Bài giảng Sinh học 12 - Bài 26: Học thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại

Bài giảng Sinh học 12 - Bài 26: Học thuyết tiến hóa tổng hợp hiện đại với các nội dung quan niệm tiến hóa và nguồn nguyên liệu tiến hóa; các nhân tố tiến hóa. Mời các bạn cùng tham khảo bài giảng để nắm chi tiết nội dung kiến thức.

Bài 26:

I. QUAN NI M TI N HÓA VÀ NGU N Ệ Ế Ồ

1. Ti n hóa nh  và ti n hóa l n ế ỏ ế ớ

2. Ngu n bi n d  di truy n c a qu n th ố ế ị ề ủ ầ ể

1. Đ t bi n ộ ế

2. Di – nh p gen ậ

3. Ch n l c t  nhiên ọ ọ ự

4. Các y u t  ng u nhiên ế ố ẫ

5. Giao ph i không ng u nhiên ố ẫ

I. Quan ni m ti n hóa và ngu n nguyên li u ti n hóaệ ế ồ ệ ế

     Đ ượ c g i là thuy t ti n hóa t ng h p vì nó k t h p c   ọ ế ế ổ ợ ế ợ ơ

ch  ti n hóa b ng CLTN c a thuy t ti n hóa Đacuyn  ế ế ằ ủ ế ế

v i các thành t u di truy n h c và đ c bi t là di truy n  ớ ự ề ọ ặ ệ ề

h c qu n th ọ ầ ể

T.Dobzhansky Ronald Fisher Haldane E.Mayr

THUY T TI N HÓA T NG H P HI N Đ I Ế Ế Ổ Ợ Ệ Ạ

Cùng nhi u nhà khoa h c khác ề ọ

1. Ti n hóa l n và ti n hóa nhế ớ ế ỏ

N i dungộ Ti n hóa nhế ỏ Ti n hóa l nế ớ

m i ớ T o các nhóm ạ

1. Ti n hóa l n và ti n hóa nhế ớ ế ỏ

• Qu n th  là đ n v  nh  nh t có th  ti n hóaầ ể ơ ị ỏ ấ ể ế

• Quá trình ti n hóa nh  k t thúc khi loài m i ế ỏ ế ớ

xu t hi nấ ệ

• Hình thành loài đ c xem là ranh gi i gi a ượ ớ ữ

ti n hóa nh  và ti n hóa l nế ỏ ế ớ

   Vì qu n th  là đ n v  sinh s n, là d ng t n ầ ể ơ ị ả ạ ồ

t i c a loài trong t  nhiên, đạ ủ ự ược cách li 

tương đ i v i các qu n th  khác; có thành ố ớ ầ ể

2. Ngu n bi n d  di truy n c a qu n thồ ế ị ề ủ ầ ể

• Ti n hóa s  không x y ra n u qu n th  không có ế ẽ ả ế ầ ểcác bi n d  di truy n.ế ị ề

I. Các nhân t  ti n hóaố ế

• Qu n th  s  không ti n hóa n u t n s  alen và ầ ể ẽ ế ế ầ ốthành ph n ki u gen c a qu n th  đầ ể ủ ầ ể ược duy trì không đ i t  th  h  này sang th  h  khácổ ừ ế ệ ế ệ

• Các nhân t  làm bi n đ i t n s  alen và thành ố ế ổ ầ ố

ph n ki u gen c a qu n th  g i là các nhân t  ầ ể ủ ầ ể ọ ố

ti n hóaế

Đ nh nghĩa v  nhân t  ti n hóa?ị ề ố ế

1. Đ t bi nộ ế

•  Đ t bi n là m t lo i nhân t  ti n hóa vì nó làm thay ộ ế ộ ạ ố ế

đ i t n s  alen và thành ph n ki u gen c a qu n thổ ầ ố ầ ể ủ ầ ể

• Đ t bi n gen làm thay đ i t n s  alen và thành ph n ộ ế ổ ầ ố ầ

ki u gen c a qu n th  r t ch m, coi nh  không đáng ể ủ ầ ể ấ ậ ư

k  Tuy nhiên, m i cá th  sinh v t có r t nhi u gen ể ỗ ể ậ ấ ề

và qu n th  l i có nhi u cá th  nên đ t bi n t o nên ầ ể ạ ề ể ộ ế ạ

r t nhi u alen đ t bi n và là ngu n phát sinh các ấ ề ộ ế ồ

bi n d  di truy n c a qu n thế ị ề ủ ầ ể

• Đ t bi n cung c p các alen đ t bi n (bi n d  s  c p) ộ ế ấ ộ ế ế ị ơ ấ

và quá trình giao ph i t o nên các bi n d  t  h p ố ạ ế ị ổ ợ

(bi n d  th  c p)ế ị ứ ấ

T i sao đ t bi n gen thạ ộ ế ường có h i cho c  ạ ơ

th  sinh v t nh ng đ t bi n gen v n để ậ ư ộ ế ẫ ược 

coi là ngu n phát sinh các bi n d  di truy n ồ ế ị ề

cho CLTN?

