chưa cao
Trang 8tiếp bằng tiếng Việt
hàng ngày
Là một người trực tiếp chỉ đạo và hướng dẫn nên việc xây dựng môitrường tiếng Việt cho trẻ hoạt động ở giai đoạn này là rất quan trọng, nhìn vàothực tế địa phương, lớp học có đa số trẻ dân tộc ở một lớp ghép tôi rất bănkhoăn, muốn tìm giải pháp làm sao để giúp cho trẻ có được môi trường tiếngViệt thân thiện để cho trẻ hoạt động với môi trường sáng tạo phù hợp nhằm pháttriển ngôn ngữ tốt hơn.Vì vốn sống của trẻ đang còn ít nên thông qua hoạt độngvới môi trường tiếng Việt, trẻ lĩnh hội được tốt những tri thức, hiểu kỹ năng phát
âm tiếng Việt tốt hơn
Từ những thực tế trên tôi đã mạnh dạn tiến hành những biện pháp và giảipháp kinh nghiệm để áp dụng vào quá trình “ Thiết kế và xây dựng môi trườngtiếng việt ở lớp mẫu giáo ghép” tại thôn Quang Áo như sau:
2.3 Các giải pháp tiến hành giải quyết vấn đề
Mặc dù cơ sở vật chất còn thiếu thốn rất khó khăn nhưng lớp học vẫn thựchiện đầy đủ đúng nội dung chương trình giáo dục mầm non do bộ giáo dục đề ra.Như chúng ta đã biết ở trẻ mầm non “học bằng chơi - chơi mà học” Quá trìnhhọc của trẻ dân tộc thiểu số phụ thuộc rất nhiều vào giáo viên; Trẻ được tham giahọc tập vui chơi, được thực hành các hoạt động trải nghiệm bằng ngôn ngữ tiếngViệt Qua đó khả năng học nói tiếng Việt của trẻ được tốt hơn, trẻ dần dần mạnhdạn tham gia các hoạt động, tích cực giao tiếp qua đó trẻ được nâng cao vốn từqua hoạt động với môi trường tiếng Việt
2.3.1 Biện pháp 1: Chỉ đạo giáo viên cách xây dựng thiết kế môi trường tiếng Việt:
Tôi đã nghiên cứu và xây dựng kế hoạch cho phù hợp với tình hình thực tếcủa địa phương, của nhà trường và từng nhóm lớp Chỉ đạo cho giáo viên tự xâydựng kế hoạch cá nhân Trong kế hoạch cá nhân cần chú trọng đến cách xâydựng môi trường tiếng Việt thân thiện ở trong mỗi nhóm lớp mà giáo viên phụtrách sao cho phù hợp
Trang 9Trước hết phải quán triệt sâu sắc việc thực hiện phong trào “Xây dựngtrường học thân thiện, Học sinh tích cực” cùng với các chuyên đề như: “ Chuyên
đề tăng cường tiếng Việt cho trẻ em người dân tộc thiểu số” Chuyên đề Xâydựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” đặc biệt là vận dụng chuyên đề
“Hướng dẫn thiết kế - Tổ chức hoạt động trong môi trường giáo dục ở trườngMầm Non”
Tác động nhận thức để giáo viên thấm nhuần cách thức xây dựng môitrường, trang trí lớp học theo chủ điểm, chủ đề Các quy định về thực hiệnchương trình…
Hướng dẫn tạo góc tiếng Việt theo hướng mở để trẻ được hoạt động
Chỉ đạo xây dựng môi trường xanh, sạch an toàn, ngoài lớp học tạo môitrường thân thiện gần gũi, chỉ đạo giáo viên các lớp phối hợp với phụ huynhtrồng cây xanh, bồn hoa cây cảnh, tạo góc thiên nhiên ở mỗi nhóm lớp… để tạokhuôn viên đẹp, quán triệt công tác giữ gìn vệ sinh trong trường/lớp Phòngchống tai nạn thương tích cho trẻ tổ chức hoạt động hiệu quả phù hợp với đặcđiểm từng lứa tuổi, phù hợp với tình hình thực tế của địa phương và từng lớp
( Hình ảnh nhà trường triển khai chuyên đề tăng cường tiếng Việt cho trẻ em người dân
tộc thiểu số)
Tổ chức giám sát cách thiết kế môi trường hoạt động cho trẻ, cách phânchia diện tích phòng, phân chia ranh giới, sử dụng mảng tường các giả tủ đểngăn cách, lối đi lại giữa các góc có đủ rộng cho trẻ di chuyển không, bố trí bàn
Trang 10ghế có phù hợp với góc lớp chưa? và đồ chơi học liệu vừa tầm với của trẻ, cáchđặt tên góc dễ hiểu với trẻ chưa?
