Giải pháp nâng cao chất lượng vở sạch chữ đẹp trong phân môn chính tả lớp 5

Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm Trong quá trình dạy học sinh lớp 4 luyện viết chính tả bản thân tôi đã cónhững sáng kiến và giúp học sinh đạt được kết quả khả quan, tuy nhiện h

PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA

TRƯỜNG TIỂU HỌC ĐÔNG HẢI 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

VỞ SẠCH CHỮ ĐẸP TRONG PHÂN MÔN CHÍNH TẢ

Ở LỚP 5.

Người thực hiện: Trịnh Thị Ngọc Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Đông Hải 1 SKKN thuộc môn Tiếng Việt

THANH HÓA NĂM 2020

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 22.2. Th c tr ng v n đ  tr c khi áp d ng sáng ki n kinh nghi m.ự ạ ấ ề ướ ụ ế ệ 32.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 52.3.1 Tăng cường nhận thức của giáo viên về vấn đề luyện viết

chữ đẹp

5

2.3.2 Chuẩn bị tốt các điều kiện học tập để giúp học sinh viết chữ đẹp, giữ vở sạch. 72.3.2.1 Về điều kiện cơ sở vật chất và đồ dùng học tập 72.3.2.2 Thống nhất về các quy định, quy ước khi học sinh viết chính tả. 72.3.3 Thực hiện linh hoạt quy trình dạy viết chính tả 102.3.4 Những lỗi sai khi học sinh viết chữ và cách khắc phục 112.3.5 Thường xuyên kiểm tra, đánh giá chất lượng vở sạch, chữ

2.3.6.4 Sử dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ khi hướng dẫn

học sinh luyện viết chính tả 182.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo

dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 18

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Chữ viết là sáng tạo kỳ diệu của con người Sự xuất hiện của chữ viết đánhdấu một giai đoạn phát triển về chất của ngôn ngữ Chữ viết và dạy chữ viếtđược mọi người quan tâm Trong thời hiện đại, trước sự phát triển nhanh củakhoa học công nghệ, thay vì phải viết tay những văn bản, lá đơn, lá thư…, ngàynay con người đã có sự hỗ trợ đắc lực của các phương tiện kỹ thuật như: máy vitính, điện thoại di động… nên xuất hiện tâm lí xem nhẹ việc rèn luyện nét chữ.Tuy nhiên việc viết chữ đẹp không chỉ là thành tích mà là yêu cầu căn bản củangười học trò Nét chữ thể hiện tính kiên trì, chăm chỉ của người viết Nhữngcâu chữ thẳng hàng, đẹp, rõ nét thể hiện sự trang trọng và tính cách cẩn thận củangười viết đối với người đọc Con người muốn làm được người tốt thì phải rènluyện từng tí một Nét chữ cũng vậy, là học trò phải viết vở sạch đẹp, rõ ràng.Đừng chạy theo thời đại mà bỏ mất đi tương lai

Hiện nay, có nhiều ý kiến trái chiều chung quanh việc rèn chữ đẹp đối vớihọc sinh Tiểu học Có ý kiến cho rằng, ép học sinh viết chữ đẹp bây giờ là "lạchậu", có thể làm chậm tư duy của các em vì đã có máy vi tính thay thế Tuynhiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, việc rèn chữ cho các em học sinhTiểu học dù ở thời điểm nào cũng rất cần thiết Mặc dù khi học lên lớp cao hơn,lượng kiến thức rộng hơn thì bắt buộc phải viết nhanh, tất nhiên chữ sẽ xấu hơn.Nhưng dù thế nào thì chữ viết vẫn bảo đảm sạch sẽ, ai cũng có thể đọc được.Vậy làm sao để ta có thể viết được chữ đẹp? Làm sao để khi mọi ngườinhìn vào chữ viết sẽ đánh giá con người được chuẩn mực nhất?

