Một số biện pháp giúp đỡ học sinh tiếp thu chậm môn toán lớp 5b trường tiểu học quảng hưng

Hiện nay, trong các nhà trường nói chung và Trường Tiểu học Quảng Hưng thành phố Thanh Hóa nói riêng tỉ lệ học sinh tiếp thu chậm - năng lực chưa đạt vẫn còn, đặc biệt tình trạng học sin

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP ĐỠ HỌC SINH TIẾP THU CHẬM MÔN TOÁN LỚP 5B TRƯỜNG TIỂU HỌC QUẢNG HƯNG, THÀNH PHỐ THANH HÓA

Người thực hiện: Trần Thị Long

Chức vụ : Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Quảng Hưng SKKN thuộc môn: Toán

THANH HÓA, NĂM 2020

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Trong công cuộc đổi mới đất nước, Đảng và Nhà nước ta chủ trương:

« Muốn tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá thắng lợi phải phát triển giáo dục đào tạo, phát huy nguồn lực con người là tất yếu cơ bản của sự phát triển nhanh và bền vững.” (Nghị quyết hội nghị lần 2 BCH Trung Ương Đảng khoá

VIII)

Bậc Tiểu học trong những năm gần đây đã được đặt đúng vị trí xứng đáng

của nó “Bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân” (Điều 2 - Luật phổ

cập giáo dục Tiểu học), Nghị quyết Trung ương 2 cũng yêu cầu: “Nâng cao chất lượng toàn diện bậc Tiểu học” để thực hiện mục tiêu đó, nội dung giáo dục Tiểu học phải triển khai đồng đều ở các lĩnh vực, khoa học kỹ thuật và lối sống đạo đức

Môn Toán là một môn học, thuộc loại quan trọng bậc nhất của bậc Tiểu học là phần cứng của chương trình giúp trẻ chiếm lĩnh tri thức phát triển trí thông minh sáng tạo qua năng lực trí tuệ, tư duy lôgíc, góp phần quan trọng vào việc hình thành phát triển toàn diện nhân cách cho học sinh Do đó việc quan tâm bồi dưỡng năng lực học Toán và làm Toán cho học sinh là việc làm không thể thiếu

Mặt khác gần đây vấn đề đảm bảo chất lượng bền vững học sinh lớp 5 hoàn thành chương trình tiểu học lên học lớp 6 cũng là một vấn đề nóng mà Sở giáo dục, Phòng giáo dục, các huyện, thị,thành phố đang rất quan tâm Hiện nay, trong các nhà trường nói chung và Trường Tiểu học Quảng Hưng thành phố Thanh Hóa nói riêng tỉ lệ học sinh tiếp thu chậm - năng lực chưa đạt vẫn còn, đặc biệt tình trạng học sinh chưa đạt về năng lực, tức là chưa đạt chuẩn kiến thức và kĩ năng về môn học đang là mối quan tâm,lo lắng của những người làm giáo dục và của cả xã hội

Năm học 2019-2020 tôi được phân công chủ nhiệm và giảng dạy lớp 5B Trường Tiểu học Quảng Hưng Qua quá trình giảng dạy, tôi thấy một số học sinh có kỹ năng sống tốt, sức khỏe bình thường, học tốt các môn học khác Tuy nhiên việc học toán lại thấy rất khó khăn, vất vả, tiếp thu chậm và hoàn thành bài luôn chậm hơn so với các bạn trong lớp, trong quá trình làm bài cô giáo cần phải giúp đỡ rất nhiều Sau một thời gian ngắn tôi đã phát hiện ra một số nguyên nhân dẫn đến các em bị hổng các kiến thức và kỹ năng cơ bản của môn Toán Là giáo viên chủ nhiệm và trực tiếp dạy toán các em tôi không thể hờ hững được vì đây là nhiệm vụ của mình Vậy làm thế nào để không còn học sinh học chậm môn Toán nữa…? Đây là một câu hỏi luôn đặt ra cho tôi… Tôi đã suy nghĩ và trăn trở về vấn đề này rất nhiều và sau đó tôi đã tìm ra được một số biện pháp giúp đỡ những học sinh tiếp thu chậm môn toán tiến bộ hơn trong học tập.Đó là

lí do tôi viết sáng kiến: “Một số biện pháp giúp đỡ học sinh tiếp thu chậm

môn Toán lớp 5B Trường Tiểu học Quảng Hưng,thành phốThanh Hóa”,với

mong muốn giúp đỡ các em có hứng thú và học tập tốt hơn môn toán

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Để tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lí của học sinh tiếp thu chậm khi học Toán

