Lý do chọn đề tài: Với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ của các nước như hiện nay, đi cùng với nó là sự phát triển của thể thao không thể thiếu, trong đó thể dục được coi là mộtmôn quan trọ
Trang 1I Phần mở đầu:
1 Lý do chọn đề tài:
Với sự phát triển kinh tế mạnh mẽ của các nước như hiện nay, đi cùng với
nó là sự phát triển của thể thao không thể thiếu, trong đó thể dục được coi là mộtmôn quan trọng cơ bản của công tác giao dục thể chất cho học sinh Nhằm pháttriển con người một cách toàn diện về mọi mặt: Đức – Trí - Thể - Mỹ góp phầnthực hiện mục tiêu giáo dục ở nhà trường phổ thông
Thể dục thể thao là một bộ phận của nền văn hoá xã hội, với quan niệm vậnđộng và sức khỏe, các nhà triết học cổ đại đã đề cao cái đẹp trong sự phát triểnhài hoà giữa trong sạch về đạo đức, phong phú về tinh thần và hoàn thiện về thểchất do thể dục thể thao mang lại Chính vì vậy ngay khi mới thành lập nhà nướcViệt Nam dân chủ cộng hoà Hồ Chủ tịch đã kêu gọi toàn dân tập thể dục Ngườinói “ Giữ gìn dân chủ xây dựng nước nhà, xây đời sống mới, việc gì cũng cần cósức khoẻ mới thành công Mỗi người dân yếu ớt, tức là cả nước yếu ớt Mỗingười dân mạnh khoẻ tức là cả nước mạnh khoẻ Vậy nên luyện tập thể dục bồi
bổ sức khoẻ là bổn phận của mỗi người dân yêu nước ”
Năm học 2011-2012 là năm học đầu tiên thực hiện Nghị quyết Đại hội XIcủa Đảng về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam với những nhiệm vụchính sau:
- Tiếp tục “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức của Chủ tịch Hồ ChíMinh”, “Mỗi thầy giáo, cô giáo là một tấm gương đạo đức tự học tự sáng tạo” vàphong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, tăngcường giáo dục kỹ năng sống, đổi mới phương pháp dạy học bằng phương phápmới …Chính vì vậy giáo dục thể chất trong các trường THCS là một bộ phậncủa mục tiêu giáo dục và đào tạo, đồng thời là một mặt giáo dục cho thế hệ trẻnhằm tạo ra lớp người: “ Phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, phongphú về tinh thần, trong sáng về đạo đức” Đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí, đàotạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho đất nước
Trang 2- Do vậy giáo dục sức khỏe cho học sinh là một trong những nội dung quantrọng, không chỉ của nghành giáo dục và đào tạo mà là mối quan tâm của toàn
xã hội
- Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, hướng dẫn các em luyện thể chất,qua thực tế công tác tại trường THCS Huỳnh Thúc Kháng tôi luôn tâm huyết vớicông việc, nghiên cứu, tìm hiểu thông tin sáng tạo làm cho các em tích cực tậpluyện, ham thích hứng thú và trở thành thói quen siêng năng luyện tập để trởthành những người có sức khỏe tốt Có tri thức và đạo đức vững vàng trở thànhngười có ích quê hương đất nước Từ những lí do trên kết hợp với kiến thức đãhọc và kinh nghiệm của bản thân trong quá trình đi thi đấu của các giải bóngchuyền Tôi nhận thấy đưa môn bóng chuyền vào nhà trường THCS là rất thíchhợp để phát triển thể chất toàn diện cho các em Vì vậy tôi mạnh dạn chọn đề tài
“Một số phương pháp nâng cao kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinh lớp 7 trường THCS Huỳnh Thúc Kháng”:
2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:
Giúp cho học sinh ham thích môn bóng chuyền và có ý thức tập luyện hàngngày để rèn luyện thân thể
Toàn thể học sinh thực hiện được cơ bản đúng động tác
Sử dụng phương pháp phù hợp với lứa tuổi, giới tính, đảm bảo tính vừasức, hứng thú cho các em
Tìm hiểu thực trạng học tập môn thể dục nói chung và nội dung môn bóngchuyền lớp 7 nói riêng của trường THCS Huỳnh Thúc Kháng
Đề ra những phương pháp giảng dạy phù hợp với từng nội dung bài tập vàtừng đối tượng cụ thể nhằm tạo ra sự ham thích tập luyện của học sinh
3 Đối tượng nghiên cứu:
Học sinh lớp 7 Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng - xã Eawy - HuyệnEaH’leo – Tỉnh Đăk Lăk, năm học 2017 -2018
4 Giới hạn phạm vi nghiên cứu:
Trang 3Một số phương pháp nâng cao kỹ thuật chuyền bóng cao tay cho học sinhlớp 7 Trường THCS Huỳnh Thúc Kháng - xã Eawy - Huyện EaH’leo – TỉnhĐăk Lăk, năm học 2017 -2018.