Viết chữ xấu hay đẹp phụ thuộc nhiều vào quá trình uốn nắn, rèn luyệncũng như tính cẩn thận của mỗi người, nhất là thói quen luyện viết trong thờigian học tập Việc thực hiện rèn kỹ năng viết chữ cho học sinh Tiểu học đã đượcnhiều thế hệ thầy, cô giáo quan tâm, trăn trở, góp nhiều công sức cải tiến kiểuchữ, nội dung cũng như phương pháp dạy chữ viết Tuy vậy vẫn còn có nhữnghọc sinh viết sai, viết xấu và viết chậm Đều đó ảnh hưởng không nhỏ đến chấtlượng học tập Tiếng Việt nói riêng, học các môn khác nói chung Ngoài kiếnthức cơ bản, rèn chữ viết là con đường hình thành nhân cách, thói quen vànhững đức tính đẹp nhất cho lứa tuổi bậc Tiểu học với những bài học đầu tiêncho nền tảng vững chắc về đức và tài cho một thế giới ngày mai

Nhu cầu thưởng thức và sáng tạo cái đẹp cũng đang ngày càng phát triểnmạnh trong đó có chữ viết và tất cả những điều đó chứng tỏ vấn đề chữ viếtđang được quan tâm đúng mức

Đáp ứng yêu cầu thực tiễn đó, tôi đã chọn đề tài: Một số biện pháp nâng cao chất lượng vở sạch chữ đẹp trong phân môn Chính tả ở lớp 4 Qua đó có thể

trao đổi sáng kiến cùng đồng nghiệp để dìu dắt cho thế hệ trẻ của chúng ta trởthành những con người toàn diện

Tuy nhiên để phù hợp với đối tượng học sinh lớp phụ trách bản thân tôi đã

phát triển sáng kiến kinh nghiệm thành đề tài: Một số giải pháp nâng cao chất lượng vở sạch chữ đẹp trong phân môn Chính tả ở lớp 5 Từ đó giúp học sinh

lớp 5 viết chính tả đúng, đẹp và phù hợp với lứa tuổi

1.2 Mục đích nghiên cứu

Việc nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm này nhằm mục đích:

- Hướng dẫn cho học sinh viết đúng, viết đẹp từ đó nâng cao chất lượng vởsạch chữ đẹp cho học sinh;

- Đánh giá khả năng thẩm mĩ, sự nỗ lực phấn đấu của học sinh trong quátrình luyện viết

- Rút kinh nghiệm trong việc luyện viết chữ đẹp và khả năng trình bày củatừng học sinh, từ đó có biện pháp dạy học phù hợp

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp rèn chữ đẹp, giữ vở sạch ở học sinh lớp 4

Các phương pháp rèn chữa đẹp, vở sạch ở học sinh lớp 5

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận: Đọc sách tham khảo các tài liệucó liên quan

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, khảo sát thực nghiệm,tổng kết kinh nghiệm và phương pháp khác

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm

Trong quá trình dạy học sinh lớp 4 luyện viết chính tả bản thân tôi đã cónhững sáng kiến và giúp học sinh đạt được kết quả khả quan, tuy nhiện hiện nayhọc sinh đã lên lớp 5, do đó việc viết chính tả của các em đòi hỏi mức độ và yêucầu cao hơn cả về tốc độ, số lượng chữ trong một đoạn, bài, các kĩ thuật viếtchính tả: đánh dấu thanh đúng, viết chính xác những từ, ngữ khó, viết đúng chính

tả, viết hoa đúng các tên riêng theo phiên âm Hán Việt và theo phiên âm nướcngoài,… Đây cũng là một vấn đề mà bản thân đã trăn trở và đưa thêm nột số giảipháp mới giúp học sinh khắc phục những khó khăn và viết chính tả tốt hơn