- Phân tích nguyên nhân của học sinh tiếp thu chậm khi học Toán

- Đề xuất một số biện pháp giúp học sinh tiếp thu chậm khắc phục khó khăn khi học môn toán ở lớp 5, góp phần nâng cao chất lượng dạy và học Toán

ở Tiểu học

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Nghiên cứu chuẩn kiến thức và kĩ năng môn toán ở lớp 5

- Nghiên cứu chỉ đạo chung về phương pháp giảng dạy môn toán

- Điều tra những khó khăn mà giáo viên và học sinh thường mắc

- Một số biện pháp giúp đỡ học sinh tiếp thu chậm môn toán lớp 5B Trường Tiểu học Quảng Hưng, thành phố Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu tôi có sử dụng một số phương pháp sau: -Phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu các cơ sở phương pháp luận, các tài liệu, tạp chí có liên quan đến việc đổi mới phương pháp dạy học

- Phương pháp gợi mở, vấn đáp

- Phương pháp giải quyết vấn đề

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế

- Phương pháp luyện tập, thực hành

- Phương pháp phân tích ngôn ngữ

2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN

2.1 Cơ sở lí luận

Toán và Tiếng Việt là hai môn khoa học cơ bản nhất, trong đó Toán là môn khoa học cơ sở, tạo nền móng để học tất cả các môn khoa học tự nhiên khác Nắm chắc kiến thức môn Toán ở Tiểu học, các em có thể vận dụng tốt vào trong cuộc sống và có cơ sở để học tiếp các cấp học khác Nếu các em tiếp thu chậm, các em sẽ gặp rất nhiều khó khăn trong cuộc sống và rất khó lĩnh hội những kiến thức ở cấp học sau

Một học sinh bình thường về mặt tâm lý không có bệnh tật, đều có khả năng tiếp thu môn Toán theo yêu cầu chuần kiến thức và kĩ năng của chương trình Toán Tiểu học.Các em có thể học đạt yêu cầu của chương trình nếu được hướng dẫn một cách thích hợp

Chuẩn kiến thức kỹ năng của môn học là quy định mức kiến thức tối thiểu

mà học sinh phải đạt được sau một bài, một phần của bài học do Bộ Giáo dục, các tác giả viết sách đã cung cấp Thầy cô phải bám sát chuẩn kiến thức, kỹ năng

để soạn bài, để cung cấp kiến thức cho học sinh, nhằm tránh quá tải cho học sinh, tránh tính chủ quan và ôm đồm kiến thức khi truyền đạt cho học sinh

Học sinh tiếp thu chậm về Toán là những học sinh chưa đạt được yêu cầu của bài học, của môn học, chưa đạt chuẩn kiến thức và kĩ năng của môn học đó

Vì vậy việc lĩnh hội kiến thức, rèn luyện kĩ năng cần thiết ở những học sinh này thường đòi hỏi nhiều công sức và thời gian so với những học sinh khác

Năng lực: Từ điển mở Wiktionary định nghĩa ngắn gọn năng lực là “Khả năng học hay làm việc tốt, nhờ có phẩm chất đạo đức và trình độ chuyên môn”

- Phương pháp học tập là "Những cách thức hay đường lối học tập mà khi người học đầu tư vào việc học của mình một khoảng thời gian hợp lí và mang lại hiệu quả cao Giúp người học hiểu rõ và nắm bắt được nội dung của bài học một cách tốt nhất." Vì vậy người giáo viên phải nắm được năng lực của từng học sinh để có các biện pháp dạy học phù hợp với từng đối tượng, giúp tất cả các học sinh và nhất là học sinh tiếp thu chậm phải đạt được tối thiểu chuẩn kiến thức, kỹ năng của môn học

