Bài thuyết trình Sinh học 11- Bài 6: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật (Tiếp theo)

Bài thuyết trình Sinh học 11- Bài 6: Dinh dưỡng nitơ ở thực vật (Tiếp theo) tìm hiểu quá trình chuyển hóa nitơ trong đất và cố định nitơ; quá trình chuyển hóa nitơ trong đất ; quá trình cố định nitơ phân tử; phân bón và môi trường.

Nguyê n Ngoc Lan Anh̃ ̣Nguyê n H u Diê m Trinh ̃ ữ ̃

Trương Nguyê n La VỹNguyê n Ngoc Trâm Anh ̃ ̣

• Vai tro  câ u tru c ̀ ́ ́

• Vai tro  điê u tiê t  ̀ ̀ ́

Câu 2 : Điê n va o ô trô ng ̀ ̀ ́

Y  nghi a cua s  hi nh tha nh amit:  ́ ̃ ̉ ự ̀ ̀

Giai đôc tô t nhâ t khi d       trong tê  ba o ̉ ̣ ́ ́ ư ́ ̀

Tao nguô n d  tr  NH ̣ ̀ ự ư ̃ 4+ cho ca c qua  tri nh tông  ́ ́ ̀ ̉

h p ợ  axit amin trong c  thê th c vât khi câ n thiê t ơ ̉ ự ̣ ̀ ́

NH4+

Câu 3: Vi  sao thiê u nit  trong môi tr ̀ ́ ơ ươ ̀ ng 

dinh d ươ ̃ ng, cây lu a không thê sô ng đ ́ ̉ ́ ượ c? _ Vì nit  là m t nguyên  ơ ộ tố dinh d ưỡ ng  

khoáng thiết yếu (không ch  đ ỉ ối v i cây lúa).  ớ Nguyên tô  dinh d ́ ươ ̃ ng khoa ng thiê t yê u la   ́ ́ ́ ̀ nguyên tô  khi thiê u cây không thê h ́ ́ ̉ oa n  ̀

tha nh chu tri nh sô ng va  tr c tiê p tham gia  ̀ ̀ ́ ̀ ự ́

va o qua  tri nh chuyên hoa  châ t trong c  thê ̀ ́ ̀ ̉ ́ ́ ơ ̉

Nit  là m t trong nh ng nguyên t  ph  bi n nh t trong ơ ộ ữ ố ổ ế ấ

t  nhiên, ch  y u t n t i trong không khí và trong ự ủ ế ồ ạ

đ tấ

Nit  phân t  (Nơ ử 2) trong khí quy n chi m kho ng g n ể ế ả ầ

80%. Cây không th  h p th  để ấ ụ ược nit  phân t  ơ ử

Nit  phân t  sau khi đã đơ ử ược các vi sinh v t c  ậ ố

đ nh nit  chuy n hóa thành NHị ơ ể 3 thì cây m i đ ng ớ ồhóa được. Nit  trong NO va NOơ 2 trong khí quy n là ể

2. Nit  trong đ tơ ấ

Ngu n cung c p ch  y u nit  cho cây là đ t. ồ ấ ủ ế ơ ấNit  trong đ t t n t i   2 d ng: nit  khoáng ơ ấ ồ ạ ở ạ ơ(nit  vô c ) trong các mu i khoáng và nit  h u ơ ơ ố ơ ữ

c  trong xác sinh v t (th c v t, đ ng v t, vi ơ ậ ự ậ ộ ậ

sinh v t,…).ậ

R  cây ch  h p th  nit  khoáng t  đ t dễ ỉ ấ ụ ơ ừ ấ ưới 

d ng NOạ 3­ và NH4+. NO3­ d  b  r a trôi xu ng ễ ị ử ốcác l p đ t n m sâu bên dớ ấ ằ ưới. NH + được các 

