Khai thác kênh hình SGK trong dạy học bài 20, lịch sử lớp 10 xây dựng và phát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỷ x XV lịch sử

MỞ ĐẦU.1 SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA TRƯỜNG THPT HOẰNG HÓA 4 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM KHAI THÁC KÊNH HÌNH SÁCH GIÁO KHOA TRONG DẠY HỌC BÀI 20, LỊCH SỬ LỚP 10: XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂ

I MỞ ĐẦU.

1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT HOẰNG HÓA 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

KHAI THÁC KÊNH HÌNH SÁCH GIÁO KHOA TRONG DẠY HỌC BÀI 20, LỊCH SỬ LỚP 10: XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN

VĂN HÓA DÂN TỘC TRONG CÁC THẾ KỈ X-XV.

Người thực hiện: Nguyễn Thị Giang

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Lịch sử

MỤC LỤC

I Mở đầu.

I.1 Lý do chọn đề tài

I.2 Mục đích nghiên cứu

I.3 Đối tượng nghiên cứu

I.4 Phương pháp nghiên cứu

II Nội dung đề tài.

II.1 Cơ sở lí luận

II.2 Cơ sở thực tiễn

II.3 Nội dung

II.3.1 Kênh hình và vai trò của kênh hình

II.3.2 Các loại kênh hình trong dạy học lịch sử

II.3.3 Quy trình khai thác kênh hình

II.4 Bài soạn minh họa

II.5 Hiệu quả của Sáng kiến kinh nghiệm

III Kết luận và kiến nghị.

III.1 Kết luận

III.2 Kiến nghị, đề xuất

Tài liệu tham khảo.

Các danh mục đề tài SKKN của bản thân

3333455566789181919202121

I Mở đầu.

I.1 Lí do chọn đề tài.

Cùng với việc đổi mới nội dung, việc đổi mới phương pháp dạy học cũngtrở thành một yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng dạy học Đòi hỏi một “cuộc cách mạng” về nhận thức và hoạt động dạy học Chương trình giáo dục phổthông ban hành theo Quyết định số 16/2006 QĐ – BGDĐT ngày 5/6/2006 của

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã nêu “ Phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động,sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc trưng từng môn học, đặc điểm đối tượnghọc sinh, điều kiện của từng lớp học, bồi dưỡng cho học sinh phương pháp tựhọc, khả năng hợp tác rèn luyện và vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác độngđến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú và trách nhiệm học tập của học sinh.”

Từ những yêu cầu trên, việc đổi mới phương pháp dạy học lịch sử phảiquán triệt mục tiêu môn học, tích cực hoá việc dạy học, lấy học sinh làm trungtâm, tăng cường sử dụng phối hợp các phương pháp dạy học nhằm mục đíchnâng cao hiệu quả của bài học lịch sử Vì vậy để đạt thành công trong mỗi tiếtdạy thì hệ thống kênh hình trong học tập bộ môn rất quan trọng Nó là cầu nốigiữa quá khứ với hiện tại Thông qua Đề tài: “KHAI THÁC KÊNH HÌNHSÁCH GIÁO KHOA TRONG DẠY HỌC BÀI 20, LỊCH SỬ LỚP 10: “ Xâydựng và phát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỉ X-XV” tôi muốn đưa ranhững ý kiến của mình về quy trình khai thác kênh hình trong dạy học lịch sử vàkhai tác kênh hình trong một bài học cụ thể nhằm nâng cao chất lượng giáo dục

bộ môn, phù hợp với yêu cầu giáo dục của nước nhà trong thời kỳ hội nhập

I.2 Mục đích nghiên cứu.

