Để đảm bảo cho con người sống trong môi trường lành mạnh thì việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn luyện từ rất sớm ở lứa tuổi mầm non, giúp trẻ có những khái niệ
Trang 1I MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Bác Hồ kính yêu của chúng ta khi còn sống Bác rất quan tâm đến mọi người, nhất là các cháu thiếu nhi, Bác chú trọng từng bữa ăn, giấc ngủ và sự tiến
bộ của các cháu Bác nói:
“Trẻ em như búp trên cành Biết ăn, biết ngủ, biết học hành là ngoan’’ [1].
Hiện nay Đảng và Nhà nước ta đang đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Công tác phát triển giáo dục được coi là quốc sách hàng đầu trong
hệ thống giáo dục Quốc dân của đất nuớc ta Ngành giáo dục Mầm non chính là một bộ phận không thể thiếu được của sự nghiệp giáo dục nói chung và của cả nước nói riêng
Môi trường có vai trò hết sức quan trọng đối với con người Môi trường là nơi chứa đựng tài nguyên cần thiết cho đời sống sản xuất của con người Và cũng là nơi chứa đựng các phế thải do con người tác động
Trong thực tế hiện nay đã có nhiều hồi chuông cảnh báo về vấn đề môi trường đang bị ô nhiễm, đang hủy hoại nghiêm trọng gây nên sự mất cân bằng sinh thái ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống Một trong những nguyên nhân gây nên tình trạng trên là do sự thiếu hiểu biết, thiếu ý thức của con người
Để đảm bảo cho con người sống trong môi trường lành mạnh thì việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường được hình thành và rèn luyện từ rất sớm ở lứa tuổi mầm non, giúp trẻ có những khái niệm ban đầu về môi trường sống của bản thân mình nói riêng và con người nói chung là cần thiết Từ đó, trẻ biết cách sống tích cực với môi trường nhằm đảm bảo sự phát triển lành mạnh của cơ thể đối với môi trường “Giáo dục bảo vệ môi trường” là giúp cho con người có nhận thức đúng đắn về những hành vi đúng, sai, sạch đẹp…Từ đó biết cách chăm sóc, bảo
vệ và giữ gìn sức khoẻ cho bản thân, cho xã hội Mặt khác sẽ đem đến cho mọi người mối quan hệ giữa thiên nhiên với con người, giữa người với người và với môi trường sống, Đây chính là gốc rễ để nuôi dưỡng và hình thành ở trẻ một tâm hồn trong sáng, một nền văn hoá cộng đồng Nó tạo điều kiện củng cố, mở rộng
và chính xác thêm những hiểu biết của trẻ về môi trường sống xung quanh ta Trong chương trình giáo dục mầm non mới hiện nay Hoạt động khám phá môi trường xung quanh của trẻ ở lứa tuổi Mẫu giáo nói chung và ở lớp Mẫu giáo
3 - 4 tuổi C nói riêng, nó đóng một vai trò hết sức quan trọng Nó cung cấp những hiểu biết ban đầu về môi trường sống của con người với thế giới xung quanh Nó còn phát triển ở trẻ về mặt nhận thức, trí tuệ và thẫm mỹ
Xác định được vai trò quan trọng với quan điểm, làm thế nào để giáo dục đứa trẻ sớm nhận thức đúng đắn về một môi trường xanh, sạch, đẹp Bản thân tôi trước hết phải xác định được môi trường sạch là gì? Làm thế nào để có một môi trường sạch? Bản thân chúng ta đã đóng góp được gì để cho môi trường ngày càng trong sạch hơn? Điều đó phụ thuộc vào nhiều yếu tố để giáo dục
Là một giáo viên hàng ngày đang được trực tiếp với trẻ, những thế hệ tương lai của đất nước tôi nhận ra một điều rất quan trọng trong công việc của mình là cần phải giáo dục trẻ ngay từ bậc học Mầm non về ý thức bảo vệ môi trường ở tất cả các hoạt động trong ngày, từ lúc đón trẻ cho đến trả trẻ Điều này
Trang 2là vô cùng quan trọng trong sự hình thành đời sống sau này của đứa trẻ vì khi trẻ
