Song đối với trường Mầm non Thị Trấn 2 nói chung và lớp Mẫu giáo 5 - 6 tuổi A do tôi phụ trách nói riêng, thì việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm đã được nhà trường đặc biệt quan tâm,
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Sinh thời khi còn sống Bác Hồ rất yêu quý các cháu thiếu nhi, Bác luôn dành tình cảm và quan tâm đến các cháu Nhân ngày khai trường, người đã viết thư gửi cho các cháu thiếu niên nhi đồng“ Non sông việt Nam có được trở lên vẻ vang hay không, Dân tộc Việt nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu hay không chính là nhờ phần lớn ở công lao học tập của các cháu”.[1] Lời dạy của Hồ chủ Tịch đã đi vào sâu vào tâm trí mỗi người dân Việt Nam chúng ta bao đời nay, tạo ra động lực to lớn cho hàng triệu người dạy và người học, đó chính là lễ và văn mà chúng ta phải truyền lại cho lớp kế cận, những mầm non chủ nhân tương lai của đất nước
Tong những năm qua, Đảng và nhà nước ta đánh giá rất cao về vai trò của giáo dục, đầu tư vào giáo dục là đầu tư đúng hướng và được coi là quốc sách hàng đầu Mục tiêu của công tác chăm sóc giáo dục mầm non phát triển và hình
thành nhân cách cho trẻ , “Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai” để có một ngày
mai tươi sáng, có đầy đủ tri thức, có hiểu biết rộng để làm chủ đất nước thì ngay
từ hôm nay, trẻ em cần phải được chăm sóc và giáo dục để phát triển một cách toàn diện
Mục đích của giáo dục Mầm non là nhằm hình thành nhân cách đầu tiên của con người mới trong thời đại hội nhập và phát triển kinh tế xã hội hiện nay Trước hết đứa trẻ lớn lên cần phải có trí tuệ, thông minh và sáng tạo, bên cạnh
đó, thì cần phải có sức khỏe, có ý trí và nghị lực, có tình yêu thương con người đối với xã hội Trong tất cả các hoạt động giáo dục thì hoạt động nào cũng rất quan trọng, song hoạt động trải nghiệm hiện nay trong các trường Mầm non cần phải được đặc biệt quan tâm Bởi vì, Hoạt động trải nghiệm là cơ sở để giúp trẻ hình thành toàn bộ nhân cách ban đầu, là cơ hội để trẻ khám phá, tái tạo lại những công việc, những hành động trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của con người, biết suy nghĩ, suy xét, cảm nhận, biết lắng nghe, biết tiếp nhận cái hay, cái đẹp, cái tốt, cái xấu Bên cạnh đó sẽ kích thích tính tò mò, xem xét, phỏng đoán, so sánh các sự vật, hiện tượng xung quanh, biết chia sẻ những điều mà trẻ nhìn thấy, trẻ nghĩ hoặc còn băn khoăn, thắc mắc
Trong những năm gần đây, việc tăng cường tổ chức các hoạt động trải nghiệm đối với các trường Mầm non trên địa bàn huyện Ngọc Lặc đang được hầu hết các trường thực hiện Song đối với trường Mầm non Thị Trấn 2 nói chung và lớp Mẫu giáo 5 - 6 tuổi A do tôi phụ trách nói riêng, thì việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm đã được nhà trường đặc biệt quan tâm, song trong qua trình tổ chức cho trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm, còn có những khó khăn, hạn chế đối với khu vực miền núi như: Khu vực tổ chức các hoạt động cho trẻ khám phá trải nghiệm chưa có, các địa điểm cho trẻ đến trải nghiệm ít có địa điểm gần, Một sô phụ huynh là nông thôn và buôn bán nhỏ kinh tế con nghèo dẫn đến điều kiện về kinh phí để tổ chức hạn hẹp, thời gian phụ huynh tham gia với nhà trường và lớp hạn chế, một số phụ huynh chưa quan tâm đến ngành học, chưa thông cảm và chia sẻ phối hợp tốt với giáo viên trong công tác giáo dục trẻ, còn
Trang 2nuông chiều bao bọc trẻ Nội dung hoạt động trải nghiệm phong phú, song việc tiếp cận với môi trường hoạt động rộng ở trẻ còn hạn chế, trẻ còn nhút nhát, e ngại, chưa tự tin, sợ sệt, chưa phát huy tính tích cực, óc sáng tạo, khả năng tư duy, tính mạnh dạn tự tin, còn phụ thuộc vào người lớn và cô giáo Một số giáo viên còn chưa thật mạnh dạn bứt phá trong công tác giảng dạy, nội dung, kỹ năng, phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động còn gò bó, máy móc, chưa làm mới các nội dung và hình thức tổ chức Điều này làm cho các hoạt động trải nghiệm khi tổ chức cho trẻ còn nhiều trở ngại, còn lạm dụng và máy móc, dẫn đến tổ chức một
