Kinh nghiệm đổi mới, sáng tạo các hình thức tổ chức dạy học nhằm phát huy hiệu quả môn giáo dục quốc phòng ở trường THPT thiệu hóa

Giáo Dục Quốc Phòng – Anninh là môn học chính khóa nằm trong chương trình giảng dạy của các trườngTrung học phổ thông nhằm rèn luyện hình thành nhân cách, góp phần nâng cao ýthức quốc ph

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Giáo dục Quốc phòng - an ninh (GDQP-AN) là một bộ phận của nền giáodục quốc dân, vì thế việc Giáo dục quốc phòng cho học sinh là một bộ phận quantrọng của công tác giáo dục quốc phòng toàn dân Giáo Dục Quốc Phòng – Anninh là môn học chính khóa nằm trong chương trình giảng dạy của các trườngTrung học phổ thông nhằm rèn luyện hình thành nhân cách, góp phần nâng cao ýthức quốc phòng, củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, là nhiệm vụ quantrọng, cấp bách trong chiến lược đào tạo con người mới XHCN, nhằm giáo dụccho thế hệ trẻ nói chung, học sinh nói riêng lòng yêu nước, yêu CNXH, ý thức tổchức kỷ luật, tinh thần tập thể, tư duy và kiến thức quân sự, chuẩn bị nhân lực vàđào tạo nhân tài cho nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, đây là một trong những nội dunggiáo dục toàn diện trong nhà trường, góp phần hình thành nhân cách con ngườimới XHCN, trang bị kiến thức, ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Để giảng dạy có hiệu quả đòi hỏi người giáo viên phải say mê, yêu nghềluôn tìm ra PPDH hiệu quả, tìm tòi những hình thức dạy học linh hoạt để gâyhứng thú cho học sinh học tập, phát huy tính tích cực của học sinh và giúp các emyêu thích môn học hơn Với mục tiêu giáo dục phổ thông là giúp học sinh pháttriển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, pháttriển tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách con người Việt Nam xãhội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; chuẩn bị cho học sinhtiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổquốc

Từ những lí do trên tôi trăn trở nghiên cứu và thực hiện đề tài:“Kinh nghiệm đổi mới, sáng tạo các hình thức tổ chức dạy học nhằm phát huy hiệu quả môn Giáo dục quốc phòng ở trường THPT Thiệu Hóa”

2 Mục đích nghiên cứu:

Nhằm nâng cao chất lượng môn Giáo dục quốc phòng - An ninh cho lứatuổi học sinh ở trường THPT, rèn tính kỉ luật, tinh thần đoàn kết lòng yêu quêhương đất nước

3 Đối tượng nghiên cứu

Học sinh cả 3 khối 10 - 11 - 12 THPT với các giải pháp gây hứng thú họctập cho học sinh trong môn Giáo dục quốc phòng - An ninh ở trường THPT ThiệuHóa

4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra thông tin, phương pháp khảo sát thực tiễn

- Phương pháp xử lý số liệu

- Phương pháp kiểm tra đánh giá

- Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cơ sở lý luận

Giáo dục quốc phòng-an ninh trong ngành giáo dục đã có những chuyểnbiến mạnh mẽ từ nhận thức của đội ngũ cán bộ quản lý các cấp đến việc tổ chứcthực hiện ở từng cơ sở, nhà trường, đơn vị Các cơ quan quản lý giáo dục đã có sựchỉ đạo kiên quyết để thực hiện tốt nhiệm vụ giáo dục quốc phòng - an ninh trongtoàn ngành Giáo dục quốc phòng, an ninh cho học sinh các trường ngày càng cóchất lượng, hiệu quả đã tạo ra môi trường học tập, rèn luyện cho học sinh Mônhọc GDQPAN đòi hỏi có kỹ năng quân sự an ninh cần thiết, trong quá trình họctập, người học vừa được trang bị kiến thức lý thuyết, vừa được rèn luyện kỹ năngthực hành, đặc biệt trong nội dung thực hành của giáo viên và học sinh phải tuyệtđối thực hiện quy tắc an toàn Để đạt được mục tiêu đề ra là đảm bảo chất lượnggiáo dục Ngay từ đầu năm học trường THPT Thiệu Hóa đã chỉ đạo làm tốt côngtác tuyên truyền đến toàn thể cán bộ, giáo viên, học sinh và các bậc phụ huynhhiểu rõ mục đích, yêu cầu của việc nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện trong

