SKKN tiểu học: Giúp học sinh lớp 2 học tốt phân môn Kể chuyện

Việc lấy văn bản ở bài Tập đọc làm ngữ liệu cho giờ kể chuyện, giúp giáo viên tiết kiệm được khá nhiều thời gian, giúp học sinh tìm hiểu truyện; ghi nhớ cốt truyện.. Chính vì vậy tiết Kể

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1 Đặt vấn đề

Sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa của đất nước đòi hỏi phải đổi mới chương trình giáo dục phổ thông Nhân tố quyết định thắng lợi là nguồn lực con người Việt Nam trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng cao, cho nên trước hết phải chăm lo phát triển nguồn lực con người, chuẩn bị lớp người lao động có những phẩm chất và năng lực phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước trong giai đoạn mới Điều này cần được bắt đầu từ giáo dục phổ thông

Năm 2003 - 2004 Bộ Giáo dục và Đào tạo đã áp dụng thay sách giáo khoa lớp 2 trên toàn quốc Ở chương trình tiểu học cùng với các phân môn như Tập đọc, Tập làm văn phân môn Kể chuyện có mối quan hệ gắn bó, quan hệ chặt chẽ với nhau Nó có sự gắn bó không chỉ ở sự phân bố giờ học mà còn ở nội dung dạy, thể hiện rõ quan điểm tích hợp, tạo ra một phong cách mới trong dạy học phân môn Kể chuyện Việc lấy văn bản ở bài Tập đọc làm ngữ liệu cho giờ kể chuyện, giúp giáo viên tiết kiệm được khá nhiều thời gian, giúp học sinh tìm hiểu truyện; ghi nhớ cốt truyện Do đó, chương trình

đã dành được nhiều thời gian cho việc rèn kỹ năng nói cho học sinh

Phân môn Kể chuyện ở tiểu học có một vị trí quan trọng Nó góp phần bồi dưỡng tâm hồn, đem lại niềm vui, trau dồi vốn sống và vốn văn học, phát triển tư duy và ngôn ngữ cho học sinh Ngoài ra nó còn nhằm nâng cao năng lực trí tuệ, đồng thời rèn luyện cho các em khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ Chính vì vậy tiết Kể chuyện đòi hỏi giáo viên vừa biết kể chuyện hấp dẫn, vừa biết dạy cho học sinh tập nói - tập kể chuyện và phát triển ngôn ngữ, bước đầu tập dùng ngôn ngữ của bản thân để diễn tả (tập kể chuyện) Qua mỗi tiết Kể chuyện, học sinh được tiếp xúc với một văn bản truyện kể khá

lý thú, cảm nhận được nội dung và thu hoạch được những bài học bổ ích nhưng điều quan trọng hơn là các em học được cách dùng từ ngữ, câu văn để diễn đạt một ý, liên kết các ý trong một đoạn, một bài Đây chính là yêu cầu rèn kỹ năng nói cho học sinh

Xuất phát từ thực tế trên, tôi đã chọn đề tài: “Giúp học sinh lớp Hai học tốt phân môn Kể chuyện”

2 Mục đích đề tài

Kể chuyện ở Tiểu học ngoài mục đích giải trí, kích thích hứng thú học tập, bồi dưỡng tâm hồn, trau dồi vốn sống còn nhằm phát triển năng lực trí tuệ cho học sinh Đồng thời mở rộng tích cực hoá vốn từ ngữ, phát triển tư duy, nâng cao hiểu biết về đời sống góp phần hình thành nhân cách con người mới

3 Lịch sử đề tài

Xuất phát từ lòng yêu nghề, tinh thần ham học hỏi để giúp học sinh học tốt giờ

Kể chuyện Từ khi đứng lớp, tôi đã có ý nghĩ giúp học sinh học tốt giờ Kể chuyện

Chính từ đó, tôi đã mạnh dạn áp dụng và tích lũy kinh nghiệm, tìm phương pháp dạy