Sau mỗi chủ đề có thay đổi bố trí và hoạt động ở các góc để tạo mới lạ vàhấp dẫn đối với trẻ hay chưa? Và cô cho phép trẻ được cùng làm đồ dùng đồchơi, cho phép trẻ tham gia chơi các trò chơi kích thích việc phát triển ngôn ngữ
Tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo định kỳ, hoặc theo sau khi đóng chủ đề
để bàn về cách thiết kế tạo môi trường tiếng Việt cho có hiệu quả
Kiểm tra đánh giá thường xuyên các hoạt động trải nghiệm của giáo viên,của trẻ ở mỗi nhóm lớp; hiệu quả của việc xây dựng môi trường tiếng Việt tronglớp và cho trẻ hoạt động Và có kế hoạch điều chỉnh ở chủ đề sau cho phù hợp
2.3.2 Biện pháp 2: Tham mưu, phối hợp với địa phương và các tổ chức đoàn thể về cơ sở vật chất:
Phối hợp với các tổ chức đoàn thể trong trường như: Công đoàn, đoànthanh niên Để lên kế hoạch tham mưu với các ngành đoàn thể trong xã để sannền, xây bồn hoa cây cảnh, tạo sân chơi an toàn thân thiện cho trẻ hoạt động, vàmua sắm thêm đồ dùng đồ chơi, đóng tủ ,giá góc đầy đủ cho mỗi nhóm lớp…Ngoài ra còn phối hợp tốt với các đoàn thể thực hiện việc vận động quyêngóp nguyên vật liệu và giúp lớp học tạo môi trường làm đồ dùng đồ chơi tự tạocho trẻ hoạt động, bản thân còn chú ý đến công tác tuyên truyền về lợi ích và ýnghĩa của việc xây dựng môi trường tiếng Việt trong quá trình học tập và vuichơi của trẻ cho đồng nghiệp, phụ huynh và các đoàn thể trên địa bàn thôn, xã
Ở trường tôi chỉ đạo tổ chuyên môn về việc hướng dẫn cho giáo viên trongtrường một số nội dung tuyên truyền xây dựng môi trường tiếng Việt, kỹ năngsáng tạo về xây dựng môi trường tiếng Việt cho trẻ, giúp cho giáo viên hiểuđược tầm quan trọng của việc sử dụng môi trường cho trẻ học tiếng Việt vàotrong các giờ học và hoạt động vui chơi của trẻ, phát động và khuyến khích giáoviên, các bậc phụ huynh cùng sáng tạo góc chơi theo từng tháng từng chủ đề chủđiểm, để trẻ cảm thấy sự mới mẻ và hứng thú hơn