2.2 Thực trạng của vấn đề

2.2.1 Thực trạng chung của việc dạy và học toán lớp 5.

-Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm chỉ đạo sát sao, kiểm soát chất lượng chặt chẽ, đặc biệt quan tâm và có kế hoạch bồi dưỡng học sinh chậm tiến cụ thể cho từng lớp học trong mỗi học kì, mỗi năm học

- Cơ sở vật chất nhà trường đảm bảo và phù hợp với lứa tuổi học sinh

- Nhìn chung các em ngoan, tham gia tích cực các hoạt động của trường của lớp

- So với trước đây, phụ huynh đã có sự quan tâm hơn đối với việc học tập của con em mình

- Học sinh có đầy đủ sách giáo khoa và các đồ dùng học tập

- 100% học sinh được học 2 buổi/ngày nên giáo viên chủ nhiệm có nhiều thời gian kèm cặp những học sinh tiếp thu chậm

- Về phía giáo viên: Hầu hết các thầy cô đều yêu nghề mến trẻ, tâm huyết với nghề nghiệp, có trách nhiệm với nhiệm vụ được giao, 100% giáo viên

đã đạt chuẩn và trên chuẩn

2.2.2 Thực trạng của việc dạy và học toán lớp 5B Trường Tiểu học Quảng Hưng.

- Chất lượng học sinh khá đồng đều,tiếp thu được, ngoan, có ý thức học

bài, học sinh có đầy đủ đồ dùng học tập Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn một số học sinh tiếp thu chậm môn toán, giáo viên còn phải giúp đỡ và hỗ trợ rất nhiều mới có thể hoàn thành được bài tập cơ bản nhất của một tiết học

- Về phía phụ huynh thì đa số làm công nhân, đi làm công ty cả ngày, một số phụ huynh gửi con cho người thân đi làm ăn xa, nên không thể kèm cặp được con em mình học Hơn nữa kiến thức môn toán lớp 5 khó hơn ở các lớp dưới nên việc hướng dẫn thêm cho con học ở nhà lại càng khó khăn

- Để nâng cao chất lượng giáo dục của lớp, làm sao để chất lượng đồng đều Là lớp cuối cấp Tiểu học ,để các em có một nền tảng,một kiến thức vững vàng lên cấp 2 Ngay vào đầu năm học mới, sau 2 tuần học, tôi đã tìm hiểu và phân loại học sinh bằng cách khảo sát chất lượng đầu năm để có biện pháp bồi dưỡng, giúp đỡ học sinh kịp thời

Kết quả khảo sát đầu năm học 2019-2020 môn Toán lớp 5B tôi đang chủ nhiệm như sau:

Như vậy, Qua khảo sát chất lượng đầu năm, tỉ lệ học sinh đạt điểm dưới

5 vẫn còn nhiều có đến 8 em chiếm 21,1 %

Qua kết quả khảo sát và thực tế giảng dạy,tôi nhận thấy một số học sinh sức khỏe tốt, kỹ năng nói, viết, kỹ năng sống tốt nhưng khả năng học toán lại rất chậm Trong quá trình tìm hiểu tôi thấy hầu hết các học sinh học chậm môn Toán đều có một nguyên nhân chung là: kiến thức ở các lớp dưới bị hổng; không

có phương pháp học tập, tự ti, rụt rè, thiếu hào hứng trong học tập Tuy nhiên ở mỗi học sinh chậm tiến môn Toán đều có nguyên nhân riêng,và rất đa dạng Với đặc điểm tình hình của lớp, tôi có thể chia ra một số nguyên nhân thường gặp là:

* Nguyên nhân thứ nhất: Do mải chơi, lười học, không hứng thú học môn Toán (Cảnh Minh, Long): Do ham chơi, các em thường tính ẩu, làm nhanh

xong các bài tập để làm các việc riêng khác Trong lớp các em không chú ý nghe giảng, lười suy nghĩ Ở nhà, các em không chịu học những kiến thức lí thuyết cơ bản, chỉ làm xong những yêu cầu của cô giáo giao cho mà không kiểm tra lại kết quả Các em không hứng thú trong học tập mà chỉ chú ý vào những trò chơi, trò nghịch ngợm

