Do vậy việc phát hiện và nuôi dưỡng năng khiếu thẩm mỹ cần được bắtđầu ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm mầm những tài năng nghệ thuật cho tương lai.Thế nên hoạt động tạo hình đối với trẻ là
Trang 1ĐỀ TÀI: “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP TRẺ HỌC TỐT MÔN TẠO HÌNH”
I PHẦN MỞ ĐẦU
I.1- Lý do chọn đề tài:
Bác Hồ kính yêu đã dạy rằng:
“Vì lợi ích mười năm trồng cây
Vì lợi ích trăm năm trồng người”
Có thể nói rằng trẻ em là nguồn hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của
cả dân tộc Việc bảo vệ chăm sóc giáo dục trẻ không phải chỉ là trách nhiệm củamột người mà là trách nhiệm của toàn xã hội và của cả nhân loại Trẻ mầm non khiđến trường sẽ được học biết bao điều mới lạ với đủ năm mặt phát triển Một trongnăm mặt phát triển đó phải kể đến phát triển thẩm mỹ là một trong năm lĩnh vựcgiáo dục toàn diện cho trẻ mầm non, góp phần hình thành những yếu tố đầu tiên củanhân cách, chuẩn bị cho trẻ vào lớp một Với mỗi trẻ em nói chung và trẻ mầm nonnói riêng đều có tâm hồn nhạy cảm với thế giới xung quanh, với trẻ thế giới xungquanh chứa đựng bao điều mới lạ hấp dẫn Trẻ thường tỏ ra dễ xúc cảm, dễ bị cuốnhút trước cảnh vật có nhiều màu sắc như một bông hoa đẹp, bức tranh sinh động, đồchơi ngộ nghĩnh.v.v Với đặc điểm như vậy nên năng khiếu nghệ thuật của mỗingười thường được nảy sinh ngay từ tuổi ấu thơ và nó thể hiện rõ nét nhất ở độ tuổimẫu giáo Do vậy việc phát hiện và nuôi dưỡng năng khiếu thẩm mỹ cần được bắtđầu ngay từ tuổi mẫu giáo để ươm mầm những tài năng nghệ thuật cho tương lai.Thế nên hoạt động tạo hình đối với trẻ là phương tiện để trẻ thể hiện ý muốn,
sự hiểu biết, cảm xúc tình cảm đối với sự vật hiện tượng xung quanh mình Đồngthời là một trong những hoạt động giúp trẻ phát triển thẩm mỹ, phát triển tri giáclàm giàu trí tưởng tượng về thế giới xung quanh tạo một môi trường để trẻ có cơ hộithể hiện cảm xúc, ý tưởng của mình qua đó phát triển khả năng cảm nhận cái đẹptrong thiên nhiên, nghệ thuật trong cuộc sống, khơi dậy ở trẻ những cảm xúc tìnhcảm thẩm mỹ cũng như những kiến thức kỹ năng tạo ra cái đẹp
Bên cạnh đó khả năng sáng tạo thẩm mỹ của trẻ được hình thành và phát triểntrong tất cả các hoạt động giáo dục trong đó hoạt động tạo hình đóng vai trò quantrọng nhất, trẻ không học để trở thành hoạ sĩ mà quan trọng là cảm xúc của trẻ trướccái đẹp về con người, cảnh vật xung quanh trẻ được khơi dậy để trẻ tự thể hiện Nhucầu sáng tạo của trẻ cần được khuyến khích nhất là ở lứa tuổi mẫu giáo Vì thế tôinghĩ: phải làm sao tạo cho trẻ thật sự hứng thú khi tham gia hoạt động tạo hình để từ
