Dạy học theo định hướng năng lực vận dụng STEM vào công nghệ 12 chủ đề thiết kế bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng tranzitor

Chúng ta đang tích cực thực hiện đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đào tạo theo tinh thần của Nghị quyết 29-BCHTW, đổi mới phương pháp dạy, hình thức tổ chức dạy học để chuyển từ chủ yế

Mục lục

1 Mở đầu 1

1 1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1 3 Đối tượng nghiên cứu 2

1 4 Phương pháp nghiên cứu 2

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 3

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

2 2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3

2 3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 4

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 10

3 Kết luận, kiến nghị 14

3 1 Kết luận 14

3.2 Kiến nghị 14

1 Mở Đầu

1.1 Lí do chọn đề tài.

Việt Nam là quốc gia đang trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, cuộc Cách mạng 4.0 mở ra nhiều cơ hội trong việc nâng cao trình độ công nghệ, nâng cao năng lực sản xuất và tạo cơ hội lớn cho sản xuất công nghiệp với trình độ công nghệ tiên tiến

Tại Chỉ thị số 16/CT-TTg ngày 4/5/2017 của Thủ tướng Chính phủ đã chỉ rõ: “Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 4 với xu hướng phát triển dựa trên nền tảng tích hợp cao độ của hệ thống kết nối số hóa - Vật lí – Sinh học với sự đột phá của Internet và trí tuệ nhân tạo đang làm thay đổi căn bản nền sản xuất của thế giới Cách mạng 4.0 với đặc điểm là tận dụng một cách triệt để sự lan tỏa của số hóa và công nghệ thông tin Làn sóng công nghệ mới này đang diễn ra với tốc độ khác nhau tại các quốc gia trên thế giới, nhưng đang tác động mạnh

mẽ, ngày một tăng tới mọi mặt của đời sống kinh tế- xã hội, dẫn đến việc thay đổi phương thức và lực lượng sản xuất của xã hội”

Chúng ta đang tích cực thực hiện đổi mới căn bản toàn diện giáo dục đào tạo theo tinh thần của Nghị quyết 29-BCHTW, đổi mới phương pháp dạy, hình thức tổ chức dạy học để chuyển từ chủ yếu quan tâm đến việc cung cấp kiến thức sang việc quan tâm hình thành, phát triển các năng lực, phẩm chất người học, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, tăng cường kĩ năng thực hành…

Thực hiện chủ trương đổi mới đồng bộ hình thức dạy học, phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục; để tăng cường việc gắn liền dạy học trong nhà trường với thực tiễn cuộc sống và góp phần hình thành năng lực giải quyết vấn đề của học sinh trung học Từ năm 2012, Bộ Giáo dục Đào tạo hàng năm đã tổ chức cuộc thi “Vận dụng kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễn dành cho học sinh trung học” và cuộc thi “Dạy học theo chủ đề tích hợp dành cho giáo viên trung học” Đặc biệt, cuộc thi “Sáng tạo khoa học kĩ thuật” do Bộ giáo dục đào tạo tổ chức đã trở thành điểm sáng tích cực trong giáo dục định hướng năng lực Về cơ bản, đây là một hình thức của giáo dục STEM Các cuộc thi này là ví dụ cho mục tiêu giáo dục nhằm phát triển năng lực cho học sinh hình thành những kĩ năng học tập và lao động của Bộ giáo dục đào tạo,

đó là cũng là mục tiêu mà giáo dục STEM hướng tới Nói cụ thể và dễ hiểu hơn thì giáo dục STEM là mô hình giáo dục dựa trên cách tiếp cận liên môn, giúp học sinh áp dụng các kiến thức khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học vào giải quyết một số vấn đề thực tiễn trong bối cảnh cụ thể Bộ giáo dục đào tạo

đã nhấn mạnh việc vận dụng dạy học giải quyết vấn đề, các phương pháp thực hành, dạy học theo dự án trong các môn học, tích cực ứng dụng công nghệ thông tin phù hợp với nội dung bài học Quán triệt tinh thần giáo dục, tích hợp giáo dục STEM trong việc thực hiện chương trình giáo dục phổ thông ở những môn học liên quan như toán học, vật lí, công nghệ, sinh học là nhu cầu cấp thiết cho ngành giáo dục nói riêng và cho toàn xã hội nói chung Và đặc biệt với một xã hội biến đổi không ngừng để theo kịp với cách mạng khoa học công nghệ 4.0