5 Phương pháp nghiên cứu:
Kích thích các em ham thích học môn thể dục qua việc cho các em hiểuđược lợi ích, tác dụng của tập luyện thể dục thể thao đối với cơ thể
+ Phương pháp sử dụng “trò chơi”, Thi đấu
+ Phương pháp thi đua khen thưởng các thành tích trong thể dục thể thao…+ Phương pháp đàm thoại
+ Phương pháp thực hành
+ Phương pháp trực quan
II Phần nội dung:
1 Cơ sở lý luận:
Thực hiện Chỉ thị 17-CT/TW, ngày 23/10/2002 của Ban Bí thư Trung
ương Đảng (Khóa IX) “về phát triển thể dục thể thao đến năm 2010”, sự nghiệpthể dục thể thao (TDTT) nước ta đã có những bước tiến bộ rõ nét, nhiều nộidung của chỉ thị đã đi vào cuộc sống, góp phần tích cực vào thành tựu chung củacông cuộc đổi mới, phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập kinh tế quốc tế
Các hoạt động thi đấu thể thao từ Trung Ương đến cơ sở ngày càng pháttriển đa dạng, hệ thống thi đấu lớn như Hội khoẻ phù đổng các cấp, Đại hội thểthao sinh viên toàn quốc cùng hàng chục giải thi đấu cấp toàn quốc hàng năm,thu hút nhiều học sinh, sinh viên tham gia
Đây là năm đầu tiên toàn ngành thực hiện chiến lược phát triển TDTT ViệtNam đến năm 2020, bởi vậy thực tiễn đặt ra những yêu cầu mới, mục tiêu và
nhiệm vụ mới trong công tác giáo dục đó là: Tăng cường chất lượng dạy và học
thể dục, đổi mới nội dung, giáo trình, chương trình giáo dục thể chất phù hợpvới thể chất học sinh Việt Nam
Mục tiêu của giáo dục là giúp học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trítuệ, thể chất thẩm mỹ và kỹ năng cơ bản với mục đích hình thành nhân cách củangười Việt Nam Qua đó góp phần xây dựng và bảo vệ tổ quốc Để đáp ứng yêu
Trang 4cầu phát triển mạnh mẽ của xã hội, thể dục thể thao nói chung và giáo dục thểchất nói riêng luôn tiếp thu, bổ sung đổi mới các phương pháp giảng dạy đểngày càng hoàn thiện hơn trong quá trình trau dồi kiến thức đến người học.Môn bóng chuyền là một trong nhũng môn mà có thể nói là hoạt động hoànthiện về cơ thể nhất Vì trong quá trình hoạt động tất cả các bộ phận cơ thể điềuhoạt động, sự linh hoạt của toàn bộ phận làm cho con người được nhanh nhẹnhơn, phát triển một cách toàn diện hơn Môn bóng chuyền có tác dụng giúp họcsinh nâng cao năng lực hoạt động của cơ thể, đồng thời phát triển các tố chất cầnthiết như : sức nhanh, sức mạnh, sức bền, khéo léo và linh hoạt, bên cạnh đó tạocho các em sự kiên trì, nhẫn nại và xử lí các tình huống một cách bình tĩnh và tựtin.