số hoạt động khám phá, trải nghiệm không phù hợp với khả năng của trẻ
Để khắc phục những hạn chế nêu trên, bản thân là giáo viên trực tiếp giảng dạy tôi cho rằng, mỗi nội dung của hoạt động khám phá trải nghiệm cần tổ chức như thế nào? Điều kiện gì nhằm khơi dậy tích tích cực, chủ động, sáng tạo, khả năng tư duy, phán đoán ở trẻ ? Làm sao để thu hút sự hứng thú của trẻ? Công tác tổ chức, các nội dung, hình thức trải nghiệm như thế nào để trẻ nhận thức tốt và tiếp thu kiến thức dẽ dàng và sâu sắc hơn? Vai trò của phụ huynh có quan trọng hay không? Đấy chính là lý do tôi quan tâm và băn khoăn làm thế nào để cung cấp kiến thức nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt Để khắc phục những hạn chế nêu trên, bản thân quyết tâm nghiên cứu phát huy mặt mạnh, chú trọng khắc phục mặt hạn chế trong quá trình thực hiện thông qua đề
tài: “Một số giải pháp phát huy khả năng tư duy, sáng tạo, tính chủ động, mạnh
dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm cho trẻ lớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi A, trường Mầm non Thị trấn 2, Ngọc Lặc”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nắm vững yêu cầu, nội dung, hình thức tổ chức nhằm nâng cao hiệu quả trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm, lứa tuổi 5 - 6 tuổi A
Xây dựng một số giải pháp, phù hợp đặc điểm tâm sinh lý, lứa tuổi và nhận
thức trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm đạt hiệu quả cao
1.3 Đối tượng nghiên cứu
“Một số giải pháp phát huy khả năng tư duy, sáng tạo, tính mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm cho trẻ lớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi A, trường Mầm non Thị trấn 2, Ngọc Lặc”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu cơ sở lý luận:
Nghiên cứu tài liệu sách, các phương tiện thông tin đại chúng để thu thập các cơ sở lý luận, phân tích tổng hợp tìm hiểu đặc điểm tâm lý của trẻ mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi A
- Phương pháp điều tra thực tiễn và thu thập thông tin:
Điều tra, khảo sát tình hình thực tiễn, những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân, từ đó sẽ lựa chọn các giải pháp phù hợp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong khám phá trải nghiệm cho trẻ
- Phân tích, thống kê, thực nghiệm và sử lý số liệu
Đánh giá kết quả, phân tích kết quả, sử lý số liệu phù hợp và so sách kết quả trước và sau khi áp dụng biện pháp
Trang 32 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Có thể khẳng định! Hoạt động trải nghiệm là một cách dạy học thông minh nhất, sáng tạo nhất, gần gũi nhất mà lại thu hút trẻ tham gia hoạt động một cánh nhẹ nhàng, tích cực Hoạt động trải nghiệm là hoạt động mà tôi cho rằng không thể thiếu trong các hoạt động giáo dục Bởi, với quan niệm việc học tập trên cơ sở trải nghiệm thực tế là quá trình tạo ra tri thức mới Nó dựa trên thực tế
để đánh giá, phân tích, so sánh, tổng hợp những kiến thức sẵn có, cần truyền tải cho trẻ Từ đó hình thành ở trẻ năng lực, phẩm chất đạo đức tốt đẹp, những giá trị sâu sắc trong cuộc sống và bề dày kinh nghiệm đời thường của con người mới trong thời đại hiên nay
Quan điểm giáo dục ở nhiều nước trên thế giới cho rằng hoạt động trải nghiệm dựa trên hình thức, phương pháp giáo dục nhằm mục đích truyền tải toàn bộ các kiến thức đến với trẻ thơ Các nhà giáo dục đưa hoạt động trải nghiệm vào các hoạt động trong nhà trường nhằm tạo cơ hội cho mỗi cá nhân trẻ được trải nghiệm bằng thực tiễn trên các giác quan (nghe, nhìn, sờ, ngửi…) để
