TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG tự học của học SINH vào TIN học 11 bài tập KIỂU xâu NHẰM GIÚP học SINH CHIẾM LĨNH KIẾN THỨC một CÁCH HIỆU QUẢ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 1 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH VÀO TIN HỌC 11 - BÀI TẬP KIỂU XÂU NHẰM GIÚP HỌC SINH CHIẾM LĨNH KIẾN T

Trang 1

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TỰ HỌC CỦA HỌC SINH

VÀO TIN HỌC 11 - BÀI TẬP KIỂU XÂU NHẰM GIÚP HỌC SINH CHIẾM LĨNH KIẾN THỨC

MỘT CÁCH HIỆU QUẢ

Người thực hiện: Lê Thị Thủy

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc môn: Tin Học

THANH HÓA NĂM 2020

Trang 2

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 6

Trang 3

CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG ĐỀ TÀI

CTGDPT: Chương trình giáo dục phổ thông

BGDĐT: Bộ giáo dục đào tạo

Trang 4

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục phổ thông nước ta hiện nay đang thực hiện bước chuyển từchương trình giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học,nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc học sinh học được cái gì đến chỗ quan tâmđến học sinh vận dụng được cái gì qua việc học Để đảm bảo được điều đó, nhấtđịnh phải thực hiện thành công việc chuyển từ phương pháp dạy học theo lối

“truyền thụ một chiều” sang dạy cách học, cách vận dụng kiến thức, rèn luyện

kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất; đồng thời phải chuyển cách đánhgiá kết quả giáo dục nặng về kiểm tra trí nhớ sang kiểm tra, đánh giá năng lựcvận dụng kiến thức giải quyết vấn đề, coi trọng cả kiểm tra đánh giá kết quả họctập với kiểm tra đánh giá trong quá trình học tập để có thể tác động kịp thờinhằm nâng cao chất lượng của các hoạt động dạy học và giáo dục

Vậy vấn đề đặt ra với nhà trường là làm thế nào để học sinh tự lực chiếmlĩnh kiến thức, tích cực, chủ động, sáng tạo, có kĩ năng giải quyết những vấn đềnảy sinh trong cuộc sống Đó thực sự là những thách thức lớn đối với ngànhgiáo dục nói chung, nhà trường và giáo viên nói riêng Giáo viên không chỉ làngười mang kiến thức đến cho học sinh mà cần dạy cho học sinh cách tìm kiếm,chiếm lĩnh kiến thức để đảm bảo cho việc tự học suốt đời

Trước vấn đề đặt ra nêu trên tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài “Tổ chức hoạt động tự học của học sinh vào Tin học 11- bài tập kiểu xâu nhằm giúp học sinh chiếm lĩnh kiến thức một cách hiệu quả’’ Hình thức tổ chức hoạt

động tự học của học sinh này chủ yếu là thông qua tổ chức liên tiếp các hoạtđộng giúp các em phát huy tốt khả năng tự học, chủ động, sáng tạo trong quátrình tìm hiểu, nghiên cứu tài liệu cũng như từ thực tế các em sẽ học được rấtnhiều kiến thức, kỹ năng và giá trị mới; hơn nữa các em còn có thể khám phá các

ý tưởng theo sở thích, nguyện vọng của cá nhân cũng như của các thành viêntrong một nhóm Theo hình thức này, giáo viên là người tổ chức và chỉ đạo họcsinh tiến hành các hoạt động học tập

1.2 Mục đích nghiên cứu

Sáng kiến kinh nghiệm của tôi nhằm mục đích:

- Nâng cao hiệu quả học tập của học sinh khi học môn Tin học 11.

- Giúp học sinh chủ động, tích cực chiếm lĩnh tri thức về kiểu xâu.

- Nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm của người giáo viên 1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Chương trình tin học 11

- Học sinh khối 11 năm học 2019-2020 tại trường THPT Yên Định 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Qua thực tiễn giảng dạy ở trường THPT Yên Định 1

- Qua việc tham khảo các tài liệu, sách giáo khoa, sách giáo viên, các bài viết

và các tư liệu trên mạng internet, đặc biệt là bài viết và các tài liệu về đổi mới

Trang 5

phương pháp dạy học môn Tin học.