- Luyện đọc để luyện viết

- Tổng hợp những lỗi chính tả cơ bản của học sinh và hướng dẫn cách sửa chữa

- Giúp học sinh nắm vững quy tắc chính tả và một số mẹo luật chính tả

- Sử dụng công nghệ thông tin để hỗ trợ khi hướng dẫn học sinh luyện viếtchính tả

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Rèn chữ đẹp đã có từ lâu, nó là một phần văn hóa của người Việt Nam.Việc rèn chữ đẹp cũng giống như rèn luyện tính cách con người vậy Rèn chữkhông làm chậm tư duy của trẻ mà thông qua việc rèn chữ còn giúp học sinh rèntính cẩn thận, ý thức trong học tập và các hoạt động khác Khẳng định sự cần

thiết việc rèn chữ của học sinh Tiểu học Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hànhQuyết định số 31/2002/QĐ-BGD&ĐT ngày 14/6/2002 về việc ban hành mẫuchữ viết trong trường Tiểu học, công văn 5150/TH của Bộ GD&ĐT ngày17/6/2002 về việc hướng dẫn dạy và học viết chữ ở Tiểu học, để từ đó giáo viêncó cơ sở để hướng dẫn học sinh luyện viết chữ đẹp đúng và khoa học.

Mặt khác ở bộ môn Tiếng Việt cấp Tiểu học có mục tiêu là hình thành chohọc sinh các kĩ năng nghe, nói, đọc, viết Trong các kĩ năng đó, học sinh đượcrèn luyện kĩ năng viết chữ thông qua hoạt động tập viết và viết chính tả Theođó, học sinh được học cách viết từ nét cơ bản, viết chữ cái, viết âm vần, viết chữthường, đúng nét, đúng "luật" chính tả; thể hiện được kết quả của việc thu nhậnthông tin và ý định truyền đạt thông tin qua văn bản viết của các em

Việc dạy học sinh luyện viết ở trường Tiểu học được thực hiện theo quytrình khoa học, phù hợp với sự phát triển tâm, sinh lí của trẻ và cũng có tác dụngrèn tính cẩn thận, chính xác, góp phần phát triển khiếu thẩm mĩ của học sinh

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Thuận lợi

a) Về phía Phòng Giáo dục và Đào tạo

Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố đã quan tâm đến việc viết chữ đẹp,giữ vở sạch của học sinh Tiểu học Hằng năm đều có các đoàn kiểm tra chấtlượng vở sạch chữ đẹp của phòng Giáo dục kiểm tra tại các nhà trường, đánhgiá, xếp loại và đưa vào tiêu chí thi đua

Phòng Giáo dục kết hợp với Báo Nhi đồng – Măng non tổ chức “Ngày hộiTrạng nguyên nhỏ tuổi và viết chữ đẹp Nét chữ - Nết người” để tìm ra những emchăm ngoan, nỗ lực trong học tập và có năng khiếu về chữ viết đẹp “Nét chữ - Nếtngười”, từ đó động viên khích lệ các em trong phong trào luyện viết chữ đẹp

b) Về phía nhà trường

Nhà trường đã tổ chức quán triệt và nâng cao nhận thức cho giáo viên, họcsinh và cha mẹ các em về vai trò của chữ viết, vị trí, tầm quan trọng của việc rènchữ viết đối với việc hình thành nhân cách, tính kiên trì, tính kỉ luật, chịu khócủa các em trong quá trình học tập Chữ viết đẹp sẽ tạo hứng thú cho học sinhtrong việc học các môn học khác

Đầu năm học,nhà trường tổ chức họp phụ huynh phổ biến kế hoạch hoạtđộng của nhà trường trong năm học mới, đồng thời kết hợp tuyên truyền trongphụ huynh về việc cần phải quan tâm rèn chữ viết cho học sinh Yêu cầu phụhuynh mua sắm đủ các loại dụng cụ học tập có chất lượng cho học sinh trongquá trình học tập như: bút, vở, mực, thước kẻ

c) Về phía giáo viên

Mỗi giáo viên ý thức được tầm quan trọng của việc rèn luyện chữ viết chohọc sinh đối với chất lượng các môn học khác, từ đó hàng ngày giáo viên thườngxuyên có ý thức quan tâm rèn chữ viết cho các em