có thể tăng cường khả năng lưu giữ các hiện tượng, sự vật trong cuộc sống sinh hoạt hàng ngày được khắc nghi mang tính bền vững
Theo David Kolb “Tất cả những gì con người đã trải nghiệm để tham gia vào quá trình hoạt động học tập và con người đạt đến tri thức mới bằng trải nghiệm, quy trình học qua trải nghiệm không có một điểm duy nhất để bắt đầu
và cũng không theo một trật tự cứng nhắc, mà con người hoàn toàn chủ động để bắt đầu từ bất cứ điểm nào miễn là nó phù hợp với kiểu học của cá nhân, phù hợp với kinh nghiệm của người học, phù hợp với nội dung và điều kiện môi trường học tập” [2]
Theo Thạc sĩ Huỳnh Kim Vui “Dạy học gắn với hoạt động trải nghiệm là cách kết nối kiến thức, kỹ năng với thực tiễn cuộc sống phong phú, sinh động
mà trẻ em đã và sẽ trải qua trong cuộc sống Hoạt động trải nghiệm không chỉ giúp hình thành kiến thức mới mà quan trọng hơn là tạo cho trẻ có niềm say mê tìm hiểu, thích khám phá và biết cách lĩnh hội những kiến thức mới, cách hình thành kỹ năng mới Ngoài ra, nó còn giúp học sinh thấu hiểu ý nghĩa của sự lao động, sáng tạo khi làm ra một sản phẩm nào đó”.[3]
Trong các hoạt động trải nghiệm, giáo viên mầm non đóng vai trò chủ dạo, định hướng, hỗ trợ, đánh giá, uốn nắn, sửa sai cho trẻ Tùy thuộc vào từng hoạt động, từng tình huống có vấn đề để trẻ được trải nghiệm Việc tổ chức cho trẻ tích cực thực hành trải nghiệm với môi trường tự nhiên sẽ giúp trẻ hình thành, củng cố các mối quan hệ xã hội và phát triển những tri thức sơ đẳng về sự vật, hiện tượng thiên nhiên, nhằm giúp thỏa mãn nhu cầu nhận thức và mở rộng hiểu biết cho trẻ về thế giới khách quan: Phát triển các quá trình tâm lí nhận thức (như cảm giác, tri giác, tư duy, tưởng tượng ), và các năng lực hoạt động trí tuệ (năng lực quan sát, phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát hóa, suy luận, tư duy ngôn ngữ ) Từ đó, giáo dục cho trẻ có thái độ ứng xử đúng đắn, mẫu với mọi người trong cuộc sống trên tinh thần của lòng nhân ái, tình yêu đối với cái đẹp, các xấu, cái thiện, cái ác…Có thái độ tôn trọng, lễ phép và biết trân trọng, gìn
Trang 4giữ, bảo vệ môi trường sống, phát huy tinh thần bản sắc văn hóa của con người mới xã hội chủ nghĩa
Trẻ Mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi là giai đoạn mà các quá trình tâm lý phát triển mạnh nhất Các chức năng tâm lý được hoàn thiện về mọi phương diện, là cơ sở phát triển nhân cách đầu tiên của con người được hình thành Dựa trên đặc điểm tâm lí, nhận thức của trẻ mẫu giáo lớn, các nhà tâm lí, giáo dục đã chứng minh rằng, quá trình tìm hiểu môi trường tự nhiên, môi trường xã hội được tổ chức mang tính chất khám phá, trải nghiệm, theo phương thức “Trẻ chơi mà học, học bằng chơi” là phù hợp nhất đối với trẻ Đặc biệt, việc tổ chức các hoạt động cho trẻ thực hành trải nghiệm với môi trường tự nhiên luôn tạo cho trẻ sự hứng thú, kích thích trẻ tích cực hoạt động, phát triển ở trẻ tính tò mò, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi, phát triển óc quan sát, phán đoán và năng lực hoạt động trí tuệ từ đó mà nâng cao hiệu quả giáo dục giúp trẻ phát triển toàn diện về mọi mặt
2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Thuận lợi
Trường Mầm non Thị trấn 2 là một trường trọng điểm của huyện nhà, đạt chuẩn Quốc gia mức độ 1 vào năm 2018, sau 5 năm thành lập, là địa thế đẹp, khuân viên rộng, môi trường xanh sạch đẹp được thiết kế mới, hài hòa, với nhiều loại hoa, cây cảnh, cây ăn quả rất gần gũi với thiên nhiên được phụ huynh và nhân dân yêu thích Có khu vui chơi vận động phát triển thể chất cho trẻ, khu vực thiên nhiên, khu sân vận động cho trẻ cũng được thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế của trường thuận lợi cho tất cả các hoạt động học tập, vui chơi và các hoạt động trải nghiệm của trẻ
