Đề cương luận văn Thạc sĩ Y học: Nghiên cứu các tổn thương CTC ở bệnh nhân nhiễm HPV nguy cơ cao và phương pháp điều trị ban đầu tại Bệnh viện Phụ sản Trung ương

Đề cương luận văn mô tả các hình thái tổn thương cổ tử cung ở bệnh nhân nhiễm HPV nguy cơ cao tại Bệnh viện Phụ Sản Trung Ương từ 01/05/2020 đến 01/05/2021; nhận xét phương pháp điều trị ban đầu.

 NGHIÊN C U CÁC  Ứ T N TH Ổ ƯƠ NG  CTC 

 B NH NHÂN NHI M HPV NGUY C  CAO

VÀ PH ƯƠ NG PHÁP ĐI U TR  BAN Đ U Ề Ị Ầ

T I B NH VI N PH  S N TRUNG  Ạ Ệ Ệ Ụ Ả ƯƠ NG 

Chuyên ngành : S n ph  khoaả ụ

Đ  C Ề ƯƠ NG LU N VĂN TH C SĨ Y H C Ậ Ạ Ọ

        Ch  t ch h i đ ng       ủ ị ộ ồ Ng ườ ướ i h ng d n khoa  ẫ

h c ọ

BVPSTW B nh vi n Ph  S n Trung ệ ệ ụ ả Ương

GLOBOCAN Đài quan sát ung th  toàn c u ư ầ

SCJ vùng chuy n ti p gi a bi u mô  lát – trể ế ữ ể ụ

DANH M C B NGỤ Ả

Đ T V N ĐẶ Ấ Ề

Ung th  c  t  cung (UTCTC) là m t trong nh ng b nh ung th  phư ổ ử ộ ữ ệ ư ổ 

bi n   ph  n  (PN), đ ng th  hai sau ung th  vú. Theo Hi p h i Ki m soátế ở ụ ữ ứ ứ ư ệ ộ ể  Ung th  Qu c t , UTCTC chi m 12% ung th  b  ph n sinh d c n  Theoư ố ế ế ư ộ ậ ụ ữ  Đài quan sát ung th  toàn c u (GLOBOCAN), năm 2018, có 569.847 trư ầ ườ  ng

h p m c m i và 311.365 trợ ắ ớ ường h p t  vong do UTCTC.ợ ử  T  l  m c và tỷ ệ ắ ỷ 

l  t  vong c a ung th  c  t  cung là ung th  ph  bi n th  hai, ch  sau ungệ ử ủ ư ổ ử ư ổ ế ứ ỉ  

th  vú.ư   

M t s  y u t  nguy c  gây UTCTC nh  tu i quan h  tình d c l nộ ố ế ố ơ ư ổ ệ ụ ầ  

đ u s m, nhi u b n tình, ch a đ  nhi u, tu i cao, hút thu c lá, nhi mầ ớ ề ạ ử ẻ ề ổ ố ễ  trùng b nh lây truy n qua đệ ề ường tình d c, suy gi m mi n d ch. Nhi mụ ả ễ ị ễ  Human Papilloma Virus (HPV) được coi là nguyên nhân chính d n đ nẫ ế  UTCTC. Trong s  150 type HPV đố ược phát hi n, ch  có kho ng 15 typeệ ỉ ả  HPV nguy c  cao và nguy hi m nh t là lo i 16 và 18(gây ra kho ng 70%ơ ể ấ ạ ả  UTCTC) và 12 type HPV nguy c  cao khác: 31, 33, 35, 45, 52, 58…ơ

 Ngày nay, t  l  t  vong c a ung th  c  t  cung đang gi m đáng kỷ ệ ử ủ ư ổ ử ả ể 

b ng các phằ ương pháp sàng l c m i, ch n đoán, phát hi n s m các t nọ ớ ẩ ệ ớ ổ  

thương c  t  cung, đi u tr  các t n thổ ử ề ị ổ ương ti n ung th  và đ c bi t là sề ư ặ ệ ự 

xu t hi n c a v c­xin HPVấ ệ ủ ắ  

Tuy nhiên, t  l  tiêm ch ng   Vi t Nam v n còn th p, đòi h i ph iỷ ệ ủ ở ệ ẫ ấ ỏ ả  sàng l c các t n thọ ổ ương c  t  cung s m, đ  có phổ ử ớ ể ương pháp đi u tr  đúng ề ị

đ n đ  ngăn ng a ung th ắ ể ừ ư

M t khácặ , hi n ch a có nghiên c u nào v  m i liên quan ệ ư ứ ề ố nhi m ễtrùng HPV nguy c  cao và hình thái c a t n thơ ủ ổ ương c  t  cungổ ử  t i ạ B nh ệ

vi n ph  s n Trung ệ ụ ả Ương (BVPSTW)

Vì v y, chúng tôi ti n hành đ  tài: “ậ ế ề Nghiên c u các t n thứ ổ ương CTC   b nh nhân nhi m HPV nguy c  cao và phở ệ ễ ơ ương pháp đi u tr  ề ị

ban đ u t i B nh vi n Ph  s n Trung ầ ạ ệ ệ ụ ả Ương ” v i 2 m c tiêu: ớ ụ

1. Mô t  các hình thái t n th ả ổ ươ ng c  t  cung   b nh nhân nhi m ổ ử ở ệ ễ   HPV nguy c  cao t i B nh vi n Ph  S n Trung  ơ ạ ệ ệ ụ ả Ươ ng t  01/05/2020 ừ  