Tôi nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích nâng cao hơn nữa hiệu quả giáodục Ngoài mục tiêu giúp học sinh hiểu sâu sắc hơn kiến thức bài học, chủ động,tích cực trong học tập, nghiên cứu này còn nhằm mục đích khơi dậy năng lực tưduy hình ảnh của học sinh, đồng thời qua việc khai thác kênh hình sẽ bồi dưỡngniềm tự hào về nền văn hóa đa dạng của dân tộc cũng như ý thức giữ gìn nhữngbản sắc văn hóa đó

I.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài: “KHAI THÁC KÊNH HÌNH SÁCH GIÁO KHOA TRONG DẠYHỌC BÀI 20, LỊCH SỬ LỚP 10: “ Xây dựng và phát triển văn hóa dân tộctrong các thế kỉ X-XV” nghiên cứu về hệ thống kênh hình và vai trò của nótrong dạy học lịch sử, khai thác cụ thể khi giảng dạy bài 20-lịch sử lớp 10: “Xâydựng và phát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỉ X-XV”

I.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Để viết sáng kiến kinh nghiệm này tôi đã trải qua thực tế giảng dạynhiều năm và nghiên cứu các tài liệu về chương trình sách giáo khoa, sáchhướng dẫn,… về việc khai thác, sử dụng các loại kênh hình trong dạy học lịch

sử

- Tôi quan sát kết hợp với điều tra thực trạng dạy học của giáo viên bằngcách dự giờ thăm lớp, trao đổi với tổ chuyên môn ở cùng trường, cùng quan sátđiều tra ý thức học tập của học sinh bằng cách dự giờ nhiều lớp

- Mặt khác tôi cũng tìm hiểu cơ sở vật chất, các phương tiện phục vụ choviệc dạy và học

II NỘI DUNG ĐỀ TÀI

II.1 Cơ sở lí luận :

Cùng với đổi mới chương trình, sách giáo khoa và phương pháp dạy học lịch sửthì việc thay đổi trong nhận thức của giáo viên và học sinh về sử dụng kênh hìnhtrong dạy và học là cần thiết nhằm thực hiện mục tiêu bộ môn đề ra Do đặctrưng cuả hiện thực lịch sử và nhận thức lịch sử, con người nói chung, học sinhnói riêng không thể trực tiếp quan sát lịch sử Tuy nhiên không phải vì thế màchúng ta không thể hiểu biết quá khứ một cách chính thức, cụ thể

Việc học tập lịch sử phải tuân thủ theo quy luật biện chứng trong nhậnthức là : từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng từ đấy trở về thực tiễn

Do đặc trưng của nhận thức lịch sử nêu trên, việc « trực quan sinh động » trongdạy học lịch sử được xây dựng trên cơ sở các sự kiện khoa học, cơ bản để tạobiểu tượng chân xác, giàu hình ảnh Tạo biểu tượng để tái tạo hình ảnh lịch sử,khôi phục bức tranh quá khứ là yêu cầu bức thiết đầu tiên của học tập lịch sử.Một biện pháp quan trọng để tạo biểu tượng lịch sử là sử dụng đồ dùng trựcquan

Kênh hình sách giáo khoa là một đồ dùng trực quan được sử dụng phổbiến, là một kênh thông tin trong dạy và học lịch sử Kênh hình sách giáo khoabao giờ cũng gắn liền với nội dung bài viết, các câu hỏi, bài tập Học sinh được

sự hướng dẫn của giáo viên tìm hiểu nội dung kênh hình, qua đó nhận thức được

sự kiện lịch sử đang học một cách hứng thú, sinh động, sâu sắc mà nhớ lâu

II.2 Cơ sở thực tiễn

Lịch sử là môn khoa học xã hội được thực hiện để giảng dạy trong trườngphổ thông, đóng vai trò quan trọng trong việc bồi dưỡng những kiến thức khoahọc và bổ ích để học sinh có thêm những hiểu biết toàn diện, lôgic về sự hìnhthành và phát triển của lịch sử loài người nói chung, tiến trình phát triển củalịch sử Việt Nam nói riêng, góp phần giáo dục để các em thấy được sự lao độngsáng tạo không ngừng của con người, từ đó giáo dục tình yêu đối với lao động,tình yêu quê hương đất nước cho các em

Vậy, việc dạy học lịch sử hiện nay trong trường phổ thông như thế nào?