Trước vấn đề đặt ra nêu trên tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “ Dạy học theo định hướng năng lực vận dụng STEM vào Công Nghệ 12 chủ đề thiết kế bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor” nhằm giúp học sinh chiếm

lĩnh kiến thức một cách hiệu quả

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Thông qua các tiết học theo phương pháp định hướng năng lực vận dụng STEM vào công Nghệ 12 chủ đề: thiết kế bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor, giúp học sinh chủ động chiếm lĩnh kiến thức một cách hiệu quả hơn Đồng thời qua đó giúp học sinh hứng thú hơn với môn Công nghệ

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Học sinh lớp 12A8 và 12A3 trường THPT Yên Định 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng trên cơ sở lý thuyết

Làm việc trong phòng, tìm hiểu các tài liệu tham khảo có liên quan đến đề tài Chương trình chuẩn sách giáo khoa Công nhệ 12, sách giáo viên

- Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Soạn và thiết kế giáo án theo phương pháp định hướng năng lực, tiến hành thực nghiệm tại lớp 12A8 và 12A3 - trường trung học phổ thông Yên Định 1

- Phương pháp thống kê

Tiến hành thống kê, xử lí số liệu về kết quả học tập môn học của học sinh ở các lớp đối chứng với các lớp thực nghiệm trong năm học 2019-2020, tạo cơ sở đưa ra những kết luận khoa học

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

STEM là thuật ngữ viết tắt của các từ Science (Khoa học), Technology (Công nghệ), Engineering (Kĩ thuật) và Mathematics (Toán học), thường được

sử dụng khi bàn đến các chính sách phát triển về Khoa học, Công nghệ, Kĩ thuật

và Toán học của mỗi quốc gia Sự phát triển về Khoa học, Công nghệ, Kĩ thuật

và Toán học được mô tả bởi chu trình STEM (Hình 1), trong đó Science là quy trình sáng tạo ra kiến thức khoa học; Engineering là quy trình sử dụng kiến thức khoa học để thiết kế công nghệ mới nhằm giải quyết các vấn đề; Toán là công cụ được sử dụng để thu nhận kết quả và chia sẻ kết quả đó với những người khác Các văn kiện của Đảng và Nhà nước về đổi mới chương trình, sách giáo khoa giáo dục phổ thông như Nghị quyết 29, Nghị quyết 88 và Quyết định 404 đều xác định mục tiêu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông là góp phần chuyển nền giáo dục nặng về truyền thụ kiến thức sang nền giáo dục phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực của người học Ngày 4/5/2017, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 16/CT-TTg về việc tăng cường năng lực tiếp cận cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư Chỉ thị của Thủ tướng đề ra những giải pháp và nhiệm vụ thúc đẩy giáo dục STEM tại Việt Nam, mà một trong các giải pháp đó là: “Thay đổi mạnh mẽ các chính sách, nội dung, phương pháp giáo dục

và dạy nghề nhằm tạo ra nguồn nhân lực có khả năng tiếp nhận các xu thế công nghệ sản xuất mới, trong đó cần tập trung vào thúc đẩy đào tạo về khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học (STEM), ngoại ngữ, tin học trong chương trình

giáo dục phổ thông” Chỉ thị cũng giao nhiệm vụ cho Bộ giáo dục đào tạo “thúc đẩy triển khai giáo dục về khoa học, công nghệ, kĩ thuật và toán học (STEM) trong chương trình giáo dục phổ thông; tổ chức thí điểm tại một số trường phổ thông ngay từ năm học 2017 - 2018…” Với việc ban hành Chỉ thị trên, Việt Nam chính thức ban hành chính sách thúc đẩy giáo dục STEM trong chương trình giáo dục phổ thông

