Chính vì lẽ đó, giáo dục phòng, chống tham nhũng hiện nay không còn nằm trong phạm vi vận động thực hiện mà đã trở thành một nội dung bắt buộc thực hiện trong các cơ sở GD-ĐT Theo Chỉ th
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay, trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng, tệ nạn tham nhũng
đã và đang ngày càng gia tăng và diễn biến phức tạp, khó lường cả về hình thức, tính chất và quy mô Đặc biệt ở các nước đang phát triển, tham nhũng trở thành vật cản lớn nhất đối với mục tiêu chống đói nghèo, lạc hậu Mặc dù, công cuộc đấu tranh chống tham nhũng đã có được những tiến bộ nhất định, nhưng tệ nạn vẫn là một nguy cơ mang tính toàn cầu, đe doạ sự phát triển của nhiều quốc gia
và là mối quan tâm lớn của các nước, trong đó có Việt Nam [3]
Do đó, công tác phòng, chống tham nhũng trở thành một yêu cầu tất yếu đòi hỏi phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị và cả xã hội Một trong những công việc quan trọng phải tiến hành là tuyên truyền, giáo dục ý thức, trách nhiệm của người dân đối với cuộc đấu tranh này trong đó đối tượng quan tâm là những chủ nhân tương lai của đất nước (có một bộ phận là học sinh THPT)
Chính vì lẽ đó, giáo dục phòng, chống tham nhũng hiện nay không còn nằm trong phạm vi vận động thực hiện mà đã trở thành một nội dung bắt buộc thực hiện trong các cơ sở GD-ĐT (Theo Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ) nhằm giúp cho các em học sinh có những hiểu biết về: Khái niệm tham nhũng, những biểu hiện của tham nhũng, nguyên nhân, tác hại của tham nhũng, thái độ ứng xử
của học sinh đối với hành vi tham nhũng… góp phần giáo dục và đào tạo “Con người Việt Nam phát triển toàn diện”, xây dựng và phát triển xã hội: “Dân giàu, nước mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh”.
Tuy nhiên, hiện nay giáo dục phòng, chống tham nhũng là một lĩnh vực giáo dục liên ngành Vì thế, ở các trường học nó không được triển khai thành một môn học riêng mà được giáo dục tích hợp qua các môn học, trong đó có môn GDCD
Là giáo viên giảng dạy môn GDCD, bản thân tôi ý thức rằng việc tích hợp giáo dục phòng chống tham nhũng cho học sinh là vô cùng cần thiết nhưng nếu chỉ lồng ghép qua môn học thì chưa đủ mà phải mở rộng phạm vi tuyên truyền, giáo dục ra các tiết học Thực hành ngoại khóa
Song làm thế nào để có những hình thức, phương pháp tuyên truyền, giáo dục phù hợp và hiệu quả? Qua quá trình giảng dạy, bản thân đã có rất nhiều tìm
tòi, suy nghĩ và xin mạnh dạn chọn đề tài “ Nâng cao chất lượng và hiệu quả giáo dục phòng chống tham nhũng qua tiết học: Thực hành ngoại khóa -Môn GDCD ở trường THPT” làm đề tài sáng kiến kinh nghiệm.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Thông qua đề tài, nhằm làm rõ khái niệm, biểu hiện, nguyên nhân, tác hại, biện pháp phòng, chống tham nhũng, trách nhiệm của học sinh đối với việc phòng, chống tham nhũng Qua đó, nâng cao chất lượng tích hợp giáo dục phòng, chống tham nhũng ở trường THPT
Trang 21.3 Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là giáo dục phòng, chống tham nhũng qua tiết dạy thực hành ngoại khóa môn GDCD: Đi sâu nghiên cứu khái niệm, biểu hiện, nguyên nhân, tác hại, biện pháp phòng, chống tham nhũng, trách nhiệm của bản thân học sinh , vận dụng vào thiết kế bài dạy đạt hiệu quả cao, nhất là đối với các tiết dạy Thực hành ngoại khóa, góp phần đổi mới phương pháp tích hợp giáo dục phòng, chống tham nhũng ở trường THPT hiện nay