Cây không h p th  đấ ụ ược nit  h u c  trong xác sinh ơ ữ ơ

v t. Cây ch  h p th  đậ ỉ ấ ụ ược nit  h u c  đó sau khi nó ơ ữ ơ

đã được các vi sinh v t đ t kháng hóa (bi n nit  h u ậ ấ ế ơ ữ

IV. Qua  tri nh chuyên hoa  nit  trong đâ t va   ́ ̀ ̉ ́ ơ ́ ̀

cô  đinh nit ́ ̣ ơ

1. Qua  tri nh chuyên hoa  nit  trong đâ t  ́ ̀ ̉ ́ ơ ́

Ha y chi ra trên s  đô  (hi nh 6.1) con đ ̃ ̉ ơ ̀ ̀ ươ ̀ ng  

chuyên hoa  nit  h u c  (trong xa c sinh  ̉ ́ ơ ư ̃ ơ ́ vât) trong đâ t tha nh dang nit  khoa ng  ̣ ́ ̀ ̣ ơ ́

(NH4+ va  NO ̀ 3­)

Con đường chuyên hoa  nit  h u c  ̉ ́ ơ ữ ơ

­ Trong đi u ki n có Oề ệ 2:

Trong đâ t co n xay ra  ́ ̀ ̉ qua  tri nh phan hoa ́ ̀ ̉ ́   (chuy n hóa nitrat  ể

thành nit  phân t   ơ ử (NO3­   N → 2)) do ca c  ́

2. Qua  tri nh cô  đinh nit  phân t   ́ ̀ ́ ̣ ơ ử

Qua  tri nh liên kê t N ́ ̀ ́ 2 va  H ̀ 2 đê hi nh tha nh  ̉ ̀ ̀ nên NH3 goi la  qua  tri nh cô  đinh nit ̣ ̀ ́ ̀ ́ ̣ ơ

   2H       2H      2H

N   N   NH = NH   NH2 – NH2   NH3≡ → → →

2. Qua  tri nh cô  đinh nit  phân t   ́ ̀ ́ ̣ ơ ử

Trong t  nhiên, ho t đ ng c a các nhóm vi sinh ự ạ ộ ủ

v t c  đ nh nit  có vai trò quan tr ng trong vi c ậ ố ị ơ ọ ệ

bù đ p l i lắ ạ ượng nit  c a đ t đã b  cây l y điơ ủ ấ ị ấ

Ha y chi ra trên hi nh 6.1 con đ̃ ̉ ̀ ường 

cô  đinh nit  phân t  xay ra   trong ́ ̣ ơ ử ̉ ở

đâ t va  san phâm cua qua  tri nh đó ̀ ̉ ̉ ̉ ́ ̀ ́

Con đường sinh h c c  đ nh nit  lọ ố ị ơ a  con ̀

đường cô  đinh nit  do ca c sinh vât th c ́ ̣ ơ ́ ̣ ựhiêṇ

Các vi sinh v t c  đ nh nit  g m 2 nhóm:ậ ố ị ơ ồ_ Nhóm vi sinh v t s ng t  do nh  vi ậ ố ự ư

khu m lam (Cyanobacteria) có nhi u   ẩ ề ở

ru ng lúa ộ

_ Nhóm c ng sinh v i th c v t, đi n hình ộ ớ ự ậ ể

là các vi khu n thu c chi Rhizobium t o ẩ ộ ạ

n t s n   r  cây h  Đ u ố ầ ở ễ ọ ậ

Vi khu n c  đ nh nit  có kh  năng ẩ ố ị ơ ảtuy t v i nh  v y vì trong các vi ệ ờ ư ậkhu n c  đ nh nit  có m t enzim đ c ẩ ố ị ơ ộ ộ

nh t vô nh  là nitrogenaza. Nitrogenaza ấ ị

có kh  năng b  gãy 3 liên k t c ng ả ẻ ế ộhóa tr  b n v ng gi a 2 nguyên t  nit  ị ề ữ ữ ử ơ

đ  nit   liên k t v i hiđrô t o ra ể ơ ế ớ ạamôniac (NH ). Trong môi trường 

V. PHÂN BO N V́ ỚI NĂNG SUÂ T CÂY TRÔ NG ́ ̀

1. Bo n phân h p li  va  năng suâ t cây trô ng ́ ợ ́ ̀ ́ ̀

Bo n phân h p li ́ ợ ́  là: 