Với những tiếp cận khác nhau, giáo dục STEM sẽ được thúc đẩy theo những cách khác nhau Lãnh đạo và quản lí thì quan tâm tới đề xuất các chính sách để thúc đẩy giáo dục STEM, quan tâm tới chuẩn bị nguồn nhân lực cho các ngành nghề STEM theo nghĩa hướng nghiệp, phân luồng Người làm chương trình quán triệt giáo dục STEM theo cách quan tâm tới vai trò, vị trí, sự phối hợp giữa các môn học STEM trong chương trình Giáo viên, người trực tiếp đứng lớp sẽ thể hiện STEM thông qua việc xác định các chủ đề liên môn, thể hiện nó trong mỗi tiết dạy, mỗi hoạt động dạy học để kết nối kiến thức học đường với thế giới thực, giải quyết các vấn đề thực tiễn, để nâng cao hứng thú, để hình thành và phát triển năng lực và phẩm chất cho học sinh

Chương trình giáo dục phổ thông 2018 định hướng phát triển phẩm chất

và năng lực học sinh, mục tiêu của chương trình nhằm để trả lời cho câu hỏi:

Học xong chương trình học sinh làm được gì? Chính vì vậy mà cần phải đổi mới

phương pháp dạy học, kiểm tra đánh giá theo định hướng phát triển phẩm chất

và năng lực học sinh Các phương pháp và hình thức tổ chức dạy học cần phải gắn nội dung bài học với những vấn đề thực tiễn và giáo viên tổ chức hoạt động

để học sinh tìm hiểu và giải quyết được vấn đề, thông qua đó tiếp thu tri thức một cách chủ động Giáo dục STEM cũng xuất phát từ vấn đề nảy sinh trong thực tiễn được xây dựng thành các chủ đề/bài học STEM, thông qua việc giáo viên tổ chức các hoạt động học sẽ giúp học sinh tìm ra được những giải pháp để giải quyết vấn đề mà chủ đề/bài học STEM nêu ra

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Thực tế giảng dạy ở các trường trung học phổ thông trong các năm qua tôi nhận thấy học sinh rất chán học, không thích, không hứng thú học môn công nghệ Ngoài hiệu ứng “Môn phụ” thì điều này xuất phát từ nhiều lý do khách quan và chủ quan như:

Thứ nhất: chương trình sách giáo khoa nặng về kiến thức hàn lâm, khối lượng kiến thức nhiều, khó và hoàn toàn mới mẻ với các em học sinh

Thứ hai: Giáo viên thiên về thuyết giảng, thụ động, chưa quan tâm đúng đến việc tích cực hóa các hoạt động học Những giáo viên chưa quen với việc ứng dụng Công nghệ thông tin, trình độ Tin học còn hạn chế nên việc thay đổi phương pháp dạy học còn có những hạn chế nhất định Việc dạy học bằng giáo

án điện tử với những hình ảnh trực quan sinh động chưa được thực hiện đồng bộ trong các nhà trường trung học phổ thông

Thứ ba: Học sinh từ cấp dưới lên bị mất gốc, năng lực nắm bắt vấn đề, năng lực cảm thụ yếu Hơn nữa học tập còn thụ động, theo lối mòn, ghi nhớ kiến thức một cách máy móc mà không rèn luyện được cho mình kỹ năng tư duy nhạy bén, chủ động, là môn học không nằm trong chương trình ôn thi tốt nghiệp

hay đại học nên học sinh đã không thích lại càng chán học công nghệ hơn

Đó là những thực tế khiến bản thân người viết trăn trở và mong muốn có

sự đổi mới về phương pháp cũng như hình thức tổ chức dạy học để có thể mang lại sự hứng thú cho cả người đứng lớp lẫn học sinh và cũng để tiết học công nghệ có thể là tiết truyền cảm hứng, sự thích thú và kiến thức cho người học Những năm gần đây, Bộ giáo dục và đào tạo rất chú trọng vấn đề đổi mới phương pháp giảng dạy để nâng cao chất lượng các bộ môn Đội ngũ giáo viên trung học phổ thông hầu hết đã được tham gia tập huấn, bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ về đổi mới phương pháp dạy học Qua các đợt tập huấn, giáo viên đã được tiếp cận một số phương pháp, kĩ thuật dạy học mới Trong đó vận dụng trò chơi trong dạy học là một phương pháp rất khả thi, đang được áp dụng khá rộng rãi đối với nhiều môn học trong chương trình giáo dục không chỉ trong nước mà

cả trên thế giới

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

Dưới đây là đề xuất về các bước tiến hành xây dựng chủ đề theo định hướng phát triển năng lực vận dụng STEM dựa trên chương trình giáo dục phổ thông môn Công nghệ với chủ đề: “Thiết kế bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor ” Chủ đề đưa ra gồm 5 hoạt động:

Hoạt động 1: Xác định vấn đề

- Mục tiêu: học sinh phải tìm hiểu, thu thập thông tin về mạch tạo xung đa hài

tự dao động dùng Tranzitor để từ đó hiểu biết rõ ràng về nguyên lí hoạt động của

bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor Các em phải xác định được nhiệm vụ cần làm và tiêu chí của sản phẩm phải hoàn thành

- Cách thức tổ chức hoạt động:Giáo viên giao nhiệm vụ (nội dung, phương tiện, cách thực hiện, yêu cầu của bo mạch tạo xung đa hài tự dao động cần hoàn thành); Học sinh thực hiện nhiệm vụ (qua thực tế, tài liệu, video; cá nhân hoặc nhóm); Báo cáo, thảo luận (thời gian, địa điểm, cách thức); Phát hiện/phát biểu vấn đề (giáo viên hỗ trợ)

Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền.

- Mục tiêu: trang bị cho học sinh kiến thức, kĩ năng theo yêu cầu cần đạt của chương trình giáo dục phổ thông về thiết kế bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor

- Cách thức tổ chức hoạt động: Giáo viên giao nhiệm vụ, Học sinh nghiên

cứu sách giáo khoa, tài liệu, làm thí nghiệm (cá nhân, nhóm); Báo cáo, thảo luận; Giáo viên điều hành, “chốt” kiến thức mới và hỗ trợ HS đề xuất giải pháp/thiết kế mẫu thử nghiệm của bo mạch

Hoạt động 3: Đề xuất các phương án thiết kế và chọn phương án thiết kế hợp lí nhất.

- Mục tiêu: học sinh giải thích và bảo vệ bản thiết kế bo mạch tạo xung đa hài

tự dao động dùng Tranzitor kèm theo thuyết minh (sử dụng kiến thức mới và kiến thức đã có)

- Cách thức tổ chức hoạt động: Giáo viên giao nhiệm vụ Học sinh trình bày

và bảo vệ phương án thiết kế Giáo viên hỗ trợ học sinh trong quá trình thực hiện

Hoạt động 4: Chế tạo bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor theo phương án thiết kế.

- Mục tiêu: Hoàn thành sản phẩm theo nhiệm vụ đặt ra.

- Cách thức tổ chức hoạt động: Giáo viên giao nhiệm vụ Học sinh thực hành

chế tạo, lắp ráp và thử nghiệm Giáo viên hỗ trợ học sinh trong quá trình thực hiện

Hoạt động 5: Trình bày sản phẩm “Bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor”, thảo luận và điều chỉnh.

- Mục tiêu: Trình bày, thảo luận và điều chỉnh bo mạch tạo xung vừa lắp ráp.

- Cách thức tổ chức hoạt động: Giáo viên giao nhiệm vụ Học sinh báo cáo, thảo luận theo các hình thức phù hợp Giáo viên đánh giá, kết luận, cho điểm và định hướng tiếp tục hoàn thiện.

Tiến trình thực hiện của:

Chủ đề: THIẾT KẾ BO MẠCH TẠO XUNG ĐA HÀI TỰ DAO ĐỘNG

DÙNG TRANZITOR.