“Giúp học sinh lớp Hai học tốt phân môn Kể chuyện” Đến nay, tôi quyết định viết đề

tài này

4 Phạm vi đề tài

Đề tài này áp dụng cho tất cả các học sinh ở tiểu học, nhất là học sinh lớp Hai

II NỘI DUNG CÔNG VIỆC ĐÃ LÀM

1 Thực trạng việc rèn kỹ năng trong giờ kể chuyện ở lớp 2

Năm học 2017 – 2018 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 2/2 Tổng số học sinh là 30 trong đó 12 học sinh nam, 18 học sinh nữ

1.1 Thuận lợi:

Tất cả học sinh được sự quan tâm chăm sóc chu đáo của gia đình; học sinh có đầy

đủ sách vở và đồ dùng học tập Các em đều được kế thừa truyền thống hiếu học của gia đình, được sự quan tâm của các lực lượng gáio dục ở địa phương

Học sinh được học tập 2 buổi/ngày có nhiều điều kiện để giáo viên quan tâm nhiều hơn đến từng đối tượng học sinh

Điều kiện cơ sở vật chất nhà trường đàm bảo được yêu cầu Dạy - Học của giáo viên và học tập của học sinh

Giáo viên có lòng nhiệt tình, luôn tìm tòi, nghiên cứu các tài liệu đáp ứng kịp thời nhiệm vụ dạy học; quan tâm đến mọi đối tượng học sinh

1.2 Khó khăn.

Trong những năm vừa qua hầu hết giáo viên vẫn còn bị ảnh hưởng theo lối dạy kể chuyện theo chương trình cũ, giờ kể chuyện giáo viên kể mẫu xong chỉ đặt các câu hỏi như: Câu chuyện này có mấy nhân vật? Là những nhân vật nào? Để cho các em nhớ lại cốt truyện, sau đó là để các em kể lại theo đoạn và cả câu chuyện Với hình thức dạy kể chuyện như vậy nhiều khi học sinh không thể nắm bắt được cốt truyện ngay trên lớp, trừ một số em đã đọc truyện đó ở nhà một hai lần Do đó hạn chế kỹ năng kể lại và nhận xét bạn kể của các em Điều đó cũng ảnh hưởng đến việc rèn khả năng nghe, nói cho học sinh Khi tổ chức các hoạt động dạy trong giờ kể chuyện chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo, năng động của học sinh Chưa linh hoạt khi xử lí các tình huống có vấn

đề khi dạy giờ kể chuyện

Ở phân môn kể chuyện trong bộ SGK không có quyển Truyện kể dùng riêng cho các giờ Kể chuyện Trên lớp, học sinh chỉ kể lại hoặc dựng lại dưới hình thức hoạt cảnh những câu chuyện đã học trong tiết tập đọc đầu tiên trong tuần

Trong quá trình dạy học giáo viên chưa động viên kịp thời học sinh, chưa giúp các em nhập hồn vào các nhân vật khi kể dẫn đến giờ học hiệu quả chưa cao Việc chuẩn bị bài của học sinh chưa chu đáo, tình trạng học sinh không nắm được yêu cầu, nội dung câu chuỵên cần kể còn hạn chế

Chưa chuẩn bị các đồ dùng dạy học thường xuyên để minh hoạ cho câu chuyện thêm sinh động

Giáo viên chưa gọi các em học sinh hay rụt rè, ngại nói và diễn đạt kém lên kể

thường xuyên.

Chưa có tranh phóng to minh họa các bài kể chuyện giáo viên sử dụng tranh thì cũng chỉ dùng tranh phô tô ở trong sách giáo khoa cho nên không có tính khoa học và thẩm mỹ

Từ đó dẫn đến học sinh chưa phân biệt được các mức độ: kể được bằng lời trong văn bản, kể bằng lời của mình, kể bằng lời trong câu chuyện Các em diễn đạt chưa lưu loát, chưa biết thay đổi giọng phù hợp với nội dung câu chuyện, chưa biết sử dụng điệu

bộ, cử chỉ hỗ trợ cho lời kể Vì vậy chưa phát huy được khả năng nói của học sinh trong giờ học kể chuỵên