Trang 2đó trẻ có một cái nhìn đẹp và có thể hình dung, tưởng tượng phong phú về về thếgiới xung quanh, về cuộc sống đây là điều rất cần thiết và là nền tảng cho sự phát triển mọi mặt sau này của trẻ, muốn như vậy trẻ phải học tốt môn tạo hình và muốntrẻ học tốt môn tạo hình thì đòi hỏi cô giáo phải có một hình thức tổ chức sinh độngthu hút trẻ đến với hoạt động, trẻ phải thực sự hứng thú khi tham gia hoạt động tạohình, tạo cho trẻ cảm giác như đang chơi mà chính là học thì mới thu được kết quảtốt Trẻ thực sự được cuốn hút vào hoạt động một cách tự nhiên không áp đặt, khônggượng ép và làm sao cho trẻ tham gia tích cực trong suốt quá trình hoạt động Vì thế
cô giáo phải thể hiện vai trò của mình đó là như người bạn của trẻ, cùng trẻ tưởngtượng khám phá và thể hiện ý tưởng một cách tích cực Và một yếu tố không kémphần quan trọng nữa là: Phải làm sao hình thành cho trẻ những biểu tượng ban đầugiúp trẻ có thể hình dung sự vật hiện tượng một cách sơ đẳng để từ đó trẻ có thể, thểhiện ý tưởng của mình một cách dễ dàng Mặt khác cần khuyến khích, tạo cơ hộicho trẻ thể hiện cảm xúc cũng như tạo cơ hội cho trẻ sáng tạo khi thể hiện ý tưởngcủa mình khi tham gia hoạt động tạo ra sản phẩm đẹp Với những lý do trên tôi đã
suy nghĩ và chọn đề tài “Một số biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ” để
nghiên cứu với mong muốn tìm ra những biện pháp tối ưu, nhằm định hướng cho sựphát triển thẫm mỹ, sự phát triển toàn diện nhân cách của trẻ
I.2- Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
I.2.2- Nhiệm vụ
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn của trẻ với hoạt động tạo hình
- Tìm hiểu thực trạng về thái độ đối với hoạt động tạo hình của trẻ học tại trườngmẫu giáo EaH’leo – EaH’leo – Đăk Lăk
- Lựa chọn những biện pháp thích hợp nhằm nâng cao chất lượng học môn tạohình trong hoạt động tạo hình của trẻ ở trường Mầm non
- Thực nghiệm sư phạm, đánh giá kết quả, rút ra kết luận và đề xuất
I.3- Đối tượng nghiên cứu.
Trang 3Đề tài tập trung nghiên cứu ở các trẻ mẫu giáo trường Mẫu giáo EaH’leo,huyện EaH’Leo, tỉnh Đăk Lăk.
I.4- Giới hạn và phạm vi nghiên cứu.
I.4.1- Giới hạn nghiên cứu.
Vì điều kiện thời gian có hạn, nghiên cứu này chỉ giới hạn nghiên cứu một sốbiện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình tại lớp lá ghép thôn 1- trường mẫu giáoEaH’Leo- xã EaH’Leo- Huyện EaH’Leo- Tỉnh Đăk Lăk
I.5- Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý thuyết bao gồm: sưu tầm, thu thập, phân tích,tổng hợp tư liệu nghiên cứu
- Lựa chọn, sắp xếp, xử lý và hệ thống hoá các tài liệu, hình ảnh thực tế
- Thực nghiệm, xử lý số liệu thống kê, so sánh, đối chiếu…
- Tổng kết kinh nghiệm
II- PHẦN NỘI DUNG
II.1- Cơ sở lý luận
II.1.1- Thế nào là hoạt động tạo hình của trẻ em.