- Tham khảo các ý kiến của đồng nghiệp, lấy ý kiến từ phía học sinh

- Vận dụng sáng kiến vào giảng dạy trên lớp, đánh giá, rút kinh nghiệm sau

mỗi giờ dạy có vận dụng sáng kiến để có những điều chỉnh phù hợp

Trong các tiết dạy giáo viên tiến hành phân công công việc đến từng nhóm,đến từng học sinh để các em tích cực, chủ động phát hiện và giải quyết được vấn

đề đặt ra thông qua các câu hỏi, câu trả lời, thảo luận, mà chính mình đưa ra

1.5 Những điểm mới của SKKN

- Ở SKKN trước tôi đã viết về phần lý thuyết của kiểu xâu sau khi hoàn thànhtôi tiếp tục nêu ý tưởng và thực hiện SKKN này cụ thể là làm các bài tập về kiểuxâu để học sinh khắc sâu lý thuyết ở phần SKKN trước và vận dụng nó linh hoạtvào các bài tập

Trang 6

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

- Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy được tầm quan trọng của ngành Tinhọc và đã đưa môn học này vào nhà trường phổ thông như những môn khoa họckhác bắt đầu từ năm học 2006 - 2007

- Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020 ban hành kèm theoQuyết định 711/QĐ -TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ: “Tiếp tụcđổi mới phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập, rèn luyện theo hướngphát huy tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo và năng lực tự học của ngườihọc”

- Trong bối cảnh toàn ngành Giáo dục và Đào tạo đang nỗ lực đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực chủ động của học sinh

trong hoạt động học tập Điều 24.2 của Luật giáo dục đã nêu rõ: “Phương pháp

giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Như vậy, chúng ta

có thể thấy định hướng đổi mới phương pháp dạy học đã được khẳng định,không còn là vấn đề tranh luận Cốt lõi của việc đổi mới phương pháp dạy học ởtrường phổ thông là giúp học sinh hướng tới việc học tập chủ động, chống lạithói quen học tập thụ động

- Tổ chức hoạt động tự học cho học sinh cho phép cá nhân hóa việc học.Trên cơ sở mô hình năng lực, người học sẽ bổ sung những thiếu hụt của cá nhân

để thực hiện nhiệm vụ cụ thể của mình

- Tổ chức hoạt động tự học cho học sinh chú trọng vào kết quả đầu ra

- Hơn nữa, việc tổ chức hoạt động tự học cho học sinh còn có khả năngcho việc xác định một cách rõ ràng mục tiêu cần đạt và những tiêu chuẩn choviệc đo lường kết quả

+ Sau khi hoàn thành chủ đề này học sinh có thể tự học, tự rèn luyện vàchủ động làm được các bài tập kiểu xâu

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

- Qua thực tế giảng dạy ở trường THPT các năm qua, tôi nhận thấy khihọc đến chương trình Tin học lớp 11 đa số học sinh đều nhận xét bộ môn này rấtkhó

- Các học sinh thường ngại khi đến tiết học Tin học 11 và càng bỡ ngỡhơn khi gặp các bài toán có dữ liệu kiểu xâu

- Tuy nhiên cũng có một số lượng không nhỏ học sinh rất yêu thích mônTin học và thích tìm hiểu một số bài toán dạng khó ngoài phạm vi sách giáokhoa

2.3 Giải pháp sử dụng giải quyết vấn đề

Dưới đây là đề xuất về các bước tiến hành xác định năng lực tin học dựatrên CTGDPT môn Tin học:

Trang 7

Bước 1 Lựa chọn chủ đề, nội dung dạy học

Bước 2 Xác định yêu cầu kiến thức, kĩ năng, thái độ

- Kiến thức

+ Khai báo biến xâu + Tham chiếu được các phần tử của xâu + Hiểu một số hàm, thủ tục thông dụng về xâu