Bộ môn sử đã được xếp đúng với vai trò và vị trí hay chưa? Thực trạng học sinhhọc lịch sử trong trường phổ thông hiện nay ra sao?

Thực tế của việc học và thi lịch sử trong trường phổ thông hiện nay rấtđáng buồn, học sinh ít quan tâm đến môn lịch sử, điều này được phản ánh rất

rõ qua kì thi THPT Quốc gia mà các phương tiện thông tin đại chúng đã đưa tin

- Từ phía học sinh: các em coi đây là “ môn phụ”, có học giỏi cũng chẳnglàm gì vì rất khó khăn cho việc chọn trường và xin việc làm, lựa chọn nghềnghiệp của mình Trong khi đó bản thân phụ huynh và xã hội cũng chưa quantâm đúng mức, thậm chí còn coi thường vì không mang lại lợi ích kinh tế trướcmắt.

- Bên cạnh những yếu tố chủ quan còn những yếu tố khách quan Sáchgiáo khoa lịch sử hiện nay đã có nhiều thay đổi, song song với những ưu điểmcòn có những hạn chế gây không ít khó khăn cho việc giảng dạy của giáo viên

và sự lĩnh hội tri thức của học sinh( mặc dù đã có hướng dẫn giảm tải ), songnhững hạn chế đó cũng góp phần làm cho môn lịch sử ít hấp dẫn

- Trong khi đó phương pháp dạy học cũng là một trong những hạn chếkhông nhỏ từ phía giáo viên Phương pháp dạy học cổ truyền, lối truyền thụ mộtchiều đã không phát huy được sự sáng tạo của học sinh trong học tập Sự đổimới trong phương pháp dạy học của giáo viên còn lúng túng, phương tiện họctập thiếu, đặc biệt là hệ thống các kênh hình phục vụ cho giảng dạy (thiếu các tưliệu gốc, không có tài liệu hướng dẫn khai thác kênh hình cụ thể ở các bài, thờigian nghiên cứu một kênh hình mất nhiều …) học tập của học sinh ít gắn vớithực tế

Với những trăn trở trên tôi đã mạnh dạn nêu lên những suy nghĩ của mình

và những kinh nghiệm trong việc thực hiện: “KHAI THÁC KÊNH HÌNH SÁCHGIÁO KHOA TRONG DẠY HỌC BÀI 20, LỊCH SỬ LỚP 10: “ Xây dựng vàphát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỉ X-XV” với mong muốn góp phầnnâng cao hiệu quả của bài học lịch sử

II 3 Nội dung.

II 3.1 Kênh hình và vai trò của kênh hình trong dạy học lịch sử.

Kênh hình là một trong những phương tiện dạy học rất đặc trưng của bộmôn lịch sử, thông qua trực quan sinh động, học sinh sẽ được tái hiện những sựkiện, nhân vật lịch sử trong quá khứ

Theo xu hướng hiện nay là giảm bớt thuyết trình của giáo viên tạo điềukiện để học sinh học tập tích cực nên kênh hình được sử dụng như là một nguồncung cấp kiến thức giúp cho học sinh tự tìm tòi, phát hiện những kiến thức vàrèn luyện những kĩ năng bộ môn chứ không chỉ để minh hoạ cho lời giảng củagiáo viên

Hướng dẫn học sinh khai thác kiến thức từ kênh hình chính là cách khaithác vốn hiểu biết sẵn có của học sinh, để các em tự nói lên những hiểu biết vốn

có của mình Làm được như vậy học sinh sẽ hiểu bài sâu , nhớ lâu những kiếnthức đã học

