Chuyển nhượng dự án xây dựng nhà ở thương mại theo pháp luật việt nam từ thực tiễn thành phố hồ chí minh tt

Tính cấp thiết của nghiên cứu Hiện nay, xuất phát từ nhu cầu và ý nghĩa xã hội của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng; từ sự bất cập trong việc xây dựng

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

KHẢ

LÃ TRƯỜNG ANH

TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC TỔ CHỨC XÃ HỘI TRONG BẢO VỆ QUYỀN LỢI CỦA NGƯỜI TIÊU DÙNG THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY

Chuyên ngành: Luật Kinh tế

Mã số : 9.38.01.07

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC

PGS.

HÀ NỘI, 2020

Công trình được hoàn thành tại:

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS BÙI NGUYÊN KHÁNH

Phản biện 1: PGS.TS Tăng Văn Nghĩa

Phản biện 2: PGS.TS Lê Thị Hoài Thu

Phản biện 3: TS Đinh Thị Mỹ Loan

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp Học viện tại: Học viện khoa học xã hội

Vào hồi giờ, ngày tháng năm 2020

Có thể tìm hiểu luận án tại:

- Thư viện Quốc gia Việt Nam

- Thư viện Học viện Khoa học xã hội

DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ

(Liên quan đến luận án)

1 Lã Trường Anh (2018), “Một số vấn đề về tổ chức xã hội tham

gia bảo vệ người tiêu dùng ở Việt Nam” Tạp chí Nhân lực Khoa học xã hội,

Số 10/2018

2 Lã Trường Anh (2018), “Vai trò của tổ chức xã hội trong bảo vệ

quyền lợi người tiêu dùng” Tạp chí Dân chủ & Pháp luật, Số 11/2018

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của nghiên cứu

Hiện nay, xuất phát từ nhu cầu và ý nghĩa xã hội của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng; từ sự bất cập trong việc xây dựng và áp dụng pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng ở Việt Nam; tồn tại khoảng trống về mặt nghiên cứu Do đó, với mong muốn nghiên cứu, phân tích và tìm hiểu sâu hơn về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, tác

giả đã chọn chủ đề “Trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền

lợi của người tiêu dùng theo pháp luật Việt Nam hiện nay” là đề tài luận án của

mình nhằm đáp ứng những đòi hỏi về cơ sở lý luận, cơ sở pháp lý, cơ sở thực tiễn ở Việt Nam hiện nay

2 Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của luận án là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng; phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thực thi trách

nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng ở Việt

Nam hiện nay; từ đó, đề xuất các phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là các quy định pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi NTD Đồng thời, tác giả cũng nghiên cứu thực tiễn về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD theo pháp luật Việt Nam hiện nay

Phạm vi nghiên cứu về nội dung: Trách nhiệm của các tổ chức xã hội

trong bảo vệ quyền lợi của NTD là một vấn đề rộng, có nhiều nội dung khác nhau Chủ thể là tổ chức xã hội có trách nhiệm bảo vệ quyền lợi của NTD cũng

có nhiều tổ chức với phạm vi trách nhiệm khác nhau Tuy nhiên, trong Luận án này, tác giả giới hạn phạm vi nghiên cứu chủ thể là Hội bảo vệ NTD với tư cách là “tổ chức xã hội bảo vệ quyền lợi NTD”

Phạm vi nghiên cứu về không gian và thời gian: Căn cứ vào thực tiễn

áp dụng, Luận án tổng hợp, đánh giá trách nhiệm của các Hội bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam từ năm 2010 (khi Luật Bảo vệ quyền lợi NTD ra đời) đến nay

4 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện được mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu, luận án dựa trên quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của chủ nghĩa Mác- Lê Nin, tư tưởng

Hồ Chí Minh, các quan điểm của Đảng, nhà nước ta về chính sách và pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tác giả sử dụng phương pháp nghiên cứu cụ thể sau:

- Phương pháp phân tích

- Phương pháp tổng hợp

- Phương pháp so sánh luật học

- Phương pháp thống kê và quan sát

5 Những điểm mới của luận án

Từ trước đến nay, các nghiên cứu trong nước và quốc tế về lĩnh vực các

tổ chức xã hội bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng có rất nhiều, tuy nhiên các công trình nghiên cứu này chỉ gọi là nghiên cứu khái quát hoặc nhắc đến trong nghiên cứu của mình Đặc biệt, công trình nghiên cứu độc lập, các khảo sát về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng ở Việt Nam chưa hề có, mặc khác khi các quy định về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng được đưa vào Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cũng không có luận cứ Bởi vậy, đây là lần đầu tiên có một nghiên cứu toàn diện, cụ thể và có luận cứ chi tiết, các hoạt động thực tiễn về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Đề tài chỉ ra cơ sở lý thuyết về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD Đây là căn cứ khoa học để đề xuất các phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD.Chỉ ra quá trình tham gia bảo vệ NTD của các

tổ chức xã hội ở một số nước trên thế giới Đây là cơ sở, bài học kinh nghiệm cho việc xây dựng pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ

quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay Ngoài ra, luận án còn nghiên cứu một cách toàn diện về thực trạng điều chỉnh pháp luật và thực trạng thực hiện trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD theo pháp luật Việt Nam hiện nay, bao gồm trách nhiệm về: Phản biện và giám định xã hội; giáo dục NTD; đại diện giải quyết khiếu nại của NTD; thay mặt khởi kiện dân sự vì quyền lợi của NTD Thông qua đó, đề tài đã phát hiện và chỉ ra: (i) Những ưu điểm và hạn chế của pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam trong thời gian vừa qua; (ii) Những bất cập trong quá trình áp dụng pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD Đề tài đưa ra các quan điểm, yêu cầu và đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay

6 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án

- Về mặt lý luận, luận án đã xây dựng, cung cấp cơ sở khoa học về

mặt lý luận, thực tiễn và pháp lý về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo

vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay Thông qua việc nhận diện đa chiều

về trách nhiệm của ác tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD; trên cơ sở đánh giá thực trạng pháp luật và đưa ra các quan điểm, yêu cầu và giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam trong thời gian tới

- Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu của đề tài có giá trị tham khảo

tốt cho các cơ quan xây dựng chính sách, pháp luật trong quá trình nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi NTD ở Việt Nam Đồng thời, kết quả nghiên cứu cũng là công trình, là sản phẩm cho việc giảng dạy, nghiên cứu tại các cơ sở đào tạo chuyên ngành luật

7 Bố cục của luận án

Ngoài mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận án được kết cấu gồm 04 chương

Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

VÀ CƠ SỞ LÝ THUYẾT NGHIÊN CỨU 1.1 Về tình hình nghiên cứu

Căn cứ tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan đến chủ đề luận án, có thể nhận thấy một số nội dung liên quan đến đề tài luận án đã được giải quyết và đề tài có thể tiếp thu, làm sáng tỏ thêm

- Thứ nhất, về mặt lý luận: Các công trình kể trên đã đưa ra nhận

thức chung về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD theo pháp luật Việt Nam: Khái niệm, sự cần thiết của luật hóa trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD Theo đó, trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng như sự bảo đảm được quyền lợi của người tiêu dùng khi tham gia sử dụng hàng hóa, dịch vụ của nhà sản xuất và đặc biệt có ý nghĩa đối với tất cả mọi người trong

xã hội, bởi “người tiêu dùng là tất cả chúng ta” – nhóm người yếu thế Đó là những người có vị thế bất lợi, thiệt thòi, ở thế “bất cân xứng về thông tin” trong quan hệ tiêu dùng Hay nói cách khác, họ là những người gặp phải những rào cản, chúng ngăn cản họ thực hiện đầy đủ các quyền và lợi ích hợp pháp của mình, đặc biệt là gặp khó khăn trong việc tiếp cận, nhận định với việc đánh giá chất lượng hàng hóa, dịch vụ mà họ bỏ tiền ra mua để sử dụng Như vậy, trên phương diện lý luận, luận án có kế thừa những vấn đề lý luận kiên quan đến trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD Luận án

có nhiệm vụ làm rõ thêm sự cần thiết phải điều chỉnh của pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD

Thứ hai, trên phương diện thực tiễn: Các công trình đã chỉ ra trong

quá trình thực hiện pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo

vệ quyền lợi của NTD đã bộc lộ những tồn tại, hạn chế Các công trình nghiên cứu trước đó nhìn chung đều đánh giá thực trạng về trách nhiệm, vai trò của Hội bảo vệ quyền lợi của NTD mà không nghiên cứu sâu về các tổ chức xã hội Đây là những mảnh ghép để luận án có cái nhìn thấu đáo hơn Tuy nhiên, vì chưa xác định được hệ thống cấu thành của pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD và cách tiếp cận chưa được bao quát, chưa đầy đủ, chưa đưa ra được tiêu chí đánh giá thực trạng về trách

nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD theo pháp luật Việt Nam hiện nay một cách xác thực Vì thế, căn cứ vào hệ thống cấu thành của pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam, căn cứ vào nội dung điều chỉnh của pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam, luận án đã đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn hoạt động của acsc tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam theo các nhóm vấn đề được đưa

ra

- Thứ ba, trên phương diện đề xuất, kiến nghị: Phần lớn nghiên cứu

hướng sự quan tâm đến nhu cầu tìm kiếm các giải pháp hoàn thiện pháp luật về: Hội bảo vệ quyền lợi NTD, Pháp luật bảo vệ NTD, thiết chế bảo vệ NTD,

cơ chế bảo vệ quyền lợi của NTD, Như vậy, các công trình phần nào nghiên cứu trên phần nào đã giải quyết được vấn đề hoàn thiện pháp luật Tuy nhiên, vấn đề về quan điểm, nhu cầu và các giải pháp nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD thì chưa được làm rõ Đây là nhiệm vụ mà luận án phải thực hiện và làm sáng tỏ

Như vậy, mặc dù số lượng các công trình nghiên cứu liên quan tới đề tài luận án phong phú và đa dạng nhưng hiện tại chưa có một công trình nghiên cứu nào tổ chức nghiên cứu một cách hệ thống và đầy đủ, toàn diện về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD theo pháp luật Việt Nam Để từ đó đề xuất những phương hướng, giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng theo pháp luật Việt Nam, nhất là Việt Nam đang trong quá trình phát triển kinh tế- xã hội, hội nhập quốc tế và trong yêu cầu triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013

1.2 Đánh giá tình hình nghiên cứu

Qua các công trình nghiên cứu kể trên đã cho thấy, bên cạnh những thành tựu về mặt lý luận, thực tiễn và kiến nghị hoàn thiện về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD thì luận án nhận thấy những vấn đề mà công trình trên còn bỏ ngỏ hoặc chưa giải quyết thấu đáo như sau:

- Thứ nhất, về mặt lý luận (1)Về sự cần thiết phải luật hóa trách

nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng, chưa

được lập luận đầy đủ và thuyết phục trong các công trình nghiên cứu (2) Về

khái niệm trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD,

tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD, Pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD Hầu hết các công trình

nghiên cứu chưa đưa ra các khái niệm này Trên thực tế, có công trình nghiên cứu đề cập đến khái niệm tổ chức bảo vệ quyền lợi NTD và một số quy định về trách nhiệm bảo vệ quyền lợi NTD là cá nhân của các hiệp hội nghề nghiệp (Thảo luận của ThS Viên Thế Giang tại Hội Thảo về Các tổ chức chính trị xã hội, xã hội nghề nghiệp, các tổ chức xã hội, cộng đồng và quyền con người

- Thứ hai, về phương diện thực tiễn Do chưa có sự nhận diện rõ nét

về khái niệm trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi NTD dưới góc độ pháp lý nên chưa có công trình nghiên cứu nào đưa ra tiêu chí đánh giá thực trạng pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo

vệ quyền lợi NTD; đánh giá toàn diện, cụ thể về thực trạng quy định pháp luật

về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong từ trước đến nay Ngoài ra, đối với thực trạng thực hiện pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo

vệ quyền lợi của NTD đã được một số công trình trong nước nghiên cứu như nghiên cứu về thực trạng vai trò của Hội bảo vệ NTD trong bảo vệ NTD nhưng vẫn chưa làm nổi bật được các vấn đề như thực trạng các quy định pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD; thực trạng

tổ chức và hoạt động của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi NTD; thực trạng về nguồn nhân lực tổ chức thực hiện trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD theo pháp luật Việt Nam hiện hành Khoảng trống này đã dẫn đến sự thiếu hụt căn cứ thực tiễn cho các kiến nghị giải pháp hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam trong thời gian tới

