Sáng kiến kinh nghiệm: Phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua hoạt động vẽ tranh theo chủ đề môn mĩ thuật lớp 5

Tôi là: sinh Nơi công tác Chức vụ Trình độ chuyên môn Tỷ lệ % đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến 1 Nguyễn Thị Ngân 1983 TH TrầnPhú Giáo viênMĩ thuật ĐHSP 100% Tôi là tác giả của sáng kiế

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN

Kính gửi: - Hội đồng xét duyệt sáng kiến Phòng giáo dục Thành Phố Tam Điệp

- Hội đồng xét duyệt sáng kiến Sở giáo dục tỉnh Ninh Bình

Tôi là:

sinh Nơi công tác Chức vụ

Trình độ chuyên môn

Tỷ lệ (%) đóng góp vào việc tạo ra sáng kiến

1 Nguyễn Thị Ngân 1983 TH TrầnPhú Giáo viênMĩ thuật ĐHSP 100%

Tôi là tác giả của sáng kiến này, tôi đề nghị hội đồng các cấp xét công

nhận sáng kiến kinh nghiệm: “Phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua

hoạt động vẽ tranh theo chủ đề môn Mĩ thuật lớp 5 ”.

Tôi xin cam đoan mọi thông tin nêu trong đơn là trung thực, đúng sự thật

và hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật

Tôi xin chân thành cảm ơn!

TT NỘI DUNG TRANG

1.2 Cách sử dụng đồ dùng trong tiết học 11 Giải pháp 2: Vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học 12

Giải pháp 3: Tổ chức hoạt động tạo hứng thú cho học sinh 19 Giải pháp 4: Phối hợp các phương pháp tạo giờ học nhẹ nhàng hiệu quả 20

Giải pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy 22

I. Tên sáng kiến: “Phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua

hoạt động vẽ tranh theo chủ đề môn Mĩ thuật lớp 5 ”

- Lĩnh vực áp dụng: Dạy học Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lựctheo dự án hỗ trợ giáo dục Mĩ thuật tiểu học của Bộ giáo dục và đào tạo.

II NỘI DUNG:

Là môn học nghệ thuật nên Mĩ thuật đòi hỏi ở học sinh ý thức làm việc cánhân, độc lập và sáng tạo “Mỗi học sinh sẽ là một nghệ sĩ nếu như giáo viên biếtkhai thác, động viên và phát huy tính sáng tạo riêng của các em” Nếu như chúng

ta xây dựng cho các em có ý thức học tập tốt, tạo ra không khí thoải mái khi họcthì sẽ đạt được hiệu quả tốt nhất

Dạy đã khó, dạy mĩ thuật lại càng khó hơn Bởi ngoài việc dạy học sinhnhững kiến thức cơ bản thì thông qua cái đẹp để giáo dục tình cảm con người,tình yêu quê hương đất nước, yêu thiên nhiên, cuộc sống, từ đó giúp học sinh tiếpxúc, làm quen, thưởng thức cái đẹp, tạo ra cái đẹp và vận dụng nó vào cuộc sốnghằng ngày

Việc đổi mới chương trình phổ thông và thay sách giáo khoa mới là phùhợp với xu thế thời đại, với yêu cầu mới của nền giáo dục nước ta Vấn đề nàyđặt ra yêu cầu thiết thực về đổi mới phương pháp dạy học, giáo viên đổi mới cáchdạy - học sinh đổi mới cách học Việc đổi mới cách dạy của giáo viên phải làmsao để học sinh yêu thích môn học

Qua thực tế nhiều năm giảng dạy, tôi nhận thấy việc tạo hứng thú cho họcsinh trong giờ học Mĩ thuật nói chung và vẽ tranh nói riêng là rất quan trọng vàcần thiết Học sinh tiểu học nhìn chung rất ham vẽ nhưng các em vẫn thường vẽtheo một lối suy nghĩ chung, chưa phong phú, chưa sáng tạo, chưa có sự đặc sắcriêng của từng em Điều này ảnh hưởng đến việc nhận thức thẩm mĩ của các em,khiến các em không tự tin vào khả năng thẩm mĩ vốn có của mình