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Trong quá trình nghiên cứu, tôi đã sử dụng một số phương pháp cơ bản sau:
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu lý thuyết: phương pháp tra cứu, thu thập tài liệu, xử lý thông tin; phương pháp so sánh, phân tích, tổng hợp, khái quát hóa
- Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: phương pháp điều tra bằng
hệ thống câu hỏi, phương pháp phỏng vấn, phương pháp nghiên cứu sản phẩm học tập của học sinh
- Nhóm phương pháp thống kê toán học
1.5 Những điểm mới của SKKN
Bàn về giáo dục phòng, chống tham nhũng, thời gian qua đã có rất nhiều cuốn sách, bài viết đề cập đến vấn đề này nhưng hầu hết chỉ mới đề cập nhiều về mặt lý luận mà chưa vận dụng nó vào giảng dạy cụ thể ở một số đơn vị kiến thức môn Giáo dục công dân, đặc biệt là ở tiết dạy Thực hành ngoại khóa
Vì vậy, nghiên cứu đề tài này, bản thân mong muốn góp phần cùng với các giáo viên giảng dạy môn Giáo dục công dân có những hiểu biết cơ bản, đầy đủ
về giáo dục phòng, chống tham nhũng Từ đó, vận dụng vào thiết kế bài giảng đạt hiệu quả cao nhất
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của SKKN.
2.1.1 Khái niệm tham nhũng:
Hiện nay có rất nhiều quan niệm khác nhau về tham nhũng Theo nghĩa rộng, tham nhũng được hiểu là hành vi của bất ỳ người nào có chức vụ, quyền hạn hoặc được giao nhiệm vụ, quyền hạn, hoặc nhiệm vụ được giao để vụ lợi
Pháp luật Việt Nam quy định “tham nhũng là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi” [3]
2.1.2 Bản chất của tham nhũng:
Tham nhũng là một hiện tượng gắn liền với quyền lực và việc sử dụng quyền lực trong xã hội khi người nắm giữ quyền lực đã lợi dụng quyền lực đó vì lợi ích của bản thân hoặc của những người thân của mình
Tham nhũng là hiện tượng tất yếu của một Nhà nước, một xã hội mà ở đó cơ chế sử dụng quyền lực chưa khoa học, việc tổ chức quyền lực nhà nước còn nhiều vấn đề, việc trao quyền của nhân dân chưa có cơ chế hữu hiệu để kiểm soát, đã xuất hiện những biểu hiện của việc lạm dụng quyền lực, hay nói cách
Trang 3khác quyền lực chỉ tập trung vào tay của một hoặc một nhóm người trong xã hội, quyền lực của nhân dân không được coi trọng [3]
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi nghiên cứu áp dụng SKKN.
2.2.1 Thực trạng
Qua thực tế giảng dạy, điều tra, phỏng vấn đồng nghiệp và học sinh cho thấy: Mặc dù, từ năm học 2013- 2014, Thủ tướng Chính phủ đã có Chỉ thị về việc đưa nội dung phòng, chống tham nhũng vào giảng dạy tại các cơ sở Giáo dục và đào tạo, trong đó chương trình giáo dục phòng, chống tham nhũng sẽ được đưa vào lồng ghép ở các môn học và hoạt động ngoại khóa Song trên thực
tế, việc tích hợp nội dung phòng chống tham nhũng vẫn chưa được giáo viên và học sinh quan tâm một cách sâu sắc, chưa truyền tải một cách đầy đủ, sâu sắc và
có hệ thống nội dung này nhằm nâng cao sự nhận thức của học sinh và phát huy tính giáo dục của nó Mặt khác, việc tổ chức các hoạt động ngoại khóa (ngoài giờ lên lớp) trong các nhà trường vẫn còn ít, trình độ kiến thức và năng lực chuyên môn về lĩnh vực này cũng còn nhiều hạn chế nên việc tích hợp chưa thường xuyên và hiệu quả