Do số học sinh phần lớn là con em gia đình nông nghiệp, đời sống kinh tế còn khó khăn nên vấn đề quan tâm của gia đình đến việc học tập của con em vẫn bị hạn chế Phụ huynh học sinh chưa có điều kiện để giúp đỡ con em về phương pháp học tập

Học sinh lớp 2 các em còn nhỏ tuổi nên chưa thực sự tự tin khi diễn giải điều gì trước lớp

Cụ thể chất lượng khảo sát đầu năm học 2017 - 2018 ở lớp 2/2 về khả năng nói của học sinh trong giờ kể chuyện như sau:

Từ kết quả trên tôi đã nghiên cứu để tìm ra những giải pháp thích hợp để tiết học hiệu quả, nhẹ nhàng Như chúng ta đã biết, việc rèn luyện kỹ năng nói cho học sinh nhằm đáp ứng mục tiêu giáo dục và giáo dưỡng, chương trình đề ra là một việc làm không dễ dàng, đòi hỏi phải có sự đầu tư về thời gian và phải có những biện pháp thích hợp nhằm giúp học sinh phát huy tốt khả năng tự tin, cách diễn đạt của mình trong giờ

Kể chuyện

2 Nội dung cần giải quyết

1 Một số biện pháp rèn kỹ năng kể chuyện cho học sinh lớp 2.

2 Rèn luyện kĩ năng nói qua phương pháp, hình thức tổ chức dạy học.

3 Rèn luyện kĩ năng nói qua hình thức kể chuyện theo tranh.

4 Rèn luyện kĩ năng nói qua hình thức kể chuyện bằng hội thoại, giao tiếp.

5 Rèn luyện kĩ năng nói qua hình thức kể chuyện phân vai.

3 Biện pháp giải quyết

1 Một số biện pháp rèn kỹ năng kể chuyện cho học sinh lớp 2

Thời gian Học sinh kể tốt Học sinh biết kể Học sinh chưa biết kể Đầu năm

1.1 Tự nghiên cứu và tìm hiểu tâm lý học sinh

- Học sinh tiểu học còn mang tính tư duy cụ thể trực quan, nó được chuyển dần

từ cụ thể trực quan sang trừu tượng, khái quát Vì thế khi dạy giáo viên cần chú ý đến trực quan

- Suốt những năm ở tiểu học, nếu các em được nghe và học kể chuyện đầy đủ thì các em được bồi dưỡng nhận thức, tình cảm, được làm giàu vốn từ ngữ và phát triển tư duy, đặc biệt là tư duy hình tượng Ta thấy phân môn kể chuyện trở nên đa dạng, phong phú Dạy tốt kể chuyện, rèn kĩ năng kể chuyện tốt ở các em, giáo viên sẽ tạo điều kiện tốt cho sự phát triển năng khiếu ở học sinh tạo điều kiện ươm mầm cho những nhân tài mai sau

1.2 Nghiên cứu đặc trưng bộ môn kể chuyện.

Tiết kể chuyện như tên gọi là đặc trưng kể chứ không phải đọc hay là giảng, là làm bài tập Khi dạy người giáo viên phải biết hướng dẫn các em kể lại bằng ngôn ngữ,

cử chỉ, điệu bộ Biết vận dụng vào các tranh vẽ để nhớ lại nội dung từng đoạn của câu chuyện Do kể chuyện có tính chất tổng hợp nên tiết kể chuyện yêu cầu các em rèn luyện

+ Kỹ năng ghi nhớ

+ Kỹ năng kể chuyện và kỹ năng nói trước đông người

+ Kỹ năng đóng vai theo nội dung truyện

Trong các kỹ năng tôi đã nêu thì kỹ năng kể chuyện là một kỹ năng có tính chất tổng hợp của kỹ năng nói và kỹ năng diễn cảm Muốn nói, muốn viết, khi nói, khi viết phải diễn tả ý của mình sao cho trung thành, sáng sủa, chặt chẽ, chính xác và hay

1.3 Một số kinh nghiệm cụ thể của giáo viên đứng lớp.

Luyện kỹ năng kể lại câu chuyện diễn cảm là một nhiệm vụ hết sức quan trọng, nó vừa hình thành những phẩm chất, nhân cách vừa góp phần phát triển tư duy, ngôn ngữ, đạo đức, thẩm mỹ cho học sinh

a Tổ chức cho học sinh khởi động vào đầu tiết học.