Nhà trường đã làm tốt công tác xã hội hóa giáo dục Trong những năm qua
đã được các cấp các ngành quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất tương đối đầy đủ phục vụ cho công tác chăm sóc giáo dục trẻ
Các điều kiện cơ sở vật chất trang thiết bị phục vụ cho các hoạt động trải nghiệm tương đối đầy đủ Thoáng mát, xanh, sạch, đẹp rất thuận lợi cho trẻ hoạt động
Ban giám hiệu nhà trường đặc biệt quan tâm, có kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao, thường xuyên chỉ đạo sát sao việc tổ chức chăm giáo dục và thực hiện quy chế chuyên môn, chú trọng quan tâm đến việc nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường, đặc biệt là chất lượng giáo dục trẻ em 5 tuổi
Là một Chủ Tịch Công đoàn và là tổ trưởng chuyên môn Mẫu giáo Bản thân đã đạt nhiều thành tích: Đạt SKKN loại C cấp Tỉnh, Giáo viên giỏi cấp huyện nhiều năm, được Chủ Tịch UBND huyện tặng chiến sĩ thi đua cấp cơ sở, tham gia tập huấn cho học sinh và có cháu đạt giải cấp Tỉnh năm học 2014
-2015, có đồ dùng tham gia Hội thi “XDMTLTLTT” Đạt giải nhì cấp tỉnh…Bên cạch đó, bản thân đã trải qua nhiều năm kinh nghiệm thực tế đứng lớp 5 tuổi nên cũng đã có những giải pháp phù hợp trong quá trình tổ chức các hoạt động trải nghiệm
Ngiêm túc thực hiện hiện chỉ Thị 08 của Ban thường Vụ Huyện ủy về tăng
Trang 5chuyên đề trong năm Giáo viên đều được biên chế đầy đủ, 100% đạt trình độ chuẩn và trên chuẩn, đa số tuổi đời còn trẻ, có trình độ chuyên môn vững vàng năng lực, phẩm chất đạo đức tốt, có truyền thống đoàn kết, thống nhất cao, tính
kỷ luật trong công tác, tương thân, tương ái, sẵn sàng giúp đỡ nhau trong mọi lĩnh vực, yêu nghề, mến trẻ, có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy hiệu quả
Phần lớn phụ huynh đều là công chức nhà nước, sống quanh khu vực thị trấn nên đã phần nào hỗ trợ và phối hợp tốt với giáo viên trong quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục cũng như hoạt động trải nghiệm
Học sinh đều có khỏe mạnh, thông minh, hiếu động, thích tìm hiểu, khám phá Đây chính là những điều kiện thuận lợi trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm
2.2.2 Khó khăn:
Trong quá trình công tác bên cạch những thuận lợi, không tránh khỏi những kho khăn, cụ thể:
Cơ sở vật chất và trang thiết bị đã được đầu tư song để đa dạng đồ dùng phục vụ thiết yếu cho hoạt động khám phá khoa học chưa nhiều các chủng loại
Do môi trường là khu vực miềm núi còn hạn chế về nhiều mặt đặc biệt là các địa điểm tổ chức trải nghiệm cho trẻ, vốn kiến thức cho trẻ còn nghèo, chưa phong phú, nhiều trẻ còn nhút nhát, thiếu tự tin, chưa mạnh dạn khi giao tiếp, ngôn ngữ hạn chế, phát âm tiếng phổ thông chưa chuẩn…
Giáo viên còn chưa thật sự mạnh dạn bứt phá trong công tác giảng dạy còn gò
bó, máy móc, chưa linh hoạt, tính khả thi chưa cao, để thực hiện thành công trong việc tổ chức các hoạt động, đặc biệt là hoạt động khám phá khoa học mang tính mới lạ
Nội dung hoạt động trải nghiệm chưa gắn với thực tiễn chưa phát huy sự sáng tạo, tính tích cực chủ động, mạnh dạn tự tin của trẻ trong các hoạt động trải nghiệm còn hạn chế
Nhận thức của một số phụ huynh về các hoạt động trải nghiệm chưa sâu sắc, còn xem nhẹ, chưa quan tâm đến việc học tập của các con, chưa thực sự nhiệt tình phối hợp cùng với giáo viên trong công tác giáo dục, cũng như các hoạt động trải nghiệm khi nhà trường tổ chức
2.2.3 Kết quả, thực trạng trước khi nghiên cứu “Một số giải pháp phát huy khả năng sáng tạo, tính chủ động, mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm cho trẻ lớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi A, trường Mầm non Thị trấn 2, Ngọc Lặc”.