Theo các nhà tâm lý học duy vật biện chứng đã khẳng định rằng, hoạt độngtạo hình của trẻ em là một hoạt động tổng hợp khá phức tạp Qua hoạt động đó trẻbộc lộ đặc điểm của một nhân cách đang được hình thành Sự phát triển hoạt độngtạo hình chính là một khía cạnh của sự phát triển tâm lý trẻ em Nghĩa là nó cũngdiễn ra thông qua sự lĩnh hội của đứa trẻ những phẩm chất, năng lực tâm lý đặctrưng cho con người mà những phẩm chất, năng lực này đã được đúc kết trong lịch
sử phát triển của loài người và được in dấu trong nền văn hóa vật chất và tinh thầncủa xã hội Như vậy, hoạt động tạo hình của trẻ em là một hoạt động có nguồn gốc
xã hội, mang bản chất xã hội rõ rệt Nếu hiểu theo nghĩa rộng, hoạt động tạo hìnhcủa trẻ em được xem như một quá trình lĩnh hội các kinh nghiệm xã hội Khi xét ởphạm vi hẹp – trong các hoạt động đa dạng của lứa tuổi mầm non, hoạt động tạohình được coi là một hoạt động mang tính sáng tạo nghệ thuật Với cấu trúc đặc biệtgồm nhiều loại hình hoạt động như: vẽ, nặn, cắt, xé dán, lắp ghép… đây là một quátrình phản ánh những ấn tượng từ cuộc sống xã hội, là một quá trình thể hiện nhữngsuy nghĩ, tình cảm của trẻ đối với thế giới xung quanh bằng các phương tiện, chấtliệu nghệ thuật thông qua các hình tượng mang tính nghệ thuật Xem xét nguồn gốc
Trang 4của hoạt động tạo hình của trẻ em, nhiều nhà nghiên cứu (J Piaget, G.H Luquet,L.X Vuwgôtxki,…) đã khẳng định rằng, cội nguồn của sự phát triển hoạt động tạohình chính là sự bắt chước, là sự hình thành và phát triển của chức năng kí hiệu
II.1.2- Vai trò của hoạt động tạo hình trong việc giáo dục toàn diện cho trẻ.
Đối với việc giáo dục phát triển nhân cách toàn diện cho trẻ, hoạt động tạohình có một vị trí rất quan trọng
* Hoạt động tạo hình có vai trò đối với sự phát triển trí tuệ nhận thức của trẻ.
Hoạt động tạo hình là một hoạt động nhận thức đặc biệt mang tính hình tượngcho trẻ đó là:
- Trong hoạt động tạo hình, trẻ có nhiều cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu các đốitượng miêu tả để có sự hiểu biết, sự hình dung về các đối tượng đó, từ đó xây dựngcác biểu tượng, hình tượng Bởi vậy có thể khẳng định rằng, hoạt động tạo hình làmột trong nhưng phương tiện tích cực để phát triển ở trẻ các khả năng hoạt động trítuệ như: óc quan sát, trí nhớ, tư duy, tưởng tượng
- Hoạt động tạo hình giúp trẻ tiếp thu, mở rộng và hệ thống hóa các chuẩn cảmgiác về hình, màu, kích thước, tỉ lệ,…Nhờ quá trình quan sát đối tượng miêu tả màtrẻ thường xuyên sử dụng tích cực các chuẩn cảm giác để tìm hiểu, khám phá nhữngđiều chưa biết về sự vật hiện tượng Thông qua hoạt động này trẻ tích lũy được mộtlượng lớn các thông tin hình ảnh cùng những hiểu biết về các sự vật, hiện tượngtrong cuộc sống xung quanh, chính trên cơ sở sự hiểu biết sâu sắc về các đặc điểm,tính chất của các sự vật, hiện tượng mà trẻ có dịp nắm bắt về các mối quan hệ cótính chất quy luật của mọi vật trong thế giới xung quanh
- Khi thực hiện các nhiệm vụ tạo hình, trẻ cần huy động vốn hiểu biết, vốn biểutượng đã tích lũy được để “nhào nặn”, “chế biến” thành những hình tượng mới Cácđiều kiện và yêu cầu sáng tạo của hoạt động tạo hình làm cho các biểu tượng đượchình thành ở trẻ trong quá tri trình tri giác sẽ luôn được đổi mới, bổ sung và trở nênphong phú hơn Như vậy là, chính nhờ hoạt động tạo hình mà vốn hiểu biết của trẻ
về thế giới xung quanh luôn được tăng lên, ngày càng trở nên “giàu có” hơn cả vềlượng và chất
- Quá trình vẽ, nặn, cắt, xếp, xé dán….đòi hỏi trẻ phải luôn tìm hiểu, khám phá,phát hiện ra tính chất của các loại vật liệu cũng như khả năng tạo hình, khả năng tạo
ra sức truyền cảm của chúng Trong quá trình tạo hình trẻ được lĩnh hội các kĩ năng
sử dụng các loại dụng cụ, chất liệu như những công cụ lao động của con người Đâychính là điều kiện rất thuận lợi cho sự phát triển trí tuệ và nhân cách của trẻ
Trang 5- Hoạt động tạo hình với các quá trình tìm hiểu, đánh giá đối tượng miêu tả vàsản phẩm tạo hình sẽ tạo điều kiện phát triển ở trẻ vốn từ, lời nói hình tượng truyềncảm và phát triển ở trẻ ngôn ngữ mạch lạc.