2.2.2 Kết quả thực trạng.
Để đánh giá một cách chính xác và khách quan thực trạng tích hợp giáo dục phòng, chống tham nhũng vào quá trình dạy học nói chung, đặc biệt là ở tiết học ngoại khoá, chúng tôi đã tiến hành điều tra An két đối với 8 giáo viên (chủ yếu
là giáo viên dạy GDCD) và 126 học sinh thuộc 3 khối 10, 11 và 12 Những kết quả thu được là cơ sở chủ yếu để chúng tôi đánh giá thực trạng Kết quả thu được là:
a Nhận thức về vai trò giáo dục phòng, chống tham nhũng:
Giáo dục phòng, chống tham nhũng hiện nay đang là vấn đề nóng bỏng của toàn xã hội Trong đó việc giáo dục ý thức phòng, chống tham nhũng cho học sinh THPT là vô cùng cần thiết vì các em sẽ là những chủ nhân tương lai của đất nước Vậy giáo viên và học sinh trường THPT Nga Sơn nhận thức như thế nào
về vai trò tích hợp giáo dục phòng, chống tham nhũng trong quá trình day học Kết quả điều tra cho thấy: 8/8 giáo viên (chiếm 100%) cho rằng việc giáo dục phòng, chống tham nhũng là rất quan trọng và quan trọng cụ thể là:
Bảng 1: Nhận thức của giáo viên về vai trò tích hợp giáo dục phòng, chống tham nhũng trong quá trình dạy học.
Đối tượng
Mức độ
Giáo viên
Tuy nhiên về phía học sinh có phần khác hơn Chỉ có 86/126 HS (chiếm 68,2%) cho là rất quan trọng và quan trọng, 29/126 HS (chiếm 23,1%) cho là
Trang 4bình thường, thậm chí có 11/126 HS (chiếm 8,7%) cho là không quan trọng Mặc dù vậy, giữa các khối lớp lại có sự khác nhau trong quá trình nhận thức về vai trò của của việc phòng, chống tham nhũng Chẳng hạn: Ở lớp 10D có 17/40
HS (chiếm 42,5%) cho là rất quan trọng Trong khi đó ở lớp 11A là 14/43 HS (chiếm 32,6%) và lớp 12C chỉ có 10/43 HS (chiếm 23,2%) có cùng ý kiến
Điều đó cho thấy, càng lên cao thì nhận thức của các em về vai trò của giáo dục phòng, chống tham nhũng càng giảm Thực trạng này là vô cùng lo lắng, đáng báo động, nếu không có biện pháp khắc phục thì nó sẽ là cực kỳ nguy hiểm cho sự phát triển bền vững của đất nước cụ thể là:
Bảng 2: Nhận thức của học sinh về vai trò giáo dục phòng, chống tham nhũng trong quá trìng dạy học.
Lớp
Mức độ
b Nhận thức của các em về những kiến thức cơ bản về tham nhũng.
Cũng qua quan sát, tìm hiểu thực tế về tình hình giáo dục phòng, chống tham nhũng tại trường THPT Nga Sơn và một số trường THPT thuộc địa bàn huyện Nga Sơn, tôi nhận thấy rằng:
- Công tác giáo dục phòng, chống tham nhũng ở đa số các trường còn mang tính hình thức, chiếu lệ, đối phó Nội dung và phương thức tích hợp trong các môn học còn sơ sài, ít trọng tâm Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp còn mang nặng kiến thức các môn văn hoá, không hoặc ít chú trọng đến công tác giáo dục phòng, chống tham nhũng
- Hầu hết các em học sinh còn mơ hồ hoặc hiểu sai về kiến thức Qua thăm
dò thực tế, những kiến thức cơ bản như: Khái niệm, biểu hiện, nguyên nhân, tác hại, biện pháp phòng, chống, trách nhiệm của thanh niên học sinh… về tham nhũng ở 3 lớp 10D, 11A và 12C trong học kỳ I năm học 2019 – 2020, tôi đã thu được kết quả như sau:
Trong tổng số 126 em HS được kiểm tra thì số học sinh không đạt yêu cầu đang hiểu sai và thiếu những kiến thức cơ bản về tham nhũng còn chiếm tỉ lệ cao với 70% Số HS đạt yêu cầu cơ bản chiếm 20% và loại đạt mọi yêu cầu (Tốt) chỉ chiếm 10%.Trong đó, đáng báo động là học sinh chưa đạt yêu cầu lại chiếm tỉ lệ cao ở các khối 11 và 12 đặc biệt là khối 12 Điều này được thể hiện
cụ thể ở bảng 3
Trang 5Bảng 3: Kết quả điều tra, thăm dò những kiến thức về tham nhũng ở một số lớp ở trường THPT Nga Sơn ở học kỳ I năm học 2019 – 2020.