* Nguyên nhân thứ hai: Do không nắm vững kiến thức cơ bản ; kỹ năng

tính toán yếu (Vũ Mai, Tú ): Do chưa nắm chắc các kiến thức của lớp dưới, nên

Tổng số HS Hoàn thành tốt( Điểm 9 – 10) ( Điểm 5 – 8 )Hoàn thành ( điểm dưới 5)Cần cố gắng

các em không có kiến thức để học và vận dụng vào giải các bài toán của lớp đang học Khi học bài mới trên cơ sở vận dụng các kiến thức cũ thì các kiến thức cũ này đối với các em dường như rất mới, rất xa lạ, khiến các em càng khó lĩnh hội nội dung bài học đó

* Nguyên nhân thứ ba: Do chưa nắm được phương pháp học môn Toán, năng lực tư duy bị hạn chế (Kiều Linh, Tường Huy): Những học sinh

này thể lực vẫn phát triển bình thường nhưng năng lực tư duy toán học kém phát triển Việc ghi nhớ các nội dung, quy tắc, lí thuyết còn chậm, hiểu bài không nhanh nên việc vận dụng vào trong bài tập còn lúng túng, khó khăn Khi tính toán, các em còn phải lần tìm lại những kiến thức cũ nên giải bài rất chậm

* Nguyên nhân thứ tư: Do các điều kiện khách quan khác : Như thiếu

điều kiện học tập (hoàn cảnh gia đình khó khăn nên thiếu phương tiện học tập, nhà ở chật chội, nhà buôn bán ồn ào, không có phòng học riêng… ảnh hưởng đến việc học);do bố mẹ đi làm cả ngày không chú ý đến việc học của con, do quan niệm sai lầm của một số phụ huynh học sinh (có phụ huynh phó mặc việc học hành của các em cho nhà trường, không động viên, kiểm tra và cùng giám sát các em, nhưng cũng có một số phụ huynh không biết cách hướng dẫn con học bài…); hoặc do điều kiện khách quan tác động - học sinh có hoàn cảnh đặc biệt (gia đình xảy ra sự cố đột ngột, hoàn cảnh éo le, bố mẹ bỏ nhau, gia đình không hạnh phúc, …) Những học sinh này thường không tự giác học và chuẩn

bị bài ở nhà nên kết quả học tập tương đối kém Vì kết quả học tập kém, các em càng tự ti, không tin vào khả năng của mình Vào mỗi giờ học Toán, các em cảm thấy "sợ" và thường thu mình lại, ít tham gia xây dựng bài học

Xác định rõ một trong những nguyên nhân trên đối với mỗi học sinh là điều rất quan trọng Công việc tiếp theo là giáo viên có biện pháp để xoá bỏ dần các nguyên nhân đó, nhen nhóm lại lòng tự tin và niềm hứng thú của học sinh đối với việc học môn Toán

Vì vậy nhiệm vụ được đặt ra cho tôi- người giáo viên chủ nhiệm lớp đang trực tiếp dạy các em môn Toán phải cố gắng giúp đỡ các em này làm sao đạt được chuẩn kiến thức, kỹ năng của môn học và nhanh chóng theo kịp được với mặt bằng kiến thức chung của lớp

2.3 Các biện pháp giúp đỡ học sinh học tiếp thu chậm môn Toán lớp 5.

Để giúp đỡ học sinh học chậm môn Toán vươn lên trong học tập, trước hết tôi xác định và phân loại đối tượng học sinh theo từng nhóm như trên để có biện pháp bồi dưỡng thích hợp và tiến hành một số biện pháp giúp đỡ học sinh học chậm môn toán như sau:

2.3.1 Gây hứng thú học tập cho các em.

Trong những học sinh học chậm môn Toán có nhiều học sinh không hứng thú học tập Vậy để kích thích học sinh học môn Toán, tôi xác định điều đầu tiên quan trọng là phương pháp dạy của giáo viên Dạy phát huy tính tích cực của học sinh, dạy sát đối tượng Bằng cách trong các giờ học Toán tôi có các câu hỏi, bài tập phù hợp với từng đối tượng học sinh để cả học sinh học chậm cũng được làm việc, được tham gia vào cá hoạt động học tập để tránh tình trạng học

sinh tiếp thu chậm không được hoạt động dễ gây ra nhàm chán, thụ động.