Giáo viên chủ nhiệm lớp thông qua các hoạt động Đội, Sao nhi đồng…tuyên truyền trong học sinh tác dụng của việc rèn chữ viết đẹp đối với các mônhọc khác và việc hình thành nhân cách của các em sau này.

d) Về phía học sinh và phụ huynh

Nhìn chung các học sinh đã nắm được quy trình viết, biết cách viết chữ,viết đúng mẫu, đúng cỡ chữ quy định

Đa phần phụ huynh luôn quan tâm đến chữ viết của con em của mình

2.2.2 Khó khăn

a) Đối với giáo viên

Nhiều giáo viên có tâm lí nóng vội trong việc luyện chữ viết cho học sinhnên đôi lúc quá tập trung vào việc luyện chữ mà không tạo được sự thú vị cũngnhư hứng thú học cho từng học sinh thì cũng dễ khiến cho việc rèn luyện chữ trởnên gò ép

Một số giáo viên có tuổi và giáo viên hợp đồng chữ viết chưa đẹp, có tâm língại luyện chữ và chưa nắm vững một số nét cơ bản dẫn đến việc hướng dẫncho học sinh còn gặp khó khăn

Rèn chữ cho học sinh nhất là với một lớp có nhiều đối tượng là một việckhó Mỗi khối lớp đều có những khó khăn nhất định

b) Đối với học sinh

Khó khăn mà đa số học sinh gặp phải khi luyện chữ là thiếu tính kiên trì,chịu khó rèn luyện Tâm lí tự ti, ngại ngùng, chán nản, hay bỏ cuộc giữa chừngkhi luyện chữ

Khối lượng kiến thức của các em nhiều nên dễ hình thành cho các em thóiquen viết nhanh, viết ẩu Tốc độ viết nhanh, viết ngoáy cũng là hạn chế để các

em viết chữ xấu, viết sai

Nếu như ở lớp 1,2,3, các em viết chưa chuẩn nét thì sửa cho các em nét chữnhưng với học sinh lớp 4 rất khó sửa nét cho các em vì một số thói quen: cáchcầm bút, tư thế viết, nét chữ đã hình thành từ lâu

Bản thân mỗi em chưa phát huy được tính tự học, tự rèn ở trường cũng như

ở nhà

Học sinh chưa được hướng dẫn, uốn nắn một cách tỉ mỉ, kịp thời thườngxuyên từ việc cầm bút, ngồi viết và cách viết theo đúng quy định ngay từ khi các

em mới bắt đầu đi học

Đặc điểm tâm lí lứa tuổi học sinh lớp 4 các em chóng nhớ nhưng lại chóngquên vì vậy các em thường mắc lại những lỗi đã gặp và không luyện tập theođúng yêu cầu của giáo viên

Hiện nay, thực trạng học sinh lớp 5 còn viết sai chính tả là do nhiều nguyênnhân Một số học sinh viết chữ rõ ràng, sạch đẹp nhưng vẫn sai chính tả ở những

từ đơn giản, do các em chưa hiểu hết nghĩa của từ, lỗi phát âm sai, viết hoa chưachính xác,…

c) Đối với phụ huynh.

Một số phụ huynh chưa đôn đốc nhắc nhở và còn thờ ơ với việc học tậpcủacác em Có phụ huynh đi làm xa không có điều kiện ở gần kịp thời uốn nắn con

em mình

Do nhận thức hạn chế của đa số các bậc phụ huynh học sinh về mẫu chữ vàtầm quan trọng của môn viết, sự thiếu quan tâm kèm cặp các em trong thời gianhọc ở nhà cũng như chuẩn bị dụng cụ học tập cho các em

d) Kết quả chữ viết được đánh giá cuối năm học trước và kết quả khảo sát chữ viết đầu năm học.

