Một số giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa và túi nilon trong trường học

2.3 Một số giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa và túinilon trong nhà trường 7 2.3.1 Tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa và túi nilon; kêu gọi không sử dụng đồ nhựa một lần và t

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM GIẢM THIỂU

RÁC THẢI NHỰA VÀ TÚI NILON TRONG TRƯỜNG HỌC

Người thực hiện: Lê Thị Huyền

2.3 Một số giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa và túi

nilon trong nhà trường

7

2.3.1 Tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa và túi nilon;

kêu gọi không sử dụng đồ nhựa một lần và túi nilon đối

với giáo viên và học sinh

7

2.3.2 Giáo dục học sinh nói KHÔNG với đồ nhựa dùng một lần

và túi nilon thông qua các tiết học và hoạt động giáo dục

ngoài giờ lên lớp

9

2.3.3 Tổ chức phong trào“Trường học không có rác”; hướng

dẫn học sinh phân loại rác thải

14

2.3.4 Phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và xã hội

trong việc giáo dục bảo vệ môi trường, chống rác thải

nhựa và túi nilon

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Bước vào giai đoạn đầu của thế kỷ 21, thế kỷ của sự phát triển như vũ bãocủa khoa học kỹ thuật, của những dấu ấn từ cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ

4, nhưng chúng ta đang phải giải quyết những vấn đề về môi trường, biến đổikhí hậu, trong đó, một vấn đề nhức nhối đang được nhiều quốc gia quan tâm đó

là rác thải nhựa Hiện nay, mỗi năm lượng rác thải được sản sinh ra đủ phủ kín 4lần diện tích bề mặt trái đất

Ở Việt Nam, lượng rác thải nhựa ngày càng gia tăng Các sản phẩm từnhựa và ni-lông ra đời đã mang lại không ít tiện ích cho đời sống con người, thếnhưng, việc sử dụng những sản phẩm này đã và đang để lại những hậu quả khônlường đối với môi trường, sức khỏe con người và hệ sinh vật Ðáng lo ngại, cácsản phẩm từ nhựa và nilon phải mất hàng trăm năm, thậm chí đến cả nghìn nămmới bị phân hủy Việt Nam là 1 một trong 5 quốc gia xả chất thải nhựa nhiềunhất thế giới, với khoảng 1,8 triệu tấn ra môi trường mỗi năm Thói quen sửdụng đồ nhựa đã ảnh hưởng tới môi trường, đe dọa môi trường sống của độngthực vật và đặc biệt là ảnh hưởng đến sức khỏe con người Theo số liệu của BộTài nguyên và Môi trường, lượng chất thải nhựa và túi nilon ở Việt Nam hiện ởmức rất cao, chiếm khoảng 8-12% trong chất thải rắn sinh hoạt, xấp xỉ 2,5 triệutấn/năm Tính riêng các loại túi nilon, ước tính mỗi năm Việt Nam sử dụng vàthải bỏ khoảng hơn 30 tỷ túi/năm Trong số này, chỉ khoảng 17% số túi nilonđược thường xuyên tái sử dụng, số còn lại đều bị thải bỏ sau khi dùng một lần.Nếu tính chỉ số sản phẩm nhựa trên đầu người, đến nay là trên 41 kg/người/năm,trong khi chỉ số này năm 1990 là 3,8 kg/người/năm

Trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa, trung bình 1 ngày người dân thải ra môitrường khoảng 345 tấn rác thải nhựa (tương đương 0,1kg/người)

Nhận thấy tác hại của việc sử dụng các sản phẩm làm từ nhựa, túi nilon đã

và đang ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của mỗi con người Ngày25/4/2019, Thủ tướng Chính phủ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đãgửi thư kêu gọi cả nước chung tay giải quyết các vấn đề rác thải nhựa nhằmgiảm thiểu nguy cơ ô nhiễm, vì một Việt Nam với môi trường sống trong lành,

an toàn, phát triển bền vững

Hưởng ứng lời kêu gọi của Thủ tướng Chính phủ Các cấp, các ngành đãphát động phong trào tại các cơ quan, trường học, cộng đồng dân cư về phòng,chống, thay thế, tái chế, rác thải nhựa như: Hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa, túinilon; tổ chức dọn vệ sinh môi trường, thu gom bao bì, túi nilon, vỏ nhựa ở cácnơi công cộng và hướng dẫn người dân phân loại rác thải ngay tại gia đình

Xuất phát từ những thực tế ở trên, tôi lựa chọn đề tài :"Một số giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa và túi nilon trong trường học" để nghiên cứu.