1 Mô tả chủ đề:

Các mạch điện tử có tại các trường THPT hiện nay đều là mạch đã hàn cứng chân linh kiện nên gây rất nhiều khó khăn cho giáo viên và học sinh khi sử dụng Đa số giáo viên chỉ cho học sinh thực hành dưới hình thức quan sát mạch

và đo các thông số của mạch mà không thực hiện lắp ráp mạch Điều này khiến cho nhiều bài thực hành chưa thể đáp ứng hết mục tiêu của bài học đã đề ra

Thực trạng về thiết bị dạy học và sử dụng thiết bị dạy học thực hành là vấn đề khá bức thiết, cần tìm ra biện pháp hợp lí nhằm khắc phục và nâng cao hiệu quả cho các bài thực hành môn Công nghệ nói chung, các bài thực hành chương 2, 3, 4 môn Công nghệ 12 nói riêng

Với hướng thiết kế mới của đề tài là chỉ hàn các chân cắm linh kiện đã có thể khắc phục được các nhược điểm trên Học sinh không những có thể quan sát,

đo đạc các thông số mà các em còn có thể lắp ráp mạch theo sơ đồ nguyên lý ngay trên chính bo mạch đó

Theo đó, HS phải tìm hiểu và chiếm lĩnh các kiến thức mới:

- Linh kiện bán dẫn và IC (Bài 4 - Công nghệ lớp 12);

- Mạch tạo xung (Bài 8 - Công nghệ lớp 12);

Đồng thời, HS phải vận dụng các kiến thức cũ của các bài học:

- Dòng điện trong chất bán dẫn (Bài 17 - Vật lí lớp 11);

- Linh kiện bán dẫn (Bài 24 - Vật lí lớp 11)

- Thiết kế mạch điện (Bài 59 - Công nghệ lớp 8)

- Thống kê (Tần số, trung bình cộng – chương 5 –Toán học lớp 10).

2 Mục tiêu:

Sau khi học xong bài này, người học có khả năng:

a Kiến thức:

- Trình bày được chức năng, sơ đồ và nguyên lí làm việc của mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor

b Kĩ năng:

- Đọc được sơ đồ và nguyên lí làm việc của mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor

- Vẽ được sơ đồ mạch khuếch đại và mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor

- Điều chỉnh được từ xung đa hài đối xứng sang xung đa hài không đối xứng

- Điều chỉnh được chu kỳ xung nhanh hay chậm

c Thái độ:

- Có ý thức tìm hiểu về các mạch điện tử

- Thực hiện đúng quy trình thực hành và tuân thủ các quy định

về an toàn cho người và thiết bị

- Có thái độ tích cực, hợp tác trong làm việc nhóm

- Yêu thích, say mê nghiên cứu khoa học;

d Các năng lực chính hướng tới:

* Năng lực khoa học tự nhiên:

- Vận dụng được các kiến thức trong chủ đề và kiến thức đã biết, thiết kế và chế tạo được mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor

- Trình bày, bảo vệ được ý kiến của mình và phản biện ý kiến của người khác

- Hợp tác trong nhóm để cùng thực hiện nhiệm vụ học tập

* Năng lực chung:

- Năng lực giải quyết vấn đề

- Năng lực giao tiếp và hợp tác

- Năng lực tạo sản phẩm và trình bày sản phẩm

- Năng lực sử dụng ngôn ngữ kĩ thuật

3 Thiết bị:

- Một mạch tạo xung đa hài đối xứng dùng tranzito đã lắp sẵn như hình 8-3 (sách giáo khoa môn Công nghệ 12 - trang 44), có chu kỳ 4 giây, có đầu chờ để thay đổi tụ điện và điện trở

- Tụ hóa loại 20μF - 16V : 2 chiếc

- Nguồn điện 1 chiều 4,5 V

4 Tiến trình dạy học:

Hoạt động 1: Xác định vấn đề.

* Mục tiêu:

- Xác định được nguyên lí hoạt động của bo mạch cần thiết kế và những nhiệm

vụ cần làm trong quá trình thiết kế bo mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor

- Xác định được kiến thức đã học về mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor (bài linh kiện bán dẫn và IC, bài mạch khuếch đại-mạch tạo xung ở sách giáo khoa Công nghệ 12), kiến thức mới cần huy động để tính toán và thiết

kế bo mạch(sổ tay linh kiện điện tử)

- Liệt kê được các tiêu chí đánh giá sản phẩm mạch tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor, từ đó định hướng phương án thiết kế bo mạch hợp lí nhất

* Nội dung cơ bản:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Sử dụng sơ đồ 8.3 về mạch tạo xung để giải

thích nguyên lí làm việc của mạch tạo xung đa

hài tự dao động dùng Tranzitor

- Quan sát, ghi chép

- Thông qua hình 8.3 SGK em hãy nêu các linh

kiện điện tử trong mạch ?