- Tham gia quan sát, phân tích và thể hiện trong tạo hình, trẻ sẽ dần học hỏi,nắm bắt được các kinh nghiệm hoạt động nhận thức, sẽ được rèn luyện khả năngđộc lập tổ chức, điều khiển, điều chỉnh quá trình nhận thức của mình
- Hoạt động tạo hình chính là môi trường thuận lợi làm hình thành ở trẻ cácphẩm chất trí tuệ như: tính tự giác, tính ham hiểu biết, tính tích cực nhận thức và ócsáng tạo…
* Hoạt động tạo hình có vai trò đối với việc giáo dục thẫm mĩ cho trẻ
- Với tư cách là một hoạt động nghệ thuật, hoạt động tạo hình tạo nên nhữngđiều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển của cảm giác, tri giác thẫm mĩ (hình dáng,màu sắc, cấu trúc, tỷ lệ, sự sắp xếp không gian,…) nhận ra được những nét độc đáotạo nên sức hấp dẫn của đối tượng miêu tả
- Các đặc điểm thẫm mĩ phong phú, đa dạng của các đối tượng miêu tả là nhữngyếu tố kích thích sự xuất hiện của những rung động, những cảm xúc thẫm mĩ (cảmxúc về vẻ đẹp của hình, màu, nhịp điệu, vẻ cân đối, hài hòa,….) Từ các xúc cảmthẩm mĩ mà hình thành nên những tình cảm thẫm mĩ và thái độ thẫm mĩ, giúp trẻbiết thưởng thức cái đẹp từ thiên nhiên và các tác phẩm nghệ thuật Sự phối hợp củakhả năng trí giác thẩm mĩ, nhận thức thẫm mĩ, với yếu tố tình cảm thẩm mĩ và thái
độ thẩm mĩ sẽ làm cho quá trình tiếp xúc, quan sát, tìm hiểu các đối tượng miêu tảtrong tạo hình thực sự trở thành một quá trình cảm thụ thẩm mĩ
- Quá trình thể hiện các sản phẩm tạo hình (vẽ, nặn, xếp hình, xé dán,….) là điềukiện thuận lợi cho trẻ vận dụng tích cực vốn biểu tượng hình tượng đã tích lũy được
để phối hợp, xây dựng hình tượng mới làm cho sản phẩm tạo hình của trẻ ngày càngtrở nên sinh động, đầy sức hấp dẫn và mang màu sắc nghệ thuật Sự thể hiện nộidung tạo hình bằng phương tiện truyền cảm mang tinh trực quan (đường nét, hìnhdạng, màu sắc,…) sẽ làm cho các xúc cảm thẩm mĩ của trẻ ngày càng trở nên sâusắc hơn, trí tưởng tượng mang tính nghệ thuật của trẻ ngày càng phong phú hơn
- Hoạt động thực tiễn tạo ra các sản phẩm nghệ thuật tạo hình không chỉ là cơ hộithuận lợi cho trẻ luôn được tiếp xúc với cái đẹp, luôn được rèn luyện trong việc tìmkiếm, tìm hiểu về cái đẹp mà còn làm nảy sinh và nuôi dưỡng ở chúng hứng thú vớihoạt động nghệ thuật và niềm say mê sáng tạo nghệ thuật Chính hứng thú trong tạohình đã giúp trẻ khám phá cái đẹp, cái mới, lạ trong thế giới xung quanh – cái mà
Trang 6khi chưa tham gia vào hoạt động, trẻ có thể đã nhìn nhưng không nhìn thấy, đã nghenhưng không nghe thấy.