Các em phát triển tư duy, óc sáng tạo của mình bằng chính sự tưởng tượngphong phú, nhớ lại những gì đã quan sát, đã được tham gia, để rồi tái tạo lại bằng

hình ảnh, đường nét, màu sắc để có được những hình ảnh về cảnh đẹp quê hương,đất nước, cảnh sinh hoạt, lao động, vui chơi,…vẽ nên những bức tranh đẹp củachính tâm hồn các em Vì vậy, có hứng thú sẽ giúp cho các em đạt được nhữngbài vẽ có sự sáng tạo của riêng em, giúp em nói lên tình cảm của riêng mình,không lặp lại, không sáo rỗng,…

Có hứng thú em mới ham mê thực sự và thực sự yêu thích với bức tác phẩm của mình và bức tranh ấy mới thực sự có giá trị thẩm mĩ cao, thực sự cóhồn, có cảm xúc của người vẽ tranh

Song thực tế việc dạy và học bộ môn Mĩ thuật còn gặp nhiều khó khăn

Có nhiều nguyên nhân khác nhau nhưng có một nguyên nhân khiến giáo viên Mĩthuật băn khoăn nhất là về mặt nhận thức Rất nhiều người cho rằng Mĩ thuật làmôn học phụ, học cũng được mà không học cũng chẳng sao cho nên thường có tưtưởng coi nhẹ Chính tư tưởng coi nhẹ của bố mẹ ảnh hưởng nhiều đến các emhọc sinh

Trước tình hình và chất lượng giảng dạy như vậy cùng với sự chỉ đạo sátsao, đòi hỏi ngày càng cao của Sở giáo dục và Phòng giáo dục về việc nâng caochất lượng bộ môn, bản thân tôi đã nhận thức được một cách sâu sắc: Phải họchỏi, tìm tòi để có được một phương pháp dạy phù hợp, đạt kết quả cao nhất

Vậy làm thế nào chỉ trong một thời gian ngắn ở trên lớp giáo viên có thể phát huynhững tình cảm vốn có của các em, gây hứng thú cho các em niềm say mê sángtạo, để các em có những xúc cảm, những cảm nhận trước những điều kỳ diệu của

cuộc sống, con người quanh em? Đó cũng chính là lý do tôi chọn đề tài: “Phát

huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh qua hoạt động vẽ tranh theo chủ đề môn

Mĩ thuật lớp 5 ”

A Giải pháp thường làm:

Hiện nay trong chương trình dạy học Mỹ thuật mới các bài vẽ tranh theo chủ

đề được lồng ghép trong các hoạt động Mỹ thuật, không còn tách bạch là mộtphân môn riêng như trước đây Để tổ chức học tập cho học sinh giáo viên thườngthực hiện theo 4 hoạt động:

Hoạt động 1: Hướng dẫn tìm hiểu:

- Tổ chức cho học sinh hoạt động theo nhóm

- Gợi ý cho học sinh nhớ lại những trải nghiệm, nêu hiểu biết của bản thânliên quan tới chủ đề với các câu hỏi:

+ Kể tên những hoạt động em đã từng biết, hoặc tham gia?

+ Có những hoạt động gì ở đó? Cảnh vật, màu sắc ở đó như thế nào? Trangphục của mọi người

- Yêu cầu học sinh quan sát tranh trong sách giáo khoa, hoặc bài vẽ do GVsưu tầm đặt câu hỏi gợi mở:

+ Các bức tranh thể hiện nội dung gì trong chủ đề?

+ Hình ảnh chính, hình ảnh phụ trong tranh là gì?

+ Màu sắc, hình ảnh trong tranh gợi cho em cảm xúc gì?

* Dựa vào câu trả lời, nhận xét của học sinh giáo viên sẽ chốt nội dung đềtài, kiến thức nổi bật

Hoạt động 2: Hướng dẫn cách thực hiện:

Giáo viên nêu câu hỏi gợi mở để HS thảo luận nhóm tìm hiểu các vẽ tranhtheo chủ đề:

+ Nhóm em sẽ thể hiện nội dung gì?

+ Nội dung đó có các hình ảnh gì?

+ Hình ảnh nào là chính, hình ảnh nào là phụ?

+ Nhóm em sẽ thể hiện bằng hình thức nào? bằng chất liệu gì?