Như vậy, kênh hình là đối tượng để học sinh chủ động, tích cực khai tháckiến thức dưới sự hướng dẫn của giáo viên Nó là phương tiện nâng cao chấtlượng học tập, gây hứng thú học tập cho học sinh

II.3.2 Các loại kênh hình trong dạy học lịch sử

Kênh hình có thể được chia làm 2 loại như sau :

• Kênh hình động :

Được thể hiện dưới hình thức trình bày thông qua các thiết bị kĩ thuậtchiếu phim, băng video Đó là những thước phim lịch sử, những tư liệu lịch sửgốc được ghi lại Phim đèn chiếu là loại màn ảnh phổ biến, đơn giản, dễ sửdụng, phù hợp với điều kiện của đa số trường học hiện nay Nó không chỉ cungcấp cho học sinh những tri thức lịch sử cụ thể mà còn gợi mở nhiều vấn đề đểhọc sinh suy nghĩ và tự giải đáp Trước hết chúng phong phú về nội dung, kếthợp chặt chẽ giữa lời nói với âm nhạc, tác động vào các giác quan của học sinh,cung cấp một số lượng thông tin lớn, hấp dẫn, không một nguồn kiến thức nào

có thể sánh kịp Hình ảnh, màu sắc, âm thanh tạo cho học sinh biểu tượng sinhđộng về quá khứ, làm cho các em có cảm giác như đang sống cùng với sự kiện.Việc sử dụng phim video trong dạy học lịch sử không phải để giải trí hay minhhoạ bài học mà quan trọng là bổ sung kiến thức giúp học sinh hiểu sâu hơn bàihọc Sau khi xem phim, cần tổ chức những cuộc trao đổi ngắn, làm bài tập thuhoạch nhỏ Như vậy việc học tập lịch sử mới đáp ứng được yêu cầu dạy học bộmôn Loại kênh hình này hiện có rất ít, một số được trình chiếu hàng năm vàonhững ngày lễ lớn của dân tộc, còn thường nó được lưu giữ ở các bảo tàng, việnnghiên cứu lịch sử, khảo cổ học, hãng phim tài liệu Việt Nam

Một loại kênh hình động khác trong dạy học lịch sử đó là các loại bản đồ,biểu đồ, lược đồ (diễn biến chiến tranh, diễn biến các trận đánh ) thông qua xử

lí kĩ thuật sẽ tạo hình chi tiết diễn biến trên các bản đồ, lược đồ

(các mũi tên, hướng đi, nơi xảy ra các sự kiện tiêu biểu ) giúp tái hiện các sựkiện lịch sử một cách sinh động, có hệ thống và khoa học dưới sự điều khiển,dẫn dắt của người dạy Loại kênh hình này thường được sử dụng trong việc thiết

kế giáo án điện tử

• Kênh hình tĩnh :

Đó là những kênh hình mà qua quá trình khai thác sẽ giúp giáo viên truyền đạtđược nội dung kiến thức bài học làm cho học sinh hiểu bài một cách sâu sắchơn Trong quá trình dạy học bài 20 lịch sử lớp 10 : “ XÂY DỰNG VÀ PHÁTTRIỂN VĂN HÓA DÂN TỘC TRONG CÁC THẾ KỈ X-XV’’, GV sử dụng cáchình ảnh có trong SGK vào bài giảng có sử dụng máy chiếu để miêu tả, qua đó

học sinh thấy được những thành tựu về văn hóa trong các thế kỉ X-XV Tiếp đóyêu cầu HS đọc SGK và trả lời các câu hỏi:

Nhận xét vị trí của Phật giáo ở các thế kỉ X-XV ?

Việc dựng bia Tiến sĩ có tác dụng gì ?

Đặc điểm của thơ văn thế kỉ X-XV ?

Lập bảng thống kê các thành tựu khoa học - kĩ thuật ?