Lớp Sĩ số
Kết quả
Tốt Đạt yêu cầu Không đạt yêu cầu
Điều đó cho thấy, càng lên lớp cao thì nhận thức của các em về những kiến thức cơ bản trong việc phòng, chống tham nhũng càng giảm
2.2.3 Nguyên nhân của thực trạng.
- Công tác tuyên truyền, giáo dục ý thức phòng, chống tham nhũng cho giáo viên, phụ huynh, các tổ chức đoàn thể, học sinh còn chưa được quan tâm đúng mức hoặc điều kiện còn gặp những khó khăn nhất định
- Do các em ngày càng xem thường các môn học phụ, ít quan tâm đến các vấn đề chính trị - xã hội mang tính thời sự nóng bỏng mà giành nhiều thời gian đầu tư vào các môn học được các em cho là môn học chính nên chưa đánh giá đúng đắn lợi ích của cuộc đấu tranh phòng, chống tham nhũng
- Do không ít giáo viên trong quá trình tích hợp chủ yếu là tiến hành ở các tiết học chính khoá với cách thức chủ yếu là cung cấp tài liệu cho học sinh tự nghiên cứu nên không được đông đảo các em học sinh quan tâm, hưởng ứng Điều này cũng được thể hiện rất cụ thể và sinh động ở các biểu đồ hình dưới đây:
Số học sinh đuợc điều tra theo đơn vị lớp học kỳ I năm học 2019 - 2020
Từ thực trạng trên, để góp phần thực hiện công tác giáo dục phòng, chống tham nhũng cho học sinh THPT được tốt hơn, phù hợp với điều kiện thực tế ở hầu hết công tác giáo dục phòng, chống tham những cho học sinh THPT qua việc tích hợp nội dung này qua tiết dạy: Thực hành ngoại khoá nhằm nâng cao chất lượng hiệu quả tuyên truyền, giáo dục cho học sinh
0 10 20 30 40 50 60 70 80
10D 11A 12C
Tốt Đạt yêu cầu Không đạt yêu cầu
Trang 62.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
Để việc tích hợp nội dung giáo dục phòng, chống tham những cho học sinh THPT đạt chất lượng, hiệu quả cao nên thực hiện linh hoạt các giải pháp sau:
2.3.1 Sử dụng phiếu điều tra ban đầu tìm hiểu về giáo dục phòng chống tham nhũng.
Giải pháp sử dụng phiếu điều tra phải được thực hiện một cách thích hợp, nội dung phải sát với điều kiện, đặc điểm của học sinh, lớp, trường, điều kiện của địa phương Trong thực tế điều tra, tôi đã xây dựng phiếu điều tra với hai nội dung:
Thứ nhất: Tìm hiểu nhận thức của giáo viên và học sinh về vai trò của
phòng, chống tham nhũng
Thứ hai: Tìm hiểu những kiến thức về tham nhũng của học sinh.
Qua kết quả điều tra ban đầu cho phép chúng ta có thể đánh giá khách quan
và chính xác tình hình thực tế của học sinh trong nhận thức về vai trò giáo dục phòng, chống tham nhũng cũng như nhận thức về những kiến thức cơ bản về tham nhũng (Khái niệm, biểu hiện, nguyên nhân, tác hại, biện pháp phòng, tránh, trách nhiệm thanh niên học sinh…)
Từ đó có thể đưa ra những nội dung và phương pháp phù hợp trong quá trình tích hợp giáo dục phòng, chống tham nhũng cho học sinh THPT nhằm thu được hiệu quả cao nhất