- Sử dụng phương pháp trực quan trong giảng dạy kết hợp hài hoà với các phương pháp dạy học khác

- Để tạo hứng thú cho các em học tập, tôi tạo ra không khí lớp học thoải mái,nhẹ nhàng, không để học sinh sợ giáo viên và tạo ra nhiều trò chơi Toán học như: giải đố toán; thi giải toán đúng, nhanh; chữ số bí ẩn; tạo không khí vui

vẻ, cởi mở mà vẫn học tập tốt

Ví dụ: Đúng viết Đ sai viết S vào ô trống (Thi ai nhanh ai đúng )

1, 36 1, 3 6

x 2,5 x 2,5

6 8 0 6 8 0

2 7 2 2 7 2

3 4 0 0 3, 4 0 0

-Trò chơi này tôi dành gọi học sinh học chậm, qua trò chơi này giúp các

em cũng cố kỹ năng viết thêm dấu phẩy vào tích khi đã thực hiện xong bước nhân như nhân 2 số tự nhiên,vì điều quan trọng nhất của nhân số thập phân là kỹ năng viết thêm dấu phẩy vào tích và đây cũng là bước học sinh hay quên

- Giúp học sinh tự tin rằng mình có thể học giỏi Toán như các bạn bằng cách thường xuyên gọi học sinh báo cáo trước lớp kết quả làm việc của bản thân hay của nhóm mình

-Trong mỗi giờ học, hướng dẫn và kèm cặp các em thật tỉ mỉ, kĩ những kiến thức kĩ năng cơ bản Yêu cầu các em làm từng bài tập cho thật hoàn chỉnh rồi mới chuyển sang bài sau, không ôm đồm đòi các em theo kịp các bạn trong lớp

- Xác nhận và động viên sự tiến bộ của học sinh dù là nhỏ nhất

- Chú ý đôn đốc, nhắc nhở, dùng tập thể để động viên cổ vũ, giúp đỡ để các em tự nhận biết và cố gắng học tập

- Không lạm dụng trách phạt, sử dụng phương pháp kỉ luật tích cực đối với những học sinh này Nêu những tấm gương sáng về người nghèo nhưng hiếu học và đã trở thành những người nổi tiếng để các em noi theo

- Thường xuyên gần gũi, tìm hiểu, quan tâm lắng nghe mong muốn của học sinh, tạo điều kiện cho học sinh nói lên những suy nghĩ của mình để giáo viên nắm bắt được tâm sự, nguyện vọng, sở thích thái độ học tập của học sinh từ

đó sẽ có tác động đúng hướng kích thích các em học tập

- Động viên kịp thời học sinh làm đúng, trả lời gần đúng bằng các câu nói khích lệ, khuyến khích: Có cố gắng, gần đúng rồi, Dùng phương pháp nêu gương mỗi khi các em làm đúng bài tập, phép tính

- Trực tiếp gặp gỡ gia đình để tìm hiểu hoàn cảnh của gia đình Cùng gia đình các em trao đổi, tháo gỡ khó khăn, tạo điều kiện cho các em học tập Trao đổi, kết hợp với phụ huynh học sinh chọn phương pháp thích hợp nhất để thúc đẩy các em ham thích học tập và quản lí việc học ở nhà, từng bước đưa các em vào nền nếp học tập