có ý thức bảo vệ môi trường thì trẻ sẽ có ý thức về một thế giới tốt đẹp, mặt khác sẽ khắc sâu vào cuộc sống của trẻ ngay từ tuổi ấu thơ Qua đó tạo nền tảng vững chắc để hình thành nhân cách cho trẻ sau này Thực tế hiện nay ở lớp tôi trẻ ở độ tuổi bé ý thức được bảo vệ môi trường còn kém, công tác tự phục vụ còn phụ thuộc vào cô, người lớn như: Rửa tay, mặt, tự xúc cơm, tự thu dọn đồ dùng sau khi chơi xong…Đây là vấn đề tôi cần quan tâm
Chính vì thế, bản thân quyết định chọn đề tài “Một số biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường, nhằm hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ, lứa tuổi 3
-4 tuổi C, trường Mầm non Thị Trấn 2, Ngọc Lặc” nhằm tìm ra những biện pháp
thực sự thiết thực để đưa “Giáo dục vảo vệ môi trường” vào các hoạt động trong ngày cho trẻ
2 Mục đích nghiên cứu:
Nắm vững yêu cầu, nội dung của việc giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ mẫu giáo bé 3 - 4 tuổi C nhằm hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ
Nhằm mục đích tìm ra các biện pháp giáo dục hiệu quả về ý thức bảo vệ môi trường cho trẻ, giúp cho giáo viên có thể sáng tạo để tổ chức các hoạt động giáo dục, đồng thời phát triển nhận thức đúng đắn, tính kỷ luật về bảo vệ môi trường, hiệu quả nhất
3 Đối tượng nghiên cứu:
“Một số biện pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường nhằm hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ, lứa tuổi 3 - 4 tuổi C, trường Mầm non Thị Trấn 2, Ngọc Lặc” Năm học 2017 - 2018.
4 Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý luận:
Nghiên cứu tài liệu sách, báo, các thông điệp về bảo vệ môi trường để thu thập các cơ sở lý luận, để phân tích tổng hợp tìm hiểu đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo 3 - 4 tuổi C
- Phương pháp điều tra thực tiễn và thu thập thông tin:
Điều tra, khảo sát tình hình thực tiễn về việc bảo vệ môi trường, những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân, từ đó sẽ lựa chọn các biện pháp phù hợp phát huy tính tích cực trong giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ
- Phân tích, thống kê, thực nghiệm và sử lý số liệu
Đánh giá kết quả, phân tích kết quả, sử lý số liệu phù hợp và so sách kết quả trước và sau khi áp dụng biện pháp
Trang 3II NỘI DUNG SÂNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lý luận của sâng kiến kinh nghiệm
Có thể cho rằng! Việc giâo dục trẻ bảo vệ môi trường lă yếu tố quan trọng
vă cần thiết của đất nước mă hiện nay đang bị hậu quả của thiín tai gđy ra cho môi trường
Chính vì đều đó mă Bộ chính trị đê khẳng định! Tăng cường công tâc bảo
vệ môi trường trong thời kỳ công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước đê đưa ra
những biện phâp cơ bản để thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường như: “Thường xuyín giâo dục, tuyín truyền, xđy dựng thói quen, nếp sống vă phong trằ quần chúng bảo vệ môi trường” vă “Đưa câc nội dung bảo vệ môi trường văo chương trình giâo dục của tất cả câc bậc học trong hệ thống giâo dục quốc dđn” [2] Trẻ lứa tuổi mầm non rất thích hoạt động khâm phâ, thích tiếp xúc với thiín nhiín, dễ hình thănh nề nếp, thói quen, thâi độ ứng sử đúng đắn có văn hóa [3] Đđy lă những yếu tố thuận lợi cho việc giâo dục bảo vệ môi trường cho
trẻ
Chính vì vậy, việc giâo dục trẻ bảo vệ môi trường đối với trẻ Mầm non có ý nghĩa vô cùng quan trọng, vì nó giúp trẻ tìm hiểu môi trường xung quanh một câch chủ động, tích cực, trẻ biết sử dụng hết câc giâc quan để tiếp thu kiến thức đồng thời phât triển nhận thức đúng đắn của trẻ trong việc bảo vệ môi trường Đối với trẻ mẫu giâo bĩ còn hạn chế về nhận thức, ý thức để bảo vệ môi trường, trẻ chưa hiểu về đúng, sai để điều chỉnh trong câc hoạt động mă trẻ được khâm phâ