- Khác với mọi hoạt động khác trong trường mầm non, tham gia hoạt động tạohình trẻ được làm quen không chỉ với cái đẹp trong đời sống mà cả trong nghệ thuật(qua các tranh, ảnh, tượng, các sản phẩm thủ công mĩ nghệ,….) Các tác phẩm nghệthuật tạo hình phù hợp với lứa tuổi sẽ mở ra trước mắt trẻ sự phong phú sống động,
vẽ rực rỡ của các màu sắc, hình dạng, ánh sáng, không gian,… và sự biến đổi sinhđộng của chúng trong thế giới xung quanh So sánh đối chiếu giữa hiện thực có thậtvới hiện thực được thể hiện trong tác phẩm nghệ thuật sẽ giúp trẻ nhận ra giá trịthẩm mĩ của các sự vật, hiện tượng xung quanh và mong muốn thể hiện vẽ đẹp đómột cách sáng tạo nhất
- Sự phản ánh hiện thực và biểu lộ tình cảm qua các phương tiện truyền cảm đặctrưng cho loại hình nghệ thuật vật thể như đường nét, hình dạng, màu sắc, bố cụckhông gian, … chính là con đường lĩnh hội các kinh nghiệm văn hóa thẩm mĩ rấtphù hợp với lứa tuổi của trẻ em, trên cơ sở đó mà hình thành thị hiếu thẩm mĩ saunày
Tóm lại hoạt động tạo hình góp phần phát triển toàn diện cho trẻ đó là cơ sở đểtrẻ lớn lên sẽ có tương lai tương sang hơn, hoạt động tạo hình sẽ mang lại cho trẻkhông những biết yêu quý, cảm thụ cái đẹp mà còn giúp trẻ nâng cao sự sáng tạo, tưduy trong thế giới xung quanh trẻ…
II.2 THỰC TRẠNG DẠY HOẠT ĐỘNG TẠO HÌNH Ở TRƯỜNG MẦM
và nhiệt tình giúp đỡ giáo viên trong quá trình bồi dưỡng chuyên môn, lên kếhoạch làm đồ dùng đồ chơi theo từng chủ điểm, làm các tranh, các hình ảnh
để trẻ được làm quen ở mọi nơi mọi lúc
Trang 7Trường có đội ngũ giáo viên trẻ, có nhiều giáo viên có năng lực và trình độchuyên môn cao, luôn tâm huyết với nghề thực sự yêu nghề mến trẻ Các cán bộ,giáo viên, công nhân viên luôn xây dựng mối đoàn kết, có tinh thần trách nhiệmkhông ngừng học hỏi, trao đổi, giúp đỡ lẫn nhau để nâng cao năng lực cũng nhưtrình độ chuyên môn, nghiệp vụ.
Hầu hết các bậc phụ huynh đều rất quan tâm đến việc học của trẻ nên việcphối hợp chặt chẽ giữa gia đình và nhà trường trong việc chăm sóc giáo dục trẻ làkhá dễ dàng và thuận lợi Đây cũng chính là nguồn cổ vũ, động viên những ngườilàm công tác nuôi dạy trẻ tiếp tục phấn đấu học hỏi, vươn lên vì sự phát triển toàndiện của trẻ
Đối với riêng cá nhân tôi, tôi đã nhận thấy rằng việc giúp trẻ học tốt môn tạohình là vấn đề rất quan trọng và cần thiết nên tôi suy nghĩ mình phải tìm ra mộtphương pháp một hình thức gì mới lạ để lôi cuốn tạo hứng thú cho tất cả trẻ đềutham gia tích cực vào hoạt động tạo hình thế là tôi tìm tòi nghiên cứu tài liệu xemsách báo tạp chí, xem các hoạt động tạo hình trên truyền hình trong chương trìnhdành cho thiếu nhi, học hỏi qua bạn bè đồng nghiệp sau đó tự thực hành vào hoạtđộng tạo hình ở lớp
ít nhiều đã ảnh hưởng tới sức khỏe cũng như tính chuyên cần của trẻ
- Tổng số trẻ trong lớp là 15 trẻ trong đó có 7 cháu 4 tuổi (chiếm tỷ lệ 46 % )trẻ trong lớp lần đầu tiên đến trường, đối với các trẻ này thì hoạt động tạo hình thật
Trang 8- Đa số trẻ thích thú với giờ học tạo hình.