đó có bộ môn GDQP

2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

2.1 Thực trạng của đơn vị, thuận lợi và khó khăn

đề chuyên môn

Trường THPT Thiệu Hóa là một trong những đơn vị trong huyện có điềukiện về cơ sở vật chất, với trang thiết bị, tương đối đầy đủ, sân chơi bãi tập, cảnhquan môi trường xanh- Sạch- Đẹp

* Khó khăn:

Sân bãi, thao trường chưa đúng quy chuẩn để tham gia tập luyện

Một số trang thiết bị cho môn học đã được cấp nhưng vẫn còn chưa đủ đểđáp ứng cho dạy học hiện nay, 1 số TBDH đã cũ nên còn hạn chế cho việc giảngdạy môn GDQP-AN

Qua quá trình công tác đến nay tôi đã không ngừng học tập nâng cao trình

độ chuyên môn, tìm ra các phương pháp mới để giúp các em học tốt hơn và rút rakinh nghiệm sau mỗi tiết dạy Bản thân tôi đã từng đảm nhiệm dạy môn họcGDQPAN cho học sinh cả 3 khối lớp 10,11,12 liên tục nhiều năm

Để thấy được hiệu quả của đề tài, trước khi thực hiện tôi đã tiến hành khảosát chất lượng học tập đầu năm của học sinh ở môn học này cả 3 khối, kết quả như sau:

3 Các giải pháp tổ chức thực hiện

3.1 Gây hứng thú học tập cho học sinh thông qua trò chơi học tập.

Phương pháp này tạo sự hứng thú, huy động sự tham gia của nhiều họcsinh, tạo bầu không khí tích cực, tươi vui, đoàn kết cho lớp học, giải tỏa áp lựccủa tiết học, giúp học sinh khắc sâu kiến thức theo phương châm “Chơi mà học,học mà chơi” Qua đó GV cũng có thể kiểm tra được mức độ nhận thức của họcsinh để bổ sung những hạn chế, hệ thống được nội dung trọng tâm của bài, gópphần hình thành, rèn luyện, bồi dưỡng kĩ năng cho học sinh

GV căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng của bài để thiết kế trò chơi Đảm bảonguyên tắc đơn giản, dễ chơi, phù hợp với thời gian, đúng trọng tâm của bài (cóthể liên hệ với các kĩ năng quân sự học sinh đã được trang bị ở các tiết trước, bài

trước, lớp trước), phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của học sinh Biên soạn luậtchơi, chuẩn bị vật chất, thiết kế sân chơi, bãi tập, tập huấn đội mẫu (nếu cần),chuẩn bị phần thưởng (nếu có) và các công tác chuẩn bị khác Trò chơi thườngcủng cố vào cuối tiết học hoặc cuối bài GV phổ biến ngắn gọn luật chơi, giớithiệu điều kiện sân chơi bãi tập Chọn một số thành viên ban cán sự lớp để hỗ trợ

GV Sử dụng đội mẫu nếu cần Tiến hành theo kế hoạch Cuối trò chơi GV đánhgiá, sửa sai, tổng kết, phát thưởng

Việc chuẩn bị của GV đòi hỏi nhiều trí tuệ, thời gian, mất nhiều công sức.Mất nhiều thời gian khi tổ chức cho học sinh tham gia trò chơi Do vậy khi thiết

kế các trò chơi GV cần đảm bảo được sự cô đọng, đơn giản, dễ chơi nhưng vẫnđảm bảo nội dung trọng tâm của tiết học Chủ yếu tiến hành trong các kiểu bài lýthuyết Để thực hiện tôi đã lựa chọn và đưa một số trò chơi vào các tiết học( khoảng 6-8 phút)

Dưới đây là là một số kiểu trò chơi mà bản thân tôi đã tìm tòi, nghiên cứu

và áp dụng:

3.1.1 Trò chơi: Kể tên các cuộc đấu tranh giữ nước của dân tộc ta.

Ví dụ: Bài 1: “ Việt Nam đánh giặc giữ nước”- lớp 10 [1]

Cách chơi: Người chỉ huy nêu mốc thời gian còn các tiểu đội trong vòng 2phút tiểu đội nào kể ra được nhiều cuộc đấu tranh và chính xác thì chiến thắng.Chúng ta có thể thay bằng các nội dung khác như:

- Chiến công của Quân Đội NhânDân ViệtNamhay Công An Nhân DânViệt Nam

- Các vị anh hùng dân tộc

- Những kẻ thù đến xâm lược nước ta

- Cách phòng tránh bom dạn thông thường

Đây là trò chơi rèn luyện trí nhớ, giáo dục lòng yêu nước, ý thức quốc phòng cho học sinh (Trò chơi này thường sử dụng ở cuối hoạt động nhằm củng

cố kiến thức bài học)

3.1.2 Trò chơi: Thể hiện ca khúc về “ Lịch sử truyền thống dân tộc”

Thường áp dụng cho một số bài lý thuyết mang tính giáo dục cho về lịch

sử, truyền thống, trách nhiệm của học sinh như: Lịch sử đánh giặc giữ nước củadân tộc Việt Nam; Lịch sử, truyền thống của Quân đội và CAND Việt Nam;Thường thức phòng tránh một số loại bom đạn, thiên tai; Luật nghĩa vụ quân sự

và trách nhiệm của HS; Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia; Một số

hiểu biết về nền QPTD, ANND; Tổ chức QĐ và CAND Việt Nam, Luật sĩ quan

QĐ và Luật CADN; Công tác phòng không nhân dân; Trách nhiệm của HS vớinhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia,…

Ví dụ: Bài 2 : “ Lịch sử và truyền thống của quân đội nhân dân Việt Nam”- Lớp 10 [1]

- Chuẩn bị : GV căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng, nội dung trọng tâmcủa tiết học hoặc của toàn bài để lựa chọn chủ đề và các bài hát có liên quan đếnchủ đề Hướng dẫn học sinh sưu tầm, tập dượt các bài hát Chuẩn bị âm thanh vàcác công tác chuẩn bị khác

Đối với học sinh: Sưu tầm, tìm hiểu, tập dượt các bài hát theo chủ đề đãđược GV định hướng

- Cách chơi: GV nêu chủ đề, khuyến khích, động viên HS trình bày các cakhúc phù hợp với chủ đề hoặc chính GV sẽ là người trình bày bài hát Yêu cầuhọc sinh nêu ý nghĩa của bài hát GV bổ sung, phân tích các ca từ có ý nghĩa, cóliên quan đến chủ đề

- Thực hành chơi :Học sinh: Mạnh dạn, tự tin trình bày ca khúc theo chủ đề

đã chuẩn bị Nêu ý nghĩa của bài hát, tự liên hệ đến nội dung bài

Học sinh hát đúng chủ đề, hát hay được lớp bình chọn chấm theo thangđiểm 10 là người đó thành “ ca sĩ “ của lớp

Trò chơi này rèn luyện tính tự tin, hiểu và tự hào về truyền thống kiên cường bất khuất của dân tộc Việt Nam

3.1.3 Trò chơi : “Ai nhanh hơn”

Người chơi: một trung đội ( học sinh trong lớp)

Cách chơi: trung đội được chia làm 4 tiểu đội,

giáo viên sẽ đọc câu hỏi liên quan đến các sự kiện lịch sử, các tiểu đội giơ tay trảlời đội nào giơ tay nhanh nhất thì sẽ dược quyền trả lời, nếu trả lời sai thì các tiểuđội khác được quyền trả lời tiếp, còn nếu các tiểu đội không có câu trả lời thì giáoviên sẽ đưa ra đáp án Cuối cùng tổng hợp lại, tiểu đội nào trả lời được nhiều câuhỏi nhất thì chiến thắng

Ví dụ: Bài 1: “ Việt Nam đánh giặc giữ nước”- lớp 10 [1]

Phần tìm hiểu bài giáo viên có thể đưa ra một số câu hỏi như sau:

? Lịch sử đánh giặc của dân tộc Việt Nam ta?

? Vì sao các nước phong kiến phương bắc luôn tìm cách xâm chiếm nước ta?

? Cuộc chiến tranh giữ nước đầu tiên của dân tộc ta? ( Cuộc kháng chiếnchống quân Tần thế kỉ III , trước công nguyên khoảng 214-208 TCN)

? Nêu cuộc chiến tranh giành lại độc lập, thế kỉ thí I đến thế kỉ thứ X

Khởi nghĩa Hai Bà Trưng năm 40 chống nhà Hán, cuộc khởi nghĩa TriệuThị Trinh năm 248 chống quân Ngô, Ngô Quyền chiến thắng Bạch Đằng năm938 )

? Nêu cuộc đấu tranh giữ nước từ năm 1945 đến năm 1975?