Loại kênh hình sử dụng dùng để minh hoạ cho nội dung kiến thức nhất định.Như hình ảnh Bia Tiến sĩ trong Văn Miếu khi dạy bài 20 mục II.1.Giáo dục ,giáo viên dùng để minh hoạ khi trình bày về sự ra đời và phát triển của nền giáodục Đại Việt Cuối cùng giáo viên có thể đặt câu hỏi :

Sự ra đời và phát triển của nền giáo dục Đại Việt ? Ý nghĩa của việc dựngbia Tiến sĩ ?

Sau khi học sinh trả lời giáo viên tóm tắt và kết luận

II 3.3 Qui trình khai thác kênh hình sách giáo khoa trong dạy học lịch sử khi dạy bài 20 lịch sử lớp 10 : “ Xây dựng và phát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỉ X-XV”

Mỗi dạng kênh hình sẽ có những đặc trưng riêng như lược đồ, bản đồ khikhai thác ta phải chú ý đến chọn thời điểm sử dụng trong bài, ánh sáng, cáchhướng dẫn học sinh khai thác các tranh ảnh ta phải mô tả, chú ý đến đặc điểm,các chi tiết trong tranh minh hoạ nội dung kiến thức lịch sử nào còn tranh chândung lịch sử ta phải chú ý đến tiểu sử nhân vật, mô tả nhân vật kết hợp với kểchuyện lịch sử Tuy nhiên qui trình khai thác của nó đều tuân theo các bướcsau:

• Bước 1:

Giới thiệu kênh hình

Để giúp học sinh xác định được phương hướng trong việc khai thác kiếnthức từ kênh hình, tên bản đồ, lược đồ, tranh ảnh về các sự kiện, nhân vật lịch sử ví dụ khi giới thiệu hình ảnh Bia Tiến sĩ trong Văn Miếu Quốc Tử Giám, giáoviên có thể hỏi:

+ Em hãy cho biết sự hình thành và phát triển của nền giáo dục Đại Việt?+ Việc dựng Bia Tiến sĩ có tác dụng gì?

+ Tại Sao Quốc Tử Giám được coi là trường đại học đầu tiên ở nước ta?Sau khi HS trả lời, giáo viên giới thiệu đôi nét việc lập Văn Miếu, xâydựng Quốc Tử Giám, chế độ khoa cử Đại Việt thời Lí, Trần, Lê sơ, đặc biệt làviệc vua Lê Thánh Tông cho lập Bia Tiến sĩ

• Bước 2 :

Nêu mục đích làm việc với kênh hình Giáo viên nêu ra yêu cầu làm việc

và mục tiêu cần đạt trong hoạt động của học sinh ( yêu cầu học sinh quan sát,xác định trên hệ thống kênh hình ) nhằm khai thác một yêu cầu mà giáo viên đề

ra Ví dụ khi sử dụng chân dung Nguyễn Trãi giáo viên hướng dẫn để học sinh

hiểu đây là“ nhà văn hóa nổi bật về tư tưởng và văn tài”

• Bước 3:

Tổ chức cho học sinh khai thác kênh hình

Giáo viên đưa ra những câu hỏi gợi ý để học sinh có cơ sở khai thác kiếnthức từ kênh hình Giáo viên tổ chức cho học sinh trả lời các câu hỏi trên cơ sởcác em tự phát hiện kiến thức mới Giáo viên tạo cơ hội cho học sinh nhận xét,

bổ sung trước khi đi đến kết luận, dạy bài 20 lịch sử lớp 10 : “ Xây dựng vàphát triển văn hóa dân tộc trong các thế kỉ X-XV” Trước hết, yêu cầu học sinhquan sát bức tranh (Hình Bia Tiến sĩ trong Văn Miếu, Hình Chùa Một Cột, Thápchùa Phổ Minh, Lan can đá chạm rồng tại thềm điện Kính Thiên) và giáo viêngợi ý để các em suy nghĩ và nhận xét về nội dung bức tranh đó Giáo viên cóthể gợi ý các câu hỏi dưới đây cho học sinh trả lời:

- Em có nhận xét gì sự phát triển của giáo dục Đại Việt thế kỉ X-XV?