Đặc biệt nhu cầu nhận thức vă phản ânh thế giới xung quanh của trẻ mẫu giâo 3 - 4 tuổi C do tôi phụ trâch còn hạn chế, bởi lứa tuổi năy trẻ còn nhỏ chủ yếu phụ thuộc văo cha mẹ cô giâo, người lớn xung quanh trẻ Trẻ luôn muốn biết mọi thứ vă thường đặt ra câc cđu hỏi để tìm hiểu câc sự vật, hiện tượng xung quanh nhưng chưa có ý thức hay nhận biết về bảo vệ môi trường
Lă một giâo viín phụ trâch lớp 3 - 4 tuổi C tại Trường Mầm Non Thị Trấn
2 bản thđn tôi nhận thấy việc giâo dục trẻ bảo vệ môi trường ngay từ khi trẻ còn nhỏ lă rất cần thiết, giúp cho trẻ có những nhận thức, hănh vi đúng đắn từ những việc lăm nhỏ nhất như: Nhặt râc bỏ văo thùng râc, tự xúc cơm ăn không lă rơi vải, giữ gìn đồ chơi khi chơi nhằm mục đích dần dần hình thănh ý thức cho trẻ, giúp trẻ biết bảo vệ môi trường xanh, sạch, đẹp Chính vì vậy, để giúp trẻ có nhận ban đầu về môi trường tôi thường đặt nhiều cđu hỏi lăm thể năo để trẻ có nhận thức đúng đắn về môi trường? Biết câi đẹp, câi sạch, câi gọn găng ngăn nắp? Biết về câc hănh vi đúng, hănh vi sai để giải quyết câc vấn đề xung quanh của môi trường? mă trẻ đang sống Để lăm được điều năy bản thđn nhận thấy việc giâo dục bảo vệ môi trường rất quan trọng để giúp cho đứa trẻ ngay từ bĩ
để sớm hình thănh nhđn câch đúng đắn cho trẻ
Xâc định được nhiệm vụ vă trâch nhiệm của người giâo viín Mầm non trong việc giâo dục vă bảo vệ môi trường lă cần thiết đối với xê hội nói chung
vă trẻ Mầm non nói riíng Đặc biệt với lớp 3 - 4 tuổi C do tôi phụ trâch Bản thđn luôn cố gắng tìm tòi học hỏi, học hỏi, đúc rút kinh nghiệm, tìm biện phâp giâo dục tốt nhất, hiệu qủa nhất, để được kết quả cao nhất
Trang 42 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu một số biện pháp “Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường, nhằm hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ, lứa tuổi 3
- 4 tuổi C, trường Mầm non Thị Trấn 2, Ngọc Lặc”.
Trong quá trình nghiên cứu để đưa ra một số biên pháp giáo dục trẻ bảo vệ môi trường tôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn như sau:
2.1 Thuận lợi:
Trường Mầm non Thị trấn 2 thành lập năm 2014, tuy mới thành lập được gần 4 năm song nhà trường luôn được các cấp, các ngành quan tâm tạo điều kiện thuận lợi đầu tư trang bị cơ sở vật chất, phòng học, các thiết bị phục vụ cho việc học tập tương đối đầy đủ
BGH nhà trường có chuyên môn và quản lý giỏi luôn chỉ đạo và thực hiện nghiêm túc quán triệt chương trình theo qui định, thực hiên các chuyên đề trong
hè và nhất là chuyên đề giáo dục bảo vệ môi trường đến đội ngũ giáo viên
Ban giám hiệu, công đoàn nhà trường luôn chỉ đạo sát sao việc thực hiện chỉ thi số 29 CT/HU Về việc cải tạo vườn tạp và vệ sinh môi trường; Kết luận số
14 - KL/HU của Ban thường vụ Huyện Ủy Ngọc Lặc; Thông báo số 62-TB/ĐU của Đảng ủy Thị Trấn Ngọc Lặc; Kế hoạch số 07/KH-CBTT2 ngày 15/04/2017 của Chi bộ trường Mầm non Thị trấn 2, Ngọc Lặc về việc thực hiện phong trào chỉnh trang khuôn viên, trụ sở cơ quan, đơn vị, đến toàn thể cán bộ giáo viên, nhân viên nhà trường
Nhà trường đã làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục Trong những năm qua
đã được các cấp các ngành quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ phục vụ cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Lớp mẫu giáo bé do tôi phụ trách luôn được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường, đặc biệt sự chỉ đạo sát sao của Ban giám hiệu trong việc thực hiện nhiệm vụ năm học Trong tất cả các chương trình hoạt động chăm sóc và giáo dục trẻ đều được Ban giám hiệu tạo điều kiện để giáo viên linh hoạt vận dụng trong việc giáo dục bảo vệ môi trường Thường xuyên tổ chức dự giờ thao giảng rút kinh nghiệm để nâng cao trình độ cũng như nghiệp vụ sư phạm cho từng giáo viên