Riêng lớp Mẫu giáo ghép thôn Quang áo ngoài những phần cơ sở vật chấttrên, ban giám hiệu cùng với giáo viên chủ nhiệm còn tham mưu với ban lãnhđạo thôn Quang áo nơi lớp học đóng, huy động đóng góp của các ban ngànhđoàn thể trong thôn đề đóng thêm giá góc, và sửa sang tu bổ lại sân nền lớp học,ngoài ra ban giám hiệu cùng tổ chuyên môn nhà trường chỉ đạo phối hợp với cácbậc phụ huynh của lớp làm thêm đồ dùng đồ chơi từ thiên nhiên, từ nguyên vậtliệu sẵn có ở địa phương để cùng giáo viên sáng tạo ra nhiều đồ dùng, đồ chơiđẹp có giá trị sử dụng, mang tính giáo dục cao để thu hút sự chú ý của các bétrong các giờ hoạt động góc chơi tự tạo, kết hợp với phụ huynh sáng tạo gócthiên nhiên có bể cát nước, trồng hoa nhiều màu ở góc bố trí hợp lý giữa các gócchơi, đóng góp nguyên vật liệu từ thiên nhiên cho cô và trẻ cùng xây dựng môitrường tiếng việt và làm đồ chơi
Trang 11( Hình ảnh đoàn thanh niên tình nguyện của các thôn trong xã và giáo viên nhà trường
đang xây dựng môi trường tiếng Việt ở lớp ghép)
2.3.3 Biện pháp 3: Chỉ đạo hướng dẫn xây dựng môi trường tiếng Việt
trong và ngoài lớp học tại lớp mẫu giáo ghép thôn Quang Áo.
Về môi trường trong lớp học:
Bám sát bộ tiêu chí xây dựng môi trường tiếng việt cho trẻ dân tộc trongchuyên đề năm học 2017-2018 Cụ thể hóa để xây dựng môi trường tiếng Việtphù hợp với tình hình thực tế của lớp học và của địa phương
Chia diện tích phòng thành các góc hoặc các khu vực chơi khác nhau
Bố trí góc chơi yên tĩnh (góc tạo hình, sách…) xa các góc ồn ào (xây dựng,gia đình, bán hàng…), có góc di động hoặc thay đổi tùy theo chủ đề chính củalớp trong thời gian đó
Có ranh giới giữa các góc (Sử dụng mảng tường các giá, tủ để ngăn cách)
Có lối đi lại giữa các góc, đủ rộng cho trẻ di chuyển, bố trí bàn ghế phù hợp vớitừng góc, đồ chơi học liệu để vừa tầm với của trẻ Có góc để lưu sản phẩm tạohình của trẻ sau mỗi giờ hoạt động
Đặt tên góc dễ hiểu đối với trẻ Sau mỗi chủ đề cần thay đổi cách bố trí vàhoạt động ở các góc để tạo cảm giác mới lạ hấp dẫn đối với trẻ Ví dụ: Chủ đềquê hương đất nước, tái hiện trong trí tưởng tưởng của trẻ về Cây đa, bến nước,sân đình là vẻ đẹp của quê hương Việt Nam Đặc biệt quê hương Cẩm Quý cógiếng làng tức ( Giếng thần đất mường voong) là di tích lịch sử của Cẩm Quý Ởgóc tiếng Việt có gắn các từ cho trẻ được làm quen qua các hoạt động
Trang 12Khuyến khích trẻ cùng tham gia làm đồ dùng đồ chơi để trang trí cho các góc.