- Thứ ba, về giải pháp, kiến nghị (1) Kết quả tổng quan tình hình

nghiên cứu liên quan đến chủ đề trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo

vệ quyền lợi của NTD cho thấy hiện đang thiếu sự phân tích, lập luận đầy đủ

về quan điểm và yêu cầu hoàn thiện pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức

xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay Đặc biệt là bối cảnh triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013 và thực hiện các chủ trương lớn của Đảng ta về xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN), phát triển nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, phát huy dân chủ, bảo đảm quyền con người, hội nhập sâu rộng vào đời sống quốc tế (2) Cũng liên quan đến vấn đề nói trên là thực trạng thiếu một hệ quan điểm được thừa nhận chung

về mô hình chính sách pháp luật cần thiết và khung chính sách pháp luật cơ bản về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay Đây là cơ sở để xây dựng và ban hành pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam trong thời gian tới (3) Ngoài ra, các công trình nghiên cứu cũng chưa xây dựng được giải pháp mang tính cụ thể cho từng thành tố cấu thành pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội ở Việt Nam hiện nay

1.3 Những vấn đề cần được tiếp tục làm sáng tỏ của đề tài

Thứ nhất, nghiên cứu đưa ra thay đổi mới trong nhận thức lý luận về

trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD, pháp luật

về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay Thông qua việc nghiên cứu cơ sở lý thuyết về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD, các quan niệm về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD trên thế giới và ở Việt Nam Qua đây, tác giả xây dựng được khái niệm trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD, pháp luật về trách nhiệm của các

tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD, đặc điểm của pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay

Thứ hai, nghiên cứu đưa ra quan điểm về sự cần thiết phải xây dựng

pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam, nội dung chính và các nguyên tắc của pháp luật về về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay

Thứ ba, nghiên cứu kinh nghiệm xây dựng, điều chỉnh pháp luật về về

trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở một số nước trên thế giới để gợi mở cho Việt Nam

Thứ tư, nghiên cứu đưa ra tiêu chí đánh giá thực trạng pháp luật về về

trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam hiện nay; thực trạng điều chỉnh và thực hiện pháp luật về về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD ở Việt Nam như: nghiên cứu thực trạng tổ chức thi hành pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD thông qua Hội bảo vệ quyền lợi NTD; đánh giá thực trạng hoạt động của một số tổ chức xã hội khác trong hoạt động bảo vệ quyền lợi của NTD, Việc nghiên cứu phải chỉ rõ được những thành tựu, hạn chế, bất cập và nguyên nhân của các thành tựu, hạn chế đó

Thứ năm, nghiên cứu xác định phương hướng, giải pháp hoàn thiện pháp

luật và nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD theo pháp luật Việt Nam hiện nay

Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÍ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM CỦA CÁC

TỔ CHỨC XÃ HỘI TRONG BẢO VỆ QUYỀN LỢI CỦA

NGƯỜI TIÊU DÙNG 2.1 Khái quát về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD

2.1.1 Khái niệm về người tiêu dùng

Người tiêu dùng (consumer) là thuật ngữ có phạm vi mô tả khá rộng Xác định rõ nội hàm của khái niệm người tiêu dùng là hết sức quan trọng nhằm mục tiêu trước hết là bảo vệ hiệu quả quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng, tránh sự lạm dụng cơ chế bảo vệ người tiêu dùng để trục lợi, cũng như tránh sự can thiệp quá sâu và không cần thiết của nhà nước vào các quan hệ dân sự Quan niệm về người tiêu dùng ở mỗi quốc gia có thể được định nghĩa

khác nhau, song tổng hợp lại những quan điểm này nổi lên ba vấn đề về tư cách chủ thể; cách thức tiếp cận; mục đích sử dụng hàng hóa, dịch vụ

2.1.2 Khái niệm về quyền của người tiêu dùng

Quyền của NTD là những đặc quyền, thể hiện nhu cầu cuộc sống hàng ngày của cá nhân, gia đình và của cộng đồng Nhà nước và nhà sản xuất và

cung ứng dịch vụ có trách nhiệm tôn trọng, bảo vệ và đảm bảo quyền lợi của NTD Các quyền của NTD được ghi nhận và bảo đảm thực hiện trong pháp luật quốc gia và quốc tế