Năm học 2017 - 2018 tôi được phân công phụ trách lớp 3 - 4 tuổi C với tổng số là 28 trẻ, có tới 16 % số trẻ trong lớp là dân tộc Mường Bản thân có trình độ nghiệp vụ vững vàng, luôn tận tụy yêu nghề mến trẻ không ngừng học hỏi kinh nghiệm để nâng cao nghiệp vụ chuyên môn
Bản thân luôn quan tâm phối kết hợp chặt chẽ với phụ huynh để tạo thêm nguồn hỗ trợ về đồ dùng, đồ chơi, quyên góp nguyên vật liệu sẵn có và lao động tạo ra môi trường cho trẻ hoạt động trong lớp và ngoài lớp học như: Tạo vườn hoa, cây cảnh, vườn rau, Để tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ được tiếp xúc với môi trường, từ đó có cơ sở để giáo dục trẻ biết bảo vệ môi trường
Bản thân nghiêm túc tiếp thu các chuyên đề do phòng giáo dục, nhà trường
tổ chức Vận dung sáng tạo chuyên đề “Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường trong trường Mầm non” vào các hoạt động hàng ngày.
Trang 52.2 Khó khăn
Tuy nhiên bên cạnh những thuận lợi vẫn còn một số khó khăn như: Một
số trẻ qua lớp nhà trẻ nên chưa có nề nếp, khả năng nhận thức không đồng đều nên việc tiến hành các hoạt động giáo dục còn gặp nhiều khó khăn
Với diện tích rộng, nhà trường đang trong quá trình xây dựng chuẩn nên cảnh quan môi trường, khuôn viên một số chưa hoàn chỉnh
Hiện nay trong tình trạng thiếu giáo viên quá nhiều đối với lớp tôi mới đạt 1,4 cô/lớp, dẫn đến việc tổ chức thực hiện các hoạt động giáo dục nhất là hoạt động giáo dục thể chất hiện nay
Trẻ trong độ tuổi 3 - 4 tuổi đặc điểm tâm sinh lý của trẻ rất dễ nhớ nhưng cũng chóng quên, trẻ chưa ý thức được việc cần phải bảo vệ môi trường, vệ sinh
cá nhân và vệ sinh môi trường xung quanh
Một số phụ huynh còn xem nhẹ chưa nhận thức về việc giáo dục trẻ bảo
vệ môi trường, cho rằng trẻ còn nhỏ để nhận thức được
2.3 Kết quả thực trạng trước khi nghiên cứu một số biện pháp “Giáo dục trẻ bảo vệ môi trường, nhằm hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ, lứa 3 - 4 tuổi C, trường Mầm non Thị Trấn 2, Ngọc Lặc”.
Xuất phát từ thực tế kết quả đầu năm học tôi đã khảo sát, hầu như trẻ chưa nhận thức được việc chăm sóc bảo vệ môi trường, chưa biết phân biệt hành vi đúng, sai với môi trường, giữ gìn vệ sinh, cất đồ dùng đồ chơi đúng nơi qui định
và tiết kiệm trong sinh hoạt…Kết quả cụ thể như sau:
Kết quả
Trẻ hứng thú, tích cực khi tham 28 22 78,6 6 21,4 gia hoạt động bảo vệ môi trường
Biết chia sẻ, hợp tác với bạn bè
xung quanh về công tác bảo vệ 28 20 71,4 8 28,6 môi trường
Trẻ biết phân biệt hành vi đúng, 28 21 75 7 25 sai với môi trường
Trẻ có thói quen sống gọn gàng
ngăn nắp, vệ sinh cá nhân, vệ sinh 28 20 71,4 8 28,6 môi trường
Trẻ biết cất đồ dùng đồ chơi đúng 28 21 75 7 25 nơi qui định
Trẻ biết tiết kiệm trong sinh hoạt 28 19 67,9 9 33,1 hàng ngày của trẻ
Như vậy, nhìn lên bảng trên kết quả đạt được chưa cao đối với sáng kiến giáo dục trẻ bảo vệ môi trường Chính thực tế đó là điều làm cho tôi luôn trăn
Trang 6trở, suy nghĩ làm thế nào? Tổ chức ra sao? Vì sao? Làm thế nào để kích thích sự hứng thú, tính tích cực, chủ động trong bảo vệ môi trường? Để từ đó phát triển nhận thức, trí tuệ và tính kỷ luật ở trẻ, có như vậy mới giúp trẻ phát triển toàn diện hơn
3 Các biên pháp tổ chức thực hiện một số biện pháp “Giáo dục trẻ bảo
vệ môi trường” nhằm hình thành nhân cách ban đầu cho trẻ, lứa tuổi 3 - 4 tuổi C, trường Mầm non Thị Trấn 2, Ngọc Lặc”.
