điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa theo pháp luật việt nam hiện nay từ thực tiễn thành phố hồ chí minh

văn hóa theo pháp luật Việt Nam hiện nay từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài thạc sĩ của mình nhằm đánh giá thực trạng của pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa là

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

VŨ THỊ BAN MAI

ĐIỀU KIỆN KINH DOANH DỊCH VỤ VĂN HÓA THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM HIỆN NAY TỪ THỰC TIỄN

THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT KINH TẾ

GVHD: TS.DƯƠNG QUỲNH HOA

HÀ NỘI, năm 2020

LỜI CẢM ƠN

Với lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin gửi lời cảm ơn tới tới cô giáo TS Dương Thị Quỳnh Hoa đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi hoàn thành luận văn này Tôi cũng chân thành cảm ơn thầy cô Khoa Luật kinh tế và toàn thể thầy cô giáo Học viện Khoa học Xã hội, cùng gia đình, đồng nghiệp, bạn bè

đã luôn ủng hộ tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn này

Hà Nội, ngày 31 tháng 3 năm 2020

Học viên

Vũ Thị Ban Mai

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các

số liệu nêu trong luận văn là trung thực và chính xác Các kết quả trình bày trong luận văn được tổng hợp sau quá trình nghiên cứu của tác giả chưa từng được công

bố trong bất kỳ công trình nào khác

Hà Nội, ngày 31 tháng 3 năm 2020

Tác giả

Vũ Thị Ban Mai

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

UBND: Ủy ban nhân dân

GPKD: Giấy phép kinh doanh

GCNĐKKD Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh VPHC: Vi phạm hành chính

MỤC LỤC

Mở đầu 1 Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản về điều kiện kinh

doanh dịch vụ văn hoá theo pháp luật 7

1.1 Khái quát về điều kiện kinh doanh 7 1.1.1 Khái niệm, đặc điểm của điều kiện kinh doanh 7 1.1.2 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của các điều kiện kinh

doanh dịch vụ văn hoá 11 1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa 17 1.2 Khái quát nội dung pháp luật về điều kiện kinh doanh

dịch vụ văn hoá 20 Kết luận Chương 1 25

Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện

điều kiện kinh doanh lĩnh vực văn hóa trên địa bàn

thành phố Hồ Chí Minh 26

2.1 Khái quát về điều kiện kinh tế văn hoá xã hội và tình

hình phát triển dịch vụ văn hoá tại Thành phố

Hồ Chí Minh 26 2.2 Thực trạng pháp luật và thực tiễn quy định ngành nghề

đầu tư kinh doanh có điều kiện, cơ quan có thẩm quyền

ban hành các điều kiện kinh doanh 27 2.3 Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện điều kiện

mà chủ thể kinh doanh phải đáp ứng khi kinh doanh 32

2.4 Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện quy định trình

tự, thủ tục, hồ sơ, thẩm quyền cấp giấy phép 40 2.5 Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện quy định về

cơ chế quản lý, kiểm tra, giám sát điều kiện kinh doanh 51 Kết luận chương 2 58

Chương 3: Yêu cầu, phương hướng và giải pháp hoàn

thiện pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa

ở Việt Nam hiện nay 59

3.1 Yêu cầu hoàn thiện pháp luật về điều kiện kinh

doanh dịch vụ văn hóa 59 3.1.1 Thứ nhất, pháp luật về điều kiện kinh doanh phải

bảo đảm tính toàn diện và đồng bộ 60 3.1.2 Thứ hai, pháp luật về điều kiện kinh doanh phải

bảo đảm thống nhất 60 3.1.3 Thứ ba, pháp luật về điều kiện kinh doanh phải

bảo đảm phù hợp, ổn định với điều kiện kinh tế, chính trị,

xã hội cụ thể 61 3.1.4 Thứ tư, pháp luật về điều kiện kinh doanh phải bảo

đảm tính khả thi 61 3.1.5 Thứ năm, pháp luật về điều kiện kinh doanh phải bảo

đảm minh bạch 62 3.2 Phương hướng hoàn thiện pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa 63 3.3 Một số giải pháp hoàn thiện pháp luật về điều kiện

kinh doanh 64 3.3.1 Cơ sở pháp lý 64 3.3.2 Sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật về điều

kiện kinh doanh 65

3.3.3 Rà soát và loại bỏ, chuyển đổi những quy định pháp luật về điều kiện kinh doanh không phù hợp 68

3.3.4 Kiểm soát việc ban hành quy định về điều kiện kinh doanh 72

3.3.5 Công khai hóa, minh bạch hóa các quy định về điều kiện kinh doanh 73

Kết luận chương 3 74

Kết luận 75

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 76

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đấti nướci tai saui thờii kỳi thựci hiệni côngi cuộci đổii mớii đãi đạti đượci thànhitựui toi lớni vài toàni diệni trêni tấti cải cáci lĩnhi vựci kinhi tế,i văni hoá,i xãi hội,i anininh,i quốci phòng.i Gópi phầni vàoi nhữngi thànhi tựui toi lớni ấyi cói đóngi gópikhôngi nhỏi củai lĩnhi vựci văni hoá.i Trongi quái trìnhi pháti triểni kinhi tếi -i xãi hội,iNhài nướci tai luôni coii trọngi cáci chínhi sáchi đầui tưi choi vănihoá,iđầuitưinhâni tốiconi người vài tạoi điềui kiệni đểi Nhâni dâni thami giai sángitạoi văni hóai vài hưởngithụi văni hóai ngàyi càngi nhiềui hơn,i cáci dịchi vụi văni hóai đượci khuyếni khíchiđầui tưi pháti triển,ichủitrươngi xãi hộii hoái trêni lĩnhi vựcivăni hoái đượci triểni khaiirộngirãi

Tuyi nhiêni doi ảnhi hưởngi củai nềni kinhi tếi thịi trường,i trongi tiếni trìnhi hộiinhậpisựitiếpicậni vănihoáiđãinảyisinhi khôngiíti cácibiểuihiệnitiêuicựcitrongicáciloạii hìnhi dịchi vụi văni hóa,i táci độngi xấui đếni tưi tưởngi đạoi đứci lốii sốngi củaimộti bội phậni khôngi nhỏi quầni chúngi Nhâni dân,i nhấti lài đốii tượngi thanhi thiếuiniên đãi làmi xóii mòni nhữngi giái trịi đạoi đức,i thuầni phongi mỹi tụci củai dâni tộc,ilốii sống,i thịi hiếui văni hóa,i hànhi vii cưi xửi củai coni người,i từi đói xuấti hiệninhữngibiểuihiệni đángi loingại

Trướci thựci trạngi đói cơi quani Nhài nướci bani hànhi điềui kiệni kinhi doanhidịchi vụi văni hoái đảmi bảoi cáci hoạti độngi văni hóai vài kinhi doanhi dịchi vụi vănihóai côngi cộngi phảii nhằmi “Xâyi dựngi nềni văni hóai tiêni tiến,i đậmi đài bảni sắcidâni tộc;i giáoi dụci nếpi sốngi lànhi mạnhi vài phongi cáchi ứngi xửi cói văni hóai choimọii người;i kếithừaivài phátihuyitruyềni thốnginhâni ái,inghĩai tình,ithuầni phongi

mỹitục;i nângicaoihiểui biếtivài trìnhiđội thẩmimỹ,i làmiphongi phúi đờii sốngitinhithầni củai nhâni dân;i ngăni chặni sựi xâmi nhậpi vài bàii trừi nhữngi sảni phẩmi vănihóai cóinộii dungi độci hại;i gópi phầnithúciđẩyi phátitriểnikinhitếi -i xãihộii củaiđấti

- Pháp luật về kinh doanh dịch vụ văn hóa nằm rải rác ở nhiều văn bản, phức tạp khó khăn cho công tác quản lý của cơ quan nhà nước cũng như phiền hà cho các doanh nghiệp muốn tìm hiểu khi kinh doanh

Tại thành phố Hồ Chí Minh mang tính chất đặc thù của một đô thị có quy mô dân số lớn nhất cả nước, kinh tế - xã hội có tốc độ phát triển nhanh và sôi động, nơi hội tụ và cửa ngõ giao lưu văn hóa vùng miền và với các nước trên thế giới Đồng thời, đây cũng là địa phương có nhiều giá trị văn hóa truyền thống, văn hóa hiện đại, cơ sở hạ tầng thuận lợi, thị trường dịch vụ khá lớn Thành phố xây dựng chiến lược phát triển văn hóa nhằm phát huy tiềm năng và giá trị đặc sắc của văn hóa Việt Nam, bảo tồn và phát huy văn hóa dân tộc, truyền thống của Thành phố Khuyến khích xuất khẩu sản phẩm văn hóa, góp phần quảng bá văn hóa Việt Nam ra thế giới Có cơ chế khuyến khích đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật và công nghệ tiên tiến để nâng cao chất lượng sản phẩm văn hóa Đổi mới, hoàn thiện thể chế, tạo môi trường pháp lý thuận lợi để xây dựng, phát triển thị trường văn hóa và công nghiệp văn hóa Tuy nhiên trong quá trình thực hiện cũng gặp phải khó khăn chung khi áp dụng điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa cho doanh nghiệp hay trong cơ chế kiểm tra giám sát thực hiện điều kiện kinh doanh của cơ quan nhà nước

Chính vì vậy, tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Điều kiện kinh doanh dịch vụ

văn hóa theo pháp luật Việt Nam hiện nay từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh” làm đề tài thạc sĩ của mình nhằm đánh giá thực trạng của pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa làm rõ những điểm mới, điểm hạn chế còn tồn tại và đề ra phương án giải quyết góp phần nâng cao hiệu quả của quản lý nhà nước trong lĩnh vực hoạt động văn hóa, tạo một môi trường cạnh tranh và cởi mở cho các nhà đầu tư thúc đẩy phát triển kinh doanh lĩnh vực văn hóa

4 (2013); Bài viết của tác giả TS.Nguyễn Thị Yến, ThS.Trần Bảo Anh “Pháp luật về ngành nghề kinh doanh có điều kiện và kiến nghị hoàn thiện” đăng

trên Tạp chí Luật học - Trường Đại học Luật Hà nội, số 04 (2013); bài viết của TS Phan Đức Hiếu, Phó Viện trưởng viện nghiên cứu Quản lý kinh tế

Trung ương “Đơn giản hóa các điều kiện đầu tư kinh doanh giảm chi phí, thủ tục cho doanh nghiệp” được đăng trên Tạp chí Tài chính ngày 25-11-2017;

“Báo cáo rà soát điều kiện kinh doanh và quyền tự do kinh doanh ở Việt Nam” của VCCI (Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam) xuất bản tháng 6 năm 2017; Bài viết của ThS Nguyễn Thu Thủy “Một số bất cập về điều kiện kinh doanh theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành và giải pháp hoàn thiện” đăng trên tạp chí Công thương ngày 07-01-2019

