SINH HỌC BẢO TỒN VÀ SINH THÁI HỌC PHỤC HỒI

Hoạt động của con người đe dọa đa dạng sinh học trên Trái Đất 2.. Hoạt động của con người đe dọa đa dạng sinh học trên Trái Đất Tàn phá rừng nhiệt đới ở Tây Kalimantan, một tỉnh ở Indone

SINH HỌC BẢO TỒN VÀ SINH THÁI HỌC PHỤC HỒI

GVHD: TS Ngô Văn Bình Họ tên học viên: Hồ Ngọc Anh Tuấn

Lớp: Động vật học K24

NỘI DUNG BÁO CÁO

1 Hoạt động của con người đe dọa đa dạng sinh học trên Trái Đất

2 Bảo tồn quần thể tập trung vào kích thước quần thể, đa dạng di truyền và nơi ở then chốt

3 Bảo tồn khu vực và cảnh quan nhằm duy trì toàn bộ hệ sinh vật

4 Sinh thái phục hồi cố gắng phục hồi lại các hệ sinh thái đã

bị phá hủy về trạng thái tự nhiên nhất có thể

I Hoạt động của con người đe dọa đa dạng

sinh học trên Trái Đất

Tàn phá rừng nhiệt đới ở Tây Kalimantan, một tỉnh ở

Indonesia

I Hoạt động của con người đe dọa đa dạng

sinh học trên Trái Đất

Khí thải công nghiệp gây hiệu ứng nhà kính – biển

đổi khí hậu Đồng thời gây ra hiện tượng băng tan ở 2

cực của trái đất

I Hoạt động của con người đe dọa đa dạng

sinh học trên Trái Đất

Khai thác tài nguyên gây ô nhiễm môi trường

I Hoạt động của con người đe dọa đa dạng

sinh học trên Trái Đất

I Hoạt động của con người đe dọa đa dạng

sinh học trên Trái Đất

I Hoạt động của con người đe dọa đa dạng

sinh học trên Trái Đất

I Hoạt động của con người đe dọa đa dạng

sinh học trên Trái Đất

Mất cân bằng sinh thái.

Sự suy thoái

hệ sinh thái của con người.

Sự suy thoái

hệ sinh thái của con người.

Đa dạng sinh học là gì?

Đa dạng sinh học là tính đa dạng của sự sống dưới mọi hình thức, mức độ và mọi tổ hợp , bao gồm đa dạng gen, đa dạng loài và đa dạng hệ sinh thái” (theo FAO).

a Ba mức độ đa dạng sinh học

Đa dạng loài Đa dạng di truyền Đa dạng sinh thái

Giới (Kingdom)

Quần thể (Population) Sinh đới (Biome)

Ngành (Phyla) Cá thể (Individual) Vùng sinh thái

(Bioregion)Lớp (Class)  Nhiễm sắc thể

(Chromosome)

Cảnh quan (Landscape)

Bộ (Order) Gene    Hệ sinh thái (Ecosystem)

Họ (Family) Nucleotide        Nơi ở (Habitat)

+ Đa dạng di truyền

Đa dạng di truyền bao

gồm các thành phần các mã di

truyền cấu trúc nên cơ thể

sinh vật (nucleotides, genes,

chromosomes) và sự sai khác

về di truyền giữa các cá thể

trong một quần thể và giữa

các quần thể với nhau

Mối quan hệ di truyền của một số loài chó

Đa dạng di truyền của loài Keo má trắng Platycercus eximius

(ở Úc) thể hiện qua màu sắc và đốm thân Sơ đồ còn chỉ ra

các vùng phân bố của chúng (Nguồn: Richard B Primack).

+ Đa dạng hệ sinh thái

Là tất cả mọi sinh cảnh, mọi quần xã sinh vật và mọi quá trình sinh thái khác nhau, cũng như sự biến đổi trong từng hệ sinh thái.

Khu sinh học (biome) là một hệ sinh thái lớn, đặc trưng bởi kiểu khí hậu đặc thù, bao gồm các loài động vật sống trong quần hệ thực vật, thích ứng tốt với môi trường tự nhiên.

RỪNG ÔN ĐỚI

SA MẠC ĐỒNG RÊU

RỪNG LÁ KIM

Số loài mô tả Nguồn

a Vai trò của đa dạng sinh học

+ Giá trị kinh tế gián tiếp + Giá trị kinh tế trực tiếp

Giá trị kinh tế trực tiếp

Gia dụng

Làm thuốc

Thực phẩm

Nguyên vật liệu cho công nghiệp, nông nghiệp

b Ba mối đe dọa đối với đa dạng sinh học

Các điểm nóng đa dạng sinh học trên thế giới

 Các điểm nóng Thực vật

đặc hữu có xương Động vật

đặc hữu

Thực vật đặc hữu /

100 km2

Động vật

có xương đặc hữu /

100 km2

% hệ thực vật còn lại

Madagascar & Indian

Eastern Arc Mountains

+ mất nơi ở của sinh vật.