3.1 Biện pháp 1: Xây dựng cảnh quan, tạo môi trường, sưu tầm nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ hoạt động là cơ sở giáo dục bảo
vệ môi trường một cách tích cực, hiệu quả.
Việc xây dựng cảnh quan, tạo môi trường và sưu tầm các nguyên vật liệu làm đồ dùng đồ chơi cho trẻ tham gia các hoạt động nhằm tạo cơ sở thói quen cũng như giáo dục trẻ ý thức bảo vệ môi trường rất quan trọng và hết sức cần thiết Hiểu được tầm quan trọng của nó, bản thân tôi luôn cùng với đồng nghiệp dưới sự chỉ đạọ của ban giám hiệu để xây dựng cảnh quan tạo môi trường, lựa chọn những đồ dùng, đồ chơi đơn giản được tận dụng từ nguyên vật liệu phế thải
để tạo cơ hội cho trẻ có điều kiện để hoạt động và là cơ sở để giáo giáo dục trẻ hiểu biết và ý thức bảo vệ môi trường Cụ thể: Trong năm 2017 - 2018 lớp tôi đã tham gia hội thi “Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm” Đạt giải Nhất cấp trường và cùng với đồng nghiệp tham gia tích cực vào việc đầu tư làm đồ dùng,
đồ chơi, xây dựng các cảnh quan môi trường…Kết quả đã đạt giải nhất hội thi cấp huyện vào tháng 2 năm 2018 và đã được tham gia hội thi cấp tỉnh
Ví dụ 1: Để có cảnh quan môi trường trong và ngoài lớp đẹp hấp dẫn và có
cơ sở để tổ chức các hoạt động, đặc biệt là nội dung giáo dục bảo vệ môi trường cho trẻ Mặt khác tạo động lực thu hút trẻ tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường Chính vì vậy, tôi đã qua tâm tạo môi trường trong lớp, cùng giáo viên tạo môi trường ngoài lớp sạch đẹp, gọn gàng, đa dạng, phong phú, hấp dẫn… Mỗi khi tổ chức cho trẻ các hoạt động thì việc lồng các nội dung giáo dục bảo
vệ môi trường trẻ sẽ có sự chủ động, hứng thú hơn, cảm nhận về môi trường sẽ khác hơn, Cụ thể: Ở trong lớp tôi đã bố trí hài hòa, gọn gàng, đẹp mắt…Ngoài lớp tôi với góc thiên nhiên tôi đã xây dựng nhiều các loại cây hoa khác nhau, mỗi lần trẻ hoạt động ở góc thiên nhiên, ngoài việc được hít thở không khí trong lành trẻ còn được khám phá các nội dung của bài học và được chăm sóc cây…
Từ đó việc giáo dục trẻ bảo vệ môi trường sẽ hiệu quả hơn…
Ví dụ 2: Từ những vỏ ngao, sò, hay vỏ trai sưu tầm được cô và trẻ có thể
làm nên những con cua con cá hay từ những họa báo cô hướng dẫn trẻ sẽ cắt được những bộ quần áo thời trang thật ngỗ nghĩnh và đáng yêu
Tôi luôn là người gợi mở, định hướng, trẻ là người chủ động khi khám phá các nguyên vật liệu và tự tay mình làm những món đồ chơi mà mình thích Từ
đó giáo dục trẻ ý thức biết tiết kiệm, thu gom những phế liệu cần thiết còn sử dụng được Những phế liệu không sử dụng được giáo dục trẻ thu gom bỏ vào thùng rác đúng quy định
Ví dụ 3: Với việc cho trẻ ăn quà chiều ở lớp tôi sau khi trẻ uống sữa tôi
luôn định hướng cho trẻ với một vai trò chủ đạo trong việc giữ gìn và bảo vệ môi trường Khi ăn quà xong hầu như trẻ đã chủ động phân loại và giữ lại vỏ