( Kháng chiến chống thực dân Pháp từ 1945-1954, kháng chiến chống đếquốc Mĩ, 1954- 1975 Mùa xuân 1974 giải phóng Miền nam thống nhất đất nước

cả nước đi lên CNXH

- Yêu cầu các tiểu đội trả lời, tiểu đội nào trả lời nhanh hơn và chính xác làđội đó thắng cuộc Các tiểu đội khác nhận xét

Chốt: Trò chơi nêu được truyền thống giữ nước của dân tộc Việt Nam ta qua các thời kì lịch sử

Đây là trò chơi rèn luyện trí nhớ, kĩ năng phản ứng nhanh và tinh thần đồng đội cao Ngoài ra còn rèn cho HS khả năng diễn đạt và nhớ bài ngay tại lớp

3.1.4 Trò chơi: “Giờ điểm danh”

Ví dụ : Dạy bài 1: ‘ Đội ngũ đơn vị” - lớp 11 [ 2]

- Số lượng: chơi từ một tiểu đội đến một trung đội

- Cách chơi: Phần cuối HĐ 2 GV tổ chức cho Hs chơi Người chơi đứngthành một vòng tròn, đánh số từ một đến hết, điểm danh theo số thứ tự bắt đầuchơi, số 1 gọi bất kỳ một số nào đó Ví dụ: Số 1 gọi số 8, người số 8 lập tức gọimột số khác, như số 8 gọi số 15, số 15 lại tiếp tục gọi Càng nhanh càng vui, aingập ngừng hay nhầm chỗ phải chuyển chỗ xuống cuối cùng và những số dướiđều lên một số Ví dụ : số 8 nhầm thì từ số 9 đến số cuối đều lên một số, do đổi sốnên dễ nhầm

Trò chơi này rèn tác phong nhanh nhẹn, tính kỉ luật tinh thần hợp tác đông đội

3.1.5 Trò chơi: Bắn! Ngừng!

Ví dụ bài 5 : Kỹ thuật bắn súng tiểu liên AK và súng trường CKC, lớp 11[2]

- Số lượng: Người chơi từ một tiểu đội đến một trung đội

- Cách chơi: chiến sĩ làm theo lệnh người chỉ huy, nhưng không làm theođộng tác sai Các chiến sĩ đứng thành vòng tròn, người chỉ huy đứng giữa giơmạnh hai nắm tay lên trời và hô to “bắn” những người chơi đều làm theo như vậy.Người chỉ huy kéo mạnh hai nắm tay xuống ngang vai và hô to “ngừng” những

người chơi lại cũng làm theo như vậy Cuộc chơi tiếp tục nhưng thỉnh thoảngngười chỉ huy lại giơ cao tay lên mà hô “ngừng” hoặc kéo ngang tay xuống mà hô

“bắn” Trường hợp này người chơi phải đứng yên ai nhầm là thua một điểm

Trò chơi này luyện tính tự chủ, bình tĩnh xử lí tình huống tốt

3.1.6 Trò chơi: “Dạo chơi quanh hồ”

- Số lượng: Người chơi từ một tiểu đội đến một trung đội

- Cách chơi: Vẽ xuống đất một vòng tròn, đường kính khoảng 5 đến 10cm

để làm cái hồ, giữa hồ rãi các đồ vật Lần lượt các đội đi quang hồ 3 vòng đểquan sát Mỗi đội cách nhau một đến hai phút, về tới đích mỗi đội ghi ra giấynhững gì đã nhìn thấy, đội nào đúng nhất, và ghi được nhiều đồ vật nhất là đội đóthắng cuộc ( chú ý trong đội ghi trùng các đồ vật sẽ mất nhiều thời gian)

Trò chơi này luyện trí nhớ, phản xạ nhanh, kĩ năng hợp tác đồng đội

3.1.7 Trò chơi: “Tin đồn”

- Số lượng: Người chơi một trung đội ( học sinh trong lớp)

- Cách chơi: Mỗi tiểu đội là một dãy bàn, hai người một bàn và ngồi ở đầubàn và đánh số thứ tự từ 1 đến hết Người chỉ huy tập hợp các số 1 lại và đọc chonghe một tin nhắn khoảng 30 từ, số 1 nhắc lại cho số 2, số 2 nhắc lại cho số 3 cứnhư vậy cho đến người cuối cũng Người cuối cùng ghi mẫu tin nhắn ra giấy vàđưa cho người chỉ huy và đọc thật to cho mọi người nghe Đội nào ít sai nhất làchiến thắng