Vào bài bằng hình thức khởi động vừa tạo không khí dễ chịu giữa cô và trò, vừa khơi dậy những kiến thức có sẵn của học sinh có liên quan cần thiết đến câu chuyện sắp

kể Giáo viên chỉ cần cho học sinh làm khởi động đơn giản như trò chơi " Xem hành động đoán nhân vật": Ví dụ: Dạy tiết kể chuyện " Bím tóc đuôi sam" tuần 8

- Giáo viên cho học sinh 1 làm động tác đang ngồi khóc; học sinh 2 làm động tác kéo bím tóc của bạn ; học sinh 3 làm động tác an ủi học sinh 1

- Hoặc khởi động bằng cách thi sắp xếp tranh đúng và nhanh theo trình tự câu chuyện hay thi tìm những bài thơ, bài hát, bài văn liên quan đến nội dung câu chuyện

b Luyện kể chuyện phân biệt lời nhân vật trong mỗi truyện thông qua 2 tiết tập đọc đầu tuần.

Ở bước luyện đọc lại ở tiết 2 tập đọc, đầu tuần giáo viên cần tiến hành luyện cho học sinh đọc diễn cảm trong bước luyện đọc phân vai Việc này có vai trò rất quan trọng trong việc luyện cho học sinh kể phân vai, học sinh biết kể giọng phù hợp với từng nhân vật trong truyện và giúp học sinh dễ thuộc nội dung câu chuyện, thuộc lời của mỗi nhân vật hơn Trước hết giáo viên cho học sinh luyện đọc phân vai theo cá nhân( mỗi em đọc một vai nhân vật) sau đó đọc phân vai theo nhóm Cuối cùng cho học sinh thi đọc phân biệt giọng từng nhân vật trong truyện

c Luyện kể kết hợp hài hoà giữa ánh mắt với động tác, cử chỉ, điệu bộ

Ánh mắt của người kể có vai trò rất quan trọng trong kể chuyện, nó là yếu tố cơ bản để làm cho người kể tạo dựng được câu chuyện có hồn Nếu biết kết hợp hài hoà giữa ánh mắt với động tác, điệu bộ, cử chỉ thì câu chuyện kể mới sống động, mới thu hút được người xem Muốn làm được điều này đòi hỏi người kể phải nhập vai, phải hoà mình vào câu chuyện Vì vậy người kể phải hiểu rõ tâm trạng vui buồn, hay tức giận, của mỗi nhân vật trong từng đoạn chuyện, trong cả câu chuyện Học sinh cần tìm hiểu

về mỗi quan hệ giữa các nhân vật trong truyện với nhau Muốn vậy, để thành công cho mỗi tiết dạy kể chuyện thì sau 2 tiết học tập đọc, giáo viên cần dặn dò học sinh về nhà đọc kĩ bài và tìm hiểu tính cách của từng nhân vật để chuẩn bị cho tiết học kể chuyện

d Thực hiện sắm vai phải thường xuyên và tổ chức có khoa học.

Bất cứ lúc nào có người dự giờ hay không có người dự giờ, bài học nào phù hợp với phương pháp đóng vai thì tổ chức cho học sinh sắm vai Từ đó trở thành thói quen

và các em sẽ quen dần cách đóng vai Tuy thời gian đầu sẽ khó khăn vì các em còn nhỏ sau dần các em sẽ quen và sẽ trở thành nhu cầu học tập

Giáo viên không cung cấp trước lời nói của nhân vật, để các em tự tìm lấy

Giáo viên không bày sẵn các tình huống mà để các em dựa vào câu chuyện xử lý các tình huống đó

đ Thường xuyên tổ chức hoạt động nhóm trong mỗi tiết kể chuyện.