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao ý thức và hành động của giáoviên, học sinh trong việc sử dụng đồ nhựa một lần, túi nilon nhằm giảm thiểu rácthải nhựa và túi nilon tại trường TH Điện Biên 1, thành phố Thanh Hóa

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

việc sử dụng đồ nhựa một lần và túi nilon trong giáo viên và học sinh tại

trường TH Điện Biên 1

1.4 phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp trải nghiệm thực tế thông qua các hoạt động của nhà trường

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lý luận

2.1.1 Khái niệm về rác thải nhựa

Rác thải nhựa là cụm từ dùng để chỉ chung những sản phẩm làm bằng nhựa đã qua sử dụng hoặc không được dùng đến và bị đem vứt bỏ

Rác thải nhựa bao gồm: túi nhựa, chai nhựa, cốc nhựa, ống hút nhựa, đồ chơi cũ bằng nhựa,… những sản phẩm này có đặc điểm là thời gian phân hủy lâu, có thể lên tới hàng trăm, hàng ngàn năm

Chai nhựa chiếm phần lớn trong lượng rác thải nhựa hiện nay (Nguồn ảnh: Môi trường và đô thị)

2.1.2 Rác thải nhựa dùng một lần

Rác thải nhựa dùng một lần là những sản phẩm được làm bằng nhựa, sảnxuất ra với mục đích chỉ dùng 1 lần rồi vứt bỏ Đó có thể là cốc nhựa, thìa nhựa,nĩa nhựa, hộp xốp,… dùng 1 lần phục vụ quá trình sinh hoạt, sản xuất của conngười

Theo báo Môi trường & Đô thị đưa tin, trong tổng số các loại rác thảinhựa thải ra môi trường thì có hơn 50% là từ đồ nhựa dùng 1 lần, và con số nàyđang không ngừng tăng lên mỗi ngày

Bởi đồ nhựa dùng 1 lần rất tiện ích với cuộc sống bận rộn vì tính nhanh,gọn, nhẹ, sau khi sử dụng chúng ta không cần mất công chùi rửa Thế nhưng sựtiện lợi này đi kèm với nguy hại lớn cho môi trường và cả sức khỏe của chínhchúng ta

Cốc nhựa dùng một lần được sử dụng nhiều nhất là ở các cửa hàng đồuống, đồ ăn nhanh và tại các sự kiện, buổi dã ngoại…

2.1.3 Ô nhiễm rác thải nhựa là gì?

a Khái niệm về ô nhiễm rác thải nhựa

Ô nhiễm rác thải nhựa là hiện tượng tích tụ các đồ nhựa trong môi trường

và gây ảnh hưởng xấu đến môi trường sống, sức khỏe con người và động vật

b Khái niệm ô nhiễm trắng

Khái niệm “ô nhiễm trắng” có lẽ còn khá xa lạ với nhiều người, tuy nhiênđây là cụm từ được các nhà khoa học dùng để gọi tên loại ô nhiễm do túi nilongây ra cho môi trường

Nếu sau khi sử dụng túi nilon con người xử lý không đúng cách mà thải ramôi trường thì sẽ gây ra ô nhiễm trắng

2.1.4 Tác hại, hậu quả của rác thải nhựa đến môi trường

Chính vì tình hình rác thải nhựa đang lên đến mức báo động như trên, thìtác hại mà chúng gây ra cho môi trường cũng không hề nhỏ Cụ thể:

+ Rác thải nhựa rất khó bị phân huỷ trong môi trường tự nhiên Mỗi loại chấtnhựa có số năm phân huỷ khác nhau với thời gian rất dài, hàng trăm năm có khitới hàng nghìn năm Đơn cử theo thông tin từ báo Môi trường & Đô thị thì: chainhựa phân hủy sau 450 năm – 1000 năm; ống hút, nắp chai sẽ phân hủy sau 100năm – 500 năm; bàn chải đánh răng phân hủy sau 500 năm…

+ Các loài động vật khi ăn phải rác thải nhựa có thể chết, dẫn đến nguy cơ tuyệtchủng, gây mất cân bằng sinh thái

+ Rác thải nhựa không được xử lý đúng cách sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khôngkhí và môi trường

+ Khi đốt, rác thải nhựa sẽ sinh ra chất độc đi-ô-xin, furan gây ô nhiễm khôngkhí, gây ngộ độc, ảnh hưởng đến tuyến nội tiết, làm giảm khả năng miễn dịch,gây ung thư,…

Đốt rác thải nhựa sẽ gây ảnh hưởng đến không khí (Nguồn ảnh: Iielts Planet)+ Khi chôn lấp, rác thải nhựa sẽ làm cho đất không giữ được nước, dinh dưỡng

và ngăn cản quá trình khí oxy đi qua đất, gây tác động xấu đến sự sinh trưởng

của cây trồng Hơn nữa, nó có thể làm ô nhiễm nguồn nước, gây ra cái chết củacác vi sinh vật có lợi cho cây ở dưới lòng đất

+ Rác thải nhựa gây ra tình trạng “ô nhiễm trắng” tại các điểm du lịch, ảnhhưởng đến không gian nghỉ ngơi và thư giãn của con người…

2.2 Thực trạng về rác thải nhựa và túi nilon

2.2.1 Thực trạng rác thải nhựa và túi nilon ở Việt Nam

Theo thống kê của Bộ Tài nguyên & Môi trường thì mỗi năm, Việt Namthải ra môi trường 1,8 triệu tấn rác thải nhựa, trong đó có 0,28 triệu – 0,73 triệutấn thải ra biển (tức là chiếm khoảng 6% tổng rác thải nhựa ra biển của toàn thếgiới)

Với thực trạng xả rác thải nhựa như vậy, chẳng mấy chốc Việt Nam sẽchìm trong biển rác nhựa và phải đối mặt với nguy cơ “ô nhiễm trắng” trầmtrọng

2.2.2 Thực trạng về rác thải nhựa và túi nilon tại Trường TH Điện Biên 1.

Trường TH Điện Biên 1 là một trường lớn, có truyền thống dạy tốt - họctốt, có bề dày thành tích Với hơn 1000 học sinh, có cơ sở vật chất tương đối đầy

đủ, đảm bảo phục vụ cho công tác dạy học và tổ chức các hoạt động giáo dục

khác năm học 2017-2018 nhà trường được nhà nước tăng Huân chương Lao

động hạng Nhất, năm 2018 – 2019 được công nhận trường đạt chuẩn Quốc gia

mức độ 2, đánh giá ngoài đạt cấp độ 3

Trong những năm qua, công tác quản lý giáo dục và đào tạo có sự chuyểnbiến mạnh mẽ, tính kế hoạch, tính chủ động và tính dân chủ được chú trọng;việc phân công, phân cấp trong quản lý được đẩy mạnh; công tác thanh tra, kiểmtra trường học được tăng cường; công tác xã hội hóa giáo dục được quan tâmnhiều hơn; công tác khuyến học, khuyến tài được đẩy mạnh; nhiều nguồn lực

được huy động để mở rộng trường, lớp, tăng cường cơ sở vật chất, thiết bị dạyhọc ngày càng hiện đại góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

* Thực trạng về rác thải nhựa, túi nilon tại nhà trường

Vấn đề về ô nhiễm môi trường, tác hại của rác thải nhựa và túi nilon đãđược nhà trường đề cập nhiều qua các hội nghị, các buổi hoạt động ngoại khóa,