Học sinh học đúng độ tuổi, năng động và đa số yêu thích môn học
Cơ sở vật chất dần được cải thiện
*Khó khăn:
Tỉ lệ học sinh là con em người dân tộc cao (chiếm 33%) Điều kiện cơ sởvật chất của nhà trường còn thiếu, sân bãi tập luyện chưa đảm bảo ảnh hưởngđến việc áp dụng các phương pháp đổi mới dạy học
Việc học tập đi lại còn gặp nhiều khó khắn nhất về mùa mưa cho nên ảnhhưởng, không đảm bảo giờ giấc
Trang 5Một số các em chưa ý thức được về sự rèn luyện thể dục thể thao cho bảnthân Nhiều học sinh chưa đáp ứng được về yêu cầu, các em còn e ngại phảiluyện tập, hoặc tập luyện chưa nhiệt tình.
Học sinh và phụ huynh còn chưa nhận thức được môn học thể dục là mộtquan trọng để phát triển toàn diện
b Thành công –Hạn chế:
* Thành công:
Trường cũng thành lập câu lạc bộ bóng chuyền từ năm học 2015-2016,thành lập đội tuyển bóng chuyền nữ tham gia hội khỏe phù đổng cấp tỉnh nămhọc 2015 -2016
Đa số các em ham thích bộ môn biết tự rèn luyện để nâng cao sức khỏe củamình
Đầu giờ đi học, những giờ ra chơi hay chuyển tiết, cuối buổi học các emđiều đem bóng ra sân đánh, có em không có sân chơi thì chuyền bóng qua lạihoặc chuyền bóng vào tường
Năm 2017-2018 có đội tuyển bóng chuyền để tham gia hội khỏe phù đổngcấp huyện đạt giải nhì Năm 2018-2019 đạt giải nhất bóng chuyền nam
* Hạn chế:
Địa bàn xã EaWy là một địa bàn phức tạp, tệ nạn xã hội còn cao bởi vậyvẫn còn hạn chế vế sự lan tỏa cộng đồng, cần có nhiều sân chơi, không chỉ ởtrường mà còn ở các thôn xóm
Một số phong trào thể thao do địa phương hoặc cụm tổ chức( cho họcsinh) hiệu quả chưa thật sự cao
Trang 6Trong nhiều năm liền tôi dạy môn bóng chuyền nên đã đúc rút được một sốkinh nghiệm để thực hiện phương pháp giảng dạy bộ môn tốt hơn.
Đa số các em ham thích bộ môn, hứng thú và có sự cạnh tranh về điểm số
Môn bóng chuyền là môn khó đòi hỏi người tập phải chú ý, tập trung cao,
sự linh hoạt, thường xuyên di chuyển, phán đoán tình huống, và sự tỉnh táo quansát trong quá trình xử lí từng pha bóng
Sự kết hợp nhịp nhàng cùng bên cạnh đó là sự ăn ý của các đồng đội trênsân
Là một môn mà có rất nhiều các động tác như là: chuyền bóng cao taytrước mặt, chuyền bóng cao tay sau đầu, đệm bóng, đập bóng, chắn bóng, dichuyển phòng thủ, phát bóng
Môn bóng chuyền là một môn phát triển toàn diện vì thế giáo viên cần phảiđưa ra phương pháp giảng dạy tích cực để tạo nên sự ham thích tập luyện ở các
em từ đó nâng cao được thành tích
* Các yếu tố tác động:
Do đặc điểm của học sinh ở lứa tuổi THCS mang tính hiếu động, ít tậptrung, ít chú ý, mặt khác do điều kiện khí hậu mưa gió thất thường nên khi lênlớp bị các yếu tố bên ngoài làm ảnh hưởng không nhỏ đến sự học của các em.Một số bộ phận không nhỏ ở phụ huynh và học sinh còn coi nhẹ môn Thểdục, xem môn Thể dục là một môn phụ các môn Toán, Văn, Anh văn… thì mới
là môn học chính
Khảo sát trước khi thực hiện (ở tiết 16 – môn thể dục lớp 7)năm học 2017 – 2018 ( mỗi em thực hiện chuyền bóng vào vòng tròn 10 lần):
Bảng khảo sát bắt đầu môn học đối tượng học sinh nam ( lớp 7)