Đây là phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động của học sinh, học sinh cùng tranh luận, hợp tác để giải quyết vấn đề Tổ chức cho học sinh luyện kể theo nhóm là luyện cho tất cả học sinh đều được kể chỉ trong một thời gian ngắn và tạo cho những học sinh có tính e ngại khắc phục dần dần, từ chỗ kể cho 3- 4 bạn nghe rồi dần dần sẽ mạnh dạn kể cho nhiều người nghe

Giáo viên tiến hành cho học sinh kể theo nhóm trong hoạt động 1( kể từng đoạn câu chuyện theo tranh), yêu cầu trưởng nhóm phân công mỗi em kể một đoạn chuyện Nên chia nhóm nhỏ 4 em là hợp lý nhất

Nên sắp xếp chỗ ngồi cho học sinh sao cho các đối tượng học sinh xen kẽ nhau:

+ Học sinh nam với học sinh nữ

+ Học sinh mạnh dạn tự tin với học sinh nhút nhát, tự ti

+ Học sinh có khả năng diễn đạt tốt, năng khiếu kể chuyện hay với học sinh có khả năng diễn đạt yếu, không có khả năng kể chuyện

e Luyện cho học sinh kể có sáng tạo.

Đây quả là một yêu cầu tương đối khó đối với học sinh lớp 2, nhưng làm được điều này thì câu chuyện kể không những trở nên sinh động hơn mà còn làm giàu thêm vốn từ cho học sinh Đặc biệt đối với những câu chuyện kể có yêu cầu kể phân vai dựng lại câu chuyện thì điều này lại là yếu tố hết sức quan trọng Để luyện được cho học sinh biết kể sáng tạo đòi hỏi giáo viên phải có hệ thống câu hỏi gợi mở, dẫn dắt tỉ mỉ, đồng thời trong quá trình học sinh kể giáo viên yêu cầu học sinh theo dõi bạn kể phải tìm ra được những chi tiết nào sáng tạo trong lời kể, trong điệu bộ, trong cử chỉ, của bạn

g Chuẩn bị đồ dùng học tập cho tiết kể chuyện.

* Tranh

Như chúng ta đã biết, tranh ảnh là đồ dùng trực quan có thể được sử dụng trong bất kì một môn học nào Giáo viên sử dụng tranh vẽ để minh hoạ cho nội dung truyện, làm cho lời kể mẫu của mình sinh động và hấp dẫn hơn Còn hình thức kể chuyện theo tranh của chương trình mới thì hoàn toàn khác hẳn Vì vậy, giáo viên phải chuẩn bị đầy đủ tranh vẽ Vì tranh vẽ thể hiện nội dung, diễn biến câu chuyện Học sinh dựa vào tranh vừa là phương tiện trợ giúp trí nhớ một cách đắc lực, vừa là công cụ làm cho việc thể hiện lại câu chuyện một cách sinh động và hấp dẫn Đa số các câu chuyện đều được kể theo tranh, mỗi bức tranh sẽ tương ứng với nội dung của một đoạn truyện, thường thì mỗi câu chuyện có từ 3 đến 4 đoạn nên có từ 3 đến 4 bức tranh minh hoạ Nhưng cũng

có những truyện có từ 5 đến 6 đoạn nên được minh hoạ bằng 5 đến 6 tranh, ví dụ như truyện Tìm ngọc ( Tiếng việt 2 – trang 140 tập 1)

* Chuẩn bị một số dụng cụ hoá trang sắm vai đơn giản cho mỗi nhân vật.

Dụng cụ hoá trang góp phần quan trọng trong việc gây hứng thú cho học sinh kể và gây sự chú ý theo dõi của người xem Chỉ cần thay đổi mội vài kiểu dáng nho nhỏ cũng

đã tạo được niềm hứng khởi cho bạn được đóng vai kể rất lớn

h Thường xuyên tạo không khí thi đua giữa các cá nhân và giữa các nhóm với nhau.

Trong quá trình cho học sinh kể thi trong nhóm giáo viên cho điểm từng em Kết quả của “ cá nhân” này được cộng lại dùng làm thành tích cho tập thể bằng điểm số thi đua giữa các nhóm Như vậy sẽ làm cho các đối tượng phải cố gắng chăm chỉ, đồng thời tạo cho mỗi em trong nhóm luôn phát huy hết khản năng của mình để không bị liên quan đến kêt quả xấu của cả nhóm

i Khuyến khích, động viên, hướng dẫn học sinh kể chuyện.