Kết quả xếp loại vở sạch chữ đẹp do Phòng GD&ĐT Thành phố Thanh Hóa

đánh giá, cụ thể:

Kết quả khảo sát chữ viết đầu năm học 2019 - 2020

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Để giúp học sinh lớp 4 nâng cao chất lượng vở sạch, chữ đẹp trong phânmôn Chính tả tôi đưa ra một số biện pháp sau:

2.3.1 Tăng cường nhận thức của giáo viên về vấn đề luyện viết chữ đẹp

Muốn học sinh viết đúng, viết đẹp người giáo viên phải tích cực, nhiệt tình,kiên trì, chịu khó, có phương pháp khoa học và kinh nghiệm đã được đúc kếttrong quá trình rèn học sinh Muốn dạy cho học sinh kĩ năng viết chữ đúng yêucầu, luyện cho học sinh viết chữ ngày càng đẹp; ngoài việc nắm vững nội dungphương pháp dạy học, giáo viên còn cần có năng lực thẩm mĩ để cảm nhận được

vẻ đẹp của chữ viết, có khả năng viết chữ đẹp để học sinh noi theo

Để làm gương cho học sinh thì người giáo viên phải viết đúng, viết đẹp bất

kì mọi lúc, mọi nơi; đặc biệt là cách trình bày bảng của giáo viên ở từng phânmôn và thể loại bài dạy Kĩ năng chữ đẹp, viết bảng đẹp vô cùng quan trọng đốivới giáo viên nhất là giáo viên Tiểu học vì giáo viên có viết đẹp thì mới dạy tốtmôn tập viết, chính tả, luyện chữ đẹp cũng như các môn học khác Chính vì vậyviệc rèn chữ nói chung và rèn viết bảng nói riêng là vô cùng cần thiết với cácthầy cô.Cách trình bày ở bảng của giáo viên cũng là cách trình bày ở vở của họcsinh Đây là vấn đề có tính quyết định, là nền tảng vững chắc cho việc thực hiệnphong trào vở sạch chữ đẹp của nhà trường Việc ghi và trình bày bảng lớp luôn

đòi hỏi những yêu cầu về tính khoa học (nội dung chính xác), tính sư phạm (có tác dụng giảng dạy và giáo dục) và tính thẩm mĩ (viết chữ và trình bày đẹp).

Muốn thực hiện tốt những yêu cầu trên, người giáo viên cần thường xuyên có ýthức luyện tập, rút kinh nghiệm trong viết chữ và trình bày bảng sao cho đạt hiệuquả cao nhất

Mục đích quan trọng của việc dạy viết là học sinh viết đúng mẫu chữ quyđịnh, có kĩ năng viết nhanh, viết đẹp và biết trình bày một bài viết sạch sẽ Dovậy, giáo viên nắm chắc các yêu cầu sau:

- Viết đúng là:Viết đúng độ cao và độ rộng của các chữ, các chữ số theoquy định; Viết đúng khoảng cách giữa các con chữ trong một chữ và giữa cácchữ với nhau

- Viết đẹp là: Các chữ có nét thanh, nét đậm (theo tỉ lệ 1:2); Nét chữ mềmmại, thanh thoát; Bố cục bài viết hài hòa trên trang vở (trang giấy)

- Tên gọi các nét cơ bản trong khi hướng dẫn học sinh: nét thẳng (thẳngđứng, thẳng ngang, thẳng xiên); nét cong (cong kín, cong hở, cong phải, congtrái); nét móc (móc xuôi trái, móc ngược phải, móc hai đầu); nét khuyết (khuyếtxuôi, khuyết ngược) và nét hất