đ n 01/05/2021 ế

2. Nh n xét ph ậ ươ ng pháp đi u tr  ban đ u   các tr ề ị ầ ở ườ ng h p trên ợ

T NG QUAN TÀI LI UỔ Ệ

1 GI I PH U ­ SINH LÝ C  T  CUNGẢ Ẫ Ổ Ử

1.1 GI I PH U C  T  CUNG Ả Ẫ Ổ Ử

C  t  cung hình nón c t, vòm âm đ o bám vào chia c  t  cung thànhổ ử ụ ạ ổ ử  hai ph n: ph n trong âm đ o và ph n trên âm đ o. Âm đ o bám quanh cầ ầ ạ ầ ạ ạ ổ 

t  cung theo đử ường ch ch xu ng dế ố ưới và ra trước. Ph n dầ ướ ằi n m trong 

âm đ o g i là c  ngoài. Ph n trên ti p n i v i thân t  cung b ng eo tạ ọ ổ ầ ế ố ớ ử ằ ử cung g i là c  trong. C  t  cung đọ ổ ổ ử ược âm đ o bám vào t o thành túi cùngạ ạ  

trước, sau và hai túi cùng bên.   nh ng ph  n  ch a sinh có c  t  cungỞ ữ ụ ữ ư ổ ử  

nh n, trong đ u, m t đ  ch c, l  ngoài tròn. Sau sinh đ , c  t  cung trẵ ề ậ ộ ắ ỗ ẻ ổ ử ở nên d t l i theo chi u trẹ ạ ề ước sau, m t đ  m m, l  ngoài r ng ra và khôngậ ộ ề ỗ ộ  tròn đ u nh  trề ư ước lúc ch a đ  C  t  cung đư ẻ ổ ử ược c p máu b i các nhánhấ ở  

c a đ ng m ch c  t  cung ­ âm đ o s p x p theo hình nan hoa. Nhánhủ ộ ạ ổ ử ạ ắ ế  

đ ng m ch c  t  cung ­ âm đ o ph i và trái ít n i ti p v i nhau nên cóộ ạ ổ ử ạ ả ố ế ớ  

đường vô m ch d c gi a c  t  cung ạ ọ ữ ổ ử [10],[17],[22]

Hình 1.1. C u trúc gi i ph u c a c  t  cung (ngu n: internet) ấ ả ẫ ủ ổ ử ồ

Hình 1.1  C u trúc gi i ph u c a c  t  cung (ngu n internet)ấ ả ẫ ủ ổ ử ồ

* Gi i ph u c  t  cung ả ẫ ổ ử

M t ngoài c  t  cung là bi u mô v y không s ng hóa, thay đ i phặ ổ ử ể ả ừ ổ ụ thu c vào estrogen theo t ng l a tu i c a ph  n : Th i k  sinh s n niêmộ ừ ứ ổ ủ ụ ữ ờ ỳ ả  

m c c  t  cung dày, nhi u l p, giàu glycogen, sau sinh lạ ổ ử ề ớ ượng estrogen 

xu ng d n đ n cu i tháng th  nh t v i hình  nh niêm m c c  t  cung cònố ầ ế ố ứ ấ ớ ả ạ ổ ử  

l i t  1 ­ 2 l p t  bào m m và m t glycogen. Tu i d y thì lạ ừ ớ ế ầ ấ ổ ậ ượng estrogen tăng d n làm cho niêm m c c  t  cung phát tri n và g n gi ng nh  ph  nầ ạ ổ ử ể ầ ố ư ụ ữ đang ho t đ ng sinh d cạ ộ ụ [6]

­ C  ngoài c  t  cung  ổ ổ ử [ 6 ] được bao ph  b i bi u mô v y, l p bi uủ ở ể ả ớ ể  

mô này có t  15 ­ 20 l p, đi t  đáy ti n d n lên b  m t theo th  t  cao d nừ ớ ừ ế ầ ề ặ ứ ự ầ  

v  đ  trề ộ ưởng thành. Đ i ph  n  đang ho t đ ng sinh d c, niêm m c c  tố ụ ữ ạ ộ ụ ạ ổ ử cung g m 5 l p:ồ ớ

+ L p t  bào đáy. ớ ế

+ L p t  bào c n đáy, l p t  bào trung gian.ớ ế ậ ớ ế

+ L p s ng hoá n i c a Dierks.ớ ừ ộ ủ

+ L p b  m t.ớ ề ặ

Hình 1.2. Mô h c v  các l p t  bào c a c  t  cung ọ ề ớ ế ủ ổ ử

Hình 1.1  Mô h c v  các l p t  bào c a c  t  cungọ ề ớ ế ủ ổ ử

­ Ố ng c  t  cung  ổ ử [ 25 ][ 50 ]: được bao ph  b i l p t  bào tuy n g mủ ở ớ ế ế ồ  

l p t  bào hình tr  có nhân to n m c c dớ ế ụ ằ ự ướ ếi t  bào, đ nh ch a nhi u tuy nỉ ứ ề ế  

nh y. Bên dầ ướ ớ ếi l p t  bào tr  th nh tho ng có t  bào nh , d t, ít bào tụ ỉ ả ế ỏ ẹ ươ  ng

g i là t  bào d  tr ọ ế ự ữ

Vùng chuy n ti p gi a c  trong và c  ngoài c  t  cung: vùng này cóể ế ữ ổ ổ ổ ử  nhi u t  bào khác nhau, thề ế ường bi u mô lát nhi u h n bi u mô tr  tuy n.ể ề ơ ể ụ ế