- Trao phần thưởng ngay cho học sinh nếu thấy em đó có tiến bộ

- Khen ngợi, động viên kịp thời các em không chê trách mà nhẹ nhàng chỉ

bảo tỉ mỉ những chỗ sai, chỗ yếu cho từng em để các em biết cách khắc phục và

tự tin hơn tronghọc tập

- Thường xuyên kiểm tra việc làm bài tập của các em: ở lớp, ở nhà để

giúp đỡ ngay những kiến thức cơ bản mà các em chưa làm được Gọi học sinh

học chậm lên bảng chữa những bài vừa sức, gọi phát biểu và nhận xét bài nhiều

lần

- Trong khi báo cáo kết quả của hoạt động nhóm thường xuyên gọi các

bạn học tiếp thu chậm này đại diện nhóm phát biểu ý kiến trước lớp để tạo cho

các bạn tự tin trước tập thể, mạnh dạn trong học tập ; học sinh có điều kiện thể

hiện mình trước lớp bằng những câu trả lời ngắn, những bài tập dễ chỉ áp dụng

công thức, quy tắc để học sinh được cuốn hút vào các hoạt động học tập

Học sinh tiếp thu chậm được báo cáo kết quả trước lớp

Các bạn học sinh trong lớp động viên cổ vũ kịp thời

* Như vậy dạy học gây hứng thú học tập cho học sinh và phát huy tính

tích cực học tập của học sinh, lấy học sinh làm trung tâm, đặc biệt chú ý đến học sinh tiếp thu chậm Với học sinh học chậm cần có một lượng bài tập,và câu hỏi

dễ hơn,cơ bản để đạt được chuẩn kiến thức và kĩ năng Luôn tạo cơ hội để học sinh được nói trước lớp, cần tuyên dương ,động viên khuyến khích kịp thời.Với biện pháp này tôi thấy học sinh vui, phấn khởi và có nhiều động lực hơn trong học tập không còn tự ti, nhút nhát như trước

2.3.2 Bù lấp chỗ hổng kiến thức ; hướng dẫn một số thủ thuật tính toán và phương pháp học Toán

- Kiến thức toán học được cấu trúc theo hướng đồng tâm, lôgic Như vậy chỉ cần một chỗ hổng hay một mảng kiến thức nhỏ nào của học sinh bị thiếu thì đồng nghĩa với việc học sinh đó khó có thể tiếp thu được kiến thức tiếp theo và

đó là một nguyên nhân quan trọng dẫn đến học sinh hổng kiến thức và học chậm môn Toán Như vậy trong quá trình giảng dạy môn Toán lớp 5B, ngay từ đầu năm tôi luôn theo dõi để phát hiện những chỗ hổng mà học sinh mắc phải và kịp thời bù lấp những chỗ hổng đó

2.3.2.1 Với chỗ hổng về bảng cửu chương.

- Cho học sinh ôn lại các bảng: Bảng nhân, bảng chia, cách cộng, trừ,

- Kiểm tra bảng cửu chương hàng ngày - có thể mỗi ngày thuộc một bảng (đọc - viết ra giấy)

Ví dụ: Thứ hai thuộc bảng nhân 4.

Thứ ba thuộc bảng chia 4

- Giáo viên kiểm tra thường xuyên các bảng nhân và chia của học sinh trong từng tiết học,trong thời gian sinh hoạt 15 phút, có thể tranh thủ trong giờ ra chơi giáo viên trò chuyện với những học sinh còn rất chậm và kết hợp đố vài câu về bảng nhân, bảng chia để giúp các em nhanh thuộc bảng cửu chương mà không bị

áp lực

- Thực hành rèn luyện các kĩ năng nhân, chia thường xuyên

Vậy với biện pháp này trong thời gian tháng 9 – đầu năm học tôi đã kiểm tra thường xuyên và tất cả học sinh trong lớp đều thuộc bảng nhân, chia

2.3.2.2 Với chỗ hổng về các dạng toán cơ bản (Học sinh quên cách giải

các dạng toán cơ bản )

- Liệt kê lại các dạng toán của các lớp dưới ( Ví dụ đối với học sinh lớp 5 tôi liệt kê lại các dạng toán cơ bản của lớp 4)

Dạng toán trung bình cộng

Dạng toán Tìm hai số khi biết tổng và hiệu của hai số đó

Dạng toán Tìm hai số khi biết hiệu và tỉ của hai số đó

Dạng toán Tìm hai số khi biết tổng và tỉ của hai số đó

Dạng toán về hình học; Hình chữ nhật, hình vuông, hình bình hành, hình thoi

Hoặc một số dạng toán cơ bản của lớp 5 (Toán về tỷ số phần trăm, toán tỷ lệ )