- Sản phẩm tạo hình của trẻ đẹp hơn, phong phú và sáng tạo hơn
Hạn chế :
Bản thân là giáo viên chủ nhiệm, ngoài môn học tạo hình còn phải nghiên cứuđầu tư vào các môn học khác nên chưa có nhiều thời gian để tự tìm tòi, học hỏi trênmọi phương diện Vì vậy, phạm vi của đề tài này chưa thật sự sâu rộng
II.2.3- Mặt mạnh, mặt yếu.
Mặt mạnh :
Đề tài nghiên cứu này có thể được áp dụng ở tất cả các trường Mầm non –Mẫu giáo ở các vùng miền khác nhau, phù hợp với tất cả các lớp học từ lớp mầm,lớp chồi, lớp lá
Mặt yếu :
Đề tài này sẽ không đem lại hiệu quả cao khi giáo viên không có kiến thức vềviệc tổ chức hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ, không thường xuyên rèn luyện thóiquen cho trẻ hoặc chưa tâm huyết trong công tác
II.2.4- Các nguyên nhân, yếu tố tác động:
Vì sao có những trẻ không hứng thú với môn tạo hình và chưa có sản phẩm sáng tạo?
- Mỗi trẻ có đặc điểm về khả năng cảm thụ nghệ thuật khác nhau, có trẻ cónăng khiếu bẩm sinh và tỏ ra rất thích thú với hoạt động tạo hình, sản phẩm của trẻcũng đẹp hơn, sáng tạo hơn, nhưng cũng có một số trẻ không có năng khiếu, nhữngtrẻ này thường không mấy hứng thú với việc tạo hình nếu như đó không phải là mộthoạt động thật sự hấp dẫn
- Do đời sống kinh tế ở địa phương còn nhiều khó khăn, đa số phụ huynhsống phụ thuộc vào nương rẫy, nhà ở xa trường học Do vậy, nhiều gia đình chưathật sự quan tâm đến việc học của trẻ Họ thường cho trẻ nghỉ học vào buổi chiều(vì không có thời gian đưa đón) Việc này có ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng tiếpthu kiến thức của trẻ
- Một số giáo viên chưa thật sự nhận thấy việc giúp trẻ học tốt môn tạo hình
là việc làm hết sức quan trọng và cần thiết giúp trẻ phát triển toàn diện Vì thế, một
số giờ học tạo hình còn đơn điệu, chưa phong phú, chưa thật sự lôi cuốn trẻ, kíchthích sự sáng tạo của trẻ, giờ học đơn thuần chỉ là cô làm mẫu sau đó cho trẻ thực
Trang 9hiện Giờ học cũng chính vì thế trở thành áp lực đối với trẻ, chưa tạo cho trẻ cảmgiác vui vẻ, thoải mái, hứng thú khi tham gia hoạt động.
Đó là những nguyên nhân dẫn đến một số trẻ không thật sự hứng thú với hoạtđộng tạo hình, chưa có những sản phẩm đẹp, sáng tạo Điều này ảnh hưởng đến sựphát triển toàn diện của trẻ và ảnh hưởng tới chất lượng chung của nhà trường Nếugiáo viên không quan tâm và có biện pháp cải thiện kịp thời thì số lượng trẻ nàyngày càng tăng và đây cũng là nguyên nhân nảy sinh những vấn đề tồn tại khácnghiêm trọng hơn
II.2.5- Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra.