Tuy nhiên các công trình trên chỉ đề cập một cách khái quát về kinh

doanh có điều kiện nói chung chưa có công trình nào phân tích, đánh giá về lý luận, thực tiễn pháp luật điều kiện kinh doanh các dịch vụ văn hóa

Một số bài viết củai PGSi –i TSi Phạmi Duyi Đứci Việni trưởngi Việni Vănihóai pháti triển,i Họci việni Chínhi trịi -i Hànhi chínhi quốci giai Hồi Chíi Minhi vềi

“Quan i điểm i của i Đảng i về i xây i dựng i và i phát i triển i nền i văn i hóa i Việt i Nam i tiên i

tiến, i đậm i đà i bản i sắc i dân i tộc” i đãi đượci ini trongi sáchi Pháti triểni văni hóai ViệtiNami giaii đoạni 2011-2020i Nhữngi vấni đềi phươngi phápi luận,i Nhài xuấti bảniChínhi trịi quốci gia,i Hài Nội,i 2009;i Nghiêni cứui củai PGS,i TSi Bùii Hoàii SơniPhóiViệnitrưởngiViệni Vănihóainghệi thuậtiquốcigiai ViệtiNami “Phát i triển i các i

ngành i công i nghiệp i văn i hóa i Việt i Nam i - i thực i trạng i và i giải i pháp” đăngi trênitạpi chíi Cộngi sảni 08-3-2018 Bài viết của tác giả Nguyễn Huy Phòng “Phát triển công nghiệp văn hóa Việt Nam thời cơ và thách thức” đăng trên tạp chí

văn hóa nghệ thuật số 404, tháng 2-2018; bài viết của GS.TS Nguyễn Xuân

Thắng Viện Khoa học Xã hội Việt Nam “Phát triển các sản phẩm và dịch vụ văn hóa trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế” đăng trên tạp

chí Khoa học Xã hội Việt Nam – 2-2011; bài viết của Tác giả Đỗ Thị Quyên

“Thị trường văn hóa, khái niệm và đặc trưng” đăng tạp chí Văn hóa Nghệ thuật số 400, tháng 10-2017; Bài viết của TS Nguyễn Ngọc Thiện “Đổi mới nâng cao hiệu lực, hiệu quả, quản lý nhà nước về văn hóa đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững” đăng trên Tạp chí Cộng sản ngày 01-11-2019; Bài viết của GS.TS Ngôn Thắng Lợi “Tác động của tăng trưởng kinh tế đến phát triển văn hóa của Việt Nam hiện nay” trên Tạp chí Cộng sản ngày 12-6-2019

Các công trình trên đã nêu được tầm quan trọng trong việc phát triển công nghiệp văn hóa trong thời đại 4.0; phát triển các sản phẩm và dịch vụ văn hóa trong điều kiện kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế thời cơ và thách thức; yếu tố tác động đến kinh doanh dịch vụ văn hóa; quan điểm của Đảng về xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam Tuy nhiên, cũng chưa

có công trình nào nghiên cứu một cách toàn diện, đi sâu vào nghiên cứu quy định điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa theo pháp luật Việt Nam, yếu tố tác động quan trọng trong việc khơi nguồn các dòng chảy văn hóa trong và ngoài nước, phát triển lành mạnh thị trường văn hóa trong nước, góp phần tích cực vào việc xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc dân tộc

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

3.1 Mục đích nghiên cứu làm sáng tỏ những vấn đề lý luận cơ bản về điều kiện kinh doanh, pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa; đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh, nêu lên những bất cập, hạn chế và nguyên nhân của nó; từ đó, đưa ra định hướng, kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật cũng như nâng cao khả năng thực hiện điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

Để đạt được mục tiêu trên, tác giả sẽ thực hiện những nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu sau đây:

Làm rõ những vấn đề lý luận về điều kiện kinh doanh như khái niệm, đặc điểm điều kiện kinh doanh; khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hoá; các yếu tố ảnh hưởng đến điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hoá…cũng như lý luận pháp luật về điều kiện kinh doanh

Khảo sát, đánh giá thực trạng pháp luật, thực tiễn thực hiện pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa từ thực tiễn thành phố Hồ Chí Minh Kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật cũng như nâng cao khả

năng thực hiện điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa trên địa bàn thành phố

Hồ Chí Minh

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Hệ thống các quy định pháp luật của Việt Nam về kinh doanh dịch vụ văn hóa và các vấn đề có liên quan cũng như quá trình thực hiện pháp luật trong hoạt động kinh doanh

Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi không gian: Thành phố Hồ Chí Minh

Phạm vi thời gian: nghiên cứu thực trạng pháp luật và thực tiễn trong giai đoạn từ năm 2009 đến nay

Phạm vi về nội dung nghiên cứu: Do thời gian có hạn, trong luận văn tác giả tập trung nghiên cứu việc kinh doanh một số ngành dịch vụ văn hóa ban hành theo Nghị định 103/2009/NĐ-CP ban hành quy chế hoạt động văn hóa

và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng và các văn bản có liên quan

5 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng một số phương pháp để làm sáng tỏ về mặt khoa học của lý luận và thực tiễn của đề tài đó là các phương pháp như: các phương pháp luận logic, phương pháp phân tích, phương pháp lý giải, phương pháp đánh giá; các phương pháp bình luận, đối chiếu, so sánh, thống kê, hệ thống, phương pháp chứng minh Trong đó, trong từng nội dung cụ thể của luận văn

sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

Chương 1: Luận văn sử dụng chủ yếu phương pháp phân tích, tổng hợp,

hệ thống nêu lý luận cơ bản về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa

Chương 2: Luận văn sử dụng phương pháp chủ đạo thống kê, phân tích tổng hợp để nêu ra thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện điều kiện kinh doanh lĩnh vực văn hóa trong đó bao gồm kết quả đạt được và những hạn chế, bất cập, nguyên nhân tồn tại

Chương 3: Sử dụng chủ yếu phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh,

hệ thống để đề ra giải pháp hoàn thiện pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch

vụ văn hóa ở Việt Nam hiện nay

6 Những điểm mới của đề tài

Luận văn tập trung nghiên cứu chuyên sâu về điều kiện kinh doanh dịch

vụ văn hóa theo pháp luật Việt Nam nên có sự hệ thống hóa về điều kiện kinh doanh ngành dịch vụ văn hóa theo pháp luật; kiến nghị các giải pháp hoàn thiện pháp luật cũng như nâng cao khả năng thực hiện điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh nói riêng cả nước nói chung

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn được kết cấu thành 3 chương

Chương 1: Những vấn đề lý luận cơ bản và pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hoá

Chương 2: Thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện điều kiện kinh doanh lĩnh vực văn hóa trên địa bàn thành phố Hồ Chí Minh

Chương 3: Yêu cầu, phương hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa

Chương 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VÀ PHÁP LUẬT

VỀ ĐIỀU KIỆN KINH DOANH DỊCH VỤ VĂN HÓA

1.1 Khái quát về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hoá

1.1.1 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của điều kiện kinh doanh

Khái niệm điều kiện kinh doanh

Điều kiện kinh doanh là một trong những vấn đề pháp lý quan trọng mà hầu hết pháp luật các quốc gia trên thế giới đều quy định Nội dung điều kiện kinh doanh có ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường kinh doanh cũng như sự

phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia [16, tr.9]

Điều kiện kinh doanh theo từ điển Tiếng Việt “điều kiện” có thể được hiểu là cái cần phải có để cho một cái khác có hoặc có thể xảy ra hiểu theo nghĩa khác “điều kiện” còn là điều nêu ra như một đòi hỏi trước khi thực hiện một công việc nào đó [19,tr.22] Như vậy, theo cách hiểu thông thường điều kiện kinh doanh là những yêu cầu, đòi hỏi mà chủ kinh doanh phải có hay phải thực hiện trước khi tiến hành các hoạt động kinh doanh nhất định như sản xuất, phân phối, buôn bán, dịch vụ nhằm mục đích thu lợi nhuận Theo OECD điều kiện kinh doanh nói chung là tập hợp đa dạng các công cụ mà chính phủ sử dụng để đặt ra các yêu cầu đối với các công dân và doanh nghiệp [31, tr.19]

Theo ý kiến của PGS.TS Phạm Duy Nghĩa “Điều kiện kinh doanh là mọi

sự can thiệp của cơ quan hành chính vào quyền tự do kinh doanh của người dân, thường được cụ thể hóa bằng những hành vi của nhân viên hành chính

có quyền chấp nhận, hạn chế hoặc khước từ việc đăng kí hoặc tổ chức những hoạt động kinh doanh cụ thể” [18, tr.23.24], trong đó, hành vi hành chính có

thể biểu hiện ở nhiều dạng thức khác nhau như thông qua một văn bản pháp

quy ấn định những hạn chế cho người kinh doanh, thông qua hành vi cấp phép chấp thuận hoặc từ chối của cơ quan hành chính, thông qua hành vi giám sát của cơ quan hành chính về việc tuân thủ điều kiện kinh doanh,… Theo Luật đầu tư 2014 “Ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện là ngành, nghề mà việc thực hiện hoạt động đầu tư kinh doanh trong ngành, nghề đó phải đáp ứng điều kiện vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự,

an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng” Điều kiện đầu tư kinh doanh đối với ngành, nghề quy định tại văn bản quy phạm pháp luật, do một số cơ quan có thẩm quyền ban hành

Từi nhữngi quani điểmi khoai họci vài theoi quyi địnhi củai phápi luậti nhưi trêni

cói thểi hiểui điềui kiệni kinhi doanhi lài nhữngi yêui cầu,i đòii hỏii doi Nhài nướci quyiđịnh;i chủi thểi kinhi doanhi phảii đápi ứngi cáci yêui cầui nàyi khii tiếni hànhi kinhidoanhi nhữngi ngành,i nghềi cụi thểi vài đượci thểi hiệni dướii nhữngi hìnhi thứci nhấtiđịnh nhằm đảm bảo lợi ích chung của cộng đồng