… song việc chuyển biến trong giáo viên và học sinh còn chậm do thói quen và

sự tiện dụng của đồ nhựa sử dụng một lần và túi nilon

+/ Đối với giáo viên

Trong các năm học trước, trường vẫn còn sử dụng nước uống đóng chai

sử dụng một lần trong các buổi họp, hội nghị Trong lễ khai giảng các năm họctrước, trường còn sử dụng bóng bay để chào đón năm học mới Vẫn có giáoviên sử dụng những chai nhựa, vật liệu bằng nhựa để đựng đồ uống, vẫn muathức ăn đựng trong hộp xốp, hộp nhựa, vẫn còn sử dụng túi nilon khi đi chợ, đimua hàng,…

+/ Đối với học sinh

Khi các quán trà sữa, trà chanh … mọc lên “như nấm sau mưa”, việc dùngcốc nhựa một lần đã trở thành thói quen của nhiều học sinh, điều này đã làm giatăng lượng rác thải nhựa ra môi trường

Thực tế vẫn còn học sinh sử dụng cốc nhựa, ống hút nhựa và túi ni lôngtheo thói quen và việc tránh sử dụng cốc nhựa, ống hút nhựa, túi ni lông cònchưa được phụ huynh và các bạn học sinh chú trọng Đa số các bạn học sinh đãnhận thức được tác hại của đồ nhựa sử dụng một lần và túi nilon nhưng chưanhận thức sâu sắc và vẫn sử dụng bởi sự tiện lợi của nó, nhiều học sinh chưa biếtcách phân loại rác thải

2.3 Một số giải pháp nhằm giảm thiểu rác thải nhựa và túi nilon trong nhà trường

2.3.1 Tuyên truyền về tác hại của rác thải nhựa và túi nilon; kêu gọi không

sử dụng đồ nhựa một lần và túi nilon đối với giáo viên và học sinh

Ngay từ đầu năm học, Ban giám hiệu nhà trường tổ chức tuyên truyền đểmỗi thành viên trong Hội đồng nhà trường hiểu rõ vai trò và trách nhiệm củamình trong việc góp phần giảm thiểu rác thải nhựa; tổ chức tuyên truyền, kêugọi không sử dụng đồ nhựa một lần và túi nilon qua nhiều hình thức khác nhaunhư: thông qua họp hội đồng sư phạm nhà trường, chào cờ đầu tuần, các buổisinh hoạt chuyên môn, họp phụ huynh học sinh, sinh hoạt tập thể, tổ chức cácbuổi hội thảo chuyên đề về bảo vệ môi trường, treo băng zôn, khẩu hiệu …

Qua việc tuyên truyền, cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh và họcsinh đã nhận thức đúng, đầy đủ về công tác bảo vệ môi trường nói chung vàchống rác thải nhựa, túi nilon nói riêng Để làm tốt công tác tuyên truyền ngườicán bộ quản lý cần nắm vững mọi chủ trương, đường lối, chính sách của Đảng,pháp luật của Nhà nước, các quy chế của Bộ Giáo dục và Đào tạo, kế hoạch hoạtđộng của Sở Giáo dục và Đào tạo, của phòng Giáo dục và đào tạo về mục tiêu giáodục toàn diện trong đó chú trọng đến công tác dạy học lồng ghép nội dung giáodục bảo vệ môi trường, ứng phó với biến đổi khí hậu,… Triển khai nội dung cácchủ trương, đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, đến toànthể giáo viên để mọi giáo viên trong nhà trường ý thức sâu sắc: việc giáo dục ýthức bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa và túi nilon cho học sinh trongnhà trường là trách nhiệm của mỗi người

+ Đối với giáo viên chủ nhiệm: Là lực lượng nòng cốt Giáo viên chủnhiệm trực tiếp quản lý học sinh, gần gũi gắn bó với lớp, với học sinh, nắm đượctâm tư nguyện vọng, tình cảm, tâm lí và hoàn cảnh của các em, là người mà các

em thấy thân thiết như người bạn lớn, người mẹ, người chị để có thể giãi bày,chia sẻ Giáo viên chủ nhiệm làm tốt các công việc: nắm vững lý lịch, hoàn cảnhcủa từng học sinh để từ đó có kế hoạch, biện pháp giáo dục phù hợp, giúp các