Hình 1.1   Bi u mô v y c a c  t  cungể ả ủ ổ ử

1.2 SINH LÝ C  T  CUNG Ổ Ử

T  bào bi u mô c  t  cung g m 2 d ng:ế ể ổ ử ồ ạ

1. Bi u mô tr  (tuy n). Bi u mô tr  c u t o g m nh ng t  bào tr  đ n bài ể ụ ế ể ụ ấ ạ ồ ữ ế ụ ơ

ti t ch t nh y và n m sâu trong các n p ho c các h cế ấ ầ ằ ế ặ ố

2. Bi u mô lát t ng không s ng hóaể ầ ừ

Vùng g p nhau gi a 2 d ng bi u mô đặ ữ ạ ể ược g i vùng n i lát tr  ọ ố ụ

(squamocolumnar junction) (SCJ). SCJ là vùng có ý nghĩa r t quan tr ng ấ ọtrong th c hành, vì là xu t phát đi m c a c a h u h t các tân sinh trong ự ấ ể ủ ủ ầ ế

bi u mô c  t  cung (cevical intraepithelial neoplasia) (CIN).   th i k  niên ể ổ ử Ở ờ ỳthi u c a ngế ủ ười ph  n , ch  có SCJ nguyên th y. SCJ nguyên th y n m ụ ữ ỉ ủ ủ ằngay trên c  ngoài c  t  cungổ ổ ử

S  phát tri n c a t  cung vào tu i d y thì làm vùng SCJ nguyên th y b  ự ể ủ ử ổ ậ ủ ịchuy n d ch ra phía ngoài, n m xa l  c  t  cung ngoài. Hi n tể ị ằ ỗ ổ ử ệ ượng này g i ọ

là l  tuy n c  t  cung.ộ ế ổ ử

Lúc này, SCJ nguyên th y cùng v i m t ph n bi u mô tr  tuy n b  b c l  ủ ớ ộ ầ ể ụ ế ị ộ ộ

ra phía ngoài và n m trong môi trằ ường pH acid c a âm đ o. Tác đ ng c a ủ ạ ộ ủ

y u t  n i ti t và môi trế ố ộ ế ường kích ho t quá trình chuy n s n c  t  cung.ạ ể ả ổ ử

2 CÁC T N THỔ ƯƠNG C  T  CUNG.Ổ Ử

Các t n thổ ương c  t  cung là nh ng t n thổ ử ữ ổ ương thường x y ra   ranhả ở  

gi i vùng chuy n ti p gi a bi u mô v y và bi u mô trớ ể ế ữ ể ả ể ụ [36],[50],[63]

2.1 Các t n thổ ương lành tính

B nh lý lành tính c  t  cung là t n thệ ổ ử ổ ương viêm, l  tuy n, vùng tái t oộ ế ạ  

c a l  tuy n và các kh i u lành tính. ủ ộ ế ố Nguyên nhân là do nhi m Gardenellaễ  Vaginalis, n m, Trấ ichomonas Vaginalis, Chlamydiatrachomatis

­ T n th ổ ươ ng viêm: có thể bi u hi n ể ệ tình tr ng ạ c p tính, bán c p tínhấ ấ  

ho c m n tính. Lâm sàng ph  thu c n ng đ  pH c a môi trặ ạ ụ ộ ồ ộ ủ ường âm đ o vàạ  nguyên nhân gây b nh. ệ

­ Lộn tuy n c  t  cung: ế ổ ử  là tình tr ng các tuy n b  l n ra m t ngoài ạ ế ị ộ ặ cổ 

t  cung.ử

­ L  tuy n c  t  cung: ộ ế ổ ử  bi u mô tr  c  trong lan xu ng ho c l  ra ể ụ ổ ố ặ ộ ở 

ph n c  ngoàiầ ổ

­ Vùng tái t o c a l  tuy n: ạ ủ ộ ế  là vùng l  tuy n cũ, bi u mô lát c  ngoàiộ ế ể ổ  

ch ng l i s  lan vào bi u mô tr  nh m đ  m t ngoài  ố ạ ự ể ụ ằ ể ặ c  t  cung ổ ử tr  vở ề bình thường . 

­ C a tuy n và đ o tuy n: ử ế ả ế  là các tuy n còn sót l i trong vùng bi uế ạ ể  

mô lát ti p t c ch  ti t ch t nh y. Nhi u c a tuy n k t h p l i v i m t sế ụ ế ế ấ ầ ề ử ế ế ợ ạ ớ ộ ố 

tuy n còn sót l i trong vùng bi u mô lát m i ph c h i t o thành đ o tuy nế ạ ể ớ ụ ồ ạ ả ế  [47].