- Kĩ năng:

+ Khai báo được biến kiểu xâu

+ Nhập, xuất giá trị cho biến xâu

+ Tham chiếu được đến tất cả các phần tử của xâu

+ Vận dụng được các hàm, thủ tục liên quan đến xâu vào các bàitập

- Thái độ:

+ Hứng thú với bài học + Chủ động chiếm lĩnh kiến thức không phụ thuộc vào thầy, cô.+ Tiếp tục rèn luyện tư duy lập trình và tác phong, phẩm chất củangười lập trình

Bước 3: Xác định năng lực định hướng hình thành và phát triển của học sinh

- Năng lực giải quyết vấn đề thông qua việc trao đổi, thảo luận giữa cácnhóm

- Năng lực làm việc hợp tác

- Năng lực tự học, đọc hiểu và giải quyết vấn đề theo giải pháp đã lựachọn

- Năng lực thực hành: Các thao tác nhanh và an toàn

Bước 4: Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

- Giáo viên: Chuẩn bị giáo án, phòng máy, máy chiếu, mạng.

- Học sinh: Chuẩn bị các bài tập cô đã giao trước về nhà

Bước 5: Lập bảng mô tả các yêu cầu cần đạt

Nội dung

Loại câu hỏi/

bài tập

Nhận biết

Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao

Câu TH.VDT 1

(Bài 1 trang 73

-SGK Tin học 11)

Bàitậpthựchành

- Khai báo biến kiểu xâu

- Nhập xâu

- Length - Vận dụng hàm:

+ Length

- Tham chiếu đếnphần tử trong xâu

- Biễu diễn đượcxâu theo chiềungược lại

Câu TH.VDT 2

Bàitậpthực

- Leng

- upcase

- Vận dụng cáchàm:

+ Leng

Trang 8

Nội dung

Loại câu hỏi/

bài tập

Nhận biết

Thông hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao

hành

- Nhập xâu

+ Upcase

Câu TH.VDT 3

Bàitậpthựchành

- Nhập xâu

+ Length + Pos + Insert

- Nhập xâu

- Length

- Pos

- Delete

+ Length + Pos+ Delete

- Nhập xâu

- Length

- Pos

- Delete

+ Length + Pos + Delete

- Nhập xâu

- Length

- Pos

- Delete

+ Length + Pos + Delete

- Tham chiếuđến phần tửtrong xâu

Bước 6: Hệ thống câu hỏi/bài tập đánh giá theo các mức đã mô tả

Câu TH.VDT 1 (Bài 1- trang 73 - SGK Tin học 11)

Nhập vào từ bàn phím một xâu Kiểm tra xâu đó có phải là xâu đối xứng haykhông Xâu đối xứng có tính chất đọc nó từ phải sang trái cũng thu được kết quảgiống như đọc từ trái sang phải

Trang 9

Viết chương trình nhập vào từ bàn phím một xâu kí tự S và thông báo ra mànhình số lần xuất hiện của mỗi chữ cái tiếng Anh trong S (không phân biệt chữhoa hay chữ thường)

Nhập từ bàn phím một xâu Thay thế tất cả các cụm kí tự 'anh' bằng cụm kí tự'em'

Câu TH.VDT 4 (Bài 4.40 - trang 45 – Bài tập Tin học 11)

Hãy lập trình:

- Nhập một xâu bất kì từ bàn phím

- Chuẩn hóa xâu theo các quy tắc sau:

+ Xóa các dấu cách ở đầu câu nếu có + Xóa các dấu cách ở cuối câu nếu có+Thay dãy nhiều dấu cách liên tiếp bằng một dấu cách

Câu TH.VDT 5 (Bài 9.6 - trang 129 – TURBOPASCAL.7.0 NXB Thống kê)

Viết chương trình nhập từ bàn phím một câu được kết thúc bằng dấu chấm Hãyđếm trong câu có bao nhiêu từ (Để đơn giản ta định nghĩa từ là dãy liên tục các

kí tự khác dấu cách, dấu cách là dấu tách từ duy nhất)