Đặc i điểm i của i điều i kiện i kinh i doanh

Thứi nhất,i điềuikiệni kinhi doanhi làiyêui cầu,i đòiihỏii đượciNhài nướciđặti rai

vàiquyi địnhitrongivănibảniquyiphạmiphápiluật

Nhài nướci làichủithểiduyinhấti cóithẩmiquyềniđặti rainhữngiđiềui kiệni này.iTheoi phápi luậti Việti Nami hiệni hành,i chủi thểi cóithẩmi quyềniquyi địnhi vềi điềuikiệni kinhi doanhi chỉi baoi gồmi Quốci hội,i Chínhi phủ,i Thủi tướngi Chínhi phủidướii hìnhi thứci văni bảni tươngi ứngi lài luật,i phápi lệnh,i nghịi định,i quyếti định, cáciquyiđịnhivềi điềuikiệni kinhi doanhidoichủi thểi kháci bani hànhidướiicáci hìnhithứci vănibảni kháci đềui khôngi cói hiệui lựci thii hành [25].i Nhưi vậy,i khôngi phảiimọii yêui cầu,i đòii hỏii đặti rai trongi hoạtiđộngi kinhi doanhi đềui lài điềuikiệni kinhidoanh.i Chỉi nhữngi điềui kiệni đượci đượci bani hànhi đúngi chủi thểi vài hìnhi thứcivăni bảni quyiphạmi phápi luậti mớii đượci coiilài điềuikiệnikinhidoanhi vàicói hiệui

lựci bắti buộci đốii vớii chủi thểi kinhi doanh.i Đâyi lài đặci điểmi mangi tínhi phápi lýicủai điềui kiệni kinhi doanhi vài phâni biệti điềui kiệni kinhi doanhi theoi địnhi nghĩaitrênivớii cáciđiềuikiệnithôngithườngikhác

Thứi hai,i điềui kiệni kinhi doanhi gắni liềni vớii mộti sối ngànhi nghề,i lĩnhi vựcikinhi doanhi nhấti định.iTrongi nềni kinhi tếi thịi trường, côngi dâni cói quyềni tựi doilựai chọni ngành,i nghềi kinhi doanhi đượci ghii nhậni vài khuyếni khích.i Xuấti pháti

từi chứci năngi quảni lýi kinhi tếi -i xãi hội,i Nhài nướci chỉi đặti rai điềui kiệni kinhidoanhi trongi mộti sối ngànhi nghề,i lĩnhi vựci kinhi doanhi nhấti địnhi nhằmi mụcitiêui bảoi vệi lợii íchi côngi cộngi nhấti định.i Víi dụ,i nhữngi ngànhi nghềi cói liêniquani đếni môii trường;i trậti tự,i ani toàni xãi hội;i sứci khỏei ngườii dâni nêni phảiituâni thủi nhữngi yêuicầuikinhidoanhi hoặcinhữngi quyitắcinghềi nghiệpichặti chẽ.iXuấti pháti từi mụci đíchi này,i điềui kiệni kinhi doanhi chỉi ápi dụngi trongi phạmi viimộti sối ngànhi nghềi nhấti địnhi mài khôngi đặti rai vớii tấti cải ngànhi nghềi kinhidoanh.i Điềui kiệni kinhi doanhi đượci quyi địnhi trongi chínhi văni bảni phápi luậtiquyi địnhivềingànhinghềikinhidoanhi cói điềuikiện

Thứi ba,i điềui kiệnikinhi doanhi lài nhữngigiớii hạni quyềni tựidoikinhi doanhicủai chủi thểi kinhi doanhi vài lài cơi sởi đểi quảni lýi hoạti độngi kinhi doanh.i Hiếniphápi củai cáci quốci giai trêni thếi giớii cũngi cói nhữngi quyi địnhi choi phépi Nhàinước,i trongi nhữngi trườngihợpinhấti định,i đặti rai khuôni khổi (hayi nóii mộti cáchikháci lài hạni chếi quyềni tựi do)i đốii vớii sựi tựi doi nhằmi đảmi bảoi lợii íchi côngicộngihayisựitựidoicủai ngườiikhác.i

Thứi tư,i điềui kiệni kinhi doanhi lài mộtitronginhữngi biệni phápi điềui tiếti nềnikinhi tếi thịi trườngi nhằmiđạti mụciđíchi kinhi tếi -i xãi hộii nhấti định.i Xuấti pháti từiviệci cáci quyi địnhi vềi điềui kiệni kinhi doanhi vài ngànhi nghềi kinhi doanhi cói thểitáci độngi trựci tiếpi đếni hoạti độngi sảni xuấti kinhi doanhi củai DN,i vài lài cơi sởiquani trọngi đểi quảni lýi cáci hoạti độngi kinhi doanh,i nhiềui nướci coii việci quyiđịnhi điềui kiệni kinhi doanhi lài mộti tronginhữngibiệniphápi đểiđiềui tiếti nềni kinhi

tếithịitrườngi nhằmiđạti mụciđíchi kinhitếi-ixãihộii nhấtiđịnhi [30,itr.51].iVíidụ,iởiOECDi nộii dungi điềui kiệni kinhi doanhi đượci xếpi thànhi haii nhóm,i đói lài điềuikiệni kinhi tếivài điềui kiệnixãi hội.i Điềui kiệni kinhi tếi cani thiệpi trựcitiếpi vàoi cáciquyếti địnhi củai thịi trườngi nhưi địnhi giá,i cạnhi tranh,i giai nhậpi hayi rúti khỏii thịitrường;i còniđiềuikiệnixãihộii làiđểi bảoivệi cácilợii íchi cộngiđồngi nhưi sứcikhỏe,i

ani toàni xãi hội,i môii trườngi vài đoàni kếti xãi hội.i Tươngi tựi vớii nộii dungi này,icáci điềui kiệni kinhi doanhi ởi Việti Nami cũngi đượci đặti rai nhằmi nângi caoi chấtilượngi hàngi hóa,i dịchi vụi doi DNi sảni xuấti kinhi doanh,i thôngi quai đói bảoi vệingườii tiêui dùng,i bảoi vệi môii trườngi vài bảoi vệi lợii íchi cộngi đồng.i Vìi vậy,i nộiidungi củai điềui kiệni kinhi doanhi thườngi lài cáci yêui cầui vềi tiêui chuẩni chấtilượngi hàngi hóa,i chấti lượngi dịchi vụ,i điềui kiệni vềi nhâni lực,i yêui cầui vềi vệisinh,i ani ninhi trậti tự,i yêui cầui vềi phòngi cháyi chữai cháyi vài phòngi ngừai ôinhiễmi môiitrường

Thứi năm,i chủi thểi kinhi doanhi phảii đápi ứngi cáci điềui kiệni kinhi doanhitrongi suốtiquáitrìnhi hoạtiđộngikinhi doanhi Chủithểikinhidoanhichỉiđượciphépikinhi doanhikhii đãiđápi ứngi đủicáci điềui kiệni theoi quyi địnhicủaiphápi luật.iTuyinhiên,i cáci điềui kiệni nàyi còni cói hiệui lựci ápi dụngi trongi suốti quái trìnhi hoạtiđộngi kinhi doanhi củai chủi thểi kinhi doanhi vài đượci bảoi đảmi bằngi cơi chếi hậuikiểmi củai cơi quani quảni lýi nhài nước.i Chủi thểi kinhi doanhi khôngi đápi ứngi cáciđiềui kiệnitrongi quáitrìnhi kinhi doanhi sẽi bịi coii lài kinhi doanhi tráii phápi luậti vài

bịi xửi phạti theoi quyi định.i Quyi địnhi nhưi vậyi mớii cói thểi bảoi đảmi mụci tiêuiquảni lýi củai nhài nước,ihạni chếi ảnhi hưởngi tiêuicựci cói thểigâyirai từi hoạti độngikinhi doanhikhiiđặtiraiđiềuikiệnikinhi doanhiđốiivớiingànhi nghềinhấtiđịnh

Ý nghĩa của điều kiện kinh doanh

Sựi cầni thiếti củai cáci quyi địnhi vềi điềui kiệni kinhi doanhi thểi hiệni ởi nhữngiphươngidiệnisau:

Thứi nhất,i xuấti pháti từivaii tròiquảni lýi củai nhài nướci trongi nềni kinhi tếi thịi

Trongi giaii đoạni trướci khii tiếni hànhi hoạti độngi kinhi doanh,i Nhài nướciquảni lý,i kiểmi soáti đốii vớii mộti sối ngànhi nghềi kinhi doanhi cói điềui kiệni thểihiệni bằngi việci choi phépi cái nhân,i tổi chứci đượci tiếni hànhi kinhi doanhi nhằmimụciđíchibảoivệi lợiiíchi vài trậtitựicôngi cộng.iThôngi quai việcicấpiphépi vài xácinhậnicáci điềuikiệnikinhi doanh,i nhài nướcicói điềuikiệnivàicơisởi đểithẩmitraikỹilưỡngi việci cáinhân,itổi chứci thựci hiệni hoạti độngi kinhi doanhi ngànhinghềi kinhidoanhi cói điềui kiện.i Quái trìnhithẩmi trai nàyi làicầnithiếti choi việcithựci hiệnivaiitròi quảnilýicủainhàinước,ibảoivệilợiiíchicôngicộngivàilợii íchi DN.iTrườngihợpikhôngi đápi ứngi đủi điềui kiện,i Nhài nướci khôngi cấpi phépi hoặci rúti giấyi phépihoặciyêui cầui tổi chức,icáinhâni đưai raicănicứichứngiminhi việciđápiứngiđầyi đủicáci điềui kiệni kinhi doanhi trongi trườngi hợpi cói vii phạm.i Trongi quái trìnhi DNitiếnihànhi hoạtiđộngi kinhi doanh,i điềuikiệnikinhi doanhi lài cănicứi đểi Nhài nướcitiếnihànhi kiểmi trai việci DNi thựcihiệni vàiduyi trìi cáci điềuikiệnikinhi doanhi sauicấpi phépi hoặci saui đăngi kýi kinhi doanh.i Trongi trườngi hợpi cói vii phạmi Nhàinướci sẽi ápi dụngi cáci biệni pháp,i hìnhithứci chếi tàii theoi quyi địnhi phápi luậti đốiivớii chủithểikinhidoanh

Thứi haii đốiivớii chủi thểikinhi doanh:i Điềuikiệnikinhi doanhi lài cơi sởi phápi

lýi đểi DNi tiếni hànhi mộti hoặci mộti sối hoạti độngi kinhi doanhi nhấti địnhi (bịi hạni

chếi kinhidoanh).i Việci quyi địnhi mộti cáchi minhi bạchirõi rànginhữngi điềui kiệnikinhi doanhi đốiivớiinhữngingành,inghềikinhi doanhi cóiđiềuikiệni khôngichỉithểihiệni sựi hạni chếi quyềni tựi doi kinhi doanhi mài nói còni lài cơi chếi bảoi đảmi thựcihiệni tốii đai quyềni tựi doi kinhi doanhi củai DN,i vìi căni cứi vàoi đói họi cói thểi biếti

họiđượcilàmigì,ikhôngiđượcilàmi gìivài trongiđiềuikiệninào

Điềui kiệnikinhidoanhilàinhữngiyêuicầui nhàinướciđặtiraibuộcicácichủithểikinhi doanhi phảii đápi ứngi đượci khii thựci hiệni kinhi doanhi trongi nhữngi ngànhinghềikinhidoanhi cóiđiềuikiện.iĐâyiđượcicoiilài côngicụiquảnilýinềnikinhitế,ilàinộii dungi khôngi thểi thiếui ởi mọii quốci giai trêni thếi giới.i Mỗii quốci giai đềui cóinhữngi quyi địnhi cụi thểi vềi điềui kiệni kinhi doanhi phùi hợpi vớii yêui cầui quảni lýikinhi tếivàimôiitrườngiphápilýi riêngicủaiquốci giai mình