­ Nang Naboth:  là bi u mô lát che ph  c a tuy n, nh ng ch a di tể ủ ử ế ư ư ệ  

được tuy n   dế ở ưới nên tuy n v n ti p t c ch  ti t ch t nh y t o thànhế ẫ ế ụ ế ế ấ ầ ạ  nang [37]

­ Các t n th ổ ươ ng khác:  đây là nh ng t n thữ ổ ương ít g p nh ng c nặ ư ầ  

đi u tr  nh  polype ề ị ư c  t  cungổ ử , u x  ơ c  t  cungổ ử , l c n i m c t  cung, sùiạ ộ ạ ử  mào gà

2.2 Các t n thổ ương ti n ung th  và ung th  c  t  cungề ư ư ổ ử

2.2.1 Các t n thổ ương ti n ung th  c  t  cungề ư ổ ử

T n thổ ương ti n ung th  ề ư c  t  cungổ ử  là b t thấ ường bi u mô vùng chuy nể ể  

ti p, do các r i lo n quá trình tái t o c a ế ố ạ ạ ủ c  t  cungổ ử

­ T  bào h c c  t  cung: ế ọ ổ ử  theo Bethesda năm 2001 chia thành ASC­US 

và ASC­H, AGUS, LSIL, HSIL

­ Soi c  t  cung: ổ ử  k t qu  ghi nh n là bi u mô tr ng v i acidế ả ậ ể ắ ớ  acetic: 

b ch s n, lát đá, ch m đáy, d ng kh m, dày s ng, c a tuy n b   đóng,ạ ả ấ ạ ả ừ ử ế ị  condylome  ph ng,  condyloma  l i,  m ng  tr ng,  m ch  máu   tân  sinh  b tẳ ồ ả ắ ạ ấ  

thường, lộ tuy n.ế

­ Mô b nh h c: ệ ọ  có các bi u hi n nhể ệ ư:

+ CIN I: t  bào b t thế ấ ường chi m 1/3 dế ướ ềi b  dày bi u môể  lát.+ CIN II: t  bào b t thế ấ ường chi m 2/3 dế ướ ềi b  dày bi u môể  lát.+ CIN III: t  bào b t thế ấ ường, lo n s n n ng, đ o l n c u trúcạ ả ặ ả ộ ấ  toàn b  bi u mô bao g m c  Carcinoma In Situ (CIS): toàn b  b  dày bi uộ ể ồ ả ộ ề ể  

mô lát có hình  nh t n thả ổ ương ung th  nh  b t đi n hình v  c u trúc, hìnhư ư ấ ể ề ấ  

thái  c  t  cungổ ử   nh ng ch a có s  phá v  màng đáy đ  xâm l n vào l pư ư ự ỡ ể ấ ớ  

t  cung là b nh ung th  ti n tri n ch m, giai đo n đ u thử ệ ư ế ể ậ ạ ầ ường không 

có tri u ch ng và có th  phát hi n thông qua các phệ ứ ể ệ ương pháp sàng l cọ  ung th  c  t  cung. ư ổ ử

Có hai lo i chính c a ung th  c  t  cung là ung th  t  bào bi u môạ ủ ư ổ ử ư ế ể  

v y và ung th  t  bào tuy n, kho ng 80% đ n 90% các trả ư ế ế ả ế ường h p ungợ  

th  c  t  cung là ung th  t  bào bi u mô v y phát tri n trong t  bàoư ổ ử ư ế ể ả ể ế  

v y bao ph  b  m t vùng c  ngoài c  t  cung, thả ủ ề ặ ổ ổ ử ường b t đ u   vùngắ ầ ở  chuy n ti p. Ung th  t  bào tuy n c  t  cung phát tri n t  các t  bàoể ế ư ế ế ổ ử ể ừ ế  

tr  vùng c  trong c  t  cung. Có t  l  r t nh  ung th  c  t  cung cóụ ổ ổ ử ỷ ệ ấ ỏ ư ổ ử  các t n thổ ương c a c  hai lo i ung th  bi u mô t  bào v y và t  bàoủ ả ạ ư ể ế ả ế  tuy n g i là ung th  h n h p.ế ọ ư ỗ ợ

Không ph i t t c  các ph  n  có t n thả ấ ả ụ ữ ổ ương ti n ung th  s  ti nề ư ẽ ế  tri n thành ung th  c  t  cung. Đ i v i ph n l n ph  n , các t  bàoể ư ổ ử ố ớ ầ ớ ụ ữ ế  

ti n ung th  s  bi n m t mà không c n đi u tr , nh ng   m t s  phề ư ẽ ế ấ ầ ề ị ư ở ộ ố ụ 

n  các t n thữ ổ ương ti n ung th  s  ti n tri n thành ung th  c  t  cung.ề ư ẽ ế ể ư ổ ử  

Do đó vi c phát hi n s m và đi u tr  tri t đ  các t n thệ ệ ớ ề ị ệ ể ổ ương ti n ungề  

th  c  t  cung s  giúp ngăn ng a h u h t các trư ổ ử ẽ ừ ầ ế ường h p ung th  c  tợ ư ổ ử cung.