- Đặc điểm của nghệ thuật kiến trúc điêu khắc thời Lí, Trần?

- Cuối cùng giáo viên sử dụng nội dung trên để miêu tả cho học sinh nộidung các bức tranh

• Bước 4:

Giáo viên nhận xét , bổ sung và kết luận nội dung cần đạt

Để tạo biểu tượng cho học sinh , giáo viên kết hợp sử dụng các tài liệutham khảo sẽ làm sinh động và phong phú hơn nội dung kênh hình Học sinhnắm được nội dung bài học và cách khai thác nội dung qua kênh hình

II 4 Bài soạn minh hoạ.

- Trong những thế kỉ độc lập, mặc dù trải qua nhiều biến động, nhân dân

ta vẫn nỗ lực xây dựng cho mình một nền văn hóa dân tộc giàu bản sắc

- Trải qua các triều đại Đinh – Tiền Lê – Lý – Trần – Hồ - Lê Sơ ở cácthế kỷ X – XV, công cuộc xây dựng văn hóa được tiến hành đều đặn, nhất quán.Đây cũng là giai đoạn hình thành của nền văn hóa Đại Việt( còn gọi là văn hóaThăng Long)

- Nền văn hóa Thăng Long đã phán ánh đậm đà tư tưởng yêu nước, tự hào

và độc lập dân tộc

2 Về tư tưởng:

- Bồi dưỡng niềm tự hào về nền văn hóa đa dạng của dân tộc

- Bồi dưỡng các ý thức bảo vệ các di sản văn hóa tốt đẹp của dân tộc

3 Kĩ năng:

- Quan sát, phát hiện, kĩ năng khai thác và sử dụng kênh hình trong họctập

B THIẾT BỊ, TÀI LIỆU DẠY – HỌC

- Một số tranh ảnh nghệ thuật kiến trúc, điêu khắc thế kỷ X – XV: HìnhBia Tiến sĩ trong Văn Miếu, Hình Chùa Một Cột, Tháp chùa Phổ Minh, Lan can

đá chạm rồng tại thềm điện Kính Thiên

- Một số bài thơ, phú của của các nhà văn: Lí Thường Kiệt, NguyễnTrãi

C TIẾN TRÌNH TỔ CHỨC DẠY – HỌC

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ:

Câu hỏi: Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chốngMông – Nguyên?

3 Tổ chức dạy và học

Dẫn dắt vào bài:

Từ sau ngày giành độc lập trải qua gần 6 thế kỉ lao động và chiến đấunhân dân Việt Nam đã xây dựng cho mình một nền văn hóa phong phú đa dạng,đậm đà bản sắc dân tộc Để thấy được những thành tựu văn hóa, nhân dân ta xâydựng được từ thế kỉ X – XV, chúng ta cùng tìm hiểu bài 20

Các hoạt động của thầy và trò Kiến thức cơ bản

Hoạt động 1: cả lớp, cá nhân.

Trước hết Gv gợi lại cho các em kiến thức về

đạo nho đã được học ở bài Trung Quốc PK và

đặt câu hỏi:

? Nguồn gốc của Nho giáo?

Quá trình truyền bá Nho giáo vào nước ta diễn

ra như thế nào? Thời phong kiến độc lập, tình

I Tư tưởng Tôn giáo –

- Nho giáo:

Dần dần trở thành hệ tư tưởngchính thống của giai cấpthống trị, thời Lê Sơ nho giáo

hình nho giáo ở nước ta ra sao?

