Bài giảng Sinh học 11 - Bài 15: Tiêu hóa ở động vật (Tiếp theo)

Bài giảng Sinh học 11 - Bài 15: Tiêu hóa ở động vật (Tiếp theo) tìm hiểu về đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật. Đây là tư liệu tham khảo hữu ích đối với giáo viên, hỗ trợ quá trình biên soạn giáo án và bài giảng.

    1

Trường THPT Chuyên Nguyễn Huệ

Giáo viên: Nguyễn Thị Quyên

    2

KiÓm tra bµi cò

* Ph©n biÖt tiªu hãa néi bµo vµ tiªu hãa ngo¹i bµo?

* Tiªu hãa trong èng tiªu hãa thuéc h×nh thøc nµo? 

¦u ®iÓm cña h×nh thøc nµy?

    3

Tiêu hóa ở động vật (Tiếp theo)

Tiết 15

V. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

1. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th tị

ư Thức ăn : thịt mềm, giàu dinh dưỡng, dễ tiêu

ư Đ c đi m ống tiêu hóa thích nghi với thức ăn ặ ể

Nêu đặc điểm bộ răng thích nghi với thức ăn thịt ?

ư Răng cửa, răng nanh, răng trước hàm và răng ăn thịt lớn

* Răng :  

ư S c nh n, để cắt, xé nhỏ thức ăn và nuốt, không nhai ắ ọ

ư Dạ dày đơn

* Dạ dày   :

ư Tiêu hóa cơ học và tiêu hóa hóa học (giống ở người)

Nêu đặc điểm và ch c năng c a dạ dày th Chó ứ ủ ỳ  ăn thịt ?

    4

ư Tiêu hóa thức ăn và hấp thụ thức ăn (giống ở người)

ư Không phát triển và không có chức năng tiêu hóa

Tại s ao ruột non ng n và ruột tịt lại không phát triển ở  ắ

thú ăn thịt?

* Ruột non :

ư Ngắn (vài mét)

* Ruột tịt (manh tràng) :

Tiêu hóa ở động vật  (Tiếp theo)

Tiết 15

V. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

1. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th tị

Nờu đặc điểm cấu tạo và chức năng của ruột ở thỳ ăn thịt?

Chó

    5

- Thức ăn: thực vật cứng, khú tiờu, nghốo dinh dưỡng.         

- Răng nanh, răng cửa khụng sắc, răng trước hàm phỏt

triển cú gờ cứng, bề mặt rộng để lấy thức ăn.

Tiêu hóa ở động vật (Tiếp theo)

Tiết 15

V. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

- Đặc điểm ống tiờu húa thớch nghi với thức ăn.

* Răng :

- Nghiền nỏt, nhai kỹ, trộn nước bọt và nuốt.

Đặc điểm bộ răng thỳ thớch nghi với thức ăn thực vật

như thế nào?

2. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th c v t ự ậ

1. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th tị

Trâu

    6

So với động vật ăn thịt thỡ động vật ăn thực vật

cú mấy kiểu dạ dày?

Dạ dày đơn (thỏ, cừu…)

Dạ dày kộp (trõu, bũ… động vật nhai lại)

Tiết 15

V. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

2. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th c v t ự ậ

1. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th tị

* Dạ dày :

Tiết 15 Tiêu hóa ở động vật (Tiếp theo)

Tiết 15

D  dày kộp   Trõu ạ ở

D  dày kộp : ạ

Mụ tả quỏ trỡnh tiờu húa thức ăn trong dạ dày 4 ngăn

của trõu?

Dạ cỏ Dạ tổ ong Dạ lỏ sỏch Dạ mỳi khế

cú 4 ngăn

Thỏ D  dày kộp   Trõu ạ ở

    7

Dạ cỏ: - Dung tớch lớn (150 lớt) chứa cỏ, làm mềm thức ăn

- Chứa visinh vật tiết en zim tiờu húa xenlulo và cỏc chất khỏc trong cỏ.

- Thức ăn lưu lại trong dạ cỏ 30-60 phỳt

Tại sao dạ cỏ lại cú dung tớch lớn và thức ăn lưu lại

trong dạ cỏ trong thời gian dài 30-60 phỳt?

Dạ tổ ong: Đưa thức ăn lờn miệng để nhai kỹ lại

Dạ mỳi khế: Chứa enzim pepxin và HCl phõn giải protein trong vi sinh vật và trong cỏ

Nhai lại ở động vật cú tỏc dụng gỡ?