Yêu cầu HS quan sát hình minh họa trong sách giáo khoa để nhận biết cáchthực hiện

- Hoạt động cá nhân: HS sẽ kí họa dáng người trực tiếp tại lớp do 1 số bạn

HS trong lớp đứng mẫu, diễn tả động tác hoặc vẽ theo trí nhớ

Cách 1: Vẽ thêm chi tiết, vẽ màu cho nhân vật vừa kí họa

Cách 2: Cắt rời các nhân vật ra khỏi tờ giấy để tạo kho hình ảnh

- Hoạt động nhóm: Lựa chọn các hình ảnh trong kho hình ảnh, sắp xếp cáchình ảnh để tạo thành một bố cục hợp lí, thêm các chi tiết, hình ảnh khác

và màu sắc để là rõ nội dung chủ đề

* Giáo viên quan sát hướng dẫn, hộ trợ thêm nếu cần

Hoạt động 3: Hướng dẫn thực hành: Học sinh làm việc cá nhân hoặc theonhóm… Giáo viên quan sát hướng dẫn, hộ trợ thêm nếu cần

Hoạt động 4: Tổ chức trưng bày, giới thiệu và đánh giá sản phẩm ( giáo viênhướng dẫn học sinh trưng bày và hướng dẫn học sinh thuyết trình về sản phẩmcủa mình)

Qua 4 hoạt động cơ bản này cho thấy:

- Giúp học sinh vận dụng những hiểu biết về cái đẹp vào học tập sinh hoạthàng ngày

2 Nhược điểm:

Do đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học còn nhỏ, sự tập trung, tự giácchưa cao, nhận thức của các em mới là làm quen với những kiến thức ban đầudẫn đến kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực hành còn lúng túng, chưa thực hiệntheo đúng các bước thực hành… Các em còn có thói quen vẽ ngay từng hình một,

vẽ hình xộc xệch, méo mó Lắp ghép hình với nhau tạo nên bố cục mà khôngchú ý đến các nhóm chính, nhóm phụ dẫn đến bài vẽ dàn trải không tập trung.Các hình tượng thường được nhìn một cách chi tiết và cụ thể, không sinh động vềdáng và động tác, chủ yếu thể hiện ở góc độ chính diện Phần lớn học sinhthường bắt chước những hình vẽ có sẵn, lười suy nghĩ, vẽ giống truyện tranh…Khi trả lời câu hỏi các em cũng lệ thuộc vào sách giáo khoa chưa liên hệ với thựctiễn, thiếu tính sáng tạo

Vậy làm sao để học sinh hứng thú với tiết học mĩ thuật nói chung, tiết học vẽtranh nói riêng? Làm sao để học sinh không cảm thấy tiết học này khô khan vànhàm chán? Làm sao để phát huy tính tích cực, khả năng sáng tạo của các em quacác giờ vẽ tranh? Đó chính là sự chuẩn bị, nghiên cứu chu đáo của giáo viên, là

sự vận dụng linh hoạt các phương pháp dạy học, là sự sử dụng phương tiện dạyhọc một cách hợp lí và hiệu quả Chính vì những trăn trở đó tôi mạnh dạn đưa ra

một số giải pháp nhằm thay đổi phương pháp, hình thức tổ chức dạy học giúp chogiờ học vẽ tranh theo chủ đề trở nên hấp dẫn và lôi cuốn học sinh mỗi ngày.

B Giải pháp mới cải tiến:

* Mục tiêu của hoạt động vẽ tranh là:

- Thông qua học vẽ tranh tạo điểu kiện để học sinh có cơ hội làm quen, tìm hiểu,phát hiện vẻ đẹp của thiên nhiên, con người và các hoạt động trong đời sống xãhội

- Rèn luyện trí nhớ, khơi gợi óc tưởng tượng, sáng tạo giúp các em cảm nhậnđược cái đẹp bằng đường nét, màu sắc Hình thành khuynh hướng thẩm mĩ đúngđắn cho học sinh

- Giúp học sinh vận dụng những hiểu biết về cái đẹp và học tập sinh hoạt hàngngày

Hoạt động vẽ tranh là hoạt động thực hành, thông qua hoạt động này học sinh

sẽ chủ động tích cực tham gia và thể hiện hết khả năng của bản thân Sự hướngdẫn của giáo viên là cần thiết nhưng cần đúng lúc đúng chỗ và mang nhiều tínhđộng viên khích lệ, gợi ý, nếu không sẽ làm mất hứng thú và ảnh hưởng khôngtốt đến kết quả bài vẽ

* Tính mới, nét sáng tạo của giải pháp:

Như chúng ta đã biết, lứa tuổi học sinh tiểu học ưa thích hoạt động, ham hiểubiết, vì vậy phần lớn các em đều thích vẽ Vậy để tránh nhàm chán cho học sinhtrong hoạt động vẽ tranh đề tài tôi mạnh dạn đưa ra 5 giải pháp sau:

Giải pháp 1: Chuẩn bị chu đáo đồ dùng dạy học

Giải pháp 2: Vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học

Giải pháp 3: Tổ chức hoạt động tạo hứng thú cho học sinh

Giải pháp 4: Phối hợp tốt các phương pháp tạo giờ học nhẹ nhàng hiệu quả.Giải pháp 5: Ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy

Tại trường Tiểu học trần Phú để hướng dẫn học sinh vẽ tranh đề tài chúngtôi đã gặp một số thuận lợi và khó khăn khi áp dụng

* Thuận lợi:

- Sở, phòng giáo dục và đào tạo Tỉnh, Thành phố, BGH nhà trường luônquan tâm, chỉ đạo sát sao, tạo mọi điều kiện để thày trò trường Tiểu học Trần Phúthực hiện tốt nhiệm vụ năm học Giáo viên Mỹ thuật được tham gia đầy đủ các

buổi chuyên đề đổi mới phương pháp dạy học, chia sẻ, rút kinh nghiệm định kìtheo tháng.

- Đội ngũ gồm hai giáo viên trẻ, đều có trình độ Đại học chuyên ngành sưphạm Mỹ thuật

- Phần lớn học sinh đều thích học vẽ

- Quan điểm giáo dục đổi mới đã tác động tới tất cả mọi người vì vậykhông ít giáo viên và học sinh, các bậc phụ huynh coi trọng, đầu tư hơn cho mônhọc Mĩ thuật trở thành môn học bổ ích, có tính giáo dục đạo đức, thẩm mĩ cao và

bổ trợ tích cực cho các môn học khác.Vì thế các em đón nhận tiết học một cáchnhiệt tình và hào hứng

* Khó khăn:

- Đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh tiểu học sự tập trung chưa cao, khi vẽtranh thường sao chép sách giáo khoa, bắt chước, nhìn hoặc vẽ theo bạn, Khảnăng liên hệ thực tế, kĩ năng thực hành theo nhóm chưa tốt, tranh vẽ na ná nhau,thiếu tính sáng tạo

- Một số học sinh chưa thực sự quan tâm đến bộ môn Nhiều học sinhkhông có năng khiếu nên sợ học vẽ Trong giờ học các em chưa tập trung nên ảnhhưởng đến chất lượng học tập

- Trường chưa có phòng Mĩ thuật nên việc tổ chức các hoạt động học tập gặpkhó khăn Đồ dùng: tranh, ảnh, mẫu vẽ còn thiếu, chưa đáp ứng đủ và phù hợp vớinhu cầu đổi mới

Mặt khác, sách đọc thêm, tài liệu tham khảo dành cho học sinh và giáo viêncòn thiếu, rất đắt chưa đáp ứng đúng, đủ nhu cầu học tập và nghiên cứu Do quanđiểm của một số giáo viên và phụ huynh học sinh coi Mĩ thuật là môn học phụdẫn đến tình trạng giáo viên Mĩ thuật chưa chuyên tâm, tâm huyết với việc dạy…

Khảo sát chất lượng đầu năm

Ngay từ khi nhận lớp tôi đã tiến hành kiểm tra và phân định học sinh theokết quả khảo sát bằng một bài vẽ không vượt quá sức của các em: Vẽ tranh đề tài

tự chọn Qua việc kiểm tra đánh giá kết quả cụ thể tôi nhận thấy khả năng của các

em được thể hiện như sau:

Kết quả khảo sát ở lớp 5A có 36 học sinh:

1- Bố cục hài hoà, màu sắc rõ đậm nhạt, có nét sáng tạo riêng: 12 học sinh

2- Hình được, bố cục cân đối, chưa tô màu xong: 11 học sinh

3- Hình rời rạc, chưa rõ chủ đề: 8 học sinh

4- Không định hình được bài: 5 học sinh

*Kết quả khảo sát học sinh khối 5 cuối năm học 2016 - 2017

(Khi chưa áp dụng sáng kiến)