- Quan sát, liên hệ kiến thức đã học ở bài 2 và bài

4 về linh kiện điện tử để trả lời câu hỏi

- Em hãy cho biết quá trình hoạt động của mạch

tạo xung ?

- Quan sát, trả lời câu hỏi

- Kết luận, hướng dẫn cho HS cách mắc mạch

điện và nhấn mạnh dạng xung điện áp lấy ra ở hai

cực colectơ là Ura1 và Ura2 luôn ngược pha nhau

- Lắng nghe, ghi chép

Hoạt động 2: Nghiên cứu kiến thức nền

* Mục tiêu:

- Trình bày được nguyên lí làm việc của mạch tạo xung đa hài

- Điều chỉnh được các thông số của mạch tạo xung đa hài

- Điều chỉnh được chu kì xung nhanh hay chậm

* Nội dung cơ bản:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Cho HS nghiên cứu tài liệu kết hợp

thảo luận nhóm để xây dựng phương

án thiết kế bo mạch

- Nghiên cứu sách giáo khoa Vật lí

11 và Công nghệ 12 và thào luận nhóm để vạch ra: tên và thông số các linh kiện cần để lắp ráp, số lượng linh kiện cần sử dụng, chu kì làm việc của xung…

- Giao cho mỗi nhóm làm các bo mạch- Làm việc nhóm, phân công công

thử có sự kết hợp giữa các linh kiện

điện tử vừa tìm ra ở trên

việc cụ thể của các thành viên khi tạo bo mạch thử

Hoạt động 3: Trình bày và bảo vệ phương án thiết kế

* Mục tiêu:

- Mô tả được bản thiết kế bộ tạo xung đa hài tự dao động dùng Tranzitor.

- Vận dụng các kiến thức liên quan để lí giải và bảo vệ cơ sở khoa

học của phương án thiết kế.

- Lựa chọn phương án tối ưu để tạo sản phẩm.

* Nội dung cơ bản:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

- Cho HS thảo luận nhóm để hoàn

thành bản thiết kế

- Thào luận nhóm để hoàn thành bản thiết kế

- Thông báo tiến trình buổi báo cáo - Lắng nghe, ghi nhận

- Thông báo các tiêu chí đánh giá cho

bản thiết kế

- Lắng nghe, ghi nhận để đánh giá

Thiết kế mạch nguyên lý:

- Tìm hiểu yêu cầu của mạch thiết kế

- Đưa ra một số phương án để thực hiện

- Chọn phương án hợp lý nhất

- Lựa chọn các linh kiện cho hợp lý

 Yêu cầu thiết kế: điện áp đầu vào: 4.5 V, chu kỳ: T = 4 (s)

 Lựa chọn sơ đồ thiết kế

Xét về mặt lý thuyết, để thay đổi chu kỳ dao động của xung đa hài ta có thể thay đổi giá trị của tụ điện hay điện trở (vì T = 2 1,4RC) Nhưng trên thực tế người ta thường sử dụng phương pháp thay đổi giá trị của điện trở bằng cách sử dụng biến trở Tuy nhiên, trong nội dung của bài thực hành lại hướng dẫn học sinh thay đổi giá trị của tụ điện bằng cách mắc song song các tụ với nhau Do

đó, ngoài việc thiết kế các đầu chờ để thay đổi tụ điện như trong nội dung bài thực hành, tôi còn thiết kế thêm các đầu chờ để thay đổi giá trị của điện trở nhằm cung cấp thêm cho các em học sinh một phương pháp khác thay đổi chu

kỳ xung.

 Sơ đồ nguyên lý mạch thiết kế

Ura1

2

Ib1 Ib2

Ura2

Ec

Hình 3-1 Sơ đồ nguyên lý mạch thiết kế mạch tạo xung đa hài

tự dao động dùng tranzito

 Tính toán các thông số và số lượng linh kiện

Tên linh kiện hiệu Mã Thông số kỹ thuật Số lượng Đơn vị

Tranzito C828

VCBO = VCEO = 45V,VEBO = 7V, ICM = 100mA, IC =

50mA,

TS = -55 +1500C