2.1.3 Khái niệm về tổ chức xã hội bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

“Tổ chức bảo vệ quyền lợi NTD là tổ chức xã hội của NTD được thành lập trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, không phân biệt dân tộc tôn giáo tín ngưỡng, trình độ nghề nghiệp và là tổ chức đại diện để bảo vệ quyền lợi NTD theo quy định của pháp luật”

2.1.4 Khái niệm và nội dung về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

- Khái niệm về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của NTD:

Trách nhiệm của các tổ chức xã bảo vệ quyền lợi NTD là nhiệm vụ, là phần việc được giao của các tổ chức xã hội bảo vệ NTD, tổ chức này được thành lập trên cơ sở tự nguyện, bình đẳng, không phân biệt dân tộc tôn giáo tín ngưỡng, trình độ nghề nghiệp và là tổ chức đại diện để bảo vệ quyền lợi NTD theo quy định của pháp luật

- Nội dung về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền

lợi của người tiêu dùng

Một là, giáo dục người tiêu dùng

Thứ hai, thu thập dữ liệu và kiểm tra sản phẩm

Thứ ba, khiếu nại thay mặt người tiêu dùng

Thứ tư, khởi kiện thay mặt người tiêu dùng

Thứ năm, vận động tẩy chay hàng hóa không đảm bảo chất lượng Thứ sáu, phát triển mạng lưới các hội bảo vệ quyền lợi của NTD Thứ bảy, phản biện và giám định xã hội

Thứ tám, thông tin với chính phủ hay nói cách khác cung cấp cho cơ quan quản lý nhà nước về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng thông tin về hành

vi vi phạm pháp luật của tổ chức, cá nhân kinh doanh hàng hóa, dịch vụ

2.2 Lý luận pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

2.2.1 Sự cần thiết điều chỉnh pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

Hiện nay, quá trình phát triển kinh tế tri thức, sự tác động ngày càng sâu của cuộc cách mạng công nghệ (cách mạng công nghệ thông tin, truyền thông, công nghệ vật liệu mới, công nghệ sinh học v.v.), toàn cầu hoá và sự phát triển thương mại điện tử đang càng làm cho quá trình chuyên môn hoá có những bước nhảy vọt hơn nữa về chất, khoảng cách giữa nhà sản xuất và NTD ngày lại càng xa nhau, sự chênh lệch giữa hiểu biết của nhà sản xuất về sản phẩm với tri thức mà NTD biết về sản phẩm ngày càng lớn, quy mô kinh tế giữa thương nhân với NTD càng có sự chênh lệch Điều đó càng làm cho nhà sản xuất với NTD có độ chênh lệch lớn về vị thế thực tế Trong bối cảnh ấy, nếu NTD không có các công cụ hỗ trợ, việc NTD bị nhà sản xuất, phân phối lạm dụng là hoàn toàn có khả năng xảy ra Nếu chỉ trông chờ vào khả năng tự bảo vệ của mình, NTD sẽ khó có thể phòng ngừa và khắc phục được những rủi

ro trong quá trình tham gia giao dịch với nhà sản xuất, phân phối hàng hoá, dịch vụ cũng như trong quá trình sử dụng hàng hoá, dịch vụ đó Điều này đã được thực tiễn của không chỉ ở các quốc gia công nghiệp phát triển mà còn ở chính Việt Nam chứng minh

Đó chính là lý do vì sao, sự hiện diện của nhà nước, sự can thiệp của nhà nước bằng pháp luật là cần thiết để quan hệ giữa nhà sản xuất, phân phối với NTD trở nên lành mạnh, công bằng hơn Khi xã hội càng phát triển, lĩnh vực pháp luật bảo vệ NTD sẽ càng cần thiết và càng cần được quan tâm

2.2.2 Nguyên tắc pháp luật về trách nhiệm của các tổ chức xã hội trong bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng

Hoạt động bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng của các tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phải tuân thủ theo các nguyên tắc cơ bản sau đây:

- Mọi hoạt động của tổ chức bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng phải

nhằm mục đích hỗ trợ hoặc đại diện cho người tiêu dùng bảo vệ quyền và lợi