1.1.2 Khái niệm, đặc điểm, ý nghĩa của các điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa

Khái niệm dịch vụ văn hóa

Trongi nềni kinhi tếi thịi trường,i bêni cạnhi cáci hàngi hóai vậti thểi hữui hìnhicòni cóinhữngiloạiidịchivụimàingườiitaimuai vàibáni trênithịitrường.iĐóilài hàngihóai phiivậti thể,ihayicònigọiilàihàngihóai -idịchivụ

Dịchivụivănihóailàinhữngi hoạtiđộngitrêni lĩnhi vựci văni hóai cói tổi chứcivàiđượci trải công,i nhằmi phụcivụi trựcitiếpichoinhữngi nhui cầui nhấtiđịnhicủaicôngichúng

Dịchi vụi văni hóai tồni tạii ởi nhiềui dạng:i văni hóai phii vậti thể,i văni hóai tâmilinh,i văni hóai dui lịch,i vănihóaigiảii trí,ivănihóai sinhihoạtixãi hội…Nhữnginhâni

tối ảnhi hưởngi đếni dịchi vụi vụi văni hóai baoi gồm:i nhâni tối thờii đại,i nhâni tốitruyềnithống,inhânitốilịchisử

Theoi Điềui 2i quyi chếi hoạti độngi văni hóai vài kinhi doanhi dịchi vụi văni hóaicôngicộngi i(bani hànhikèmitheoiNghịiđịnhisối103/2009/NĐ-CPi ngàyi 06ithángi

11i nămi 2009i củai Chínhi phủ)i cói quyi địnhi mộti sối hoạti độngi văni hóai vài dịchi

vụi văni hóai baoi gồmi lưui hành,i kinhi doanhi băng,i đĩai cai nhạc,i sâni khấu;i biểuidiễni nghệi thuật,i trìnhi diễni thờii trang;i triểni lãmi văni hóa,i nghệi thuật;i tổi chứci

lễi hội;i viết,iđặti biểni hiệu;i hoạti độngi vũi trường,i karaoke,i tròi chơii điệni tử,i cácihoạtiđộngivănihóa,idịchivụivăni hóaivàicáci hìnhithứcivuiichơiigiảiitríi khác

Điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa

Thị trường văn hóa là dạng thị trường đặc thù, bởi thị trường đó lưu thông, phân phối, trao đổi loại hàng hóa thuộc lĩnh vực văn hóa tư tưởng Kinh doanh dịch vụ văn hóa là kinh doanh đặc biệt ngoài tạo ra lợi nhuận còn sinh ra tri thức và xúc cảm của một xã hội hay một nhóm người trong xã hội,

và nó chứa đựng, ngoài văn học và nghệ thuật, cả cách sống, phương thức chung sống, hệ thống giá trị, truyền thống và đức tin

Tính đặc thù của thị trường văn hóa thể hiện ở chính những đặc trưng của nó trong các quan hệ cung cầu, giá cả và cạnh tranh trên thị trường

Đặc trưng về quan hệ cung cầu

Cầu về sản phẩm vụ văn hóa: Đối với sản phẩm và dịch vụ văn hóa, khi lưu thông trên thị trường phải tuân theo các quy luật kinh tế Mặt khác, sản phẩm, dịch vụ văn hóa là sản phẩm tinh thần thuộc lĩnh vực văn hóa tư tưởng nên chịu sự điều tiết bởi định hướng tiêu dùng văn hóa của quốc gia Để nhu cầu trở thành cầu phải trải qua quá trình tuyên truyền, vận động của người bán đối với người mua, người mua phải có một trình độ, năng lực thẩm mỹ nhất định Vì vậy, nhu cầu về sản phẩm, dịch vụ văn hóa còn gắn liền với trình độ dân trí và học vấn của xã hội cũng như các điều kiện chính trị, kinh

tế, văn hóa, xã hội Tuy nhiên, trong thực tiễn, hành vi mua, hưởng thụ các sản phẩm và dịch vụ văn hóa của xã hội hiện nay còn bị phụ thuộc chủ yếu vào khả năng thu nhập cá nhân

Cung về sản phẩm dịch vụ văn hóa: Cung là số lượng hàng hóa dịch vụ

mà người bán có khả năng và sẵn sàng bán ở các mức giá khác nhau trong một thời gian nhất định Tuy nhiên, cung sản phẩm và dịch vụ văn hóa không

hoàn toàn tuân theo quy luật chung Sản phẩm và dịch vụ văn hóa không đơn giản chỉ là công cụ, phương tiện học tập và giải trí của con người mà chúng còn là vũ khí đấu tranh sắc bén của một giai cấp hay một quốc gia Do vậy, cung không chỉ đáp ứng cầu sản phẩm và dịch vụ văn hóa trên thị trường mà còn phải định hướng nhu cầu văn hóa của xã hội Cũng như vậy, hoạt động sản xuất kinh doanh sản phẩm và dịch vụ văn hóa ngày nay không chỉ đáp ứng những nhu cầu thị trường cần mà phải có khả năng đáp ứng những nhu cầu theo định hướng quốc gia Nhiều sản phẩm và dịch vụ văn hóa có cầu, thậm chí sức mua lớn, lợi nhuận cao nhưng không có cung (không được phép sản xuất cung cấp trên thị trường) Ngược lại, không ít những sản phẩm và dịch vụ văn hóa có sức mua thấp, thậm chí không có nhu cầu vẫn có cung hoặc cung lớn thực hiện đáp ứng và cung cấp sản phẩm và dịch vụ văn hóa cho xã hội.

Đặc trưng về quan hệ giá cả

Giá sản phẩm và dịch vụ văn hóa là giá cả thị trường, chịu tác động của nhiều nhân tố như quy luật cung cầu, cạnh tranh… Sản phẩm, dịch vụ văn hóa là hàng hóa đặc thù, về mặt lý thuyết, giá của chúng được tính bằng lao động sáng tạo của tác giả và chi phí của toàn bộ quá trình sản xuất, lưu thông Song lao động sáng tạo ra sản phẩm, dịch vụ văn hóa là lao động đặc biệt, rất khó để lượng hóa một cách chính xác Một sản phẩm hoặc dịch vụ văn hóa có thể đến được với công chúng phải trải qua một quá trình sáng tạo lâu dài Quãng thời gian hao phí lao động sáng tạo ra sản phẩm và dịch vụ văn hóa là rất lớn, không thể tính hết vào giá thành sản phẩm như các hàng hóa thông thường khác Vì vậy giữa giá cả và giá trị của sản phẩm, dịch vụ văn hóa thường không đồng nhất và có những khác biệt với giá cả các hàng hóa thông thường

Hiện nay, trên thị trường có nhiều sản phẩm, dịch vụ văn hóa có mức giá khác nhau, không tuân theo quy luật giá trị Có loại sản phẩm và dịch vụ văn hóa giá trị sử dụng rất lớn, nhưng giá bán thấp, có thể thấp hơn giá thành sản phẩm Sự chênh lệch này hiện được Nhà nước bù đắp bằng chính sách trợ giá, trợ cước phí cho một số mặt hàng Một số chương trình nghệ thuật đặc

sắc, một số loại sách quý hiếm, giá trị lớn cần phổ biến rộng rãi Các mảng sản phẩm và dịch vụ văn hóa còn lại, được bán theo giá cả thị trường, do sự điều tiết của quy luật thị trường.

Đặc trưng về cạnh tranh

Cạnh tranh là bản chất vốn có của thị trường, là sự tìm kiếm lợi ích từ lợi thế hàng hóa, thị trường, khách hàng giữa các lực lượng cung cấp, phân phối sản phẩm dịch văn hóa thông qua giá cả và các dịch vụ bán hàng Tuy nhiên, đối với thị trường sản phẩm và dịch vụ văn hóa, ảnh hưởng của cạnh tranh không chỉ là sự tác động tích cực hay tiêu cực về kinh tế đơn thuần, mà

có thể tác động đến an ninh, chính trị, đạo đức, kỷ cương xã hội

Sự cạnh tranh không lành mạnh trên thị trường giữa các tổ chức doanh nghiệp trong lĩnh vực văn hóa, sẽ có ảnh hưởng lớn đến xã hội, đặc biệt là nhận thức, lối sống, lý tưởng của giới trẻ hiện nay Các loại văn hóa phẩm ngoài luồng, thiếu lành mạnh, độc hại nếu không được kiểm soát chặt chẽ, lưu thông phổ biến ngoài thị trường với giá rẻ là một đe dọa lớn đối với sự nghiệp văn hóa và giáo dục của nước ta Điều này cho thấy vai trò quản lý của Nhà nước đối với thị trường văn hóa là rất lớn trong việc định hướng sản xuất kinh doanh và thỏa mãn nhu cầu văn hóa tinh thần của công chúng, nâng cao mức hưởng thụ văn hóa tinh thần của xã hội

Từ nghiên cứu trên, tác giả nhận thấy Nhà nước đặt ra các điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa hết sức cần thiết Điềui kiệni kinhi doanhi dịch vụ văn hóa lài yêu cầu đòi hỏi được Nhà nước đặt ra quy định trong văn bản quy phạm pháp luật, là côngi cụi phápi lýi đểi Nhài nướci thựci hiệni việci quảni lýi đốiivớii các doanh nghiệp kinh doanh lĩnh vực văn hóa nhằm đảm bảo quyền tự

do kinh doanh và đảm bảo giá trị truyền thống văn hóa dân tộc, an ninh trật

tự, bảo vệ lợi ích cộng đồng

Điều kiện về hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực văn hóa, các cá nhân,

tổ chức phải thực hiện suốt quá trình kinh doanh Các điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực văn hóa thường được quy định:

Về nội dung sản phẩm nhằm xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; giáo dục nếp sống lành mạnh và phong cách ứng xử có văn hóa cho mọi người; kế thừa và phát huy truyền thống nhân ái, nghĩa tình, thuần phong mỹ tục; nâng cao hiểu biết và trình độ thẩm mỹ, làm phong phú đời sống tinh thần của nhân dân; ngăn chặn sự xâm nhập và bài trừ những sản phẩm văn hóa có nội dung độc hại; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Quy định quyền tác giả và quyền liên quan nhằm để bảo vệ các sáng tạo tinh thần có tính chất văn hóa (cũng còn được gọi là tác phẩm) không bị vi phạm bản quyền, ví dụ như các bài viết về khoa học hay văn học, sáng tác nhạc, ghi âm, tranh vẽ, hình chụp, phim và các chương trình truyền thanh Điểm kinh doanh dịch vụ văn hóa thường tập trung đông người, dễ phấn khích khi xem nội dung trình diễn nên không thể thiếu quy định về điều kiện

an ninh trật tự nhằm đảm bảo cơ sở vật chất, phương án bảo đảm an ninh, trật

tự bao gồm biện pháp thực hiện; lực lượng phục vụ thường xuyên; phương tiện phục vụ; biện pháp tổ chức, chỉ đạo; biện pháp phối hợp với chính quyền,

cơ quan chức năng có liên quan ở địa phương mà cơ sở kinh doanh hoạt động; tình huống giả định khi có vụ việc liên quan đến an ninh, trật tự xảy ra; công tác huy động lực lượng, phương tiện; biện pháp xử lý,

Như vậy những điều kiện về hoạt động kinh doanh trong lĩnh vực văn hóa tạo hành lang pháp lý thuận lợi cho các chủ thể kinh doanh, đồng thời đảm bảo mục tiêu xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc; ngăn chặn sự xâm nhập và bài trừ những sản phẩm văn hóa có nội dung độc hại; góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước

Đặc điểm của điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa:

Thứ nhất, về mặt chủ thể: Chủ thể kinh doanh chỉ được phép kinh doanh

khi đã đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật

Thứ hai, về mặt hình thức: Điều kiện kinh doanh về dịch vụ văn hóa được thể hiện bằng những hình thức cụ thể tùy thuộc vào quy định của pháp luật Có thể phải được xác nhận bằng giấy phép hoặc nếu không cần cấp phép thì nhà nước quản lý theo cơ chế “hậu kiểm”

Thứ ba, về đối tượng và phạm vi: Pháp luật chỉ đặt ra các điều kiện kinh doanh có đặc điểm riêng, cụ thể của ngành văn hóa như nghiêm cấm các hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa có nội dung:

Kíchi độnginhânidânichốngi lạiiNhàinướciCộngihòai xãihộiichủinghĩaiViệtiNam;iphái hoạiikhốii đạii đoàni kếti toànidân

Kíchi độngi bạoilực,i tuyêni truyềni chiếni tranhi xâmi lược,i gâyi hậni thùi giữaicáci dâni tộci vàinhâni dâni cácinước;i truyềnibái tưi tưởng,i văni hóai phảniđộng,i lốiisốngidâmi ôi đồiitrụy,i cáci hànhi vii tộii ác,i tệinạni xãihội,i mêi tíni dịi đoan,i tráiivớiithuầniphongi mỹi tục,igâyihạii choisứcikhỏei vài hủyihoạiimôiitrườngisinhithái Tiếti lộibíi mậti củai Đảng,i Nhàinước,i bíi mậti quâni sự,i anininh,i kinhi tế,iđốiingoại,ibíimậtiđờiitưicủaicáinhânivài bíimậti khácidoiphápiluậtiquyiđịnh

Xuyêni tạci lịchi sử,i phủi nhậni thànhi tựui cáchi mạng,i xúci phạmi vĩi nhân,ixúci phạmi dâni tộc,i vui khống,i xúci phạmi danhi dự,i uyi tíni củai tổi chức,i danhi dựi

vàinhâniphẩmicủaicái nhân.i

Lưui hành,iphổibiếnivài kinhi doanhi cácisảni phẩmi văni hóa;i sảnixuất,inhậpikhẩuitráii phépicáci sảniphẩmivănihóaiđãi cói quyếtiđịnhiđìnhichỉilưuihành,icấmilưuihành,i thuihồi,i tịchithu,itiêuihủy;i kinhi doanhidịchivụivănihóaimài khôngicóigiấyi chứngi nhậni đăngi kýi kinhi doanhi hoặci giấyi phépi kinhi doanhi theoi quyiđịnh

Tổi chứci cáci hoạti độngi văni hóai vài kinhi doanhi dịchi vụi văni hóai vii phạmicáciquyiđịnhivềinếpisốngivăniminh,ianininh,i trậtitựivài phòng,i chốngicháyinổ Thứ tư, về ý nghĩa: Ý nghĩa của việc quy định điều kiện kinh doanh là để

đảm bảo rằng chủ thể kinh doanh ngành nghề đó sẽ không gây thiệt hại hay

đe doạ gây thiệt hại đến những lợi ích mà nhà nước cần bảo vệ Là công cụ đắc lực giúp cho Nhà nước trong việc quản lý lĩnh vực văn hóa, tạo môi trường kinh doanh công bằng, đảm bảo nền văn hóa của nước nhà phát triển đúng theo định hướng Nghị quyết số 33/NQ-TW ngày 09 tháng 6 năm 2014 của Ban chấp hành Trung ương đảng về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước, trong đó nhấn mạnh: “Xây dựng thị trường văn hóa lành mạnh, đẩy mạnh phát triển công nghiệp văn hóa, tăng cường quảng bá văn hóa Việt Nam” và “Phát triển công nghiệp văn hóa đi đôi với xây dựng, hoàn thiện thị trường văn hóa”

1.1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa

Sự phát triển của nền kinh tế thị trường

Hoạt động kinh doanh của dịch vụ văn hóa gắn với quá trình phát triển của nền kinh tế thị trường Kinh tế thị trường phát triển sẽ tác động làm cho các hoạt động dịch vụ văn hóa ngày càng phát triển phong phú đa dạng

Hoạti độngi dịchi vụi văni hóai trongi xãi hộii càngi pháti triểni thìi nhui cầuihưởngi thụicủaiconingườiicàngi đượci đápi ứng.iXãihộii pháti triểni càngi cao,i nhuicầuihưởngi thụivăni hóaicủai coningườiicàngilớn.iVănihóainóiichungi vàidịchivụivăni hóai nóii riêngi cói táci độngi lớni trongi sựi pháti triểni vài chiếni lượci xâyi dựngiconi người.i Thựci tiễni ởi nhiềui quốci giai trêni thếi giớii choi thấy:i trongi sựi tăngitrưởngi kinhitếivàiphátitriểnivăni hoá,i nếui nhưikhôngiđồngibộ,i khôngi cânibằngithìi sẽi rơii vàoi tìnhi trạngi khủngi hoảngi trongi đờii sốngi văni hoái –i tinhi thầni củaitoàni xãi hội.i Vìi vậy,i pháti triểni đai dạngi vài phongi phúi cáci hoạti độngi dịchi vụivăni hóai cũngi lài mộti trongi sối nhữngi biệni phápi tíchi cựci đểi nângi caoi đờii sốngitinhi thần,i làmi choi văni hoái xâmi nhậpi vàoi mọii lĩnhi vựci củai đờii sốngi xãi hội,iđồngithờiitạoiđiềuikiệnithúciđẩyi vănihoáiphátitriển

Tronginềnikinhi tếithịi trường,i dướiitáciđộngicủai quyiluậti giái trị,i cácihàngihoái đượcisảnixuấti raitronginhữngiđiềui kiệnikhácinhau,i trongi đóicóicải dịchivụivăni hoái -i hàngi hoái tinhi thần.i Trêni thịi trường,i hàngi hoái đềui phảii đượci traoiđổii theoi giái trịi xãi hội,i ngườii sảni xuấti nếui cói giái trịi cái biệti lớnihơni giái trịi xãihộii thìi sẽi bấtilợii trongi cạnhitranh.i Hoạtiđộngi dịchi vụi văni hoá,idướii góci đội làihàngi hoái tinhi thần,i cũngi chịui sựi táci độngi củai quyi luậti cạnhi tranh,i đâyi làiđộngi lực,i lài mộtitrongi nhữngi nguyênitắci cơi bản,i tồnitạii kháchi quani vàikhôngithểithiếuiđượcitronginềnikinhitếithịi trường

Hoạti độngi dịchi vụi văni hóai cũngi phảni ánhi tínhi haii mặt,i vừai cói mặti tíchicực,i lạii vừai cói mặti tiêui cực.i Mặti tíchi cựci lài đòii hỏii cáci hoạti độngi phảii đápiứngi đượci mọii nhui cầui củai đờii sốngi văni hóai tinhi thầni trongi nhâni dân,i thúciđẩyi sựi cạnhi tranhi lẫni nhau,i doi vậyi phảii luôni năngi động,i sángi tạo,i tiếpi cậninhanhi vài tiếpi thui cáii mới.i Tuyi nhiên,i mặti tiêui cựci lài dễi đẩyi cáci hoạti độngidịchi vụi văni hóai đii vàoi coniđườngi thươngi mạii hóa,i xuấti pháti từilợii íchi riêng,ivớii mụci tiêui lài lợii nhuận,i dẫni đếni cáci hànhi vii bấti chấpi cáci quyi địnhi củaiphápi luật,i làmi băngi hoạii đạoi đứci lốii sốngi củai mộti bội phậni thànhi viêni trongi

xãihội,i nhấtilàithanhi-i thiếuiniên

Quái trìnhi pháti triểni nềni kinhi tếi thịi trườngi cũngi chínhi lài quái trìnhi làmiphongiphúi hơni đờii sốngi tinhi thầni trongi xãi hội,i đòii hỏiiphảiicói sựi đổii mớii vàinângi caoi chấti lượngi cáci dịchivụi hoạti độngi văni hóa.i Đâyi cũngi lài yêui cầui nộiitạii củai loạii hìnhi này Bởi vì để hoạt động văn hóa trở thành của toàn xã hội,

có vai trò thực sự trong các lĩnh vực của đời sống, mang tính định hướng, hướng dẫn nhận thức và hành động của con người chỉ khi nó có chất lượng cao và đáp ứng nhu cầu của toàn xã hội do đó cần có điều kiện trong hoạt động để điều chỉnh lại hình kinh doanh dịch vụ văn hóa hoạt động đúng quy định

Vấn đề hội nhập văn hóa của Việt Nam với quốc tế

Văni hóai bảni sắci dâni tộci Việti Nami vài sựi dui nhậpi văni hóai củai nướcingoàii cũngi cói tínhi haii mặt.i Việci địnhi hướngi chínhi lài pháti huyi mặti tíchi cực,ingănichặni vài đẩyilùiimặtitiêuicực.iNhữngi nơii thiếuiđịnhihướng,i thiếui quảni lýichặti chẽi đãi làmi choi cáci yếui tối tiêui cực,i mêi tíni dịi đoan,i cáci tệi nạni xãi hộii cói

cơi hộii đểi pháti triển.i Vìi vậy,i khii mài nềni kinhi tếi thịi trườngi vớii sựi hộii nhậpicàngi pháti triển,i giaoi lưui văni hóai càngi rộng,i thìi việci địnhi hướngi vài quảni lýicáci hoạti độngi nàyi càngi phảii nghiêmi ngặti hơn,i cụi thểi hơni nhằmi đểi cáci hoạtiđộngi nàyi đềui hướngi tớii mụci tiêui xâyi dựngi nềni văni hóai Việti Nami tiêni tiến,iđậmiđàibảnisắcidânitộc