+ loài du nhập (ngoại lai)

+ khai thác quá mức

b Ba mối đe dọa đối với đa dạng sinh học

Loài ngoại lai

Thức ăn

Loài bản địa bị tuyệt chủng hoặc làm thay đổi nơi cư trú

Rùa tai đỏ, có xuất sứ từ Bắc Mỹ, du nhập vào nước

ta từ năm 1994, thuộc top 100 động vật xâm lấn

nguy hiểm nhất hành tinh

Khai thác quá mức

Dân số ít

Kỹ thuật thô sơ Công nghệ caoDân số đông

TUYỆT CHỦNG

  Phần trăm của mỗi nguyên nhân

Nhóm Sự mất

cư trú Khai thác quá mức Loài du nhập Thú săn mồi nguyên Các

nhân khác

Các nguyên nhân chưa biết

-Mất nơi ở của sinh vật

Nguồn: Reid và Miller, 1989

Mất nơi ở của sinh vật

Hơn 50% những nơi cư trú là các rừng nguyên sinh bị phá hủy tại 47 nước trong tổng số 57 nước nhiệt đới trên thế giới

Tại Châu Á nhiệt đới, 65% các nơi cư trú là các cánh rừng tự nhiên đã bị mất

Tốc độ phá rừng hiện nay khác nhau tại nhiều nơi trên thế giới, tốc độ khá nhanh ở mức 1,5 đến 2% là các nước như Việt Nam, Paraguay, Mehico và Costa Rica Tại vùng Địa Trung Hải, diện tích rừng nguyên sinh chỉ còn lại 10%

II Bảo tồn quần thể tập trung vào kích thước quần thể, đa dạng di truyền và nơi ở then chốt

a Những bất cập của quần thể nhỏ

Mất đa dạng di truyền

+ Suy thoái do giao phối nội dòng+ Suy thoái do giao phối xa

* Kích thước quần thể hiệu quả

Xác định kích thước quần thể hiệu quả dựa trên tiềm năng sinh sản của quần thể

Trong đó : Ne : kích thước quần thể hiệu quả

Nf : là số con cái có khả năng sinh sản

Nm : là số con đực có khả năng sinh sản

Ne= 4

III Bảo tồn vùng và sinh cảnh nhằm duy

trì toàn bộ hệ sinh vật

1 Cấu trúc và đa dạng sinh học của sinh cảnh

Nhiều loài không chỉ sống trong giới hạn của một nơi cư trú

mà chúng còn di chuyển giữa các nơi cư trú hoặc là sống tại vùng giáp ranh giữa hai nơi cư trú

Các cảnh quan có thể được liên kết với nhau thông qua các hành lang

Hành lang môi trường (environmental corridors)

Là kết quả của hệ thực vật phản ứng với môi trường như

là hệ thực vật ven sông

Hành lang sót lại (remnant corridors)

Các dải thực vật ở các vùng dốc, vách đá, hoặc vùng đất ướt là phần thừa lại khi đất được khai hoang cho sản xuất nông nghiệp hay các mục đích khác

Các hành lang sót lại thường chứa các tập hợp cuối cùng của các loài thực, động vật bản địa

Hành lang trồng (introduced corridors)

Hành lang xáo động (disturbance corridors)

Hành lang tái sinh (regenerated corridors)

Một số sinh vật phát triển mạnh ở các quần xã đường biên vì chúng lấy được lợi thế ở cả 2 phía giáp ranh

Sự sinh sản mạnh của các loài ở đường biên có thể ảnh hưởng xấu hoặc tốt với đa dạng sinh học

Phân mảnh và đường bên

HÀNH LANG NỐI CÁC MẢNG NƠI BỊ PHÂN NHÁNH

Giúp phát tán và giảm giao phối gần trong quần thể bị suy

giảm

Làm tăng trao đổi cá thể giữa các vùng bị cách ly ở nhiều loài sinh vật

Phát tán bệnh

IV Sinh thái phục hồi cố gắng phục hồi lại các hệ sinh thái đã bị phá hủy về trạng thái

tự nhiên nhất có thể

• 1 Phương pháp cải tạo sinh học

• Sử dụng sinh vật, thường là sinh vật nhân sơ, nấm hoặc thực vật để loại bỏ các chất độc gây ô nhiễm hệ sinh thái gọi là

phương pháp cải tạo sinh học

• Gia tăng sinh học

• Ngược với biện pháp cải tạo sinh học, gia tăng sinh học là sử dụng sinh vật để bổ sung các vật liệu cần thiết cho hệ sinh

thái đã bị phá hủy

• Nghiên cứu biện pháp phục hồi

• Mục đích của phục hồi là đẩy nhanh việc thiết lập hệ sinh  thái giống với hệ sinh thái trước khi bị phá hủy

a Bảo tồn nội vi (tại chỗ)

+ thành lập các khu bảo tồn thiên nhiên

+ quản lý vùng đệm

Các giải pháp bảo tồn đa dạng sinh học

  Châu Phi Châu Á

T B.Dương Mỹ Latinh và Caribê Còn lại trên thế giới Tổng

Số khu bảo tồn

Số khu bảo vệ I-III (các

khu bảo tồn nghiêm

ngặt)

346 944 936 8.478 10,704

Số khu bảo vệ IV-VI  

Tỷ lệ số khu bảo tồn

Diện tích (triệu km 2 )

Số khu bảo vệ I-III (các

khu bảo tồn nghiêm

ngặt)

1.21 0.72 1.37 3.82 7.12

Số khu bảo vệ IV-VI  

Tỷ lệ số khu bảo tồn

Số lượng và diện tích các khu bảo tồn trên thế giới

a Bảo tồn nội vi (tại chỗ)

Cảm ơn thầy và các anh chị đã

lắng nghe !

41