Từ những thuận lợi và khó khăn nêu trên, bản thân tôi luôn băn khoăn suy nghĩ trong quá trình tổ chức thực hiện cần chú trọng nâng cao chất lượng giáo dục nói chung và tổ chức tốt các hoạt động trải nghiệm
Qua tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm ở lớp tôi Kết quả cho thấy:
Trang 6T Nội dung khảo sát
Tổng
số trẻ
Kết quả trước khi thực hiện đề tài Đạt Tỷ lệ % Chưa đạt Tỷ lệ %
1
Tính hứng thú, mạnh dạn, tự tin
khi tham gia các hoạt động trải
nghiệm
2
Tính chủ động, sáng tạo và khả
năng tư duy, phán đoán trong các
hoạt động trải nghiệm
3
Khả năng giao tiếp, tinh thần
đoàn kết, hợp tác, tính kỹ luật,
biết phối hợp hoạt động tổ chức
trải nghiệm
4
Cùng cô giải quyết được một vài
tình huống đơn giản trong các
mối quan hệ bạn bè, cô giáo và
các sự vật hiện tượng xung
quanh…
Nhìn qua khảo sát đầu năm cho thấy, tính hứng thú, tích cực chủ động, mạnh dạn
tự tin và khả năng sáng tạo của trẻ chưa cao, khả năng phối hợp, tính hợp tác, tính kỹ luật hoạt động chưa cao các mối quan hệ giao tiếp ở trẻ còn mờ nhạt, chưa có tính thân thiện, trẻ còn gò bó chưa phát huy được vai trò chủ thể của mình trong các hoạt động Đây chính là điều mà tôi cần quan tâm để tổ chức hiệu quả các hoạt động trải nghiệm. Các nội dung chủ đạo được tổ chức dưới hình thức nào để kích thích sự hứng thú, tính tích cực, chủ động, sáng tạo, tư duy, ham thích khám phá? Tìm ra được những vấn đề cần giải quyết, nhằm đáp ứng nhu cầu mà trẻ cần, từ đó giúp trẻ nhận biết rõ vấn đề đã làm được và chưa làm được, cái điểm mới cần phát huy, cái cũ cần bảo vệ và gìn giữ Đấy với chính là điểm mạnh trong các hoạt dộng trải nghiệm Và là
cơ sơ hình thành các kỹ năng là tiền tri thức giúp trẻ phát triển toàn diện
2.3 Một số giải pháp phát huy khả năng sáng tạo, tính chủ động, mạnh dạn tự tin qua các hoạt động trải nghiệm cho trẻ lớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi A, trường Mầm non Thị trấn 2, Thị trấn Ngọc Lặc”
2.3.1 Giải pháp 1 Xây dựng kế hoạch, nội dung tổ chức các hoạt động trải nghiệm nhằm phát huy khả năng sáng tạo, mạnh dạn tự tin ở trẻ.