Để có thể tìm ra được các biện pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình và tổ chứcthực hiện các biện pháp đó theo một quy trình với mong muốn đem lại cho trẻnhững giờ tạo hình thật phong phú, hấp dẫn giúp trẻ phát triển một cách toàn diện.Tôi đã quan tâm theo dõi trẻ lớp mình trong mỗi giờ tạo hình và trong mọi hoạtđộng khác, quan sát trẻ ở mọi lúc mọi nơi Thực tế, tôi nhận thấy rằng:
- Tôi là giáo viên được phân công dạy tại Thôn1 xã Ea H’Leo, huyện EaH’Leo là lớp học không bán trú các cháu phải đi học ngày 2 buổi nhà lại quá xa (cáccháu thường chỉ đến lớp vào buổi sáng) nên ít nhiều đã ảnh hưởng tới sức khỏe (đốivới những trẻ đi hai buổi) cũng như tính chuyên cần (đối với những trẻ chỉ đi mộtbuổi) Trẻ không có thời gian rèn luyện kĩ năng tạo hình vì thường buổi sáng trẻphải tham gia các hoạt động theo chương trình, vào buổi chiều thì mới có nhữngkhoảng thời gian ôn luyện
- Lớp còn có 7 cháu 4 tuổi (chiếm tỷ lệ 46 % tổng số trẻ) lần đầu tiên đếntrường, đối với các trẻ này thì hoạt động tạo hình thật sự khó khăn với các cháu bởi
vì các cháu chưa được rèn cách cầm bút, nhận biết màu và kỹ năng tô màu còn hạnchế Bên cạnh đó khả năng quan sát nhìn nhận sự vật hiện tượng xung quanh để diễn
tả lại sự vật hiện tượng đó thông qua hoạt động tạo hình của những trẻ này kém hơnnhững trẻ đã đi học Vì thế sản phẩm trẻ tạo ra không được đẹp mắt
* Lớp học chưa có cơ sở riêng mà chỉ là mượn tạm phòng học của trường tiểuhọc, là một địa điểm lẻ cách xa trường chính là nơi rất vắng vẻ, hẻo lánh, sân chơikhông có những đồ chơi ngoài trời Đây cũng là một thiệt thòi lớn đối với trẻ vềviệc cảm nhận cái đẹp thông qua môi trường, đồ dùng đồ chơi
Trang 10* Một số giáo viên chưa thật sự quan tâm đến việc giúp trẻ học tốt môn tạo
hình nên việc tổ chức cho trẻ tham gia các giờ tạo hình còn đơn điệu, không hấp dẫnlôi cuốn làm cho trẻ cảm thấy áp lực và nhàm chán
II.2.6- Phương pháp giúp trẻ học tốt môn tạo hình ở trường Mầm non
Có thể nhận thấy rằng: Tại các trường mầm non hiện nay để giúp trẻ cónhững giờ học tạo hình thật hứng thú và mang lại những sản phẩm đẹp thì giáo viêncần phải:
- Định hướng cho trẻ đến với hoạt động tạo hình
- Cung cấp những biểu tượng ban đầu về môn tạo hình cho trẻ
- Tạo ra môi trường hoạt động vui vẻ, thoải mái, hấp dẫn cho trẻ khi hoạt độngtạo hình
- Chuẩn bị nguyên vật liệu trong hoạt động tạo hình và không gian trưng bày sảnphẩm
- Tận dụng những nguyên vật liệu gần gũi có sẵn ở địa phương để làm đồ dùng đồchơi gây húng thú cho trẻ
- Cung cấp những kiến thức cơ bản để trẻ có thể tư duy, sáng tạo để tạo ra nhữngsản phẩm đẹp, hấp dẫn…
II.3- Giải pháp, biện pháp:
II.3.1- Mục tiêu của giải pháp, biện pháp.