    Ph n nhi u các đ t bi n gen t n t i   tr ng thái ầ ề ộ ế ồ ạ ở ạ

d  h p t  nên n u gen đ t bi n l n cũng không ị ợ ử ế ộ ế ặ

bi u hi n ra ngay ki u hình. Qua sinh s n s  t o ể ệ ể ả ẽ ạ

ra nhi u bi n d  t  h p và gen có h i có th  ề ế ị ổ ợ ạ ể

n m trong t  h p gen m i nên không gây h i ằ ổ ợ ớ ạ

ho c trong môi trặ ường m i gen đ t bi n l i ớ ộ ế ạkhông có h i. Vì v y, đ t bi n gen v n đạ ậ ộ ế ẫ ược coi là ngu n phát sinh các bi n d  di truy n cho ồ ế ị ềCLTN

Di – nh p gen ậ

3. Ch n l c t  nhiênọ ọ ự

CLTN là gì?

• CLTN là quá trình phân hóa kh  năng s ng sót và kh  năng sinh  ả ố ả

s n c a các cá th  v i các ki u gen khác nhau trong qu n th ả ủ ể ớ ể ầ ể

• CLTN tác đ ng tr c ti p lên ki u hình và gián ti p làm bi n  ộ ự ế ể ế ế

đ i t n s  ki u gen, qua đó làm bi n đ i t n s  alen c a qu n  ổ ầ ố ể ế ổ ầ ố ủ ầ thể

• K t qu : hình thành các qu n th  có nhi u cá th  mang các  ế ả ầ ể ề ể

ki u gen quy đ nh các đ c đi m thích nghi v i môi tr ể ị ặ ể ớ ườ ng.

• CLTN làm thay đ i t n s  alen nhanh hay ch m tùy thu c vào: ổ ầ ố ậ ộ

 Ch n l c ch ng l i alen tr i: làm thay đ i t n s  alen nhanh  ọ ọ ố ạ ộ ổ ầ ố chóng vì gen tr i bi u hi n ra ki u hình ngay c    tr ng thái  ộ ể ệ ể ả ở ạ

4. Các y u t  ng u nhiênế ố ẫ

• S  bi n đ i v  thành ph n ki u gen và t n s  ự ế ổ ề ầ ể ầ ốalen c a qu n th  gây nên b i các y u t  ng u ủ ầ ể ở ế ố ẫnhiên còn được g i là s  bi n đ ng di truy n ọ ự ế ộ ềhay phiêu b t di truy nạ ề

• S  bi n đ i m t cách ng u nhiên v  t n s  alen ự ế ổ ộ ẫ ề ầ ố

và thành ph n ki u gen thầ ể ường x y ra đ i v i ả ố ớ

4. Các y u t  ng u nhiênế ố ẫ

• M t qu n th  đang có kích th c l n nh ng do ộ ầ ể ướ ớ ưcác y u t  thiên tai ho c b t kì y u t  nào làm ế ố ặ ấ ế ố

gi m kích thả ướ ủc c a qu n th  m t cách đáng ầ ể ộ

k  thì nh ng cá th  s ng sót có th  có v n gen ể ữ ể ố ể ốkhác bi t h n v i v n gen c a qu n th  ban ệ ẳ ớ ồ ủ ầ ể

đ u.ầ

• Tác đ ng c a các y u t  ng u nhiên có th  d n ộ ủ ế ố ẫ ể ẫ

đ n làm nghéo v n gen c a qu n th , gi m s  ế ố ủ ầ ể ả ự

5. Giao ph i không ng u nhiênố ẫ

• G m các ki u: t  th  ph n, giao ph i gi a các cá ồ ể ự ụ ấ ố ữ

th  có cùng huy t th ng (giao ph i g n) và giao ể ế ố ố ầ

ph i có ch n l c.ố ọ ọ

 Giao ph i có ch n l c là ki u giao ph i trong đó các  ố ọ ọ ể ố

nhóm cá th  có ki u hình nh t đ nh thích giao ph i v i  ể ể ấ ị ố ớ nhau h n là giao ph i v i các nhóm cá th  có ki u hình  ơ ố ớ ể ể khác