Trang 7hộp để cùng cô làm đồ dùng đồ chơi Từ những vỏ hộp sữa tôi làm một đoàn tàu hay từ vỏ hộp sữa nhựa su su, fishit…tôi hướng dẫn trẻ cùng làm những chú lợn con thật ngộ nghĩn, hay làm nên những cái cốc, cái quạt thật xinh xắn cho trẻ chơi Tôi thấy, trẻ lớp tôi thực sự hứng thú khi được chơi với những đồ dùng, đồ chơi mà cô và trẻ đã tạo ra, từ đó trẻ có ý thức khi uống sữa ở nhà hay nơi công cộng trẻ sẽ thu gom mang đến lớp cho cô hoặc khi nhìn thấy bạn uống sữa trẻ sẽ nhắc bạn để có cùng ý thức giống mình
Tôi thiết nghĩ, từ những phế liệu tưởng chừng là bỏ đi nhưng lại có thể tạo nên những sản phẩm để trẻ học, trẻ chơi vừa giáo dục khắc sâu kién thức vaud giáo dục trẻ ý thức biết giữ gìn vệ sinh trường lớp nơi công cộng đó cũng là cách giáo dục hiệu quả về ý thức trẻ bảo vệ môi trường
Cụ thể: Trẻ cùng cô làm đồ dùng, đồ chơi từ phế liệu
3 2 Biện pháp 2: Tích hợp lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong các giờ hoạt động có chủ đích.
Nhận thức được rằng, ở mỗi hoạt động có chủ đích đều có mục đích yêu cầu khác nhau, chính vì thế, tôi luôn lồng ghép các nội dung giáo dục trẻ bảo vệ môi trường một cách linh hoạt và sáng tạo vào trong các giờ hoạt động học
Cụ thể như: Qua hoạt động âm nhạc tôi nhận thấy rằng giáo dục bảo vệ môi trường có một mối liên hệ rất gần gũi khăng khít với hoạt động giáo dục âm nhạc, việc kết hợp giáo dục âm nhạc vào bảo vệ môi trường giúp trẻ có hứng thú học tập, đồng thời kích thích khả năng ghi nhớ củng cố rất nhiều kiến thức về bảo vệ môi trường
Ví dụ 1: Hát vận động bài “Em yêu cây xanh” thông qua bài hát trẻ cảm
nhận được giai điêu của bài hát, biết được cây xanh rất có ích đối với con người, môi trường,, từ đó trẻ sẽ biết cần phải chăm sóc bảo vệ cây xanh
Với hoạt động khám phá khoa học tôi tổ chức cho trẻ được gieo hạt, trẻ quan sát sự phát triển của cây, cây cần gì để lớn lên, trẻ biết được một số kĩ năng đơn giản khi trồng cây…
Trang 8Ví dụ 2: Quan sát quá trình phát triển của cây trẻ biết được quá trình phát
triển của cây, tôi cho trẻ quan sát tranh kết hợp giải thích để trẻ hiểu các giai đoạn như: Gieo hạt - nảy mầm - cây non - cây trưởng thành - cây ra hoa - cây
kết quả, sau đó tôi đặt một số câu hỏi cho trẻ như: Cây lớn lên nhờ gì? Cây cho
chúng ta lợi ích gì? Để trẻ tư duy và biết được cây xanh rất cần thiết đối với con người và môi trường sống như thế nào? Biết được lợi ích như vậy trẻ cần phải làm gì để chăm sóc chúng…Từ đó tôi cho trẻ thực hành hàng ngày để trẻ
có cơ hội theo dõi sự phát triển của cây và việc giáo dục ý thức bảo vệ và chăm sóc cây hiệu quả bằng thực tế trẻ được làm
Ví dụ 3: Tìm hiểu về “Một số con vật sống dưới nước”