2.3.2 Tích hợp giáo dục phòng, chống tham nhũng qua các tiết học: Thực hành ngoại khoá môn GDCD ở trường THPT.
Theo PPCT của Bộ GD & ĐT và Chương trình giáo dục nhà trường, môn GDCD mỗi năm có 2 tiết thực hành ngoại khoá Vì thế, ngoài việc tích hợp giáo dục về: môi trường, ATGT, ma tuý… thì giáo viên cũng có thể sắp xếp để tích hợp giáo dục phòng, chống tham nhũng một cách có hệ thống, hợp lý và hiệu quả Ở tiết dạy Thực hành ngoại khoá, bản thân tôi đã tiến hành như sau:
- Khái quát lại những vấn đề cơ bản về phòng, chống tham nhũng
- Yêu cầu học sinh tìm hiểu về tình hình tham nhũng hiện nay trong cả nước, tỉnh Thanh Hoá và ở huyện Nga Sơn
- Tìm hiểu nguyên nhân và các biện pháp phòng, chống tham nhũng
- Tổ chức cho học sinh thi tìm hiểu viết về những hành vi tham nhũng và thái độ của các em trước những hành vi đó (các vụ án tham nhũng lớn)
- Tổ chức cho các em viết tiểu phẩm và đóng kịch về chủ đề tham nhũng
nhằm giúp cho học sinh thực hành “làm thử” một số cách ứng xử nào đó trong
một tình huống giả định Học sinh sẽ được đóng vai các nhân vật, thể hiện cách
xử lý, giải quyết tình huống trên cơ sở óc tưởng tượng và suy nghĩ sáng tạo của mình Theo tôi, đây là phương pháp tích hợp cực kỳ có hiệu quả trong việc giáo dục các vấn đề mang tính thời sự bởi lẽ phương pháp này sẽ giúp học sinh suy nghĩ sâu săc về một vấn đề bằng cách tập trung vào một sự việc cụ thể mà các
em vừa thực hiện hoặc quan sát được Các em được hoá thân vào một nhân vật
cụ thể, dấu ấn đó sẽ giúp các em khắc sâu mãi mãi Tuy nhiên, việc “diễn”
không phải là phần chính mà điều quan trọng là sự thảo luận sau phần diễn ấy
Trang 7Đóng vai có nhiều ưu thế trong việc rèn luyện kỹ năng ứng xử cho học sịnh, làm nảy sinh óc sáng tạo của học sinh trong việc tìm kiếm cách xử lý và thể hiện cách ứng xử, làm thay đổi thái độ, hành vi của các em theo hướng tích cực (rút
ra được nhiều bài học bổ ích) Mặt khác, nó sẽ tạo ra không khí lớp học vui vẻ, sôi nổi, gây hứng thú học tập cho học sinh Tuy nhiên, khi thực hiện PP dạy học này, giáo viên cần lưu ý:
- Giáo viên phải chia nhóm và giao nhiệm vụ cho từng nhóm để các em có
kế hoạch xây dựng kịch bản, phân công đóng vai
- Tình huống để đóng vai cần để mở để các học sinh khác tự tìm cách giải quyết, cách ứng xử phù hợp
- Sau khi học sinh thảo luận, giáo viên phải đưa ra kết luận, định hướng cho học sinh cách xử lý, tiếp cận vấn đề theo hướng tích cực
2.3.3 Thiết kế bài dạy tích hợp phòng, chống tham nhũng qua tiết dạy: Thực hành ngoại khóa.
NGOẠI KHÓA: GIÁO DỤC PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG
I MỤC TIÊU BÀI HỌC:
Học xong tiết ngoại khóa này này học sinh cần nắm được:
1 Về kiến thức:
Học sinh nắm được: Khái niệm, biểu nhiện, nguyên nhân, tác hại, biện pháp phòng, chống tham nhũng
2 Về kĩ năng:
- Biết cách sống lành mạnh để thực hiện tốt pháp luật phòng chống tham nhũng.
- Biết đấu tranh với các biểu hiện và hành vi tham nhũng trong xã hội và cộng đồng
- Rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác, lắng nghe, tự học
3 Về thái độ:
- Có thái độ sống nghiêm túc, biết hưởng thụ những gì chính đáng của bản thân
- Có ý thức tôn trọng pháp luật, đặc biệt là pháp luật phòng chống tham nhũng.