- Đặc biệt cần tập trung cách chấm chữa bài Chính tả cho học sinh Việcchấm chữa bài cho học sinh trong vở Chính tả thường phải căn cứ vào mục đích,yêu cầu đặt ra cho từng bài học theo quy trình, chương trình của từng khối lớp,giáo viên bắt kĩ lỗi các nét cơ bản ở bài tập viết thì ở bài chính tả, ngoài việc bắtlỗi như trên, giáo viên phải kiểm tra chặt chẽ hơn quy trình nối nét, cách đánhdấu thanh, các dấu phụ

Qua việc chấm bài, giáo viên giúp học sinh tự nhận thức được những ưuđiểm để phát huy, thấy rõ những thiếu sót để khắc phục, sửa chữa; kịp thời độngviên những cố gắng nỗ lực của từng học sinh khi viết chữ

Bên cạnh việc chấm (bắt lỗi quy trình, nối nét, cách đánh dấu thanh, dấuphụ) giáo viên cần chú ý kết hợp chữa lỗi và đồng thời ghi lời nhận xét (ngắngọn) để thể hiện sự biểu dương hay góp ý, yêu cầu về chữ viết đối với học sinh.Đây là một trong những yêu cầu nghiêm ngặt của nhà trường buộc giáo viênphải thực hiện

Lưu ý: Ngoài ra học sinh cần biết viết sáng tạo một số chữ hoa hoặc trình

bày sáng tạo bố cục một số bài thơ để bài viết sinh động hơn (song sự sáng tạophải ở mức độ hợp lí, tránh sự phức tạp làm rối bài viết)

Thường xuyên làm tốt công tác giáo dục đạo đức, nâng cao ý thức rèn chữviết cho học sinh, thông qua công tác chủ nhiệm lớp, các hoạt động của Đội vàSao nhi đồng… Bồi dưỡng cho các em tính kiên trì, chịu khó trong học tập cũngnhư việc luyện chữ viết Chăm lo rèn luyện cho các em nền nếp viết chữ rõ ràng

và sạch đẹp

2.3.2 Chuẩn bị tốt các điều kiện học tập để giúp học sinh viết chữ đẹp, giữ vở sạch

2.3.2.1 Về điều kiện cơ sở vật chất và đồ dùng học tập

Đây là nhiệm vụ của giáo viên và phụ huynh kết hợp với nhà trường Cầnchuẩn bị những điều kiện tối thiểu cần thiết cho mỗi học sinh Đó là:

Chỗ ngồi: Bàn ghế đúng quy cách phù hợp học sinh Lưu ý: Học sinh thấp

nên chọn cho các em ghế cao hơn một chút và ngược lại với học sinh lớn

Phòng học phải có cửa sổ lớn đủ ánh sáng: Nếu không có ánh sáng tự

nhiên thì cần bật điện đủ ánh sáng để không ảnh hưởng tới thị lực cũng như chữviết của các em

Bảng lớp: Bảng lớp được treo ở độ cao vừa phải, cạnh dưới của bảng

ngang tầm đầu của học sinh ngồi trong lớp

Bút viết: Giáo viên hướng dẫn học sinh chọn loại bút thích hợp, đối với học

sinh lớp 4, lớp 5 thì không nhất thiết phải viết bút máy, các em có thể linh hoạtdùng bút mực nước để viết nhưng không chọn bút có ngòi quá to, quá đậm dẫnđến viết nét không đẹp, chữ hay nhòe,…

Vở viết: Vở viết của học sinh phải là loại vở 4 li, độ sáng vừa phải, giấy

không thấm, không nhòe

Vào đầu năm học mới giáo viên hướng dẫn học sinh và cùng các em chuẩn

bị vở chính tả Vở chính tả của các em được bọc bìa, dán nhãn cùng loại Nhãn

vở của học sinh được viết đầy đủ thông tin, chữ viết đẹp Mỗi khi học sinh cầmquyển vở chính tả và đặt bút viết các em cũng có sự trân trọng, cẩn thận hơn