Vai trò của các chủ thể quản lý trong lĩnh vực dịch vụ văn hóa

Cơ chế quản lý kinh tế là phương thức mà qua đó bộ máy quản lý tác động vào nền kinh tế để kích thích, định hướng, hướng dẫn, tổ chức, điều tiết nền kinh tế vận động đến các mục tiêu đã định Hiện nay nước ta quản lý nền kinh tế thị trường, có nhiều điểm khác biệt so với cơ chế quản lý kế hoạch, tập trung bao cấp trước đây, nội dung pháp luật về điều kiện kinh doanh cũng theo đó mà thay đổi Nhà nước đặt ra hành lang pháp lý an toàn cho các chủ thể kinh doanh và nhằm các mục tiêu: Đảm bảo phát triển kinh tế một cách ổn định, bền vững; giải quyết hợp lý mối quan hệ giữa tăng trưởng kinh tế với ổn định, công bằng và tiến bộ xã hội; thỏa mãn nhu cầu của cuộc sống con người, nâng cao đời sống nhân dân; bảo vệ và giữ gìn môi trường sinh thái Vaii tròi quảnilýi Nhàinướci đốiivớii hoạtiđộngidịchivụivăni hoái khôngi nằmingoàii mụci đíchi hỗi trợi vài tạoi điềui kiệni choi dịchi vụi văni hóai pháti triểni nhanhi

vài bềni vững.i Theoi đó,i Nhài nướci sửi dụngi tấti cải cáci biệni phápi cói thểi đểi canithiệpi vàoi hoạti độngi dịchi vụi văni hoái nhằmitạoi rai môii trườngi dịchi vụi văni hoáilànhi mạnh,i phâni bổi nguồni lựci mộti cáchi tốii ưui vài thúci đẩyi tăngi trưởngi kinhi

tế,i pháti triểni xãihộii mộti cáchihàii hoà,i phùi hợpi vớii giáitrịi truyềni thốngivài vănihoái củai mộti quốci gia,i mộti vùng,i mộti địai phương.i Mặti khác,i vớii tínhi chấti lài

mộti ngànhi kinhi tếi -i xãi hộii mangi lạii nhữngi hiệui quải tổngi hợpi cũngi nhưi cácingànhi kinhi tếi khác,i dịchi vụi văni hoái muốni pháti triểni bềni vữngi khôngi đặtingoàiisựiquảnilýivĩimôicủaiNhàinước

1.2 Khái quát nội dung pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hoá

Pháp luật về điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa là tổng thể các quy phạm pháp luật do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành, điều chỉnh mối quan hệ phát sinh giữa Nhà nước với tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch

vụ văn hóa nhằm thực hiện quản lý nhà nước đối với các ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Thông thường nội dung pháp luật điều chỉnh điều kiện kinh doanh dịch

vụ văn hóa bao gồm những nhóm quy phạm sau:

Thứ nhất, nhóm quy phạm quy định về ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cơ quan có thẩm quyền ban hành các điều kiện kinh doanh

Kháci vớii quyi địnhi khái thốngi nhấti vềi cơi quani cói thẩmi quyềni trongi thủitụci thànhi lậpi DN,i đốii vớii điềui kiệni kinhi doanh,i cơi quani cói thẩmi quyềni xácinhậni đủi điềui kiệni chủi yếui lài cáci cơi quani quảni lýi chuyêni ngànhi trongi lĩnhivựcicói ngành,i nghềi kinhidoanhicóiđiềui kiệnimàichủi thểikinhi doanhitiếnihành.iĐiềui nàyi xuấti pháti từi lýi do,i mỗii ngànhi nghềi kinhi doanhi cói đặci thùi vớiinhữngiđiềui kiệni khácinhau,icơi quani quảni lýi chuyêni ngànhi sẽi lài chủi thểi nắmi

rõinhấti vềi cáci đặcithùi đói vài cũngi phùi hợpi vớii môihìnhi tổi chức,i quảni lýi theoilĩnhivựcicủaibộimáyi nhàinước

Theoiđó,itrongicáci văni bảniquyi địnhi vềiđiềui kiệni kinhidoanhi khôngi quyiđịnhi trựci tiếp,i cụi thểi vềi tổi chức,i hoạti độngi củai cơi quani cói thẩmi quyềni xácinhậni đủiđiềuikiệni kinhidoanhimàichỉi quyiđịnhivềi thẩmi quyềni vài trìnhi tự,i thủitục mà cơ quan này phải tuân theo Thông thường, các quy định về tổ chức,

hoạti động,i quyềni hạn,inghĩai vụi củai cáci cơi quaninàyiđượci quyi địnhi trongicácivăni bảni phápi luậti riêngi vềi chứci năng,i nhiệmi vụ,i cơi cấui vài tổi chứci củai cơiquaniđó

Tạii Trungi Quốc,i cáci quyi địnhi vềi điềui kiệni kinhi doanhi đượci nhài nướcinàyi quani tâmirấtisáti sao,i đưairainhiềui quyi địnhiphùihợpi vớiiđiềuikiệni kinhi tếi

xãi hộii tạii cáci đạoi Luậti cói hiệui lựci cao Theoi đánhi giái củai nhiềui nhài nghiênicứu,i việci cấpi GPKDi ởi Trungi Quốci rấti phứci tạp,i cầni đápi ứngi rấti nhiềui yêuicầui vài đốii vớii cáci nhài đầui tưi nướci ngoàii việci cấpi phépi kinhi doanhi sẽi khóikhănihơninhàiđầuitưitronginước [28]

Ởi Mỹ, phápi luậti DNi cũngi cói nhữngi quyi địnhi vềi điềui kiệni kinhi doanhigắni liềni vớii loạii hìnhi DNi hoặci mộti sối loạii ngànhi nghềi nhấti định.i Đai sối cácinhài nghiêni cứui đềui đánhi giái rằng,i việci bắti đầui mộti DNi ởi Mỹi tươngi đốii dễidàngi vìi nhữngi quyi địnhirấtiđơni giản,igọninhẹi vềithủi tụci đăngi kýikinhidoanh.iBêni cạnhi hệi thốngi đăngi kýi kinhi doanh,i nhài nướci thiếti lậpi cơi chếi xini giấyiphépi vài chấpi thuậni củai cơi quanicói thẩmi quyềni rấti rõi ràngi vài cụi thểi đểi kiểmisoátichặtichẽihoạtiđộngikinhidoanhicủaicáciDN

Ởi Mỹi cói haii hệi thốngi cấpi phép:i Giấyi phépi vài sựi chấpi thuậni củai Liênibang;i Giấyi phépi vài sựi chấpi thuậni củaitiểui bang.i Haii hệi thốngi nàyi songi songitồni tạii vài chii phốii đếni hoạti độngi kinhi doanhi củai DN.i Đầui tiêni bảni thâni DNi

đói phảii đápi ứngi đượci cáci yêui cầui đểi xini phépi kinhi doanhi tạii địai phương,itiểuibangi–i nơii mài DNi cóitrụisở.iNếui nhưi DNi đóikinhidoanhilĩnhi vực,i ngànhinghềi cói sựikiểmisoáticủailiênibangi thìi DNichỉi đượci thựci hiệnihoạtiđộngi kinhidoanhi đóikhiiđượcichínhiquyềniliêni bangichấpithuậnihoặcicấpigiấyiphépi kinhidoanhi (GPKD) [28]

Bêni cạnhi GPKDi cấpi choi DN,i Mỹi cũngi tồni tạii cơi chếi cấpi phépi choi cáinhâni thựci hiệni hoạti độngi kinhi doanhi liêni quani đếni năngi lực,i chuyêni môni

củai cái nhâni nàyi nhằmi bảoi đảmi lợii íchi côngi cộng.i Rấti nhiềui ngànhi nghềi ởi

Mỹi chịui sựi kiểmi soáticủai cáci cơi quaniquảni lý.iSựi kiểmi soátinàyithểi hiệni ởi3ihìnhi thức:

Cấpi phép:i Đâyi lài cơichếibắti buộciđốii vớiimộti sối ngànhinghề,i chỉi khiicóiđượci giấyiphépihànhinghềi nàyithìi cái nhânimớiiđượciphépihoạtiđộngitrênithựci

tếi (nếui khôngi cói mài vẫni thựci hiệni hoạti độngi nghềi nghiệpi đồngi nghĩai vớiiviệci đãivii phạmi phápi luật).iĐểi cóiđượcigiấyi phépi hànhi nghềi này,i cáinhâni đóiphảiiđápiứnginhữngiquyiđịnh,itiêuichuẩnicủaicácicơiquanicóithẩmiquyền Cấpi giấyi chứngi nhận:i Việci cấpi giấyi chứngi nhậni đượci đặti rai khii hoạtiđộngiđóikhôngicóitrongigiớiihạni củai ngànhinghềi đượci cấpigiấyi phép,ichủithểithựci hiệni cói thểi tựi nguyệni xini xáci nhậni làicói chuyêni môni liêniquani đếni lĩnhivựcinàyitừicácicơiquanicóithẩmiquyềni mài nhàinướcichỉiđịnh.i

Đăngi ký:i Cáci cơi quani cói thẩmi quyềni sẽi lậpi mộti danhi sách,i cungi cấpinhữngiđiềuikiệni nhấtiđịnhi đểiđượci cói têni trongidanhisáchinày,i sauiđóicácichủithểi cói nhui cầui đăngi kýi têni vài địai chỉ,i trìnhi đội vớii cáci cơi quani quảni lý.i Chỉicầni cói khiếuinạii củaingườii tiêui dùngi (kháchi hàng),i hoặci việci thựci hiệni niêmiyếti côngi khaii thôngi tini chưai đúngi thìi chủi thểi đói cói thểi bịi loạii rai khỏii danhisáchi này.i Điềui đói đồnginghĩai vớii việci tiếpi tụcithựci hiệni kinhi doanhi sẽi lài tráiiphápiluật

Ngoàii nhữngi điềui kiệni kinhi doanhi này,i ởi mỗii bang,i tùyi từngi thờii kỳikhácinhau,i DNisẽiphảiiđápi ứngi cáciđiềui kiệnikháci màicơiquani quảnilýiđưai raichẳngi hạni như:i chứngi minhi vốniphápi địnhi (bangi Delaware,ibangi NewYork),ichứngiminhikhoảni nợicủaiDNi(ởi Columbia)…