II CÁC NĂNG LỰC HƯỚNG TỚI PHÁT TRIỂN Ở HỌC SINH.
Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tư duy sáng tạo, năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác…
III PHƯƠNG PHÁP/ KĨ THUẬT DH TÍCH CỰC CÓ THỂ SỬ DỤNG.
- Phương pháp: đàm thoại, nêu vấn đề, thảo luận, tình huống
- Kĩ thuật: khăn phủ bàn, đóng kịch, xử lí tình huống
IV PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC.
1 Sự chuẩn bị của giáo viên:
- Giáo án, Luật phòng, chống tham nhũng,
- Hình ảnh và tư liệu minh họa, bài tập tình huống, bài tập trắc nghiệm
- Máy chiếu, giấy khổ rộng, bút dạ
1 Sự chuẩn bị của học sinh:
- Luật phòng, chống tham nhũng,
Trang 8- Đọc và tìm hiểu trước nội dung bài học.
- Sưu tầm hình ảnh, tư liệu về các vụ án tham nhũng
V TỔ CHỨC DẠY HỌC:
Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung cần đạt được
1 Khởi động
Mục tiêu:
- Kích thích học sinh tự tìm hiểu xem các
em đã biết gì về tham nhũng, tác hại của
tham nhũng như thế nào?
- Rèn luyện năng lực tư duy sáng tạo,
năng lực phát triển và giải quyết vấn đề
của học sinh
Cách tiến hành:
GV: Trình chiếu video về một số vụ án
được đưa ra xét xử
Em có nhận xét gì về vụ án mà các em
vừa xem?
HS: 2 đến 3 HS trả lời
Lớp nhận xét, bổ sung nếu có
GV chốt lại: Đó là vụ trọng án về tham
nhũng Vậy tham nhũng là gì? Tham
nhũng sẽ có tác hại gì? Làm thế nào để
phòng, chống tham nhũng? Chúng ta sẽ đi
tìm câu trả lời qua tiết học hôm nay
2 Hoạt động hình thành kiến thức.
Hoạt động 1: Đàm thoại tìm hiểu về khái
niệm, biểu hiện và nguyên nhân của tham
nhũng
Mục tiêu:
- Trình bày được khái niệm và các biểu
hiện, nguyên nhân của tham nhũng
- Rèn luyện năng lực tư duy, năng lực sử
1 Tham nhũng là gì?
a Khái niệm:
Trang 9dụng ngôn ngữ, năng lực giải quyết vấn
đề
Cách tiến hành:
GV: Em hãy cho biết tham nhũng là gì?
Cho ví dụ?
HS: Trả lời
GV: Yêu cầu 2- 3 HS nhận xét
HS: Nhận xét
GV kết luận: Là hành vi của người có
chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ,
quyền hạn đó vì vụ lợi
GV: Luật phòng, chống tham nhũng được
ban hành khi nào? Từ đó đến nay đã được
sửa đổi vào những năm nào?
HS: Ban hành năm 2005, đã được sửa đổi
vào các năm: 2007, 2012 và 2018
GV: Theo các em, lấy cắp tài sản của cá
nhân có phải là hành vi tham nhũng
không?
HS: Không Vì đó không phải là biểu hiện
của tham nhũng
GV bổ sung: Tham nhũng có 3 đặc trưng
cơ bản:
+ Chủ thể tham nhũng là người có chức
vụ, quyền hạn
+ Chủ thể tham nhũng lợi dụng chức vụ,
quyền hạn được giao
+ Mục đích của hành vi tham nhũng là vụ
lợi
GV: Vậy biểu hiện của tham nhũng là gì?
Cho ví dụ:
HS: Trả lời
GV: GV: Yêu cầu 2- 3 HS nhận xét, bổ
sung
HS: Nhận xét, bổ sung
GV kết luận: Có 12 biểu hiện , trong đó
có 7 biểu hiện được quy định trong bộ
Luật hình sự
VD:
GV: Theo em, nguyên nhân của tham
nhũng là gì? Cho ví dụ?