Nho giáo do Khổng Tử sáng lập, đến thời Hán

thì trở thành Quốc Giáo

Thế kỉ I, sau khi đàn áp cuộc khởi nghĩa của

hai Bà Trưng, nhà Hán đã trực tiếp cử quan lại

đến cai trị, cho mở trường dạy học đào tạo đội

ngũ quan lại, Nho giáo từ đó được truyền vào

nước ta Vì vậy “ Nho giáo được truyền vào

Việt Nam theo gót chân của kẻ đi xâm lược”

Nhưng với những nguyên tắc cơ bản trong

quan hệ Vua – Tôi, Cha – Con, Chồng – Vợ thì

Nho giáo đã trở thành hệ tư tưởng chính thống

trong xã hội phong kiến

GV? Tại sao nho giáo dần dần trở thành hệ tư

tưởng chính thống của giai cấp thống trị nhưng

lại không phổ biến trong nhân dân?

HS trả lời, GV nhận xét…

Hoạt động 2: cá nhân

GV gợi lại kiến thức về đạo Phật và đặt câu

hỏi: Đạo phật có nguồn gốc từ đâu? Ai là

người sáng lập ? => học sinh trả lời

GV? : Đạo Phật ở nước ta thịnh hành như thế

nào ?( Học sinh đọc chữ nhỏ SGK)

GV: - Chùa chiền được xây dựng nhiều

- Các nhà sư được chính quyền, nhân dân

coi trọng

- Thiên hạ năm phần thì sư tăng chiếm

một

Vua Trần Nhân Tông, sau khi thắng giặc Mông

– Nguyên, ông nhường ngôi cho thái tử và đi tu

ở núi Yên Tử, ông là người sáng lập thiền phái

Trúc Lâm

GV liên hệ với tình hình Phật giáo và việc

xây dựng những chùa chiền lớn hiện nay.

? Đạo giáo có nguồn gốc từ đâu?

Đạo giáo có nguồn gốc từ Trung Quốc( Thời

Đường) Sau đó được truyền vào nước ta Các

giữ vị trí độc tôn

- Đạo phật

Đạo phật được truyền bá vàonước ta từ rất sớm, thời Lý,Trần đạo Phật giữ vai trò quantrọng trong đời sống chính trị,

xã hội Chùa chiền được xâydựng khắp nơi

đạo sĩ sống chủ yếu bằng nghề bói toán, tà

thuật…Sau này Đạo giáo dần hòa vào tín

ngưỡng dân gian

Đạo giáo và các tín ngưỡng dân gian đan xen

nhau, không bài trừ nhau

Hoạt động 3 : cả lớp, cá nhân.

GV truyền đạt kiến thức để HS thấy trong một

nghìn năm TQ đô hộ, nhân dân ta không được

học hành Trong khi đó GD TQ có từ thời

Xuân Thu, do Khổng Tử khởi xướng…

Bước vào thời kì độc lập, nhà nước phong kiến

đã quan tâm đúng mức đến giáo dục, Năm

1070 vua Lý Thánh Tông cho lập Văn Miếu

GV hỏi : Sự kiện nào chứng tỏ sự ra đời của

nền giáo dục Đại Việt?

HS trả lời, GV xác nhận

GV đặt câu hỏi : việc vua Lý Thánh Tông cho

lập Văn Miếu có ý nghĩa gì ?

Năm 1070, Lý Thánh Tông cho xây dựng Văn

Miếu ở kinh thành, đắp tượng Khổng Tử, Chu

Công, Từ phối và 72 người hiền của Đạo Nho

và cho Thái Tử ra đó học…

GV sử dụng tranh Văn miếu Quốc tử giám :

? Em Biết gì về quần thể kiến trúc lịch sử-văn

II Giáo dục, văn hóa nghệ thuật, khoa học – Kĩ thuật

1 Giáo dục

- 1070 Vua Lý Thánh Tôngcho xây dựng Văn Miếu

- 1075 nhà Lý mở khoa thiđầu tiên =>Nền giáo dục ĐạiViệt hình thành

- Thời Lê sơ giáo dục phát