Còni ởi Singapore,i đểi cói thểi đăngi kýi kinhi doanhi hoặci thựci hiệni kinhidoanhi trongi mộti sối ngànhi nghềi cụi thể,i DNi phảii đượci cấpi giấyi phépi hoặciđược sự cho phép của cơquan có thẩm quyền.Bên cạnh đó, tại Singapore có

3iloạiigiấyiphépiphổibiến,i đóilà:

Giấyi phépi bắti buộc:i Đâyi lài loạii giấyi phépi cấpi choi DNi kinhi doanhinhưngi khôngi phảii tấti cải cáci DNi mài chỉi mộti sối loạii hìnhi DNi nhấti địnhi đòiihỏiiphảii cói giấyiphépiđặcibiệti nàyitrướcikhiihọi cóithểi hoạtiđộng

Giấyi phépi nghềi nghiệp:i Mộti DNi muốni hoạti độngi trongi lĩnhi vựci cungicấpidịchivụichuyêninghiệp,iphảiicóigiấyi phépinghềinghiệp

Giấyi phépi hoạti độngi kinhi doanh:i Saui khii đượci thànhi lập,i đii vàoi hoạtiđộng,i DNichỉi đượcithựci hiệni hoạtiđộngi đóikhiiđượcicấpi giấyiphépi hoặci đượci

sựichấpi thuậni củai cơi quani nhài nướcicói thẩmi quyền.i Họi sẽi phảii kíchi hoạti tàiikhoảni hảii quani củaimìnhitrướci khiixuấtikhẩu,inhậpikhẩuihàngihóa

Cáci điềui kiệni kinhidoanhi đềui đượci Chínhiphủi Singaporei côngikhaiitrênicáci trangi thôngi tini điệni tửi chínhi thức,i cáci DNi cói thểi sửi dụngi dịchi vụi cấpiphépi EnterpriseOnei kinhi doanhi trựci tuyếni (OBLS)i đểi thựci hiệni việci xininhữngigiấyi phépicầni thiếti trongi thànhi lậpivàihoạtiđộng.i Điềui nàyirấti hữuiích,icáci DNi khôngi phảii mấti thờii giani đểi đếni trựci tiếpi gặpi cáci cơi quani cói thẩmiquyền [28]

Thứ hai, nhóm quy phạm quy định về điều kiện mà chủ thể kinh doanh phải đáp ứng

Quy định về điều kiện mà chủ thể kinh doanh phải đáp ứng là các yêu cầu, đòi hỏi cụ thể mà chủ thể kinh doanh phải có hoặc phải thực hiện để được tiến hành kinh doanh Các điều kiện này rất đa dạng, về nội dung có thể

là các điều kiện để thực hiện hoạt động kinh doanh (cơ sở vật chất, vốn kinh doanh, an ninh trật tự ); điều kiện về chủ thể kinh doanh (chứng chỉ hành nghề); điều kiện về hàng hóa, dịch vụ kinh doanh (ví dụ: quy định về tiêu chuẩn, chất lượng, số lượng),…Căn cứ vào các nội dung này, chủ thể kinh doanh xem xét và đối chiếu với điều kiện đang có hiện tại để chuẩn bị và thực hiện các yêu cầu cần thiết để có đủ điều kiện kinh doanh theo quy định của

Còni đốiivớii điềuikiệni kinhidoanhikhôngi cầnicấpiphép:

i Phápiluậtithườngi khôngi cóiyêui cầuivềi việcinộpihồi sơicũngi nhưitrìnhi tự,ithủi tụci thựci hiệni mài chủi thểi kinhi doanhi đượci phépi kinhi doanhi khii đápi ứngi

đủicáciyêuicầui theoiquyi địnhi củaiphápiluật

Thứ tư, nhóm quy phạm quy định về cơ chế quản lý, kiểm tra, giám sát điều kiện kinh doanh

Thông qua quy định chung về thẩm quyền, trách nhiệm kiểm tra, giám sát của cơ quan quản lý nhà nước trong lĩnh vực kinh doanh có ngành, nghề kinh doanh có điều kiện Xử phạt vi phạm hành chính, thu hồi giấy phép, giấy chứng nhận đủ điều kiện

kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa là quy định pháp luật giúp cho Nhà nước trong việc quản lý lĩnh vực văn hóa, tạo môi trường kinh doanh công bằng, đảm bảo nền văn hóa của nước nhà phát triển đúng theo định hướng về xây dựng và phát triển văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước, đáp ứng tốt nhất nhu cầu hưởng thụ đời sống tinh thần cho Nhân dân, là công cụ đắc lực giúp cho Nhà nước trong việc phát triển kinh tế xã hội của các quốc gia trên thế giới

Chương 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN ĐIÊU KIỆN KINH DOANH LĨNH VỰC VĂN HÓA

TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

2.1 Khái quát về điều kiện kinh tế văn hoá xã hội của Thành phố Hồ Chí Minh

Thànhi phối Hồi Chíi Minhi lài thànhi phối lớni nhấti tạii Việti Nami vềi kinhi tế,iđồngi thờii cũngi lài mộti trongi nhữngi trungi tâmi kinhi tế,i chínhi trị,i văni hóai vàigiáoi dụci quani trọngi nhấti củai Việti Nam.i Hiệni nay,i thànhi phốiHồi Chíi Minhi làithànhi phối trựci thuộci trungi ươngi đượci xếpi loạii đôi thịi đặci biệti củai Việti Nam,icùngivớiiThủiđôiHàiNội

Nằmi trongivùngichuyểni tiếpi giữai Đôngi Nami Bộivài Tâyi Nami Bộ,i thànhiphối Hồi Chíi Minhi ngàyi nayi cói 19i quậni vài 5i huyện,i tổngi diệni tíchi 2.095,06ikm².i iNhời điềuikiệnitựi nhiênithuậnilợi,i thànhi phối HồiChíiMinhi trởithànhi mộtiđầui mốii giaoi thôngi quani trọngi củai Việti Nami vài Đôngi Nami Á,i baoi gồmi cảiđườngi bộ,i đườngi sắt,i đườngi thủyi vài đườngi không.i Nămi 2019,i tổngi lượtikháchi quốci tếi đếni thành phố Hồi Chíi Minhi đạti 8,619i triệui lượti khách,i kháchi

giáoi dục,i truyềni thông,i thểi thao,i giảii trí,i thànhi phối Hồi Chíi Minhi đềui giữi vaiitròi quanitrọngibậcinhất

Nhữngi lýi doi lịchi sửi vài địai lýi đãi khiếni thànhi phối Hồi Chíi Minhi luôni làithànhi phối đai dạngi văni hóa.i Ngayi từi giaii đoạni thànhi lập,i dâni cưi củai Sàii Gòni

đãi thuộci nhiềui dâni tộci kháci nhau:i Kinh,i Hoa,i Chăm, i thờii kỳi thuộci địai rồiichiếni tranhi Việti Nam,i Sàii Gòni hấpi thụi thêmi nềni văni hóai Âui –i Mỹ.i Choi tớiinhữngithậpi niênigầniđây,i nhữngihoạti độngikinhitế,i duilịchitiếpitụci giúpithànhiphốicóinềnivănihóaiđaidạngihơn

Vớii vaii tròi trungi tâmi văni hóai củai Việti Nam,i thànhi phối Hồi Chíi Minhihiệni nayi cói 22i đơni vịi nghệi thuật,i 9i rạpi hát,i 11i bảoi tàng,i 22i rạpi chiếui phim,i

25i thưi viện.i Hoạti độngi củai ngànhi giảii tríi ởi thànhi phối Hồi Chíi Minhi nhộninhịpi hơni bấti cứi thànhi phối nàoi ởi Việti Nam.i Hầui hếti cáci hãngi phimi tưi nhânilớni củai Việti Nami hiệni nay,i nhưi Phướci Sang,i Thiêni Ngân,i HKFilm,i ViệtiPhim i đềui cói trụi sởi chínhi ởi thànhi phối Hồi ChíiMinh.i Ngoàiinhữngisânikhấuilớni nhưi Nhài háti Thànhi phố,i Nhài háti Bếni Thành,i Nhài háti Hòai Bình,i Sâni

khấui Trốngi Đồng, i hoạti độngi âmi nhạci ởi thànhi phối còn ởi nhữngi phòngi trà,iquáni cài phêi đai dạng:i Tiếngi Tơi Đồng,i M&T,i Catinat,i ATB,i Bodega,iCarmen,…

Từi khii cói Nghịi địnhi 87-CP/CPi ngàyi 12i thángi 12i nămi 1995i của Chính phủ vềi tăngi cườngi quảni lýi cáci hoạti độngi văni hoái vài dịchi vụi văni hoá,i đẩyimạnhi bàii trừi mộti sối tệi nạni xãi hộii nghiêmi trọng choi đếni nay,i cáci hoạti độngidịchi vụi văni hoái đượci quảni lýi chặti chẽi vài hoạti độngi cói hiệui quả,i đai sối cácichủi kinhi doanhi dịchi vụi văni hoái trêni địai bàni đãi cói ýi thứci chấpi hànhi phápiluật,i hoạt động văn hóa văn nghệ diễn ra sôi nổi, phong phú, đa dạng, khơi dậy truyền thống, mang tính thời đại, đáp ứng nhu cầu hưởng thụ của nhân dân, gópi phầnixâyidựnginềnivănihóaitiênitiến,iđậmiđài bảni sắci dânitộc

2.2 Thực trạng pháp luật quy định về ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện, cơ quan có thẩm quyền ban hành điều kiện kinh doanh và thực tiễn thực hiện

Điềui 7i Luậti đầui tưi 2014,i điềui kiệni đầui tưi kinhi doanhi đốii vớii ngành,inghềi i đượciquyiđịnhitạii cáciluật,iphápi lệnh,i nghịiđịnhivàiđiềuiướciquốci tếimàiCộngi Hòai Xãi hộii Chủi Nghĩai Việti Nami lài thànhi viên.i Bộ,i cơi quaningangi bộ,iHộiiđồngi nhânidân,iỦyi bani nhânidânicáci cấp,i cơi quan,i tổi chức,i cái nhâni khácikhôngiđượcibanihànhiquyiđịnhi vềi điềuikiệniđầuitưikinhi doanh

Luậti sửai đổi,i bổi sungi điềui 6i vài phụi lụci 4ivềi danhi mụci ngành,i nghềi đầui

tưi kinhi doanhi cóiđiềui kiệni củai Luậti đầui tưibanihànhi ngàyi22/11/2016,i liệtikêi

243i ngànhi nghềi kinhi doanhi cói điềui kiện.i Trongi đói kinhi doanhi dịchi vụi vănihóai baoi gồm:iKinhi doanhi dịchivụi sảnixuất,iphátihànhivài phổi biếniphim;i kinhidoanhi dịchi vụi karaoke,i vũi trường;i kinhi doanhi dịchi vụi biểui diễni nghệi thuật,itrìnhi diễni thờii trang,i tổi chứci thii ngườii đẹp,i ngườii mẫu;i kinhi doanhi bảni ghii