(Hình ảnh tạo góc tiếng việt trong lớp cho trẻ được làm quen)
Chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch, thiết kế môi trường và tổ chức hoạtđộng làm quen tiếng Việt hiệu quả phù hợp với đặc điểm từng lứa tuổi, phù hợpvới tình hình thực tế của nhóm/ lớp Lên kế hoạch và xác định rõ việc tạo môitrường tiếng Việt cho trẻ hoạt động
Làm và sử dụng đồ dùng đồ chơi, khuyến khích trẻ cùng làm ra và sử dụngsản phẩm của trẻ phục vụ cho các hoạt động khác vào ngày hôm sau
Môi trường ngoài lớp học: Trẻ đến trường mầm non được tham gia rấtnhiều hoạt động được cô tổ chức với nhiều hình thức như hoạt động trong lớp vàhoạt động ngoài lớp Việc cung cấp vốn tiếng Việt cho trẻ ở ngoài lớp học là rấtquan trọng Chính vì thế ở môi trường ngoài lớp học tôi hướng dẫn giáo viênluôn tạo môi trường tiếng Việt phù hợp với đặc điểm với không gian ngoài lớp
Ví dụ: Góc thiên nhiên ngoài trời: Đây là nơi trẻ được tiếp xúc mọi lúc mọinơi tạo môi trường về thế giới các loài cây, loài hoa, thử nghiệm khoa học, cókèm các từ tương ứng mà còn có thể ghi chép hiện tượng mà trẻ theo dõi.Cần chú ý thiết kế xây dựng các góc hoạt động cho trẻ ngoài lớp học, như:Góc thiên nhiên, góc vận động… tận dụng các điều kiện cơ sở vật chất sẵn cócủa lớp học, tận dụng các nguyên vật liệu sẵn có tại địa phương để giao nhiệm
vụ cho trẻ, khuyến khích trẻ giao tiếp, tương tác với nhau bằng tiếng Việt
Ví dụ: Góc Bé yêu thiên nhiên cho trẻ được chơi với cát, nước, chăm sóccây…để cho trẻ được chơi theo nhóm và khuyến khích trẻ giao tiếp với nhaubăng tiếng Việt trong quá trình trẻ chơi
Thiết kế góc địa phương:
Trang 13Các sản phẩm, đặc sản địa phương như: Ớp, sọt, giỏ, quả còn, hạt mẳng,măng, ngô, khoai sắn và bố trí tương tự như trong lớp Riêng với việc xây dựnggóc thư viện ngoài trời: xây dựng một không gian mở, tạo cơ hội cho trẻ đượctiếp cận thường xuyên với sách, truyện đồng thời hình thành ở trẻ thói quen xemsách hàng ngày, giáo viên có thể lựa chọn vị trí có không gian thoáng, yên tĩnh,đảm bảo ánh sáng, trang trí góc mang tính thẩm mĩ, không rườm rà gây rối mắt.
Có đủ giá kệ để sách, truyện, có bàn, ghế cho trẻ
(Hình ảnh cô hướng dẫn trẻ lớp ghép chơi ở góc địa phương được thiết kế ngoài lớp học)
Với việc xây dựng góc "Chợ quê" trong trường mầm non là một ý tưởng rấthay mà trường đã thực hiện Góc Chợ quê giúp tái hiện lại giá trị truyền thốngdân tộc, bản sắc văn hóa của địa phương Giáo viên lựa chọn một góc nhỏ tạisân trường Tận dụng các nguyện liệu tự nhiên, có sẵn và gần gũi với trẻ như tre,rơm, lá cọ để tạo các giá bày hàng, các sạp bán hàng Các mặt hàng cho trẻchơi cần phong phú, nhiều chủng loại Có gắn chữ cái và các từ Bố trí sắp xếpkhoa học, đẹp mắt làm nổi bật lên một mô hình Chợ quê lạ mà quen
Ngoài ra rèn kỹ năng sống cho trẻ qua việc tạo môi trường giáo dục trongnhà trường Qua các hoạt động còn được lồng các trò chơi dân gian, và làm đồchơi dân gian từ những vật liệu sẵn có phù hợp với truyền thống của địa phương
Ví dụ: Trò chơi dân gian, chơi đánh mẳng, đánh e, đánh khẳng, chơi u… của dântộc mường nơi trẻ sinh sống
2.3.4 Biện pháp 4: Chỉ đạo giáo viên hướng dẫn trẻ làm quen tiếng
Việt trong môi trường thiết kế:
Về chọn giáo viên đứng ở lớp ghép có đa số trẻ dân tôc Trước hết phải làngười dân tộc, và là người sống tại địa phương, giáo viên có ít nhất 5 năm trongnghề, có kinh nghiệm chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, có lòng nhiệt tình, yêunghề, mến trẻ, tâm huyết với nghề