Tác phong của giáo viên là yếu tố quan trọng trong việc tiếp xúc, tổ chức học tập và truyền thụ kiến thức cho học sinh Giáo viên cần gần gũi, nhẹ nhàng và trực tiếp theo

dõi giúp đỡ các em với thái độ niềm nở, nhất là đối với môn kể chuyện thì vấn đề này giáo viện lại càng đặc biệt quan tâm hơn vì trong mỗi tiết kể chuyện thường có không ít

em có thói quen rụt rè , ngại nói sẽ nói nhỏ và nói ấp a ấp úng, diễn đạt kém Nhưng lúc này nếu giáo viên có nét mặt nhăn nhó, khó chịu thì lại càng cho các em rụt rè hơn và thậm chí còn hoảng rợ không nhớ đến nội dung chuyện và lần sau sẽ không dám nữa Nếu khi kể chuyện nối tiếp đoạn trong nhóm những học sinh trung bình không nhớ được nội dung thì giáo viên nhẹ nhàng gợi mở cho học sinh những câu hỏi gợi ý

Trong cấu trúc SGK Tiếng Việt lớp 2, các câu chuyện được phân bố như sau:

Thần thoại

Sơn Tinh, Thuỷ Tinh Chuyện quả bầu

Sự tích cây vú sữa Hai anh em

Bà cháu Tìm ngọc Ông Mạnh thắng Thần Gió

Có công mài sắt có ngày nên kim Chuyện bốn mùa

Một trí khôn hơn trăm trí khôn Kho báu

Câu chuyện bó đũa Quả tim Khỉ

Danh nhân lịch sử 3

Ai ngoan sẽ được thưởng Chiếc rễ đa tròn

Bóp nát quả cam

Bím tóc đuôi sam Chiếc bút mực Mẩu giấy vụn Người thầy cũ Người làm đồ chơi Bông hoa niềm vui Sáng kiến của bé Hà

Thể loại truyện Số lượng Tên truyện

Con chó nhà hàng xóm Những quả đào

Người mẹ hiền

Bạn của Nai Nhỏ Chim Sơn Ca và bông cúc trắng Bác sĩ Sói

Tôm Càng và Cá Con

2 Rèn luyện kĩ năng nói qua phương pháp, hình thức tổ chức dạy học:

Theo luật giáo dục về yêu cầu nội dung, phương pháp giáo dục tiểu học thì: phương pháp giáo dục tiểu học phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động của từng học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú cho học sinh

Đổi mới phương pháp dạy học là một khâu quan trọng không thể thiếu được trong quá trình giáo dục Đổi mới phương pháp dạy học được thể hiện đậm nét trong chương trình mới ở chỗ:

Chương trình tiểu học mới tập trung vào cách dạy học, đặc biệt là giúp học sinh biết cách học và có nhu cầu tự học, khuyến khích dạy học cá nhân và dạy học hợp tác để phát triển năng lực theo tốc độ học, khả năng của từng học sinh

Là một phân môn nằm trong chương trình tiểu học mới, phân môn kể chuyện lớp

2 cũng được dạy theo phương pháp mới Trong giờ kể chuyện, giáo viên chỉ nêu đầu bài, yêu cầu và mục đích của tiết kể chuyện Học sinh tự kể (cá nhân) hoặc nhóm theo các yêu cầu đó Giáo viên chỉ là người đạo diễn, hướng dẫn, chỉ đạo, còn học sinh là diễn viên, là người thực hiện, chủ đạo trong tiết kể chuyện đó Giáo viên chỉ kể mẫu một lần, thậm chí giáo viên không cần kể mẫu, mà gọi một học sinh khá kể mẫu, cho học sinh xung phong kể mẫu Còn lại các học sinh khác lần lượt kể theo đoạn và cả câu chuyện bằng nhiều hình thức khác nhau Trong khi học sinh kể, chỗ nào các em quên, lúng túng thì giáo viên nhắc một cách khéo léo, tế nhị hoặc mời một học sinh khác nhắc giúp bạn học Như vậy, trong giờ dạy học kể chuyện, học sinh sẽ phát huy được khả năng nghe nói của mình một cách tối đa Hơn nữa giáo viên lại sử dụng các phương tiện dạy học như tranh ảnh, một số dụng cụ thật với hình thức kể chuyện sắm vai, làm cho giờ học kể chuyện thực sự sôi nổi, hấp dẫn