Để nhiệm vụ giáo dục của bản thân được thành công thì trước hết ở bất cứ hoạt động nào giáo viên đều phải xây dựng kế hoạch Bởi vì, kế hoạch là toàn bộ một hệ thống xuyên suốt trong các hoạt động giáo dục của cả một năm học Chính vì vậy, xây dựng kế hoạch là một giải pháp vô cùng quan trọng và cần thiết trong các hoạt động giáo dục nói chung và trong các hoạt động trải nghiệm
mà tôi đã tâm huyết chú trọng để thành công đề tài này
Đối với việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm, trong nhiều năm qua đã được nhà trường chú trọng, bản thân tôi đã thực hiện Tuy nhiên với xã hội ngày
Trang 7một phát triển như hiện nay, để nâng cao yêu cầu, nội dung, hình thức tổ chức thì cần nâng cao các hình thức, nội dung phong phú hơn, hấp dẫn hơn nhằm thu hút trẻ tham gia hoạt động Năm học 2019 - 2020 hoạt động trải nghiệm là chuyên đề trọng tâm mà sở giáo dục và đào tạo Thanh Hóa, phòng GD&ĐT huyện Ngọc Lặc đã có công văn hướng dẫn, nhà trường cũng đã triển khai thực hiện đến từng giáo viên đồng thời cũng là một tiêu chí để đánh giá thi đua Nắm bắt được nội dung chuyên đề, thì ngay từ đầu năm học dưới sự chỉ đạo của Ban giám hiệu nhà trường, bản thân đã chú trọng xây dựng kế hoạch, bám sát vào các mục tiêu, nội dung, lứa tuổi, đặc điểm tâm sinh lý, các tiêu chí và căn cứ vào các điều kiện thực tế của lớp, địa phương Là một tổ trưởng chuyên môn, tôi đã chủ động tham mưu, đề xuất với ban giám hiệu nhà trường trong việc xây dựng kế hoạch và lựa chọn nội dung, các giải pháp và hình thức tổ chức thực hiện tại trường và tổ chức tham quan trải nghiệm ở ngoài trường học
Khi xây dựng kế hoạch, ngoài các điều kiện nêu trên, tôi căn cứ vào thời gian/ thời điểm để tổ chức các hoạt động trải nghiệm cho phù hợp với khả năng thực tế của trẻ, cùng phối hợp với tổ xây dựng kế hoạch chi tiết theo chủ đề, tháng, tuần, từng ngày với mức độ tăng dần từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp, phù hợp với điều kiện vùng miền, phù hợp với khả năng nhận thức, nhu cầu, hứng thú của trẻ
Xây dựng các nội dung hoạt động trải nghiệm, thực hiện thường xuyên trên các hoạt động trong ngày với nhiều hình thức đa dạng, phong phú Nhằm phát huy tối đa khả năng sáng tạo, tính mạnh dạn tự tin, tính tích cực, chủ động khi tham gia thực hành trải nghiệm qua các hoạt động học, vui chơi, các hội thi, ngày hội ngày lễ Cụ thể:
Theo kế hoạch của nhà trường tổ chức “Ngày hội của bé đến trường” tôi cùng đồng nghiệp đã xây dựng kế hoạch tham mưu cho Ban giám hiệu chuẩn bị các điều kiện cơ sở vật chất, trang phục cho trẻ và điều kiện về tâm thế cho trẻ đến trường, xây dựng các nội dung trò chuyện, kế hoạch tập văn nghệ, kế hoạch trang trí Để xây dựng nội dung kế hoạch đạt hiệu quả Với tình hình thực tế ở thời điểm đầu năm, tôi xây dựng kế hoạch cho trẻ trải nghiệm tại nhóm lớp với các nội dung trải đơn giản, để việc tiếp thu kiến thức nhẹ nhàng
Ví dụ 1: Thông qua hoạt động học giờ Khám phá khoa học, chủ đề bản
thân trẻ “Trải nghiệm về các giác quan trên cơ thể của bé”, chủ đề Gia đình trẻ thực hành, trải nghiệm “Gấp chăn, quần áo”, hay chủ đề Thực vật, đề tài “Vắt cam” Ngoài ra, tôi xây dựng một số nội dung khác nhằm nâng cao mức độ yêu cầu khó hơn như: Cho trẻ làm các thí nghiệm “Những hạt gạo nhảy múa”, “Viên kẹo sắc màu”, “vật chìm - nổi”
Để chất lượng ngày một nâng cao có chiều sâu về kiến thức, phát huy tích tích cực, chủ động, sáng tạo, mạnh dạn, tự tin tôi đã chủ động xây dựng kế hoạch cho trẻ tham quan, trải nghiệm ngoài nhóm lớp:
Ví dụ 2: Theo kế hoạch công tác trọng tâm tháng 10, tôi bám sát kế hoạch