Tôi cho trẻ quan sát bể cá sau đó đặt những câu hỏi cho trẻ biết về đặc điểm và lợi ích của cá Điều gì sẽ xảy ra khi cá bị vớt lên khỏi mặt nước? Vì sao? Để kích thích trẻ tôi đã gợi ý cho trẻ biết cách giải quyết các vấn đề khác nhau qua đó giáo dục trẻ bảo vệ nguồn nước, giữ nguồn nước sạch (Tôi cho trẻ thử nghiệm với môi trường nước và cá), từ đó giáo dục trẻ bảo vệ con vật…
Ví Dụ 4: Qua các đồ dùng sử dụng “Bằng điện” trong gia đình, ở lớp Trẻ
biết một số đồ dùng sử dụng bằng điện trong gia đình, ở lớp như: Bóng điện để thắp sáng, quạt, tivi, đài, tủ lạnh Tôi giáo dục trẻ chơi với những đồ dùng bằng điện rất nguy hiểm khi không được phép của bố mẹ, người lớn hoặc cô giáo trẻ không nên sử dụng Vì nó rất dễ gây cháy nổ hay nguy hiểm khác Giáo dục trẻ biết tiết kiệm điện khi không cần thiết như: Bằng thực tế, tôi cho trẻ biết khi ra khỏi phòng cần phải tắt đèn, tắt tivi, quạt
Ví dụ 5: Tôi cho trẻ phám phá “Năm giác quan” Cho trẻ khám phá thực
hành trải nghiệm các giác quan và qua đó giáo dục trẻ biết chăm sóc giữ gìn đôi mắt, không dụi tay bẩn lên mắt, rửa mặt, tay hàng ngày bằng nước và khăn sạch Giáo dục trẻ biết giúp đỡ những bạn bị khiếm thị, bị cận không cho tay bẩn vào tai, không dùng que ngoáy tai của mình và của bạn, khi tắm gội chú ý không để nước chui vào tai Biết đội mũ, ô khi ra nắng và đeo khẩu trang, thường xuyên đánh răng và không ăn những thức ăn quá nóng, quá lạnh phải giữ vệ sinh răng miệng hàng ngày, tiết kiệm nước khi rửa tay
Với những bài thơ, câu chuyện theo các chủ đề, tôi đọc cho trẻ nghe, giải thích cho trẻ hiểu được nội dung hành động nào có ích, hành động, lời nói nào gây tác hại với môi trường, đâu là việc tốt đối với môi trường và gái dục trẻ biết hành động cho phù hợp
Ví dụ 6: Thông qua bài thơ “Nghe lời cô giáo” trẻ cảm nhận được âm điệu
của bài thơ và thông qua bài thơ giáo dục trẻ có thói quen vệ sinh trước khi ăn phải rửa tay, sau khi ăn phải lau mặt, từ đó hình thành cho trẻ thói quen sử dụng nước tiết kiệm bằng cách vặn vòi nước vừa đủ Đây là việc làm thường xuyên tôi đã hướng dẫn hàng ngày để giáo dục trẻ
Có thể nói, Đây là một kết quả khả quan nhất, bởi bằng những việc làm, hành động thực tế hàng ngày trẻ được tiếp xúc, cùng với việc hướng dẫn trẻ chu đáo kết hợp với việc giáo dục trẻ Tôi thấy các cháu tuy còn là lứa tuổi bé nhưng
ý thức của trẻ trong việc biết bảo vệ, giữ gìn môi trường sạch sẽ khi các hoạt động đuợc cô tổ chức thực sự hiệu quả
Trang 93.3 Biện pháp 3: Giáo dục bảo vệ môi trường thông qua các hoạt động khác ở lớp 3 - 4 tuổi C, tại trường Mầm non Thị Trấn 2.
Có thể nói, các hoạt hoạt động của trẻ trong trường Mầm non đều là hoạt động mang tính toàn diện ở nhiều lĩnh vực khác nhau Cụ thể:
Với hoạt động vui chơi: Được coi là hoạt động chủ đạo của trẻ mẫu giáo.