Vẽ rập khuôn, sao chép

Hoàn thành bài tại lớp

Chưa hoàn thành bài tại lớp

a, Đối với học sinh: Kết thúc 1 bài vẽ tranh theo chủ đề xếp loại Hoàn thànhtốt 40%, Hoàn thành 60%, Chưa hoàn thành 0 %

b, Đối với giáo viên:

- Có phương pháp giảng dạy phù hợp đạt hiệu quả cao

- Lập kế hoạch, đưa ra được các hình thức tổ chức hoạt động học tập cóchất lượng: Tốt 70%, khá 30%, trung bình 0%

Đứng trước thực trạng đó, xuất phát từ mục tiêu trên, qua quá trình giảngdạy tôi đã mạnh dạn tìm tòi và nghiên cứu cho mình những giải pháp để học sinhyêu thích môn mĩ thật nói chung, hoạt động vẽ tranh theo chủ đề nói riêng

* Giải pháp khắc phục:

Giải pháp 1: Chuẩn bị chu đáo đồ dùng dạy học

1.1 Lựa chọn đồ dùng

Là môn học của đường nét, hình mảng và màu sắc nên khi sử dụng đồ dùngtrực quan thì trong nó đã mang một lượng kiến thức nhất định Có thể nói môn Mĩthuật trong trường tiểu học là môn học duy nhất nếu không có đồ dùng trực quan,hình ảnh cụ thể thì không thể truyền tải kiến thức tới học sinh một cách toàn vẹnđược vì phải thông qua những hình ảnh, đối tượng cụ thể thì học sinh mới có cảmxúc về đối tượng, mới có thể thể hiện được bài vẽ của mình Là môn học về thẩm

mĩ chính vì vậy mà ĐDDH cũng phải mang tính thẩm mĩ nếu không sẽ phản tácdụng trong giáo dục thẩm mĩ cho học sinh

“Với học sinh tiểu học thì khả năng tư duy của các em là tư duy cụ thể

mang tính hình thức dựa vào đặc điểm bên ngoài Tưởng tượng còn tản mạn, hình ảnh tượng tượng đơn giản, hay thay đổi Trí nhớ trực quan phát triển hơn trí nhớ logic Đối tượng gây cảm xúc cho học sinh tiểu học thường là sự vật hiện tượng

cụ thể nên xúc cảm, tình cảm của các em gắn liền với đặc điểm trực quan, hình ảnh cụ thể.” (Đổi mới PPDH ở Tiểu học- Trang 15 )

Chính vì vậy, khi lựa chọn đồ dùng, tôi luôn đặt ra mục tiêu:

- Đồ dùng phải phù hợp nội dung bài, phù hợp đối tượng học sinh

- Mang tính thẩm mĩ cao

- Có bài vẽ đẹp và chưa đẹp để học sinh tự rút ra bài học cho mình

Ví dụ: Với chủ đề vẽ tranh phong cảnh tôi chọn 2 ảnh và 3 tranh phong cảnhcác vùng miền: cảnh miền núi, nông thôn, miền biển, thành phố, danh lam thắngcảnh Các tranh đều có khổ lớn, màu sắc tươi sáng, rực rỡ và phần lớn các tranhđược chọn là tranh của học sinh lớp trước Với sự lựa chọn như vậy, khi quan sátcác em sẽ hiểu được nội dung đề tài và có sự so sánh giữa ảnh và tranh phongcảnh để biết cách thể hiện vào bài vẽ của mình Bên cạnh đó, các em được xemtranh của chính các bạn của mình vẽ, các em sẽ rất thích thú, thán phục các bạnmình và sẽ thấy tự tin hơn Đồng thời cũng kích thích, khơi gợi tinh thần thi đua,mong muốn của các em cũng được như bạn

Bên cạnh những tranh đẹp, tôi cũng chọn những tranh chưa đẹp mà họcsinh hay mắc lỗi như: bố cục nhỏ, màu mờ nhạt, để các em có sự so sánh và rútkinh nghiệm cho mình

Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy đây là một công việc hết sức quantrọng Do đó, khi lựa chọn đồ dùng tôi luôn phải đưa ra những mục tiêu nhất địnhnhư đồ dùng phải đạt được những tiêu chuẩn như thế nào cho bài dạy.