Số thứ tự Đối tượng kiểm tra (Nam) Thành tích đạt được
Trang 71 NGUYỄN THẾ BẢO 5
Bảng khảo sát bắt đầu môn học đối tượng học sinh nữ ( lớp 7)
Số thứ tự Đối tượng kiểm tra (nữ) Thành tích đạt được
Trang 89 BÙI THỊ LỆ THẮM 6
3 Nội dung và hình thức giải pháp:
a Mục tiêu của giải pháp:
- Tạo cho các em sự say mê, hứng thú trong môn học
- Giúp các em rèn luyện thân thể tốt, có sức khoẻ đảm bảo trong việc họctập
- Sử dụng phương pháp phù hợp với lứa tuổi, giới tính, đảm bảo tính vừasức, hấp dẫn các em
b Nội dung và cách thức thực hiện giải pháp:
Tôi được nhà trường phân công dạy môn thể dục khối 6,7, 8, 9 trong quátrình giảng dạy môn học bóng chuyền, phần chuyền bóng cao tay các em cònrất yếu Mà đây là một phần quan trọng nhất trong bộ môn bóng chuyền Chính
vì vậy tôi cảm thấy cần phải có biện để giúp các em nâng cao kỹ thuật chuyềnbóng cao tay
- Các em chưa hiểu rõ tầm quan trọng của môn bóng chuyền trong pháttriển thể lực toàn diện
- Các em chưa biết được tác dụng của môn bóng chuyền và chưa hứng thútrong tập luyện
Câu hỏi được đặt ra là: Phải làm như thế nào để học sinh tiếp thu kiến thứctrong bài giảng nhanh nhất dễ nhớ và nhớ lâu? Làm thế nào để tạo cho các emniềm say mê, hứng thú, phát huy tính tích cực trong học tập, tập luyện, nắmvững được nội dung bài học để xóa đi dấu hiệu mệt mỏi, uể oải, chán nản mỗikhi tham gia tiết thể dục? để trả lời cho hai câu hỏi trên, bản thân tôi ngoàinghiên cứu kỹ nội dung kiến thức của bài soạn chu đáo mà còn cần phải xác
Trang 9định rõ phương pháp dạy ở từng bài (từng buổi tập) từng phần Qua các tiết tôithường lần lượt tiến hành các bước như sau:
+ Ngay từ giờ dạy đầu tiên của môn bóng chuyền nhất thiết phải gây hứngthú cho học sinh bằng nhiều phương pháp khác nhau Phương pháp chính được
sử dụng trong công tác giáo dục là thuyết phục, động viên, nêu những gươngđiển hình của những vận động viên ưu tú ngay trong lớp học, trong trường đểcác em noi theo, từ đó tạo nên sức hấp dẫn, ham thích môn thể thao, muốn tậpluyện
+ Giải thích cho các em hiểu rõ tầm quan trọng của môn bóng chuyền trongphát triển thể lực toàn diện, cho các em thấy được tác dụng của nó: Môn bóngchuyền nhằm rèn luyện sức nhanh, sức mạnh, sức bền và khéo léo ý chí quyếttâm khắc phục khó khăn mệt mỏi để vượt lên trên giúp các em linh hoạt và pháttriển toàn diện
+ Vừa cho các em học kiến thức cơ bản vừa dẫn dắt tìm hiểu thực tế ở một
số trường các hội khoẻ và ở địa phương thi đấu để các em yêu thích môn bóngchuyền, thích tập không sợ đau, mệt mỏi, không bỏ cuộc, biết cách vận dụng các
kỹ thuật phù hơp
+ Giáo dục phẩm chất, ý chí thực chất là tạo điều kiện để hình thành nhữngthói quen và lối sống lành mạnh đảm bảo duy trì và không ngừng nâng caothành tích đạt được, yêu cầu các em loại bỏ những thói quen có hại đến sứckhoẻ, ảnh hưởng quá trình tập luyện và thi đấu như: ăn uống không điều độ,uống rượu bia, lối sống tự do, tùy tiện….Việc giáo dục tư tưởng không chỉ mộtlần mà phải giáo dục thường xuyên trong suốt quá trình giảng dạy môn thể thaonày nhằm tạo cho các em có ý thức tự giác tập luyện tích cực đạt hiệu quả caohơn, đây cũng là khâu rất quan trọng trong giảng dạy môn thể dục