âm,ighii hìnhi caimúai nhạc,i sânikhấu;ikinhidoanhi dịchivụi i quảngicáoiđếnicôngi

chúng;i kinhi doanhi dịchi vụi quyềni táci giải vài quyềni liêni quan; di vật, cổ vật, bảo vật quốc gia; dịch vụ bảo tàng; dịch vụ lập quy hoạch dự án, tổ chức thi công, giám sát thi công dự án bảo quản, tu bổ và phục hồi di tích; dịch vụ trò chơi điện tử

Luậti đầui tưi 2014i cũngi quyi địnhi điềui kiệni đầui tưi kinhi doanhi phảii bảoiđảmi côngi khai,i minhi bạch,i kháchi quan,i tiếti kiệmi thờii gian,i chii phíi tuâni thủicủai nhài đầui tư.iNgành,i nghềi đầui tưi kinhi doanhi cói điềui kiệni vài điềui kiệni đầui

tưi kinhidoanhi đốii vớii ngành,i nghềiđóiphảii đượci đăngi tảii trêni Cổngi thôngi tiniđăngi kýi doanhi nghiệpi quốci gia.i Chínhi phủi quyi địnhi chii tiếti việci côngi bối vàikiểmisoátiđiềuikiệniđầuitưikinhidoanh

Nhìni chungi phápi luậti điềui kiệni kinhi doanhi dịchi vụi văni hóai ngàyi càngiquyi địnhicụithể,i vàigiảmibớticáciđiềui kiệnikinhi doanhichẳngihạn:i

Nghịi địnhi củai Chínhi phủi sối 87-CPi ngàyi 12i thángi 12i nămi 1995i vềi tăngicườngi quảni lýi cáci hoạti độngi văni hoái vài dịchi vụi văni hoá,i đẩyi mạnhi bàii trừimộti sối tệi nạni xãi hộii nghiêmi trọng Theo văn bản này các loại hình dịch vụ văn hóa là loại hình “nhạy cảm” dễ phát sinh tệ nạn xã hội cần phải quản lý chặt chẽ, saui khii cói giấyi phépi hànhi nghềi phảii làmi thủi tụci đăngi kýi kinhidoanhi vàisauikhiicóiđăngikýikinhidoanhimớiiđượcihoạti động

Tiếp đó, Chính phủ ban hành Nghị định số 11/2006/NĐ-CP ngày 18/01/2006 (Thay thế Nghị định 87-CP ngày 12/12/1995); Nghị định số 103/2009/NĐ-CP ngày 06/11/2009 (Thay thế Nghị định 11/2006/NĐ-CP) ban hành Quy chế hoạt động văn hóa và kinh doanh dịch vụ văn hóa công cộng có nhiều sửa đổi, bỏ ra một số ngành nghề không thuộc phạm vi điều chỉnh của quy chế này, kinh doanh dịch vụ văn hóa không cần phải xin Giấy phép hành nghề khi hoạt động, sau khi được cấp Giấy CNĐKKD, tổ chức, cá nhân chuẩn bị cơ sở vật chất, nhân sự để xin giấy phép kinh doanh thuộc ngành

nghề karaoke, vũ trường; xin giấy phép công diễn nghệ thuật, thời trang, giấy phép triển lãm mỹ thuật, triển lãm ảnh xin cấp phép lưu hành đối với băng đĩa nhạc, tổ chức lễ hội

Nghị định số 142/2018/NĐ-CP ngày 09/10/2018 sửa đổi một số quy định về điều kiện đầu tư kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã giảm bớt nhiều thủ tục mang tính hành chính

dư thừa, loại bỏ vướng mắc, khó khăn trong cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh dịch vụ karaoke, vũ trường, bỏ điều kiện phù hợp với quy hoạch karaoke, về vũ trường của từng địa phương; địa điểm hoạt động karaoke phải cách trường học, bệnh viện, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng, di tích lịch sử - văn hóa, cơ quan hành chính nhà nước từ 200m trở lên; địa điểm hoạt động karaoke trong khu dân cư phải được sự đồng ý bằng văn bản của các hộ liền kề; giảm thủ tục hành chính mua bán di vật, cổ vật; điều kiện hành nghề tu bổ di tích; điều kiện kinh doanh sản xuất phim;…

Theo đó, thành phố Hồ Chí Minh thường xuyên rà soát, bác bỏ các văn bản có nội dung quy định không đúng pháp luật Năm 2003-2005, Ủy ban nhân dân Thành phố ban hành các quyết định về phê duyệt quy hoạch một số ngành nghề thương mại và dịch vụ trong lĩnh vực văn hóa - xã hội “nhạy cảm” dễ phát sinh tệ nạn xã hội trên địa bàn từng quận, nội dung các quyết định này quy hoạch 11 ngành nghề kinh doanh hạn chế kinh doanh: khiêu vũ, karaoke; dịch vụ bán và cho thuê băng đĩa hình, bán và cho thuê băng đĩa nhạc; dịch vụ trò chơi điện tử; dịch vụ in ấn; dịch vụ vi tính; dịch vụ xoa bóp; dịch vụ ăn uống; cà phê giải khát; dịch vụ khách sạn, nhà trọ phòng cho thuê; dịch vụ hớt tóc thanh nữ (hớt tóc nam có sử dụng thợ nữ)

Tiếp đó UBND Thành phố Hồ Chí Minh ban hành Chỉ thị UBND ngày 06/11/2006 về xây dựng quy hoạch các ngành nghề kinh doanh

35/2006/CT-vũ trường, karaoke, quán bar, dịch vụ xoa bóp, cơ sở lưu trú du lịch; cổ động chính trị và quảng cáo ngoài trời trên địa bàn thành phố giai đoạn 2006 –

2010, chỉ thực hiện quy hoạch đối với 05 ngành nghề: karaoke, vũ trường, quán bar, dịch vụ xoa bóp, cơ sở lưu trú du lịch; đối với các ngành nghề kinh doanh thương mại và dịch vụ trong lĩnh vực văn hóa - xã hội khác như: nhà hàng, quán cà phê nhạc, bi da máy lạnh, hớt tóc thanh nữ, trò chơi điện tử, dịch vụ internet…; giao Ủy ban nhân dân quận - huyện căn cứ vào tình hình đặc điểm của địa phương để có sự điều chỉnh cần thiết, phù hợp, tiến hành quy hoạch; và trên cơ sở làm việc thống nhất với các sở - ngành chức năng liên quan, trình Hội đồng nhân dân quận - huyện thông qua và Chủ tịch Ủy ban nhân dân quận - huyện phê duyệt

Tiếp đó Thành phố ban hành Quyết định 50/2010/QĐ-UBND ngày 27/7/2010, bãi bỏ các văn bản của Thành phố Hồ Chí Minh quy định thủ tục hành chính áp dụng tại UBND quận - huyện trong lĩnh vực văn hóa quần chúng, quảng cáo và nghệ thuật biểu diễn thuộc chức năng quản lý của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, bãi bỏ thủ tục cấp giấy xác nhận của UBND quận - huyện, trường hợp cần lấy ý kiến của UBND quận huyện áp dụng cơ chế một cửa liên thông, do Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch làm đầu mối tiếp nhận và trả hồ sơ Quy trình này đơn giản việc xin cấp phép của tổ chức, cá nhân, thay vì nộp hồ sơ 02 cơ quan hành chính như trước chỉ cần nộp hồ sơ tại Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch Thành phố rà soát thủ tục hành chính, ban hành Quyết định 4643/QĐ-UBND ngày 28/8/2013, Quyết định 3666/QĐ-UBND ngày 28 /7/2014 về việc công bố thủ tục hành chính mới, thủ tục hành chính được bãi bỏ trong lĩnh vực văn hóa thuộc thẩm quyền giải quyết của Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Tuy nhiên từ các năm 2005 đến 2018, thành phố Hồ Chí Minh không duyệt quy hoạch karaoke và vũ trường cho bất kỳ quận - huyện nào và không

cấp mới Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh karaoke, vũ trường Dẫn đến một số tổ chức các nhân có nhu cầu đầu tư kinh doanh không xin được Giấy CNĐKKD, hình thành thị trường mua bán Giấy CNĐKKD, một số cơ sở không đầu tư trang thiết bị mới dẫn đến cơ sở vật chất xuống cấp, nghèo nàn,

có dấu hiệu tệ nạn xã hội,…, giảm tính cạnh tranh, phát triển nhỏ lẻ, không có quy mô lớn Ngoài ra việc không phê duyệt được quy hoạch quảng cáo đã dẫn đến tình trạng quảng cáo mất mỹ quan đô thị, chưa có biện pháp hữu hiệu xử

lý quảng cáo rao vặt, phát tờ rơi ở các ngã tư, giao lộ

Quá trình giảm các điều kiện kinh doanh dịch vụ văn hóa diễn ra rất chậm, phải mất rất nhiều thời gian, và qua nhiều văn bản hướng dẫn thi hành

Số lượng văn bản quy phạm pháp luật quy định về điều kiện kinh doanh là rất lớn, nội dung phân tán do được hướng dẫn trong nhiều văn bản khác nhau, chẳng hạn Nghị định 103/2009/NĐ-CP ban hành quy chế văn hóa có nhiều nội dung bị bãi bỏ, sửa đổi theo Nghị định 79/2012/NĐ-CP, Nghị định 01/2012/NĐ-CP, Nghị định 113/2012/NĐ-CP, Nghị định 142/2018/NĐ-CP, Nghị định 154/2019/NĐ-CP, Thông tư 04/2009/TT-BVHTTDL; Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch phải ra Văn bản hợp nhất 4954/VBHN-BVHTTDL năm

2018, Văn bản hợp nhất 604/VBHN-BVHTTDL năm 2019 để hướng dẫn Nghị định này Nghị định 79/2012/NĐ-CP quy định về biểu diễn nghệ thuật, trình diễn thời trang; thi người đẹp và người mẫu; lưu hành, kinh doanh bản ghi âm, ghi hình ca múa nhạc, sân khấu có 29 điều, thì 23/29 điều được sửa đổi, bổ sung, hướng dẫn tại văn bản khác như: điều 2, 5 7, 8, 9, 10, 12, 14, 15,

16, 17, 19, 20,21,22,23,24,25,26,27,28,29 bằng Nghị định 115/2016/NĐ-CP ngày 15/3/2016, Thông tư số 19/2014/TT-BVHTTDL ngày 08/12/2014, Thông tư số 01/2016/TT-BVHTTDL ngày 24/3/2016, Thông tư 10/2016/TT-BVHTTDL ngày 19/10/2016, Nghị định 142/2018/NĐ-CP ngày 09/10/2018 (tất cả văn bản này còn hiệu lực),…điều này đã gây khó khăn cho doanh