Sử dụng các biện pháp giải pháp sẽ giúp trẻ có những giờ học tạo hình hấpdẫn, thoải mái, sản phẩm tạo hình đẹp hơn, sáng tạo hơn góp phần phát triển nănglực thẫm mĩ và sẽ sớm phát hiện những năng khiếu bẩm sinh của trẻ giúp trẻ pháttriển một cách toàn diện
II.3.2- Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp, biện pháp:
Để góp phần giải quyết những thực trạng nói trên, tôi thiết nghĩ cần phải đưa
ra một số biện pháp để giúp trẻ có những giờ học tạo hình thật tốt, từ đó giúp trẻ cóđược nền tảng vững chắc có quá trình phát triển toàn diện sau này Trong quá trìnhnghiên cứu thực nghiệm, tôi đã sử dụng những biện pháp và tố chức các hoạt độngtạo hình cho trẻ như sau:
* Biện pháp 1 Định hướng cho trẻ đến với hoạt động tạo hình
Trang 11Hoạt động tạo hình đóng vai trò vô cùng quan trọng trong việc phát triển toàndiện cho trẻ Vì vậy việc giúp trẻ đạt hiệu quả cao hơn trong hoạt động này là một
việc làm vô cùng cần thiết Giáo viên cần biết dựa vào đặc điểm tâm, sinh lý và đặc
điểm nhận thức môn học của trẻ đó là: trẻ ham mê hoạt động tạo hình, song niềmham mê đó mới chỉ là cảm hứng ban đầu nếu như không được sự hướng dẫn của côgiáo thì sản phẩm của trẻ tạo ra sẽ không được như mong muốn hoặc có thể sai lệch
về chủ đề Vì ở lứa tuổi này chưa xác định được mục tiêu và phương hướng hànhđộng một cách chính xác, trẻ có thể hành động một cách ngẫu nhiên theo sự cảmtính và sự hứng thú Vì vậy trong giờ tạo hình cô giáo là người hướng lái cho trẻtham gia
Ví dụ: Ở chủ đề thế giới động vật với đề tài bài học là nặn theo ý thích Để gây
hứng thú cho trẻ và giúp trẻ có thêm kiến thức về các con vật cô giáo có thể cho trẻhát và vận động theo bài hát “Đố bạn” hoặc bài đồng dao về các con vật Sau đómới để cho trẻ nêu lên ý định của trẻ bằng câu nói: Con đang học chủ đề gì? Vớichủ đề này con sẽ nặn con gì? Cô có thể nêu gợi ý cho trẻ nói về đề tài của trẻ Tuynhiên vẫn còn có những trẻ cần đến sự gợi ý hướng dẫn của cô Chẳng hạn như: Côgợi ý bằng cách sử dụng sa bàn và kể một đoạn truyện… Từ đó giúp trẻ sẽ tạo nhiềusản phẩm mang lại cho trẻ những cảm xúc thật, bởi việc tạo cảm xúc cho trẻ là rấtquan trọng, khi trẻ đã có những cảm xúc thật sự về đối tượng thì trẻ sẽ say mê họctập và thực hiện theo cảm xúc của mình
Có thể nói, khi đã hiểu và nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, giáo viên cóthể sử dụng nhiều hình thức khác nhau để gây hứng thú, tạo cảm xúc kích thích trẻsáng tạo, hứng thú và tập trung khi tạo sản phẩm Do đó giáo viên cần thay đổi cáchvào bài phù hợp với từng đề tài, gây hứng thú ngay từ đầu giờ cho trẻ Ngoài ra cóthể lồng ghép thích hợp các môn học khác vào bài Chẳng hạn như: Có thể dùng câu
đố, đọc thơ, đồng dao, kể chuyện hay hát cho trẻ nghe hoặc dùng búp bê, con rối….Mục đích là nhằm tạo cho các học trẻ nên sôi nổi, trẻ cảm thấy hứng thú thật sự
* Biện pháp 2 Cung cấp biểu tượng ban đầu về môn học tạo hình cho trẻ
Tạo hình là một trong những môn học chính của trẻ ở trường mầm non Vì vậynếu giáo viên biết cách tổ chức một cách khoa học và sử dụng các biện pháp mộtcách hợp lý thì hiệu quả sẽ được nâng lên Cần tạo cảm xúc cho trẻ là bước đầu chotrẻ tiếp nhận đối tượng tạo hình Song về hình thức và nội dung, có thể trẻ chưa cónhững biểu tượng cụ thể và chính xác về đối tượng