- Giáo viên lấy mẫu tin nhắn từ nội dung bài hoc

Ví dụ: Bài 3: “Một số nội dung trong điều lệnh quản lí bộ đội”- lớp 10 [1]

Nội dung tin nhắn trong trò chơi: “ Kỉ luật của quân đội là kỉ luật tự giác

và nghiêm minh Nội dung cơ bản của kỉ luật quân đội được thể hiện trong 10 lời thề danh dự, 12 điều kỉ luậ, trong chức trách và các điều lệnh, điều lệ, chế độ quy định của quân đội”

Trò chơi này luyện phản xạ nhanh, tính kỉ luật và tập trung cao độ

3.1.8 Trò chơi: “Truyền thước”.

- Người chơi: Một trung đội ( học sinh trong lớp)

- Cách chơi: giáo viên cho một học sinh đọc bài và một học sinh sẽ cầmcây thước, khi bạn học sinh bắt đầu đọc thì cây thước sẽ được truyền đi từ phíabên trái của người cầm thước lần lượt từ người này truyền sang người kia, bất ngờgiáo viên cho bạn học sinh đọc bài dừng và đưa ra câu hỏi liên quan đến phần họcsinh vừa đọc xong Khi em học sinh đọc bài dừng thì cây thước cũng dừng và

người cầm thước lúc đó phải trả lời câu hỏi giáo viên đưa ra Nếu sai thì sẽ bịphạt còn đúng thì người đó sẽ đọc tiếp và thước cũng tiếp tục được truyền đi vàtrò chơi cứ tiếp tục như vậy cho đến lúc giáo viên cho kết thúc.

Ví dụ: Bài 6: “Kĩ thuật sử dụng lựu đạn”- lớp 11 [2]

Câu hỏi : ? Muốn ném lựu đạn trúng đích, an toàn phải chú ý điều gì?

? Tại sao phải khởi động trước khi ném lựu đạn?

Tóm lại : Trong những tiết dạy trò chơi thường thực hiện từ 6-8 phút, tùy

vào nội dung và yêu cầu bài học mà tôi lựa chọn và vận dụng những trò chơi cho phù hợp với nội dung Đối với giờ lý thuyết học trong phòng tôi vận dụng những trò chơi có tính chất kiến thức, các em có thể ngồi tại chỗ mà vẫn tham gia chơi được.Đối với giờ thực hành học ngoài trời thì tôi sử dụng những trò chơi vận động để các em hoạt động vui chơi được hết khả năng của mình

3.2 Sử dụng phương pháp đàm thoại giúp học sinh củng cố kiến thức

Phương pháp này giúp kiểm tra đánh giá nhận thức của học sinh, khảo sátđược số lượng lớn HS, kết quả khảo sát nhanh Qua đó cũng giúp HS nắm lạinhững nội dung kiến thức trọng tâm của bài một cách cô đọng, tạo sự hứng thúcho học sinh và sự sinh động của tiết học Phương pháp này cũng phù hợp vớiyêu cầu đổi mới kiểm tra, đánh giá hiện nay

* Ví dụ 1 : Dạy Bài 2: “Lịch sử và truyền thống của quân đội nhân dân Việt Nam” - lớp 10 [1]

Để củng cố kiến thức, ở hoạt động cuối tiết học tôi thường sử dụng PP đàmthoại để củng cố kiến thức cho các em nhằm giúp các em nắm vững những kiếnthức vừa học nhớ được sựu hình thành và phát triển đất nước, nhớ được mốc thờigian lịch sử trong bài

1 Em hãy nêu 4 thời kì hình thành và phát triển đất nước?

( 4 thời kì:- Thời kì hình thành đất nước

- Thời kì kháng chiến chống thực dân Pháp

- Thời kì kháng chiến chống Mĩ xâm lược, thống nhất đất nước

- Thời kì xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa)

2 Nêu ngày, tháng, năm thành lập Quân đội Nhân dân Việt Nam, ở đâu ?

( Ngày 22/12/1944 thành lập tại Cao Bằng, đội gồm 34 người, ( 3 nữ) do đồng chí Võ Nguyên Giáp tổ chức lãnh đạo, chỉ huy)

3 Ngày giải phóng miền Nam thống nhất đất nước là ngày tháng năm nào ?

(Ngày 30/4/1975 )