của Ban giám hiệu nhà trường, chủ động cùng với giáo viên khối mẫu giáo lớn xây dựng kế hoạch tổ chức cho trẻ tham gia hoạt động trải nghiệm về “Ngày tết trung thu”, Các nội dung được xây dựng cụ thể trong kế hoạch cho buổi trải
Trang 8nghiệm như “Bán các mặt hàng” phù hợp với khả năng của trẻ Kế hoạch chào mừng ngày phụ nữ Việt Nam 20/10, ngày 8/3 Cho trẻ trải nghiệm làm bưu thiếp tặng bà, tặng mẹ với chủ đề “Ngày hội của bà, của mẹ” Trong kế hoạch tôi xây dựng nội dung phối hợp với phụ huynh lớp mình chuẩn bị đầy đủ các điều kiện, CSVC, trang phục, tâm thế cho trẻ tham gia các hoạt động này một cách tích cực, vui vẻ, hào hứng
Ngoài ra, vào các ngày hội, ngày lễ như ngày nhà giáo Việt nam 20/11,
thành lập QĐNDVN 22/12, ngày tết nguyên đán, và đặc biệt tôi đã kịp thời xây dựng bổ sung vào kế hoạch, được phụ huynh quan tâm nhất đó là làm một số video tổ chức dạy trực tuyến trong thời gian trẻ nghỉ tại nhà để phòng trách dịch covit-19 để chủ động thực hiện kế hoạch xuyên suốt cho cả năm, trong quá trình thực hiện, một số kế hoạch do nghỉ phòng dịch Covit-19, được sự chỉ đạo của nhà trường tôi đã kịp thời điều chỉnh phù hợp với thực tế hiện nay
Hình ảnh một số video các hoạt động trải nghiệm trong những ngày trẻ nghỉ
dịch Covid - 19
Có thể nói, việc xây dựng kế hoạch cho trẻ tham gia các hoạt động trải nghiệm cho một năm học, bản thân đã nghiên cứu bám sát vào các điều kiện thực
tế để xây dựng đầy đủ các nội dung, chi tiết, cụ thể, và đã giúp bản thân tôi cũng như các đồng nghiệp trong trường chủ động được về nội dung, phương pháp, hình thức, thời gian và các điều kiện khách quan để tổ chức sao cho phù hợp nhằm phát huy khả năng sáng tạo, mạnh dạn tự tin ở trẻ Cảm nhận của tôi khi được hội đồng khoa học và đồng nghiệp đánh giá cao về chất lượng kế hoạch mang tính cụ thể, có những điều chỉnh rất phù hợp, điều quan trọng đó là mỗi khi kế hoạch tổ chức được Ban giám hiệu nhất trí, đồng nghiệp hưởng ứng học hỏi, học sinh hứng thú và phụ huynh đón nhận Đây chính là động lực để bản thân tôi cũng như đồng nghiệp lấy đó làm cốt lõi cho sự thành công cả một năm học
2.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng môi trường hoạt động trải nghiệm theo hướng "Lấy trẻ làm trung tâm” phát huy tối đa khả năng sáng tạo, tính tích
cực chủ động của trẻ.
Có thể khẳng định rằng! Việc xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động theo hướng“Lấy trẻ làm trung tâm” đây là chuyên đề trọng tâm mà trong những năm qua được nhà trường rất chú trọng không thể bỏ qua Bởi, bất cứ mọi hoạt động
Trang 9nào chúng ta cần đặt trẻ ở thế “trọng tâm” của toàn bộ hoạt động Đây cũng là một tiêu chí thi đua hàng năm đối với giáo viên Chính vì vây, tôi luôn xác định rất rõ nhiệm vụ xây dựng môi trường giáo dục “Lấy trẻ làm trung tâm” cho trẻ hoạt động trải nghiệm là rất quan trọng Từ đầu năm học tôi đã cùng với đồng nghiệp tích cực, chủ động tham mưu đắc lực cho Ban giám hiệu trong công tác xây dựng môi trường hoạt động giáo dục đa dạng, phong phú, nhằm thu hút trẻ tham gia vào các hoạt động một cách tích cực, phát huy tối đa khả năng sáng tạo, tư duy, chủ động, mạnh dạn, tự tin trong mọi hoạt động và là vai trò chủ thể, phù hợp với sự phát triển toàn diện ở trẻ
* Xây dựng môi trường hoạt động ngoài trời:
Trong những năm học vừa qua, Ban giám hiệu nhà trường đã làm rất tốt công tác xã hội hóa giáo dục trong sự đồng tình của phụ huynh, giáo viên và xã hội Đến nay trường đã đạt chuẩn Quốc Gia với một môi trường không gian khang trang, thoáng mát, đẹp thật sự đa dạng, phong phú và hấp dẫn, đảm bảo các theo tiêu chí