2.2.3 Các giai đo n phát tri n c a ung th  c  t  cungạ ể ủ ư ổ ử

Trước tu i d y thì, c  t  cung đổ ậ ổ ử ược ph  b i bi u mô v y và  ng củ ở ể ả ố ổ 

t  cung  đử ược ph  b i bi u mô tuy n hình tr  Sau d y thì, do  nhủ ở ể ế ụ ậ ả  

hưởng c a estrogen, bi u mô tr  lan ra ngoài, c  t  cung b  l  tuy n.ủ ể ụ ổ ử ị ộ ế  Trong môi trường acid (pH= 3,8 – 4,3) c a âm đ o, bi u mô tr  chuy nủ ạ ể ụ ể  

s n thành bi u mô v y đ  tăng cả ể ả ể ường b o v  c  t  cung, do đó   vùngả ệ ổ ử ở  chuy n ti p c  t  cung, n u chuy n s n bình thể ế ổ ử ế ể ả ường, c  t  cung đổ ử ượ  ctái t o thành bi u mô v y bình thạ ể ả ường, trong trường h p có tác nhânợ  can thi p, s  d  s n r i ti n tri n thành ung th ệ ẽ ị ả ồ ế ể ư

Ung th  c  t  cung là k t  qu  t  s  phát  tri n và phân chia b tư ổ ử ế ả ừ ự ể ấ  

thường   t   bào   vùng   ranh   gi i   c   t   cung,   nguyên   nhân   chính   là   doế ớ ổ ử  nhi m virus HPV. Thông thễ ường, các l p trên cùng c a bi u mô c  tớ ủ ể ổ ử cung ch t đi và bong ra, và các t  bào m i l i ti p t c đế ế ớ ạ ế ụ ược s n sinhả  nên h u h t các viêm nhi m đ u t  bi n m t mà không h  có tri uầ ế ễ ề ự ế ấ ề ệ  

ch ng. Tuy nhiên, trong trứ ường h p viêm nhi m HPV kéo dài và ph iợ ễ ố  

h p v i các y u t  nguy c  khác, ti n trình này b  ng t quãng, các tợ ớ ế ố ơ ế ị ắ ế bào có xu hướng ti p t c s n sinh, trế ụ ả ước tiên s  tr  thành b t thẽ ở ấ ườ  ng(ti n ung th ) và sau đó s  xâm l n t i các bi u mô phía dề ư ẽ ấ ớ ể ưới (ung thư xâm l n). S  ti n tri n t  nhi m HPV đ n ung th  xâm l n r t ch m,ấ ự ế ể ừ ễ ế ư ấ ấ ậ  

thường t  10 đ n 15 năm, có th  kéo dài đ n 30 năm, do đó thừ ế ể ế ường g pặ  ung th  c  t  cung   ph  n  đ  tu i 40 – 50.ư ổ ử ở ụ ữ ộ ổ

Hình 1.2  Di n ti n t n thễ ế ổ ương c a c  t  cungủ ổ ử

3 HUMAN   PAPILLOMA   VIRUS   VÀ   T N   THỔ ƯƠNG   C   TỔ Ử CUNG

3.1 C u t o Human Papillomavirusấ ạ

Human Papilloma virus (HPV) là virus có c u trúc DNA thu c hấ ộ ọ Papova ­ viridae, không v , đ i x ng xo n  c, có đỏ ố ứ ắ ố ường kính t  52 ­ừ  55nm, v  g m 72 đ n v  capsomer ỏ ồ ơ ị [34  ],[74  ]. 

Hình 1.3   H t virus c a Human Papilloma virusạ ủ

­ Vùng đi u hòa th ề ượ ng ngu n: ồ  chi m 10% chi u dài b  gen, có 800ế ề ộ  

­ 1000 c p base, là vùng r t bi n đ ng. Trình t  c a vùng này g m trình tặ ấ ế ộ ự ủ ồ ự tăng cường đ  g n k t các nhân t  phiên mã; promoter cho s  phiên mã để ắ ế ố ự ể 

t ng h p RNA và đi m kh i đ u sao chép ORF [ổ ợ ể ở ầ 67]

­ Vùng gen s m: ớ  có 6 gen, ký hi u là E1, E2, E4, E5, E6, E7 và cácệ  khung đ c m  ORF. S n ph m vùng này là các protein ch c năng giúp choọ ở ả ẩ ứ  quá trình nhân lên c a DNA, gây hi n tủ ệ ượng tăng sinh và bi n đ i t  bào,ế ổ ế  hình thành t  bào b t t  [ế ấ ử 67]

­ Vùng gen mu n: ộ   g m 2 gen t ng h p protein L1 và L2, là proteinồ ổ ợ  

c u trúc capsid c a virus. Đây là vùng gen mã hóa mu n h n, do đó vùngấ ủ ộ ơ  

ch a gen L1 và gen L2 còn đứ ược g i là vùng sao chép mu n.[ọ ộ 67]

Hình 1.3  C u trúc L1, L2 c a Human Papilloma virusấ ủ

3.2 Ch c năng các vùng gen và protein c a Human Papilloma virusứ ủ

­ Gen E1: mã hóa cho protein g n đ c hi u vào DNA. E1 có ho t đ ngắ ặ ệ ạ ộ  tháo xo n không ph  thu c ATP, r t c n thi t cho s  sao chép c a virus.ắ ụ ộ ấ ầ ế ự ủ  

Là m t trong 2 vùng gen b o t n nh t c a HPV ộ ả ồ ấ ủ [48],[67]

­ Gen E2: mã hóa cho các y u t  phiên mã c a t  bào. E2 tế ố ủ ế ươ  ngtác v i E1 nên giúp E1 d  dàng g n li n vào đi m kh i đ ng saoớ ễ ắ ề ể ở ộ  chép và tăng cường sao chép. [48  ],[67  ]