• Giao ph i không ng u nhiên không làm thay đ i t n ố ẫ ổ ầ

s  alen c a qu n th  nh ng l i làm thay đ i thành ố ủ ầ ể ư ạ ổ

ph n ki u gen theo hầ ể ướng tăng d n t n s  ki u gen ầ ầ ố ể

đ ng h p và gi m d n t n s  ki u gen d  h pồ ợ ả ầ ầ ố ể ị ợ

•       K t qu : làm nghèo v n gen c a qu n ế ả ố ủ ầ

th ,   ể

Ch n l c gi i tính – m t d ng giao ph i ọ ọ ớ ộ ạ ố

không ng u nhiênẫ

C NG C Ủ Ố

      1. Đ t bi n, nh t là đ t bi n gen đ ộ ế ấ ộ ế ượ c xem là 

ngu n nguyên li u ch  y u c a quá trình ti n hóa  ồ ệ ủ ế ủ ế

là vì

• Đ t bi n gen ít ph  bi n h n,  nh hộ ế ổ ế ơ ả ưởng đ n s c ế ứ

s ng và sinh s n c a sinh v t nhi u h n so v i đ t  ố ả ủ ậ ề ơ ớ ộ

bi n NST ế

• Giá tr  thích nghi c a đ t bi n gen thị ủ ộ ế ường thay đ i ổ

khi t  h p gen thay đ i ổ ợ ổ

• Giá tr  thích nghi c a đ t bi n gen thị ủ ộ ế ường thay đ i ổ

khi đi u ki n s ng thay đ i ề ệ ố ổ

• Đ t bi n gen ph  bi n h n, ít  nh hộ ế ổ ế ơ ả ưởng đ n s c ế ứ

s ng và sinh s n c a sinh v t h n so v i đ t bi n  ố ả ủ ậ ơ ớ ộ ế NST

 2. Vì sao đ t bi n gen thộ ế ường có h i cho c  th  ạ ơ ể

trình ti n hóa?ế

I.T n s  đ t bi n gen trong t  nhiên là không đàng k  nên t n s   ầ ố ộ ế ự ể ầ ố alen đ t bi n là có h i r t th p ộ ế ạ ấ ấ

II.Gen đ t bi n có th  có h i trong môi tr ộ ế ể ạ ườ ng này nh ng l i có  ư ạ

th  vô h i trong môi tr ể ạ ườ ng khác

III.Gen đ t bi n có th  có h i trong t  h p gen này nh ng l i vô  ộ ế ể ạ ổ ợ ư ạ

h i ho c có l i trong t  h p gen khác ạ ặ ợ ổ ợ

IV.Đ t bi n gen th ộ ế ườ ng có h i nh ng nó th ạ ư ườ ng t n t i   tr ng  ồ ạ ở ạ thái d  h p t  nên không gây h i ị ợ ử ạ

A. I và II      B. I và III      C. III và IV       D. II và III

3. Theo quan ni m hi n đ i, đi u ki n ngo i ệ ệ ạ ề ệ ạ

D V a là môi trừ ường c a ch n l c t  nhiên, v a ủ ọ ọ ự ừ

cung c p nh ng đi u ki n s ng c n thi t, v a ấ ữ ề ệ ố ầ ế ừbao g m các nhân t  làm phát sinh đ t bi n ồ ố ộ ế

trong quá trình phát tri n c a sinh v tể ủ ậ

4. H c thuy t ti n hóa t ng h p hi n đ i đã ọ ế ế ổ ợ ệ ạ

A S  hình thành các đ c đi m thích nghiự ặ ể

B Nguyên nhân phát sinh bi n d  và c  ch  di ế ị ơ ế

truy n các bi n dề ế ị

C Vai trò sáng t o c a chon l c t  nhiênạ ủ ọ ự

D Ngu n g c chung c a các loàiố ố ủ

5. N i dung c  b n c a quá trình ti n hóa nh  ộ ơ ả ủ ế ỏ

theo quan ni m ti n hóa t ng h p hi n đ i là ệ ế ổ ợ ệ ạ

gì?

A Quá trình hình thành các qu n th  giao ph i t  ầ ể ố ừ

m t qu n th  g c ban đ uộ ầ ể ố ầ

B Quá trình tích lũy bi n d  có l i, đào th i bi n ế ị ợ ả ế

d  có h i dị ạ ưới tác d ng c a ch n l c t  nhiênụ ủ ọ ọ ự

C Quá trình bi n đ i t n s  các alen và thành ế ổ ầ ố

ph n ki u gen c a qu n thầ ể ủ ầ ể

D Quá trình ti n hóa   c p phân tế ở ấ ử

Cám  n cô và các b n đã theo  ơ ạ