_ Đu ng loai, đu sô  l ́ ̣ ̉ ́ ượ ng va  ti lê ca c tha nh  ̀ ̉ ̣ ́ ̀

phâ n dinh d ̀ ươ ̃ ng

_ Đu ng nhu câ u cua giô ng, loa i cây trô ng  ́ ̀ ̉ ́ ̀ ̀

_ Phu  h p v i th i ki  sinh tr ̀ ợ ơ ́ ơ ̀ ̀ ưở ng va  pha t  ̀ ́

Ta c dung ́ ̣

_ Làm tăng năng su t cây tr ng ấ ồ

_ Không gây ô nhi m môi tr ễ ườ ng

2. Ca c ph ́ ươ ng pha p bo n phân  ́ ́

Có 2 ph ươ ng pha p ́  bón phân d a vào kh  năng  ự ả

h p th  các ch t dinh d ấ ụ ấ ưỡ ng c a r  và lá: ủ ễ

_ Bo n phân qua rê :  ́ ̃  bón vào đ t ấ

_ Bo n phân qua la :  ́ ́  phun lên lá (khi tr i không  ờ

m a và n ng không gay g t)   ư ắ ắ

3. Phân bón và môi tr ườ ng:

Khi l ượ ng phân bón v ượ t quá m c t i  u, cây  ứ ố ư

s  không h p th  h t. D  l ẽ ấ ụ ế ư ượ ng phân bón s   ẽ làm x u tính ch t lí hóa c a đ t. D  l ấ ấ ủ ấ ư ượ mng  phân bón s  b  n ẽ ị ướ c m a cu n xu ng các  ư ố ố

th y v c gây ô nhi m môi tr ủ ự ễ ườ ng n ướ c

2 Nit  h u c  trong đâ t ơ ữ ơ ́

được VSV biê n đôí ̉

3 Vi khuân amôn hoa  va  ̉ ́ ̀

vi khuân nitrat hoa  ́̉

tham gia va o ̀

4 Qua  tri nh chuyên hoa  ́ ̀ ̉ ́

a. Qua  tri nh chuyên hoa  nit  ́ ̀ ̉ ́ ơ

1. Nêu các d ng nit  có trong đ t và các d ng nit  mà ạ ơ ấ ạ ơcây h p th  đấ ụ ược.

Nit  trong đ t t n t o   2 d ng:ơ ấ ồ ạ ở ạ

_ Nit  khoáng (nit  vô c )ơ ơ ơ

­ Bón quá ít: cây sinh trưởng, phát tri n kém, ể

năng su t th p.ấ ấ

­ Bón quá nhi u:ề

+ Làm bi n đ i tính ch t lí hoá c a đ t,ế ổ ấ ủ ấ

+ Đ u đ c cây tr ng, làm gi m ch t lầ ộ ồ ả ấ ượng s n ả

ph mẩ

+ M t v  sinh an toàn th c ph m.ấ ệ ự ẩ  

+ Gây ô nhi m môi trễ ường,

+ Gây h i cho đ i s ng con ngạ ờ ố ười và các đ ng ộ

Phân bón có quan h  v i năng su t cây tr ng, môi  ệ ớ ấ ồ

tr ườ ng và s c kho  con ng ứ ẻ ườ i nh  th  nào? ư ế  

_ Bón đ  lủ ượng (căn c  vào nhu c u dinh dứ ấ ưỡng c a ủ

cây, kh  năng cung c p c a đ t, h  s  s  d ng phân ả ấ ủ ấ ệ ố ử ụ

bón)

_ Đúng th i kì (căn c  vào d u hi u bên ngoài c a lá ờ ứ ấ ệ ủ

cây)

_ Đúng cách (bón qua r  (bón lót, bón thúc) và bón qua lá)ễ

D u hi u thi u nit    lá ấ ệ ế ơ ở

cà chua

Cây d a tr ng trong đ t đ  ứ ồ ấ ủ Cây d a tr ng trong đ t  ứ ồ ấ

thi u nitế ơ

C  khoai tây: cây l y c  c n bón nhi u P, K ủ ấ ủ ầ ề

Cây b p c i: cây l y lá c n bón nhi u N ắ ả ấ ầ ề