Như vậy: Từ những câu hỏi củng cố bài, tôi giúp học sinh hiểu được những

nét chính về lịch sử, bản chất , truyền thống của quân đội nhân dân giúp học sinh thêm yêu đất nước tự hào về truyền thống đó và nhận thức được quyền, bổnphận, trách nhiệm của 1 công dân đối với quê hương đất nước qua tiết học quốcphòng- an ninh

* Ví dụ 2: Dạy bài 8: “Luật nghĩa vụ quân sự và trách nhiệm của học sinh”

-lớp 11 [2]

Ở cuối tết học để cho học sinh nhớ lại toàn bộ nội dung cơ bản của bài học

về Luật nghĩa vụ Quân sự , tôi hệ thống 1 số câu hỏi cho học sinh như sau:

1 Nêu nội dung cơ bản của luật nghĩa vụ quân sự ?

( Luật nghĩa vụ quân sự công bố ngày 5/7/1994 và luật sửa đổi, bổ sung 1

số điều của Luật nghĩa vụ quân sự tại kì họp thứ VII, Quốc hội nước Cộng hòa xãhội chủ nghĩa Việt Nam , năm 2005 gồm 11 chương, 71 điều)

2 Trách nhiệm của học sinh trong việc chấp hành luật nghĩa vụ quân sự?

( - Học tập quân sự chính trị, rèn luyện thể lực do trường lớp tổ chức

- Chấp hành những quy định về đăng kí nghĩa vụ quân sự

- Đi kiểm tra sức khỏe và khám sức khỏe

- Chấp hành nghiêm chỉnh lệnh gọi nhập ngũ)

Từ những câu hỏi hệ thống trên, học sinh trả lời và nắm được nội dung cơbản của luật NVQS, có trách nhiệm nghiêm túc trong việc chấp hành LuậtNVQS, thực hiện tốt Luật NVQS, góp phần xây dựng quân đội Nhân dân ViệtNam ngày cành hùng mạnh để bảo vệ đất nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Tóm lại: Sau mỗi hoạt động, hay cuối mỗi bài học tôi thường sử dụng

phương pháp đàm thoại để giúp học sinh hệ thống lại những kiến thức cơ bản của bài học thông qua 1 số câu hỏi, học sinh thâu tóm được toàn bộ bài học một cách ngắn gọn, chính xác giúp các em dễ nhớ bài và nhớ ngay tại lớp

3.3 Tổ chức hoạt động “thảo luận nhóm” nâng cao chất lượng giờ dạy

Hình thức học tập mang tính hợp tác nhằm nâng cao chất lượng của họcsinh - học sinh đóng vai trò chủ động đó là thảo luận nhóm giúp cho học sinh pháthuy được tính tích cực, các em có cơ hội giao lưu, trao đổi, thảo luận với nhau, tựchiếm lĩnh được kiến thức, để đạt được kết quả cao trong học tập Đây là mộthình thức để thay đổi phương pháp trong dạy và học Nó đòi hỏi những kĩ năng

cơ bản về tính tự tin, kỹ năng làm việc, và hợp tác, giao tiếp trong nhóm Họcsinh được luân phiên làm nhóm trưởng, có nhiệm vụ điều hành, phân công nhiệm

vụ cho các thành viên trong nhóm, thông qua HĐ này đã trang bị cho các em kĩnăng quản lí điều hành trong nhóm.

Ví dụ: Bài 14 : “Một số hiểu biết về nền Quốc phòng toàn dân” - lớp 12 [3]

* Đối với dạng bài dạy trong lớp:

Hoạt động nhóm tạo sự sinh động, thi đua và rèn luyện kĩ năng làm việctập thể cho các em

- Chuẩn bị: GV căn cứ vào chuẩn kiến thức kĩ năng để biên soạn hệ thốngcâu Thời gian cho phần củng cố thường từ 5 đến 7 phút vì vậy khi soạn câu hỏi

GV nên chọn những nội dung trọng tâm, có hệ thống, đầy đủ , số lượng câu hỏiphù hợp với thời gian và nội dung bài

- Cách tiến hành:

+ Chia lớp thành 6 nhóm các nhóm cử nhóm trưởng, điều hành

+ GV tổ chức lớp thành 6 nhóm Thời gian suy nghĩ và trả lời cho mỗi câukhoảng 30 giây, các nhóm trả lời bằng cách viết ra giấy A4, bảng, hoặc điền vàophiếu trả lời Cuối phần củng cố, GV công bố đáp án, tổng kết, đánh giá, sửa sai

(có thể đánh giá, sửa sai từng câu) và phát thưởng động viên

? Nhiệm vụ xây dựng nền quốc phòng toàn dân ?