Ví dụ: Với chủ đề Trường em, tôi sử dụng những hình ảnh, video về các

hoạt động của trường mình để các em nhớ lại các hoạt động và chọn nội dung đềtài Các em được quan sát, nhớ lại các hoạt động, màu sắc, không khí ngày hội ởtrường, hoạt động thường ngày sẽ thấy đề tài gần gũi, quen thuộc với mình Khihiểu sâu hơn về nội dung của bài học, các em sẽ dễ dàng thể hiện được và vẽtranh đề tài không còn là điều mơ hồ, trừu tượng với các em nữa

Với cách lựa chọn đồ dùng cũng vậy, tôi nhận thấy học sinh rất thích thú vàhào hứng khi nhận xét tranh, trao đổi sôi nổi về nội dung mình sẽ vẽ và đây cũngchính là động lực thúc đẩy các em làm bài tốt hơn

1.2 Cách sử dụng đồ dùng dạy học trong tiết học

Đồ dùng dạy học có thể là những bài vẽ của học sinh nhưng nếu các em chỉnhìn mà không biết phân tích, nhận xét thì các em không nhận thấy ở cuộc sốngxung quanh có biết bao điều hấp dẫn và lý thú để có thể thể hiện trong bài vẽ Vìvậy giáo viên luôn luôn phải là người dẫn dắt các em

Khi treo tranh lên tôi thường yêu cầu các em quan sát tranh và trả lời câuhỏi Khi đưa câu hỏi tôi luôn chú ý việc đặt câu hỏi phải gần gũi đối với lứa tuổicủa các em, đặc biệt các câu hỏi phải ngắn gọn, dễ hiểu, sát với mục tiêu bài dạy

Ví dụ: Chủ đề “Cuộc sống quanh em”, khai thác nội dung: An toàn giaothông phục vụ cho việc tuyên truyền và tham gia thi vẽ tranh an toàn giao thông.Giáo viên cho học sinh quan sát tranh di động giống hình rối dẹt (do giáo viên

tự làm) chơi trò chơi hai bạn Mít và Bo tham gia giao thông trên đường đi học về,nhận xét bạn nào đi đúng và bạn nào đi sai đường

+ Bạn nào đi đúng đường? Tại sao em biết?

+ Bạn nào đi sai đường? Vì sao?

- Quan sát các bạn đi trên đường xảy ra điều gì (Giáo viên di động hình cácnhân vật) Bo đi trên vỉa hè rất an toàn còn Mít đi dưới lòng đường không để ý, xe

ô tô lao tới

+ Bạn Mít xảy ra điều gì? (giáo viên diễn tả hành động Mít bị ô tô đâm vào vàngã ra sau)

Ví dụ: chủ đề “Chú bộ đội của chúng em” tôi treo 4 tranh:

- Tranh 1: Bố cục hợp lý, màu mờ nhạt, chưa đẹp

- Tranh 2: Bố cục chưa hợp lý, hình nhỏ

- Tranh 3: Hình vẽ quá to, tham nhiều màu

- Tranh 4: Bố cục cân đối, màu đẹp

Và đặt câu hỏi:

- Con có nhận xét gì về những bức tranh này?

- Bức nào chưa đẹp? Tại sao?

- Theo con, con sẽ sửa thế nào?

- Khi vẽ tranh cần lưu ý điều gì?

Khi học sinh trả lời xong, tôi khẳng định những câu trả lời đúng và bổ sungthêm nếu câu trả lời chưa đầy đủ

Qua đây tôi thấy rằng sau khi được xem, được nhận xét những bức tranh cónội dung phù hợp với nội dung mà các em đang học và đặc biệt là các em đượcchủ động lĩnh hội kiến thức thì các em cũng hứng thú hơn khi bước vào phầnthực hành

Giải pháp 2: Vận dụng linh hoạt các hình thức dạy học

Để giúp học sinh tiếp thu bài một cách nhẹ nhàng và thoải mái, giáo viêncần biết vận dụng linh hoạt các hình thức học tập Trong quá trình giảng dạy phânmôn vẽ tranh tôi thường áp dụng 2 hình thức học tập chính, đó là: học cá nhân vàhọc theo nhóm

- Bước 1: Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát.

- Bước 2: Học sinh tự trả lời câu hỏi

- Bước 3: Học sinh làm bài độc lập

Qua hình thức học cá nhân các em phát huy được tính tự giác, sự nỗ lực đểbài vẽ của mình đạt kết quả cao

2.2 Học theo nhóm:

Ở hình thức này tôi cho các em ngồi theo nhóm và đưa cho mỗi nhóm 1câu hỏi thảo luận hay tất cả các nhóm thảo luận cùng một câu hỏi

Ví dụ: Bài vẽ tranh chủ đề Chú đội của chúng em, tôi đưa cho mỗi nhóm 1

phiếu câu hỏi về 1 binh chủng

Nhóm 1: Em biết chú bộ đội bộ binh thường mặc quần áo màu gì? Côngviệc của chú ấy như thế nào?