Dạ lỏ sỏch: Hấp thụ bớt nước và chuyển thức ăn vào dạ mỳi khế

Tiết 15

2. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th c v t ự ậ

1. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th tị

Như vậy : Ở dạ dày kộp gồm 3 quỏ trỡnh biến đổi cơ học, biến đổi sinh học và biến đổi húa học Vỡ vậy thức ăn khú tiờu được phõn giải thành dạng đơn giản hơn.

Tại sao trõu, bũ ăn cỏ nghốo protein mà vẫn đủ chất

dinh dưỡng cho cơ thể?

Tiết 15

V. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

Tiết 15 Tiêu hóa ở động vật (Tiếp theo)

Tại sao Trõu, Bũ lại tiờu húa được cỏ ?

    8

Thức ăn được tiờu húa một phần (giống ở người)

Tại sao thỏ cú dạ dày đơn mà vẫn tiờu húa được

cỏ?

- Phỏt triển ở thỳ ăn thực vật cú dạ dày đơn.

- Cú nhiều vi sinh vật cộng sinh tiờu húa được xenlulo.

Tại sao manh tràng lại phỏt triển ở thỳ ăn thực vật mà

khụng phỏt triển ở thỳ ăn thịt?

Tại sao thỏ thường ăn phõn của mỡnh vào lỳc sỏng sớm?

- Dài (vài chục một)

- Tiờu húa và hấp thụ thức ăn (giống ở người)

Tại sao ruột non thỳ ăn thực vật lại dài hơn thỳ ăn

thịt (gấp 7-8 lần)?

Nờu đặc điểm, chức năng của ruột non ở thỳ ăn

thực vật ?

2. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th c v t ự ậ

1. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn th tị

V. Đặc điểm tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật

Tiêu hóa ở động vật (Tiếp theo)

Tiết 15

và hấp thụ khụng hoàn toàn Nờn hiệu quả tiờu húa khụng cao bằng thỳ cú dạ dày kộp

* Ruột non:

Dạ dày đơn:

* Manh tràng:

Video

    9

Hoàn thành phiếu học tập sau: Nêu sự khác nhau cơ bản về cấu tạo và chức năng của các bộ phận ống tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật.

Tên

bộ phận

Răng

Dạ dày

Ruột non

Manh

tràng

Tên

bộ phận

Răng

Răng nanh nhọn

Răng trước hàm và răng ăn thịt phát triển

Cắt thịt thành

và răng hàm phát triển

Nghiền nát cỏ khi nhai

Răng hàm không

Manh

tràng

B ng 15:ả  Sự khác nhau cơ bản về cấu tạo và chức năng của các bộ phận

ống

tiêu hóa ở thú ăn thịt và thú ăn thực vật.

    10

Câu 1: Ở động vật ăn thực vật dạ dày 4 túi có ưu điểm gì hơn

so với dạ dày 1 túi?

- Thức ăn được tiêu hóa triệt để nhờ có thêm biến đổi sinh học nên không có chất dinh dưỡng nào trong thức ăn bị lãng phí đi cả.

- Trong khi đó dạ dày đơn chỉ tiêu hóa thức ăn một

phần còn lại thải ra ngoài theo phân nên có động

vật phải ăn phân của mình để tiêu hóa lại.

Trả lời các câu hỏi sau: 

đúng hay sai? Giải thích.

- Đúng, vì cá Trôi ăn thực vật nên ruột dài

Trả lời :

Trả lời :

    11

Câu 3 : Tại sao thức ăn của động vật chứa hàm lượng protein rất thấp nhưng chúng vẫn phát triển và hoạt động bình thường?

1 Vì khối lượng thức ăn hàng ngày lớn

2 Vì có sự biến đổi sinh học với sự tham gia của hệ vi sinh vật.

3 Vì hệ vi sinh vật phát triển sẽ là nguồn bổ sung protein cho

cơ thể.

4 Vì trong cỏ tuy có hàm lượng protein thấp nhưng đầy đủ các chất dinh dưỡng khác.

Hãy chọn phương án trả lời đúng:

A- 1,2,3 B- 1,2,4 C- 1,3,4 D- 2,3,4

Đáp án đúng: A

    12

Câu 4: Chọn câu trả lời đúng về tiêu hóa xenlulo

Trong ống tiêu hóa của động vật nhai lại, thành xenlulo của

tế bào thực vật:

A- không được tiêu hóa nhưng được phá vỡ ra nhờ co bóp mạnh của dạ dày

B- được nước bọt thủy phân thành các phần đơn giản

C- được tiêu hóa nhờ vi sinh vật cộng sinh trong manh

tràng và dạ dày

D- được tiêu hóa hóa học nhờ các en zim tiết ra từ ống tiêu hóa

Đáp án đúng: C

    13

Xin chân thành cảm ơn các thầy cô

tổ Sinh - Thể và các em học sinh lớp

11 chuyên Lý