Ví dụ: Theo định nghĩa ta có

‘Informatics’ – câu có một từ;

‘Ho va ten’ - câu có 3 từ;

‘Co anh ban xa nha, co co ban nho cha’ – câu có 10 từ

Câu TH.VDC.6 (Bài 15 - trang 58 – BÀI TẬP LẬP TRÌNH PASCAL - NXB Thống kê)

Viết chương trình nhập từ bàn phím hai xâu kí tự S1 và S2

1 Thông báo ra màn hình độ dài của S1 và S2

2 Hãy xem xét xem S1 xuất hiện bao nhiêu lần trong S2?

3 Hãy xét xem liệu S2 có là ghép liên tiếp của một số lần xâu S1 không?

Bước 7: Tiến trình dạy học theo chủ đề

Tên chủ đề: BÀI TẬP KIỂU XÂU

A Hoạt động khởi động

(1) Mục tiêu: Nhớ lại các hàm và thủ tục xử lí xâu đã học ở tiết lý thuyết (2) Phương pháp/kĩ thuật dạy học: Vấn đáp

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Làm việc cá nhân

(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy chiếu, phòng máy tính có kết nối mạng (5) Sản phẩm: Liệt kê được các hàm và thủ tục xử lí xâu, hiểu ý nghĩa của nó.

Trang 10

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1.Hoạt động kiểm tra bài cũ

Giáo viên chiếu câu hỏi lên màn hình

2 Hoạt động phân chia các nhóm

*Tiết học được thực hiện trên phòng máy, các máy được đánh

số thứ tự từ 1 đến 25, các máy có kết nối mạng, sử dụng phần

mềm quản lí lớp học

- Mỗi một máy tương ứng với 2 em tạo thành một nhóm

- Các em phân ra một em nhóm trưởng, một em thư kí

+ Nhiệm vụ của nhóm trưởng là: Triển khai công việc

của nhóm, thảo luận cùng nhóm và trình bày báo cáo

kết quả của nhóm

+ Nhiệm vụ của thư kí là: Thảo luận cùng nhóm, soạn

thảo chương trình, ghi chép các vấn đề thảo luận

- Tập trung

hướng dẫn đểthực hiện theo

sự phân công

B Hoạt động luyện tập và vận dụng

Hoạt động 1: Tìm hiểu câu TH.VDT 1 (Bài 1- trang 73 - SGK Tin học 11)

Nhập vào từ bàn phím một xâu Kiểm tra xâu đó có phải là xâu đối xứng haykhông Xâu đối xứng có tính chất đọc nó từ phải sang trái cũng thu được kết quảgiống như đọc từ trái sang phải

(1) Mục tiêu: Biết sử dụng hàm length, tham chiếu đến phần tử của xâu

để giải quyết bài toán, biết tìm lỗi và sửa lỗi trong chương trình, biết đề xuấtphương án cải tiến

(2) Phương pháp/kĩ thuật dạy học: Làm việc theo nhóm, cá nhân

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Thực hành trên phòng máy

(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy chiếu, phòng máy tính có kết nối mạng (5) Sản phẩm: Viết được chương trình để giải quyết bài toán.

1.Tìm hiểu đề bài

Trình chiếu đề bài lên màn hình

- H: Muốn kiểm tra một xâu có tính chất

đối xứng không ta phải làm như thế nào?

- Đọc đề bài và suy nghĩ

-

- Ta kiểm tra xem đọc nó từ phảisang trái cũng thu được kết quả

Trang 11

- H: Các nhóm cho nhận xét ?

- GV: Nhận xét cuối cùng

- Việc tạo xâu ngược lại các em đã được

học ở ví dụ 3 bài 12 kiểu xâu SGK

- Các nhóm thực hiện soạn thảo chương

trình trên máy theo ý tưởng đã nêu

GV: Chỉ định hai nhóm gửi bài và GV

trình chiếu, tets cho cả lớp cùng xem

- Các nhóm nhận xét lẫn nhau, nếu có câu

hỏi thì nhóm trưởng đại diện trả lời

- GV: Nhận xét cuối cùng – hoàn thiện

chương trình nếu còn lỗi – Cho điểm

2 Đề xuất phương án cải tiến chương

trình

- H: Ngoài cách này ra có em nào có cách

khác hay hơn để kiểm tra xâu có đối xứng

hay không?