em rèn luyện, học tập và phấn đấu để đáp ứng với yêu cầu của xã hội Giáo viênchủ nhiệm cộng tác chặt chẽ với cha mẹ học sinh, chủ động phối hợp với cácgiáo viên dạy bộ môn, Tổng phụ trách Đội, các lực lượng giáo dục khác có liênquan trong hoạt động giáo dục học sinh Giáo viên chủ nhiệm phải vận dụngnhiều biện pháp tâm lý để tạo cho các em một niềm tin, một tinh thần phấn đấu.Đặc biệt rèn cho học sinh đức tính kiên trì, tính tự giác, chủ động sáng tạo, khả

năng vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn Giáo dục cho các em quan điểm

học tập tiến bộ và đúng đắn: Học để biết, học để làm, học để làm người, học để

chung sống Giáo viên chủ nhiệm phải cùng nhà trường giáo dục cho học sinh ý

thức bảo vệ môi trường, giảm thiểu rác thải nhựa và túi nilon Giáo viên chủnhiệm hướng dẫn, kiểm tra, đánh giá học sinh từng tháng để kịp thời điều chỉnh

và có biện pháp giáo dục phù hợp

+ Đối với giáo viên đặc thù: Do tính chất của ngành nghề được đào tạo,giáo viên đặc thù có vị trí quan trọng trong công tác giáo dục học sinh Các hoạtđộng giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệ môi trường rất cần sự hỗ trợ về chuyênmôn của giáo viên đặc thù Vì vậy giáo viên đặc thù cần nhận thức rõ vị trí, vai tròcủa mình, không ngừng học tập, bồi dưỡng và tự bồi dưỡng để nâng cao phẩmchất đạo đức, trình độ chuyên môn nghiệp vụ, từ đó tham mưu, cố vấn cho Bangiám hiệu về chuyên môn, cùng tham gia tổ chức các hoạt động giáo dục

+ Đối với học sinh: Nhà trường coi giáo dục cho học sinh ý thức bảo vệmôi trường là một giải pháp bảo vệ môi trường cho tương lai, đặc biệt là đối vớirác thải nhựa (chai nhựa, túi nilon, hộp đựng đồ ăn, cốc, vỏ hộp sữa…), nhàtrường đã tổ chức tuyên truyền qua các buổi chào cờ đầu tuần, các buổi sinhhoạt lớp, qua các tiết học, các buổi hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp hoặctreo băng zôn, khẩu hiệu,…Từ đó giúp học sinh thay đổi thói quen, nói khôngvới các sản phẩm nhựa sử dụng một lần, túi nilon trong sinh hoạt thường ngày;

sử dụng thay thế bằng các loại sản phẩm thân thiện với môi trường Tham giatích cực các hoạt động bảo vệ môi trường tại nơi sinh sống bằng những hànhđộng nhỏ nhất như phân loại, tái chế, tái sử dụng chất thải, lên án kịp thời nhữnghành vi gây ô nhiễm môi trường, thói quen sử dụng lãng phí tài nguyên, nănglượng…

2.3.2 Giáo dục học sinh nói KHÔNG với đồ nhựa dùng một lần và túi nilon thông qua các tiết học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.

- Giáo dục học sinh nói KHÔNG với đồ nhựa dùng một lần và túi nilonthông qua các tiết học:

Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường trong trường Tiểu học được lồngghép, tích hợp trong các môn học và hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp với bamức độ: Mức độ toàn phần, mức độ bộ phận và mức độ liên hệ Để thực hiện tốtcác tiết học có lồng ghép, tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường Bangiám hiệu nhà trường đã lên kế hoạch, triển khai kế hoạch đến giáo viên quabuổi sinh hoạt chuyên môn đầu năm học, đồng thời yêu cầu tổ chuyên môn vàgiáo viên thực hiện nghiêm túc các yêu cầu sau:

+ Tổ chuyên môn: Ngay từ đầu năm học cần thống nhất địa chỉ, mức độ,nội dung tích hợp, lồng ghép Xây dựng chuyên đề cấp tổ chuyên môn về nội