­ Gen E4: mã hóa cho protein E4, có vai trò giúp s  tr ng thành vàự ưở  phóng thích HPV ra kh i t  bào mà không làm ly gi i t  bào ỏ ế ả ế ch  [ủ 48],[67]

Hình 1.3  C u trúc gen DNA c a HPV 16ấ ủ

­ Gen E5: mã hóa cho s n ph m protein E5. Tác đ ng ngay   giai đo nả ẩ ộ ở ạ  

đ u c a s  xâm nhi m, t o ra các ph c h p v i th  th  c a y u t  tăngầ ủ ự ễ ạ ứ ợ ớ ụ ể ủ ế ố  

trưởng, bi t hóa, kích thích s  phát tri n t  bào. E5 giúp ngăn ch n s  ch tệ ự ể ế ặ ự ế  

c a t  bào khi có s  sai h ng DNA do HPV gây ra ủ ế ự ỏ [48],[67]

­ Gen E6: gen có vai trò gây ung th , có 151 acid amin hình thành c uư ấ  trúc Cys ­ X ­ X ­ Cys g n kèm đi u hòa. Protein E6 có hay không có liênắ ề  

k t E7 gây kích thích t  bào ch  phân bào m nh m  và s  phân chia này sế ế ủ ạ ẽ ự ẽ 

là mãi mãi. Protein E6 s  g n k t v i protein p53 ­ là protein  c ch  sinh uẽ ắ ế ớ ứ ế  

c a t  bào, làm tăng s  phân gi i c a p53 b i h  th ng protein c a t  bàoủ ế ự ả ủ ở ệ ố ủ ế  

và làm gi m kh  năng  c ch  kh i u c a protein này. Ngoài ra, E6 liên k tả ả ứ ế ố ủ ế  

v i gen Ras trong quá trình b t t  hóa t  bào và kích thích s  phát tri n c aớ ấ ử ế ự ể ủ  NIH3T3, đ ng th i ho t hóa promoter E2 c a Adenovirus ồ ờ ạ ủ [48],[67]

­ Gen E7: mã hóa protein E7, có 98 acid amin và hình thành hai c u trúcấ  

g n k m. Gen E7 có vai trò trong gây ung th    t  bào ch  Gen E7 tắ ẽ ư ở ế ủ ươ  ng

đ ng   c u trúc g n k m v i E6, có c u trúc là Cys ­ X ­ X ­ Cys nên gópồ ở ấ ắ ẽ ớ ấ  

ph n liên k t ch t ch  v i E6 h n, h  tr  nhau tác đ ng lên s  b t t  tầ ế ặ ẽ ớ ơ ỗ ợ ộ ự ấ ử ế bào ch  ủ [48],[67]

­ Gen L1 và L2: đây là hai vùng gen c u trúc. Vùng L1 mã hóa proteinấ  L1, là thành ph n ch  y u c u t o nên nang c a virus. L1 có tr ng lầ ủ ế ấ ạ ủ ọ ượ  ngphân t  56 ­ 60 kDa, đử ược phosphoryl hóa y u và không g n v i DNA.ế ắ ớ  Vùng L2 mã hóa protein v  capsid ph , có tr ng lỏ ụ ọ ượng phân t  60 ­ 69 kDa,ử  

l i đạ ược phosphoryl hóa cao và kh  năng g n DNA [ả ắ 48],[67]

58, 59, 66, 68, 70…trong đó, HPV 16, 18 chi m 70% ung th  c  t  cungế ư ổ ử  

[18],[25],[34],[48]

Hình 1.3  Phân b  các týp Human Papilloma virus theo nguy c ố ơ

3.4 Bi u hi n lâm sàng c a nhi m Human Papilloma virus.ể ệ ủ ễ

Human Papilloma virus là virus được lây truy n qua đề ường tình d c.ụ  Viêm nhi m HPV không có tri u ch ng lâm sàng rõ, di n ti n âm th m. ễ ệ ứ ễ ế ầ Ở 

n , nhi m HPV có th  g p   nhi u v  trí c a đữ ễ ể ặ ở ề ị ủ ường sinh d c nh ng hayụ ư  

g p nh t là   c  t  cung. Các trặ ấ ở ổ ử ường h p ung th  c  t  cung chi m 99,7%ợ ư ổ ử ế  

là có liên quan tr c ti p đ n nhi m m t ho c nhi u týp HPV. Trong s  h nự ế ế ễ ộ ặ ề ố ơ  

50 týp HPV gây viêm nhi m đễ ường sinh d c, kho ng 15 týp có liên quanụ ả  

đ n ung th  c  t  cung, thế ư ổ ử ường g p là týp HPV 16, 18, 31, 33, 35, 45, 52, 58ặ  

Di n ti n t  nhiên c a HPV là kh  năng lui b nh đ n kh i h n, tuyễ ế ự ủ ả ệ ế ỏ ẳ  nhiên, nhóm nguy c  cao có th  gây t n thơ ể ổ ương v  mô h c c a c  t  cungề ọ ủ ổ ử  

đ  hình thành ung th  HPV tác đ ng vào t  bào bi u mô v y không s ngể ư ộ ế ể ả ừ  hóa c a c  t  cung [ủ ổ ử 24],[30],[34]