Trẻ được trực tiếp chơi, mô phỏng phản ánh lại cuộc sống môi trường xung quanh trẻ, chính vì vậy khi trẻ chơi hoạt động góc tôi luôn hướng dẫn gợi mở cho trẻ rõ ràng, chi tiết, để trẻ hoạt động tích cực, tôi luôn chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi phong phú, đa dạng nhằm thu hút trẻ chơi, đặc biệt kết hợp giáo dục trẻ bảo
vệ môi trường trong hoạt động một cách phù hợp để qua đó trẻ có được hiểu biết
ý thức tốt khi tham gia bảo vệ môi
trường Ví dụ 1: Ở góc phân vai:
Trẻ biết được các thao tác vai của người bán hàng, nấu ăn…nhưng quan trọng hơn hết trẻ có ý thức thu dọn gọn gàng đồ dùng của mình sau mỗi vai chơi
Trẻ cất dọn đồ chơi sau khi chơi xong
Ở góc thiên nhiên:
Trẻ đóng vai một người bảo vệ môi trường với các thao tác như trồng cây, tưới cây, cắt tỉa lá cho cây, khi chăm sóc xong thì trẻ biết thu dọn đồ dùng, cất đúng nơi quy định…
Góc khám khoa học:
Tôi dạy trẻ cách tìm hiểu các hiện tượng tự nhiên của môi trường, phân biệt môi trường sạch, môi trường bẩn và hành vi đúng, hành vi sai…Tôi cho trẻ quan sát tranh để xác định về hành vi đúng, sai, môi trường sạch bẩn qua (thử nghiệm nguồn nước…)
Tôi nhận thấy rằng hoạt động vui chơi chính là phương tiện giúp trẻ phát triển toàn diện, đặc biệt là hình thành nhân cách cho trẻ qua các buổi chơi trẻ ý thức được rằng phải biết giữ gìn đồ dùng, đồ chơi, lau chùi và cất dọn đúng nơi quy định
Với hoạt động ngoài trời:
Tôi tổ chức cho trẻ dạo chơi, tham quan, tạo điều kiện thuận lợi cho trẻ khám phá và tìm hiểu đáp ứng được nhu cầu tính tò mò và tính ham hiểu biết của trẻ, cũng cố kiến thức cho trẻ về môi tường xung quanh, giáo dục cho trẻ
Trang 10thói quen và hành vi nơi công cộng, trẻ biết nhặt rác bỏ vào thùng đúng nơi qui định
Qua hoạt động tôi cho trẻ được quan sát cây cối, các loại cây kết hợp với việc nhặt rác, lá cây, với việc gọi tên lá cây, phân loại lá cây…cho trẻ giúp trẻ phát triển về trí tuệ, nhận thức và còn giáo dục trẻ biết cách chăm sóc và bảo vệ cây, không hái hoa, bẻ cành…
Ví dụ 1: Tôi cho trẻ quan sát vườn hoa trong trường, trẻ sẽ nói lên những
gì mà trẻ nhìn thấy đặc điểm của các loại hoa, ý nghĩa của nó như thế nào? Làm sao để cây hoa có thể lớn và nở được nhiều hoa? Nếu không tưới nước, chăm sóc thì chuyện gì sẽ sảy ra với các cây hoa? với những câu hỏi gợi mở như vậy trẻ sẻ đưa ra các ý kiến của mình, đồng thời kích thích được tính ham hiểu biết ở trẻ Bên cạnh việc cho trẻ được quan sát và được tiếp xúc với thiên nhiên, được tắm nắng gió hít thở không khí trong lành tôi còn cho trẻ được trải nghiệm và thực hành chăm sóc vườn hoa cây cảnh trong trường trẻ tỏ ra rất thích thú và thoải mái khi được vui chơi ngoài trời
Hình ảnh bé đang chăm sóc vườn thiên nhiên
Điều đó chứng tỏ rằng khi cho trẻ tham gia hoạt động ngoài trời kiến thức của trẻ sẽ được khắc sâu, nâng cao nhận thức hơn, trí tuệ ngày môt phát triển hơn Đấy cũng chính là nền tảng để trở thành một tuyên truyền viên tốt về cuộc sống và bảo vệ môi trường sống xung quanh trẻ thơ
Tất cả các hoạt động trong trường Mầm non đều là hoạt động mang ý nghĩa giáo dục Song họat động tổ chức cho trẻ trong giờ ăn, ngủ là một hoạt động mang tính giáo dục ý thức vệ sinh cá nhân, vệ sinh thân thế…:
Trước khi ăn trẻ tự đi rửa tay, biết vặn nước nhỏ để tiết kiệm nước, tự đi lấy ghế vào bàn ngồi, khi ăn không làm cơm rơi vãi, ăn hết xuất ăn, không nói chuyện riêng…Sau khi ăn xong trẻ tự đi cất ghế, lau mặt, nhặt cơm rơi vải bỏ vào đĩa… Đến giờ ngủ trẻ biết tự lấy gối theo ký hiệu của mình, khi ngủ không nói chuyện và ngủ sâu giấc…
Ví dụ 2: Ở tôi tổ chức cho trẻ dưới dạng hội thi theo ý tưởng đặt ra “Bé với
hoạt động tạo hình” trẻ được tham gia các trò chơi rèn các kỹ năng quan sát, khả năng nhanh nhẹn, nhưng điều quan trọng thông qua hội thi trẻ biết phân biệt được các hành vi đúng, ghạch bỏ những hành vi sai, phát huy tính đoàn kết với