Giấy kê: Đối với một số học sinh thường ra mồ hôi tay khi viết cần lưu ý

các em có giấy kê và giấy thấm (khăn lau) khi viết bài

2.3.2.2 Thống nhất về các quy định, quy ước khi học sinh viết chính tả

a) Một số các quy ước và ôn lại các mẫu chữ, tư thế chữ, khoảng cách giữa các chữ, các con chữ

Đầu năm học trước khi học sinh thực hành viết chính tả giáo viên giáo viêncùng với học sinh cần có quy ước cụ thể về: hàng kẻ, dòng kẻ cách đưa bút,điểm đặt bút trên dòng kẻ, điểm dừng bút,…

Bên cạnh đó cần cho học sinh quan sát lại các mẫu chữ hoa, chữ thường, độcao, độ rộng, khoảng cách giữa các chữ, các con chữ

Học sinh nắm được tỉ lệ chiều cao các con chữ và khoảng cách các con chữ trongmột chữ, khoảng cách giữa các chữ Những quy tắc này học sinh đều nắm được songgiáo viên cần thường xuyên nhắc nhở, đặc biệt với học sinh viết chưa đẹp.

Mỗi nhóm chữ cái có đặc điểm riêng nên khi học sinh viết sai độ cao củacác chữ cái giáo viên phải cho học sinh năm vững hình dáng, cấu tạo, quy trìnhviết chữ cái Từ đó giáo viên có thể phân loại hệ thống chữ cái Tiếng Việt thànhcác nhóm để luyện viết

b) Nhắc nhở các tư thế ngồi, cách cầm bút, cách xê vở, dịch vở

Hình minh họa tư thế ngồi và cách cầm bút của học sinh.

+ Cầm bằng ba ngón tay phải:

Ngón giữa: Giữ phía dưới có tác dụng đưa lên tạo nét thanh

Ngón trỏ: Ở trên chỗ tay cầm có tác dụng kéo xuống nhấn bút tạo nét đậm.Ngón cái: Giữ bút phía ngoài

+ Má bàn tay tì xuống làm điểm tựa

+ Khi viết kết hợp nhịp nhàng ba ngón tay và cử động cổ tay

+ Cầm bút xuôi theo chiều ngồi bút đặt nghiêng so với giấy khoảng 450.Tuyệt đối không cầm bút dựng đứng 900 Đưa bút từ trái qua phải, từ trên xuốngdưới, các nét đưa lên hoặc đưa sang ngang phải thật nhẹ tay.

+ Ngòi bút úp xuống mặt giấy, cổ tay thẳng thoải mái với cánh tay

+ Lưu ý: Khi viết không được nhấc bút liên tục.

- Cách để vở, xê dịch vở khi viết:

+ Khi viết chữ đứng, học sinh cần để vở ngay ngắn trước mặt

+ Nếu tập viết chữ nghiêng, tự chọn cần để vở hơi nghiêng sao cho mép vởphía dưới cùng với mép bàn tạo thành một góc khoảng 150

Khi viết độ nghiêng của nét chữ cùng với mép bàn sẽ tạo thành một gócvuông 900 Như vậy, dù viết theo kiểu chữ đứng hay kiểu chữ nghiêng, nét chữluôn thẳng đứng trước mặt (chỉ khác nhau về cách để vở)

Hình minh họa cách đặt vở khi viết chính tả của học sinh.

c) Hướng dẫn cách trình bày một bài chính tả đúng, đẹp

Đối với học sinh lớp 4 việc thì không còn là tập viết theo các nét cơ bảnhoặc các bài chính tả ngắn Ở đây học sinh đã được làm quen với các bài viếtdài, có những bài chính tả bằng văn xuôi cũng có những bài chính tả là thơ Vìvậy yêu cầu các em viết đúng tốc độ, đảm bảo trong một tiết chính tả phải xongbài Hơn nữa là phải viết đúng chính tả, viết đẹp Vì vậy để bài viết của học sinhđúng và đẹp tôi đưa ra các quy định sau:

Học sinh viết các tiêu đề, trình bày bài, trừ ô, gạch hết bài khoa học Khiviết bài, viết gọn trong trang vở, không viết ra lề hoặc viết leo sang trang khác.Khi viết sai chữ, không được tẩy xoá mà phải gạch sai rồi viết lại

d) Yêu cầu học sinh giữ vở sạch.