Hình 1.3  C  ch  sinh ung th  c a Human Papilloma virusơ ế ư ủ

4 CÁC Y U T  NGUY C  UNG TH  C  T  CUNGẾ Ố Ơ Ư Ổ Ử

4.1 S  lố ượng b n tìnhạ

Y u t  nguy c  cao nh t đ i v i nhi m HPV là s  lế ố ơ ấ ố ớ ễ ố ượng b n tình tăng lên. ạ

M t s  nghiên c u v  ph  n  đã ch ng minh m i liên h  m nh m  gi a ộ ố ứ ề ụ ữ ứ ố ệ ạ ẽ ữ

s  lố ượng b n tình su t đ i và thu nh n HPV sinh d cạ ố ờ ậ ụ

4.2 Tu i tr  khi quan h  tình d c l n đ uổ ẻ ệ ụ ầ ầ

Tu i tr    l n quan h  tình d c đ u tiên là m t y u t  nguy c  quan tr ng ổ ẻ ở ầ ệ ụ ầ ộ ế ố ơ ọ

c a nhi m trùng HPV và ung th  c  t  cung. Nhi m trùng HPV đ u tiên ủ ễ ư ổ ử ễ ầ

thường x y ra sau l n quan h  tình d c đ u tiên. S  h p tác qu c t  c a ả ầ ệ ụ ầ ự ợ ố ế ủcác nghiên c u d ch t  h c v  ung th  c  t  cung đã thu th p d  li u v  ứ ị ễ ọ ề ư ổ ử ậ ữ ệ ề

hành vi tình d c t  21 nghiên c u d ch t  h c trong nụ ừ ứ ị ễ ọ ước ho c qu c t  ặ ố ếPhân tích l i các d  li u này cho th y nguy c  gia tăng đ u đ n v i tu i ạ ữ ệ ấ ơ ề ặ ớ ổ

s m h n   l n quan h  tình d c đ u tiên (AFI), v i nguy c  tớ ơ ở ầ ệ ụ ầ ớ ơ ương đ i là ố3,52 (Kho ng tin c y 95% ­ CI, 3.04 ­ 4.08) cho AFI ≤ 14 so v i ≥ 25 tu i ả ậ ớ ổ

[53 ]

4.3 Hút thu c láố

C  quan nghiên c u v  ung th  (IARC) qu c t  đã x p lo i thu c lá là ơ ứ ề ư ố ế ế ạ ốnguyên nhân gây nhi m trùng HPV và ung th  c  t  cung. Trong H i ngh  ễ ư ổ ử ộ ị

Qu c t  v  Khoa h c Trái đ t và Bi n đ i Khí h u, sau khi đi u ch nh các ố ế ề ọ ấ ế ổ ậ ề ỉ

y u t  gây nhi u ti m  n, nh ng ngế ố ễ ề ẩ ữ ười hút thu c hi n t i có nguy c  m c ố ệ ạ ơ ắUng th  ư c  t  cung tăng đáng k  so v i nh ng ngổ ử ể ớ ữ ười không bao gi  hút ờthu c (R i ro tố ủ ương đ i ­ RR = 1,60; KTC 95%: 1,48 ­ 1,73). Nguy c  th p ố ơ ấ

h n đ i v i nh ng ngơ ố ớ ữ ười hút thu c trong quá kh  (RR = 1,12; KTC 95%: ố ứ1,01 ­ 1,25).   nh ng ngỞ ữ ười hút thu c hi n nay, nguy c  tăng lên v i s  ố ệ ơ ớ ố

lượng thu c lá hút m i ngày ố ỗ [64]

4.4 Suy gi m mi n d chả ễ ị

Ph  n  b  suy gi m mi n d ch có nguy c  m c ung th  c  t  cung cao h n,ụ ữ ị ả ễ ị ơ ắ ư ổ ử ơ  

đ c bi t là nh ng ngặ ệ ữ ườ ươi d ng tính v i nhi m virus suy gi m mi n d ch   ớ ễ ả ễ ị ở

người (HIV). M t khác, nh ng b nh nhân đang s  d ng corticosteroid dài ặ ữ ệ ử ụ

h n, đi u tr  b ng hóa tr , ph  n  mang thai ho c ph  n  m c b nh ti u ạ ề ị ằ ị ụ ữ ặ ụ ữ ắ ệ ể

đường cũng có h  mi n d ch y u h n. Do đó, nh ng b nh nhân này có ệ ễ ị ế ơ ữ ệ

nguy c  cao b   nh hơ ị ả ưởng t  các y u t  nguy c  và tăng nguy c  gây ung ừ ế ố ơ ơ

th  c  t  cung.ư ổ ử

4.5 Nhi m trùng lây truy n qua đễ ề ường tình d cụ

Nhi m trùng HPV: Có m i liên quan m nh m  gi a nhi m trùng HPV và ễ ố ạ ẽ ữ ễ

t n thổ ương ti n ung th  c  t  cung. Trong m t nghiên c u c a Helen A. ề ư ổ ử ộ ứ ủKelly và c ng s    Burkina Faso và Johannesburg, Nam Phi, trong s  1238 ộ ự ở ố

ph  n  ghi danh nhi m HIV / AIDS (615   Burkina Faso; 623   Nam Phi), ụ ữ ễ ở ở

t  l  nhi m HR HR là 59,1%   Burkina Faso và 79,1%   Nam Phi. T  l  ỷ ệ ễ ở ở ỷ ệ

l u hành CIN II là 5,8%   Burkina Faso và 22,5%   Nam Phi ư ở ở [55]