- Nhắc lại tỉ mỉ và hướng dẫn cho học sinh ghi cách giải từng dạng toán, từng công thức hình học vào quyển sổ tay, giúp HS phân biệt sự khác nhau giữa các dạng toán và yêu cầu học sinh học thuộc

Ví dụ ở lớp 5 học sinh thường nhầm lẫn 2 dạng toán về tỉ số phần trăm: dạng

tìm một số khi biết số phần trăm của nó và dạng toán tìm số phần trăm của một

số Tôi cho học sinh giải đồng thời 2 bài toán sau:

Bài 1: Tìm 25 % của 120.

Bài 2: Tìm một số khi biết 50 % của nó là 120.

Học sinh đưa ra cách giải:

Bài 1: 25% số đó là: 120: 100 x 25 = 30

Bài 2: Số phải tìm là: 120: 50 x 100 = 240

- Tôi cho học sinh phân tích để học sinh tự thấy sự khác nhau của 2 dạng toán ngay trong khi thực hiện bước chia cho 100 (bài 1) là để tìm 1% của 120 rồi mới nhân với 25 để tìm 25% của 120; và chia cho 50 (dạng 2) cũng để tìm 1% của 120 rồi nhân với 100 để tìm số phải tìm (vì số phải tìm là 100%) Phân tích

kỹ như vậy học sinh mới hiểu được bản chất của 2 dạng Toán và không bị nhầm lẫn dạng 2 và dạng 3 của Toán tỷ số phần trăm

- Cho học sinh giải đi giải lại nhiều bài tập có liên quan đến dạng toán đó Khi HS thạo dạng toán này thì giáo viên mới chuyển sang dạng toán khác

- Thường xuyên kiểm tra bài làm của học sinh về các dạng Toán cơ bản trong đó có so sánh đối chiếu các dạng toán; chấm chữa tỉ mỉ, chỉ ra chỗ sai của học sinh đồng thời giải thích em đã sai do đâu, yêu cầu học sinh đó làm lại nếu cần

- Với những bài toán lời văn cần cho học sinh hiểu đề bài, phân tích tỉ mỉ đưa ra hệ thống câu hỏi gợi mở để giúp học sinh biết cách giải

Vậy việc bù lấp chỗ hổng kiến thức, và phương pháp học Toán là rất quan trọng Kiến thức nề tảng không vững chắc thì học sinh không thể học được tốt các bài học phía sau Sau một thời gian kiên trì và nỗ lực của tôi Sau hai tháng học sinh thuộc hết được bảng cửu chương Sau một học kì học sinh đã nhớ và giải được các dạng toán cơ bản của lớp 4 và lớp 5

2.3.2.3 Hướng dẫn học sinh kỹ năng và một số thủ thuật tính (thủ thuật cộng, trừ, nhân, chia các số có nhiều chữ số)

+ Kĩ năng cộng, trừ các số có nhiều chữ số:

- Đặt tính đúng (các hàng phải thẳng cột với nhau)

- Thực hành tính từ phải sang trái, lần lượt từ trên xuống dưới

- Thử lại để kiểm tra kết quả

+ Kĩ năng nhân:

- Đặt tính

- Thực hiện nhân: Viết các tích riêng thật đúng, thật thẳng hàng với nhau Mỗi tích riêng sau lùi sang trái một hàng so với tích riêng trước

+ Kĩ năng chia:

Yêu cầu:

- Học sinh phải nắm thật chắc cách cộng, trừ, nhân các số có nhiều chữ số

- Học sinh có khả năng cộng, trừ, nhân nhẩm và biết ước lượng thương

- Đặc biệt, các em còn hạn chế nhiều về kĩ năng tính toán nhất là phép chia vì kĩ năng chia là tổng hợp kĩ năng tính toán (trong phép chia có cả cộng, trừ, nhân, chia) Để rèn luyện thành thạo các kĩ năng cho học sinh, tôi luôn hướng dẫn và yêu cầu học sinh nắm vững: Mối quan hệ giữa các phép tính (giữa phép cộng và phép trừ, giữa phép nhân và phép chia, )