Ngoài viết chữ đúng và đẹp thì giáo viên cần phải nhắc nhở học sinh giữ vởsạch Vì vậy phải thường xuyên điều chỉnh từ cách đặt vở, tì vở khi viết, giở vở

và bảo quản vở thế nào cho ngay ngắn, sạch sẽ

Nhắc nhở học sinh trước khi vào giờ viết chính tả cần rửa tay sạch sẽ đểtránh vở bị bẩn.

Vở của học sinh không được quăn mép, không bị bung trang, giấy bọckhông bị nhàu,…

Khi kiểm tra nếu thấy vở của học sinh chưa sạch cần điều chỉnh và nhắcnhở ngay Hiện tại có những học sinh bị ra mồ hôi tay khi cầm bút viết, do đó vở

sẽ bẩn, viết chữ hay nhòe Vì vậy giáo viên nhắc nhở và cho các em dùng khănlau tay để thấm mồ hôi

2.3.3 Thực hiện linh hoạt quy trình dạy viết chính tả

a) Giáo viên đọc cho học sinh viết chính tả

Đây cũng là điều rất quan trong khi viết chính tả Do đó trước khi đọc chohọc sinh viết giáo viên cần chú ý cho học sinh tiếp cận với văn bản viết Khi họcsinh hiểu được sâu sắc các từ cũng như ý nghĩa, cái hay, cái đẹp của bài thơ, bàivăn thì các em sẽ viết với sự trân trọng và tập trung hơn vào bài viết

- Khi đọc cho học sinh viết chính tả giáo viên cần chú ý đọc ba lần:

+ Đọc lần 1 để học sinh nghe và làm quen

+ Đọc lần 2 để học sinh viết

+ Đọc lần 3 để nhắc lại cho học sinh viết kịp

Đọc chậm rõ ràng từng câu ngắn hay cụm từ Giáo viên chú ý đọc đúngphát âm, đặc biệt đối với đặc trưng vùng miền thì Thanh Hóa chúng ta hay mắclỗi phát âm ở dấu thanh: “hỏi”, “ngã”, âm “tr”, “ch”, “x”, “s”,… do đó giáo viêncần phải đọc chính xác Đối với những từ khó giáo viên cần nhắc nhở các emlưu ý khi viết

b) Học sinh viết chính tả

Khi nghe giáo viên đọc thì học sinh tiến hành viết chính tả:

Các em viết đúng tốc độ, nắn nót và thực hiện viết chuẩn các nét chữ, cácnét nối, khoảng cách giữa các chữ,…

Học sinh của chúng ta thường viết chữ không đủ độ rộng, các nét khuyết,nét hất và điểm đặt bút chưa chuẩn Vì vậy khi học sinh viết chính tả giáo viêncần thường xuyên nhắc nhở học sinh chú ý những lỗi này

Khi học sinh viết giáo viên chú ý quan sát và nhắc nhở học sinh các thaotác viết chính xác và điều chỉnh luôn những thao tác chưa chuẩn, những chữ viếtsai để các em có thể điều chỉnh ngay

c) Kiểm tra, chấm chữa bài

Công tác này rất quan trong đối với việc nâng cao chất lượng chữ đẹp củahọc sinh Vì vậy bản thân tôi đã thực hiện các bước như sau:

- Thu vở chính tả sau mỗi giờ viết

- Chấm bài của học sinh và sửa các lỗi của con chữ, các chữ, khoảng cách,

độ cao, độ rộng, dấu thanh,…