“Xanh - sạch - đẹp” với một môi trường thân thiện, học sinh tích cực Môi trường cho trẻ hoạt động, được quy hoạch thiết kế đảm bảo tính an toàn, tính thiết thực và phù hợp với điều kiện thực tế của đơn vị, đáp ứng được nhu cầu vui chơi của trẻ tạo điều kiện cho trẻ hoạt động tích cực, chơi mà học, học bằng chơi
Năm học 2017 - 2018 nhà trường đã tham gia cuộc thi “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” đạt giải nhất cấp huyện và giải nhì cấp tỉnh Đây chính
là một phần nỗ lực, sáng tạo của bản thân, của đồng nghiệp đã gặt hái thành công kết quả của hội thi Điều mà tôi luôn phấn khởi, tự hào đó là nhà trường được các trường bạn tham quan, học hỏi kinh nghiệm, được đánh giá cao và đã được lựa chọn là địa điểm tổ chức các hội thi cấp huyện như: Hội thi giáo viên giỏi, hội thi “Bé khỏe, bé tài năng” Cụ thể: Đã xây dựng khu phát triển vận động, khu thể thao bóng đá mi ni cho
bé, khu vực cho trẻ thực hành trồng và chăm sóc rau, vườn hoa, cây cảnh và các đồ dùng được làm phong phú, đa dạng mà tôi và đồng nghiệp tham gia Bên cạch đó, khuôn viên được bố trí rất hài hòa, phù hợp thuận lợi cho các nhóm, lớp tổ chức các hoạt động trải nghiệm cũng như các hoạt động học tập hàng ngày Một điều làm tôi phấn khởi, tự tin, đó là được đông đảo các bậc phụ huynh hưởng ứng gửi con đến trường ngày một đông và đã thu hút sự sức hấp dẫn mới lạ, niềm đam mê hứng thú ở trẻ Là cơ sở cho trẻ tiếp thu kiến thức một cách nhẹ nhàng, sâu sắc, bền vững hơn
Trang 10
Một số hình ảnh các khu vui chơi hoạt động môi trường bên ngoài
* Xây dựng môi trường bên trong lớp học:
Từ những kinh nghiệm nhiều năm công tác, tôi cho rằng môi trường cho trẻ hoạt động trong lớp là môi trường chủ đạo, truyển tải đầy đủ các kiến thức, kỹ năng
và hình thành các chức năng hoạt động ở trẻ, từ tâm sinh lý cho đến khả năng nhu
mà đứa trẻ cần có để đạt được mục đích của giáo dục đó là phát triển toàn diện Các khu vực khám phá, trải nghiệm Ở từng góc chú trọng đến tính thân thiện, hình thức đẹp, tính thẫm mỹ và được bố trí thuận tiện, hợp lý, linh hoạt, dễ lấy, dễ thay đổi, thuận lợi có sự liên hoàn giữa động và tĩnh, đáp ứng được nhu cầu, hứng thú hoạt động, vui chơi của trẻ Đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị, nguyên vật liệu được lựa chọn và sử dụng đa dạng, phong phú, bền đẹp và tuyệt đối đảm bảo an toàn, kết cấu phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý, linh hoạt, kích thích sự hưng phấn của trẻ Ngoài ra ở các góc chơi tôi chú trọng xây dựng có tính mở, kích thích hứng thú của trẻ, và thường xuyên thay đổi, bổ sung, làm mới các đồ dùng, đồ chơi phù hợp với mục tiêu, chủ đề và từn hoạt động, nhằm tạo cho trẻ sự mới mẻ, lạ lẫm, hấp dẫn kích thích trẻ khám phá, tìm tòi, trải nghiệm
Ví dụ: Góc “Khám phá khoa học” Trẻ thực hành một số thí nghiệm nhỏ như:
“Sự bay hơi của nước”, “Những hạt gạo nhảy múa”, các trò chơi với “Nam châm” hay các trò chơi dân gian Thì tất cả đồ dùng phục vụ cho nội dung hoạt động, địa điểm góc chơi, rồi cho đến cách bố trí, sắp đặt tôi đều chú trọng, để khi tổ chức cho trẻ trải nghiệm sẽ đảm bảo thành công cho buổi trải nghiệm
Hay ở chủ đề “Gia đình” tôi tập trung trang trí góc phân vai và chuẩn bị đồ dùng đồ chơi phong phú đẹp mắt và tạo điều kiện để trẻ được thực hành trải nghiệm những công việc hàng ngày của bà của mẹ như: Nấu ăn, làm bánh, vắt nước cam, đóng vai cô giáo, bác sĩ hầu hết những góc chơi này thường thu hút được rất đông trẻ tham gia chơi và chơi rất tích cực
Sau khi xây dựng môi trường cho trẻ hoạt động trải nghiệm, tôi nhận thấy rằng, khi trẻ đến trường làm cho trẻ thích thú, tích cực, tự tin hơn, khi trải nghiệm trẻ như hòa mình vào một thế giới đầy sống động,trong sáng, hồn nhiên Môi