- H: Kí tự đầu xâu đối xứng với kí tự vị trí

nào trong xâu ?

- H: Kí tự thứ i đối xứng với kí tự vị trí

nào trong xâu?

- H: Cần phải so sánh bao nhiêu cặp kí tự

trong xâu để biết được xâu đó là xâu đối

xứng?

- H: Dùng cấu trúc lặp nào để so sánh?

- Yêu cầu HS soạn thảo chương trình

hoàn chỉnh

- Yêu cầu HS nhập dữ liệu cho sẵn của

GV và thông báo kết quả

- Xác nhận các bài có kết quả đúng

- Chiếu 1 bài có kết quả đúng chạy

chương trình cho cả lớp cùng xem

Chương trình tham khảo đã cải tiến

Program Xau_doi_xung;

var s:string;

x,i:byte;

giống như đọc từ trái sang phải

Chương trình tham khảo:

Var i,x: byte;

s,p: string;

Begin Write(‘Nhap vao xau: ‘);

readlnEnd

- Các nhóm thảo luận trả lời

- Ta có thể so sánh các cặp kí tự ở vịtrí đối xứng nhau để kết luận xâu cóđối xứng hay không

- Kí tự đầu xâu đối xứng với kí tự vịtrí cuối xâu

- Kí tự thứ i đối xứng với kí tự thứleng(S)-i+1

- Length(S) div 2 cặp

- Có thể dùng For hoặc While

- Thực hiện soạn thảo chương trìnhvào máy

- Nhập dữ liệu và thông báo kết quả

Trang 12

if i>(x div 2) then

writeln('xau la xau doi xung')

else writeln('xau khong la xau

doi xung');

readln

end

Hoạt động 2: Tìm hiểu câu TH.VDT.2 (Bài 2- trang 73 - SGK Tin học 11)

Viết chương trình nhập vào từ bàn phím một xâu kí tự S và thông báo ra mànhình số lần xuất hiện của mỗi chữ cái tiếng Anh trong S (không phân biệt chữhoa hay chữ thường)

(1) Mục tiêu: Biết sử dụng hàm upcase, length, tham chiếu đến phần tử

của xâu để giải quyết bài toán, biết tìm lỗi và sửa lỗi trong chương trình

(2) Phương pháp/kĩ thuật dạy học: Làm việc theo nhóm, cá nhân.

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Thực hành trên phòng máy.

(4) Phương tiện dạy học: SGK, máy chiếu, phòng máy tính có kết nối mạng (5) Sản phẩm: Viết được các chương trình đơn giản để giải quyết bài toán Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh

1.Tìm hiểu đề bài, tìm phương án giải

quyết

Trình chiếu đề bài lên màn hình

H: Các nhóm thảo luận tìm ra ý tưởng

cho bài toán

H: Nêu dữ liệu vào/ ra của bài toán

H: Có tất cả bao nhiêu chữ cái tiếng

anh?

H: Vậy ta phải khai báo biến như thế

nào để ghi nhận số lần xuất hiện của

mỗi kí tự trong xâu?

H: Để giải quyết vấn đề không phân biệt

- Vào: Một xâu S

- Ra: Dãy các số tương ứng với sựxuất hiện của mỗi loại kí tự trongxâu

- Có tất cả 26 chữ cái từ ‘A’ đến ‘Z’

-Ta có thể dùng một mảng dem với

các chỉ số là các kí tự từ ‘A’ đến ‘Z’

để ghi nhận số lần xuất hiện của các

kí tự trong xâu S Cụ thể để ghi nhận

số lần xuất hiện của kí tự A(hay kí tự

a, vì không phân biệt chữ hoa haythường)

* dem[‘A’ ’Z’]

Định dạng
Số trang	25
Dung lượng	319 KB