Hình thức dạy học cũng được đổi mới: giáo viên có thể tổ chức dạy học theo lớp, theo nhóm Trước kia giáo viên chỉ dạy theo lớp là chủ yếu, học sinh ít được học theo nhóm Học theo hình thức mới này sẽ giúp cho học sinh phát triển kĩ năng nói trước lớp, trước đám đông

Ví dụ bài: Con chó nhà hàng xóm (Tiếng Việt 2 - tập 1 trang 128) yêu cầu dựa vào tranh kể lại từng đoạn câu chuyện đã học Với tiết kể chuyện này, giáo viên cho học sinh làm việc theo nhóm Giáo viên cho học sinh quan sát tranh 1, sau đó đặt câu hỏi gợi ý:

- Bạn của Bé ở nhà là ai?

- Bé và Cún Bông đang làm gì?

Sau khi quan sát tranh 1, nghe giáo viên đặt câu hỏi, học sinh phải huy động nhiều thao tác: nghe để nhớ câu hỏi, hiểu câu hỏi rồi các em vừa quan sát tranh vừa nhớ lại nội dung câu chuyện đã được học để xác định nội dung câu trả lời Cuối cùng các em phải trình bày được câu trả lời của mình dưới hình thức nói Như vậy, để trả lời được câu hỏi, học sinh phải sử dụng nhiều thao tác bộ phận của kĩ năng nói: nhớ, nghe-hiểu, xác định nội dung câu trả lời, nói Đó là từng hoạt động của từng học sinh, mỗi học sinh trong nhóm thảo luận với nhau để tìm ra câu trả lời chính xác

Sau khi học sinh đã nhớ lại được đoạn 1 của câu chuyện, giáo viên cho học sinh

kể Đây là lúc các em bước đầu rèn luyện kĩ năng nói nhưng mới chỉ ở dạng độc thoại Lời kể của các em diễn ra liên tục, do đó các em ít có thời gian để ngừng nghỉ, chuẩn bị Chính vì vậy đòi hỏi học sinh phải chuẩn bị kĩ càng nội dung kể, tâm thế kể chuyện (thậm chí cả ngôn từ và các yếu tố phụ trợ) Khi kể chuyện, ngoài việc tự nghe mình kể, các em còn phải lưu ý quan sát những phản ứng từ người nghe, để có sự điều chỉnh phù hợp về nội dung, giọng kể, điệu bộ

Những học sinh khác, khi bạn kể chú ý nghe để nhận xét lời kể của bạn về nội dung, về cách diễn đạt, cách thể hiện để bạn rút được kinh nghiệm và chính bản thân các em cũng được bổ trợ những kinh nghiệm đó để điều chỉnh mình khi kể

Qua đây, ta thấy: rõ ràng phương pháp kể chuyện mới này đã có những tiến bộ rõ rệt: trong tiết học, giáo viên chỉ là người hướng dẫn chỉ đạo còn học sinh mới thực sự là người làm cho tiết học sôi nổi, hấp dẫn hơn Bởi trong tiết kể chuyện, hoạt động của học sinh chiếm 2/3 tiết học Như vậy có nghĩa là học sinh được chủ động trong việc nghe nói, đẩy ngôn ngữ nói của các em lên một mức cao hơn

3 Rèn luyện kĩ năng nói qua hình thức kể chuyện theo tranh:

Chúng ta cần phân biệt kể chuyện theo tranh và sử dụng tranh minh hoạ cho truyện Tranh ảnh là đồ dùng trực quan có thể được sử dụng trong bất kì một môn học nào Nhưng các môn học khác, sử dụng tranh khi giới thiệu khái niệm hoặc nhằm minh họa