? Nêu những biện pháp chính xây dựng nền quốc phòng toàn dân?

? Trách nhiệm của học sinh phải làm để góp phần xây dựng nền quốcphòng vững mạnh?

* Đối với dạng bài dạy ngoài sân bãi:

Ví dụ: Bài 13: “Kĩ thuật cấp cứu và chuyển thương” – lớp 11 [2]

GV giúp học sinh hiểu được:

- Các nguyên tắc cơ bản khi cầm máu tạm thời, cố định xương gãy và gâyngạt thở biết làm động tác cầm máu, cố định xương gãy, hô hấp nhân tạo vàchuyển người bị thương, vận dụng linh hoạt vào thực tế cuộc sống

Nội dung: Chuẩn bị: Tranh ảnh minh họa các động tác, dây ga rô, băng,cáng các loại vv

Giáo viên: Nêu lần lượt nội dung từng mục dùng phương pháp thuyết trìnhgiảng giải kết hợp với mô hình tranh vẽ trên cơ thể thật để minh họa làm rõ từngnội dung.- Học sinh chú ý lắng nghe, quan sát mẫu của giáo viên của đội mẫu đểnắm nội dung năm từng động tác và tiến hành luyện tập

Phần luyện tập: Chia tổ: Chia lớp học thành 4 tổ học tập, cử tổ trưởng điềuhành Từng tổ đứng thành hàng ngang Từng cá nhân nghiên cứu 10 phút Sau đó,

GV cho từng HS thay phiên nhau thực hành động tác cầm máu tạm thờ, cố định

xương gãy, hô hấp nhân tạo, kĩ thuật chuyển thương các tình huống trên cơ thểcủa bạn mình GV quan sát theo dõi chung phát hiện sai sót để uốn nắn sữa chữa,

tổ nào nhiều người sai thì ra tín hiệu cho tổ đó dừng lại để sửa sai cho HS

Tóm lại: Phương pháp hoạt động nhóm có ưu thế các thành viên trong nhóm

dễ theo dõi góp ý cho nhau để năm chắc nội dung bài học hơn và cùng một thời gian được nhiều học sinh thực hành, và phát huy tối đa tính tích cực của các em.

3.4 Ứng dụng CNTT trong dạy – học để nâng cao hiệu quả giờ dạy Giáo dục Quốc phòng- an ninh

Ứng dụng CNTT trong giảng dạy hiện nay là việc làm không còn mới mẻđối với giáo viên, từ phương pháp giảng dạy truyền thống sang giảng dạy bằnggiáo án điện tử (ở 1 số tiết), việc thiết kế kế Slide cho bài giảng, thiết kế các HĐtrên lớp, thu hút các em học tập để giờ học trở nên nhẹ nhàng, hưng phấn hơn,giúp các em khắc sâu kiến thức và mang lại hiệu quả cao cho tiết dạy Việc thiết

kế bài dạy trình chiếu là 1 khâu khá quan trọng, GV cần lựa chọn đơn vị kiếnthức để lập Slide, hay có thể tham khảo chọn 1 số hình ảnh phù hợp trên Internet

để trình chiếu hỗ trợ cho tiết dạy có hiệu quả cao hơn

( Lưu ý: nội dung kiến thức cần đưa lên ngắn gọn, dễ hiểu, trực quan, sinh động,

ứng dụng với kiến thức đang học, chọn màu nền, phông chữ, kiểu chữ và cỡ chữcho bài giảng tránh lạm dụng màu sắc và hiệu ứng)

a Ví dụ 1: Bài 4 “ Giới thiệu khẩu liên AK và súng trường CKC” - lớp 11 Để

giúp học sinh hiểu và nắm vững các bộ phận của súng AK, giáo viên cho học sinhquan sát 1 số hình ảnh trên màn hình, xuất hiện các hiệu ứng lần lượt các bộ phậncủa súng AK, vừa giới thiệu vừa cho HS quan sát tìm hiểu các bộ phận của súng

( nguồn Internet) [ 3]

b Ví dụ 2 : Dạy bài 1: “Việt Nam đánh giặc giữ nước” lớp 10- GDQP