HS: Yêu cầu 1 – 2 HS trả lời
Là hành vi của người có chức vụ, quyền hạn đã lợi dụng chức vụ, quyền hạn đó vì vụ lợi
Ví dụ: nhận hối lộ, tham ô
b Biểu hiện của tham nhũng.
Bao gồm 12 hành vi: tham ô tài sản, nhận hối lộ, lợi dụng chức quyền chiếm đoạt tài sản, lạm dụng quyền trong khi thi hành nhiệm vụ, đưa hối lộ…
VD:
c Nguyên nhân của tham nhũng.
Ở nước ta nguyên nhân dẫn đến tham nhũng là:
Trang 10GV: Nhận xét và kết luận.
VD:
Hoạt động 2: Thảo luận nhóm để tìm
hiểu về tác hại của tham nhũng
Mục tiêu:
- HS nêu được các tác hại của tham nhũng
- Rèn luyện năng lực tư duy, năng lực giải
quyết vấn đề, năng lực giao tiếp
Cách tiến hành:
GV: Chia nhóm, phân công nhiệm vụ,
quy định thời gian, cách thức thảo luận và
trình bày kết quả thảo luận
+ Nhóm 1: Nêu những tác hại về chính trị
do tham nhũng gây ra? Cho ví dụ?
+ Nhóm 2: Nêu những tác hại về kinh tế
do tham nhũng gây ra? Cho ví dụ?
+ Nhóm 3: Nêu những tác hại về văn hóa
do tham nhũng gây ra? Cho ví dụ?
+ Nhóm 4: Nêu những tác hại của tham
nhũng đối với chủ thể tham nhũng? Cho
ví dụ?
- HS: Thảo luận
- GV: Quan sát, nhắc nhở, khái quát và
chính xác hóa đáp án, giảng giải thêm
những nội dung cần thiết
- HS: Trình bày kết quả thảo luận, nhận
xét bổ sung
- GV kết luận: Hậu quả của hành vi tham
nhũng không chỉ là việc tài sản, lợi ích
của Nhà nước, của tập thể hoặc của cá
nhân bị biến thành tài sản riêng của người
thực hiện hành vi tham nhũng, mà nguy
hiểm hơn vấn đề do tham nhũng gây ra có
thể đe dọa sự ổn định, an ninh xã hội,
xâm hại các thể chế và giá trị dân chủ, các
giá trị đạo đức, công lý, cản trở sự phát
triển bền vững của đất nước
- Quá trình chuyển đổi cơ chế tồn tại đan xen giữa cái cũ và cái mới, các chuẩn mực giá trị không rõ ràng đã tạo điều kiện cho tham nhũng phát sinh
- Ảnh hưởng mặt trái của cơ chế thị trường
- Ảnh hưởng của tập quán văn hóa
- Hệ thống chính trị chậm đổi mới
- Phẩm chất đạo đức chính trị của một bộ phận cán bộ, đảng viên bị suy thoái, tha hóa biến chất
- Cơ chế chính sách chưa đầy đủ
2 Tác hại của tham nhũng.
a Tác hại về chính trị:
Tham nhũng là trở lực lớn đối với quá trình đổi mới đất nước và làm xói mòn lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, đối với sự nghiệp xây dựng đất nước, tiến lên chủ nghĩa xã hội
VD: Nhiều cán bộ cấp cao trong bộ máy Nhà nước vi phạm pháp luật như: Đinh La Thăng (nguyên Bộ trưởng Bộ GTVT, Bí thư Thành ủy TPHCM), Phan Văn Vĩnh (nguyên Trung tướng, Cục trưởng Cục cảnh sát), Nguyễn Bắc Son ( cựu Bộ trưởng Bộ TT- TT) gây nên sự hoài nghi và giảm sút lòng tin của nhân dân vào Đảng, Nhà nước va chế độ XHCN
b Tác hại về kinh tế:
Tham nhũng gây thiệt hại rất lớn
về tài sản của Nhà nước, của tập thể và của công dân
VD: - Vụ án Vụ án Trần Phương Bình và đồng phạm tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Đông Á chi nsai nguyên tắc 1.160 tỉ đồng
- Vụ án xảy ra tại Tổng công ty viễn thông MobiFone thiệt hại của