+ Chỉ ra một số nhược điểm trong bộ môn bóng chuyền mà các em thườngmắc: chuyền bóng cao tay sai tư thế, hình tay sai, các ngón tay phối hợp khôngđồng điều…
+ Chỉ cho học sinh biện pháp khắc phục: Các em cần cố gắng phối hợpnhịp nhàng và phán đoán tình huống chính xác
Trang 10+ Khi các em quen dần với bài tập và hiểu rõ được ý nghĩa, tác dụng của nótôi tiếp tục tiến hành hướng dẫn bài tập về nhà cho các em luyện tập thêm ở nhàvào buổi sáng sớm và chiều mát giúp các em hiểu và nắm vững kỹ thuật trongkhi thực hiện động tác chuyền bóng cao tay
*Phương pháp giảng dạy:
Một số điều cần lưu ý học sinh trước khi bước vào tiết dạy:
+ Trang phục phải phù hợp: áo quần của bộ môn thể dục (rộng, thoáng khí,không gò bó …, thích hợp vận động)
+ Trong giờ thể dục không để bị đói hay no trước và trong khi tập
Dạy cho các em một sô động tác khởi động:
Chạy nhẹ nhàng một vòng sân bóng chuyền, sau đó vừa đi vừa đánh taycao thấp, vặn mình, đánh tay sang ngang, khòm người đánh tay, chân nọ tay kia
- Đứng vòng tròn xoay các khớp cổ, khớp cổ tay và cổ chân, xoay vai, xoaycẳng tay, xoay hông, xoay khớp gối, ép dọc, ép ngang
- Chạy bước nhỏ, chạy nâng cao đùi, chạy gót chạm mông, chạy đạp sau
- Cho các em cảm giác với bóng như tưng và bắt bóng bằng hai tay, nhồibóng xuống đất qua lại
Hình ảnh minh họa phần làm quen cảm giác với bóng
/ Tập trung toàn lớp thị phạm động tác cho các em xem:
Trang 11+ Thị phạm động tác đúng:
+ Thực hiện một số động tác sai cho các em thấy mà tránh không mắc phải.Vừa thị phạm vừa giảng giải phân tích nội dung nâng cao kỹ thuật chuyềnbóng cao tay
Cách đặt tay đúng:
+ Đặt tay trên trán cách trán tầm 15cm, hai ngón cái tạo thành một đườngthẳng khoảng cách giữa hai ngón tay tùy người thực hiện tay to hay tay nhỏ Haingón trỏ là một hình chóp(nếu chúng ta kéo dài hai ngón ra thì nó sẽ gặp mộtđiểm) Mục đích của hai ngón cái và hai ngón trỏ là phải giữ được bóng để bóngkhỏi tuột ra phía sau, và dùng lực chính là bốn ngón này Các ngón tay còn lạingón giữa, ngón giáp út và ngón út hơi khum để tiếp xúc vào bóng
Hình ảnh minh họa cách đặt tay hai ngón cái tạo thành đường thẳng
- Cách tiếp xúc bóng như sau:
+ Phần ngón cái là cả phần trong của ngón cái
+ Phần ngón trỏ là cả phần trong của ngón trỏ
+ Phần ngón giữa là hai đốt ngoài của ngón giữa
+ Phần ngón giáp út là một phần hai ngón giáp út
+ Phần ngón út chỉ chạm một ít ở phần cuối của ngón út
Trang 12Hình ảnh minh họa cách tiếp xúc bóng
- Trong quá trình thực hiện động tác cần nắm vững các bước sau đây:
+ Xác định vị trí điểm bóng rơi, tầm quan sát tốt, di chuyển hơp lý
Bước 1: Cho toàn thể các em đặt tay trên trán cách trán 15cm, hai ngón cái
tạo thành một đường thẳng, hai ngón trỏ là một hình chóp ( nếu chúng ta kéo dàiđường đi ra) Các ngón còn lại hơi khum để tiếp xúc vào quả bóng