Nhóm 2: Chú bộ đội không quân mặc quần áo màu gì? Chú ấy làm việc gì?Công việc của chú ấy như thế nào?

Tương tự như vậy tôi đưa ra câu hỏi cho nhóm 3, nhóm 4 về các binhchủng pháo binh, hải quân, …

Mỗi nhóm được thảo luận 2 phút, sau đó nhóm nhóm trưởng sẽ phát biểu ýkiến của nhóm mình, các nhóm khác bổ sung ý kiến Sau khi các nhóm trình bày,tôi cho các em xem tranh để các em quan sát, nhận xét nhằm làm chính xác hóacác biểu tượng về chú bộ đội

Lúc này tôi sẽ gợi ý các em lựa chọn chủ đề mà các em yêu thích nhất Cóthể hỏi một số em định vẽ chú bộ đội ở binh chủng nào? Chú đang làm gì? Vànhắc nhở các em bố cục hình vẽ sao cho cân đối Nhân vật chính có thể vẽ to, rõhơn các hình ảnh phụ Có thể vẽ 1 hay nhiều chú bộ đội, chú đang chiến đấu hayvui chơi cùng thiếu nhi…Tôi cũng nhắc các em nên bàn bạc thống nhất nội dungtrước khi vẽ theo nhóm

Mục đích của hình thức học theo nhóm giúp các em nâng cao tính tập thể,

có khả năng phối kết hợp trong công việc một cách nhẹ nhàng

Như vậy, với việc tổ chức tốt các hình thức dạy học bài giảng của tôi đạthiệu quả rõ rệt Học sinh tiếp thu một cách nhẹ nhàng Qua giờ học 100% họcsinh vẽ được dung nội dung của bài và có tới 80% học sinh hoàn thành bài vẽtrên lớp

2.3: Tạo hứng thú cho học sinh

* Giới thiệu bài:

Phần giới thiệu bài mở đầu cho một tiết học, giáo viên cần thay đổi hình

thức để gây hứng thú cho các em Có thể dùng tranh ảnh, câu đố hoặc động tác,

cử chỉ để dẫn dắt các em vào bài học

Ví dụ: Ở chủ đề “Ngày hội quê em”

- Giới thiệu bài: Dùng câu đố thông qua nhân vật họa sĩ Đốm trên truyền hình để dẫn dắt các em vào bài học

Giáo viên bật máy, họa sĩ Đốm sẽ đọc câu hỏi, đồng thời trên màn hình, đoạn clip hiện ra để học sinh quan sát và dựa vào đó trả lời:

Dù ai buôn đâu bán đâuMùng 9 tháng 8 chọi trâu thì về

- Câu ca dao này muốn nói đến điều gì?

- Học sinh trả lời xong, giáo viên sẽ bật đáp án để đối chiếu

Hội chọi trâu - Đồ Sơn - Hải Phòng

Câu hỏi thứ 2 cũng tương tự như vậy:

Dù ai đi ngược về xuôiNhớ ngày giỗ Tổ mùng mười tháng ba

- Ngày này diễn ra lễ hội gì?

Lễ hội Đền Hùng – Phú Thọ

Kèm theo câu trả lời chính xác là những lời khen ngợi, động viên kịp thời

Đó là động lực thúc đẩy các em trong quá trình chiếm lĩnh tri thức

* Hoạt động: Tìm, chọn nội dung đề tài:

Tôi cho các em xem sưu tầm tranh ảnh về ngày hội và lên giới thiệu tranh,ảnh mình đã sưu tầm được Khi học sinh sưu tầm cũng chính là các em đã thu được một số kiến thức nhất định về đề tài mình sẽ vẽ Các em giới thiệu về tranh ảnh sưu tầm của mình sẽ mạnh dạn hơn, không khí lớp sôi nổi hơn Sau đó cho học sinh xem một đoạn băng về ngày hội trên chính quê hương mình để các em nhớ lại và có thể vẽ những hình ảnh quen thuộc, gần gũi với các em

* Hoạt động: Hướng dẫn cách vẽ:

- Hướng dẫn vẽ tranh nếu không có tranh minh họa, không có gợi ý thì họcsinh sẽ rất lúng túng Vì thế treo tranh minh họa và cách sắp xếp bố cục hình ảnh,màu sắc khác nhau trên các bức tranh để các em quan sát là việc làm hết sức cầnthiết Nếu giáo viên chỉ nói mà không có tranh minh hoạ thì học sinh rất khó tiếpthu Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa lời giảng và tranh minh hoạ nhằm gợi ý đểhọc sinh suy nghĩ nhớ lại những hình ảnh có liên quan tới đề tài (người, con vật,nhà cửa, cây cối có thể đưa vào tranh)

*

H ư ớng dẫn sắp xếp bố cục

Giáo viên dùng câu hỏi gợi ý để học sinh tự phát hiện ra cách sắp xếp cáchình ảnh hợp lý, hình ảnh chính, hình ảnh phụ cân đối, có trọng tâm rõ nội dung.Tuỳ theo nội dung cụ thể của từng bài mà chọn hình ảnh sắp xếp bố cục cho phùhợp, tránh tham lam, ôm đồm, tránh sơ lược, đơn điệu

Việc hướng dẫn gợi ý sắp xếp bố cục tranh cho hợp lý là rất cần thiết vàquan trọng khi vẽ tranh đề tài Nhưng để cho học sinh có sự sáng tạo, biện pháptốt nhất là sau khi gợi ý chung hãy để cho học sinh tự do vẽ theo khả năng củamình, tránh bắt vẽ theo khuôn mẫu nhất định hoặc vẽ theo ý chủ quan của giáoviên Giáo viên bao quát và định hướng trên bài vẽ cụ thể của học sinh

Thường thì học sinh Tiểu học rất thích vẽ màu nguyên chất và khi vẽ màu các

em thường vẽ theo bản năng Nếu sự tác động của giáo viên không đúng lúc,đúng chỗ thì sẽ ảnh hưởng không tốt và làm mất đi những màu sắc trong sáng vàngây thơ của các em Chính vì thế việc hướng dẫn cho học sinh vẽ màu cần khéoléo và mang tính chất gợi ý, động viên khích lệ, tránh ép buộc các em vẽ màutheo ý của giáo viên hoặc bắt chước tranh mẫu

Giáo viên có thể dùng hình minh họa các bước vẽ tranh, cho học sinh sắp xếplại theo thứ tự đúng, dựa vào hình minh họa nêu các bước vẽ Như vậy học sinh

sẽ tự phát hiện và lĩnh hội kiến thức một cách chủ động

Thông qua việc quan sát tranh, tìm ra hình ảnh chính, phụ và sắp xếp lại các bước vẽ, học sinh tích cực tham gia vào bài và giờ học diễn ra nhẹ nhàng, hiệu quả

Hoặc sau khi hướng dẫn cách vẽ xong giáo viên tổ chức cho học sinh chơi tròchơi để củng cố lại các bước vẽ tranh đề tài tạo hứng thú cho giờ học

Ví dụ: Trò chơi thi sắp xếp hoàn thành bức tranh theo các bước nhanh nhất(giáo viên xếp lộn xộn các hình gợi ý)

Hoặc: Lựa chọn các hình ảnh cắt rời dán vào giấy A3 hoàn chỉnh bức tranh.Các trò chơi này có thể tổ chức thi theo nhóm sẽ sôi nổi hơn, giáo viên làtrọng tài

- Giáo viên cho học sinh quan sát xem một số bài vẽ của học sinh từ nămtrước, bài đẹp, bài chưa đẹp gọi học sinh nhận xét tìm ra bài nào vẽ đẹp để họctập và tránh lặp lại cái sai của bài chưa đẹp

Ví dụ: Tranh chủ đề Cuộc sống quanh em:

Đội mũ bảo hiểm khi tham gia giao thông- Tranh đất nặn

Hiểm họa Hàng không- Tranh sáp màu

Để trưng bày bài, giáo viên chuẩn bị những miếng xốp trắng dán một hàng xungquanh lớp và đinh ghim để những học sinh không được chọn cũng được trưngbày nhằm tạo hứng thú cho các em Các nhóm quan sát và nhận xét tranh theocác câu hỏi gợi ý của giáo viên Giáo viên chốt lại và bổ sung nếu câu trả lời chưađầy đủ.