Herpes Simplex Virus (HSV) lo i 2: HVS là m t trong nh ng y u t  nguy ạ ộ ữ ế ố

c  gây ung th  c  t  cung. Ph  n  b  HSV có s  thay đ i cao g p 2,4 l n ơ ư ổ ử ụ ữ ị ự ổ ấ ầ

so v i bình thớ ường. Trong nghiên c u c a Tr n Văn H p, t n thứ ủ ầ ợ ổ ương ti n ềung th    ph  n  m c HSV cao g p 18 l n so v i ph  n  không b  nhi m ư ở ụ ữ ắ ấ ầ ớ ụ ữ ị ễHSV. HSV ho c các b nh lây truy n qua đặ ệ ề ường tình d c khác cũng làm ụtăng nguy c  nhi m vi­rút HPV trong báo cáo c a Bosch F.X ơ ễ ủ [4], [7], [33]

5 CÁC   PHƯƠNG   PHÁP   SÀNG   L C   T N   THỌ Ổ ƯƠNG   C   TỔ Ử CUNG

phương pháp này: t  bào đế ượ ấc l y và b o qu n nguyên v n trong l  dungả ả ẹ ọ  

d ch r i chuy n đi phân tích. K  thu t chuy n t  bào có ki m soát b ngị ồ ể ỹ ậ ể ế ể ằ  màng l c   sau đó phân tán t  bào, thu th p t  bào, chuy n t  bào. Chínhọ → ế ậ ế ể ế  

đi u này h u nh  l y đề ầ ư ấ ượ ấ ảc t t c  các t  bào, phân tích ng u nhiên và đi nế ẫ ể  hình các t  bào, t  bào đế ế ược phân b  đ ng đ u, vi trố ồ ề ường sáng [52],[77] 

Khi th c hi n Thinprep Pap test, lý tự ệ ưởng nh t là gi a chu k  kinhấ ữ ỳ  nguy t không làm khi đang có hành kinh, b nh nhân không đệ ệ ược th t r aụ ử  

âm đ o, không đ t thu c ho c giao h p trong vòng 48 gi , không sinh ho tạ ặ ố ặ ợ ờ ạ  tình d c vào đêm hôm trụ ước. Tránh s  d ng ch t bôi tr n khi l y m u   cử ụ ấ ơ ấ ẫ ở ổ 

t  cung, lý tử ưởng nh t là dùng nấ ước bôi tr n và làm  m m  v t. N u cóơ ẩ ỏ ị ế  nhi u ch t nhày làm s ch nh  nhàng b ng g c, không làm s ch c  t  cungề ấ ạ ẹ ằ ạ ạ ổ ử  

b ng nằ ước mu i, không s  d ng acetic acid ho c dung d ch iodine trố ử ụ ặ ị ướ  ckhi l y m u ấ ẫ [52],[77]

T  bào bi u mô bình th ế ể ườ ng: không có t n thổ ương bi u mô ho c ácể ặ  tính

­ T  bào bi u mô bi n đ i do viêm nhi m ế ể ế ổ ễ

+ Tác   nhân   viêm   nhi m:   Trichomanas   vaginalis;   Bacterialễ  vaginosis, n m, vi khu n phù h p v  hình thái các ch ng Actinomyces,ấ ẩ ợ ề ủ  

bi n đ i t  bào k t h p v i nhi m Herpes simplex virus [ế ổ ế ế ợ ớ ễ 52],[77]

+ Các k t qu  không ph i tân sinh khác. các bi n đ i t  bàoế ả ả ế ổ ế  

d ng ph n  ng k t h p v i viêm, tia x , d ng c  t  cung, s  hi n di nạ ả ứ ế ợ ớ ạ ụ ụ ử ự ệ ệ  

c a t  bào tuy n sau c t t  cung ho c thi u dủ ế ế ắ ử ặ ể ưỡng, t  bào n i m c [ế ộ ạ 52],[77]

­ Các b t th ấ ườ ng t  bào bi u mô ế ể

+ T  bào lát.ế

 T  bào bi u mô lát không đi n hình: có ý nghĩa không xác đ nhế ể ể ị  (ASC­US), ch a lo i tr  HSIL (ASC­H).ư ạ ừ

 T n thổ ương trong bi u mô lát m c đ  th p (LSIL) bao g mể ứ ộ ấ ồ  HPV, lo n s n nh  và CIN I.ạ ả ẹ

 T n thổ ương trong bi u mô lát m c đ  cao (HSIL) g m CIN II,ể ứ ộ ồ  CIN III, CIS và ung th  bi u mô lát.ư ể

+ T  bào tuy n.ế ế

 T  bào tuy n không đi n hình (AGUS):  ng tuy n c  t  cung,ế ế ể ố ế ổ ử  

n i m c t  cung, mô tuy n.ộ ạ ử ế

 T  bào tuy n không đi n hình:  ng c  t  cung ho c mô tuy nế ế ể ố ổ ử ặ ế  

có kh  năng tân sinh. Ung th  bi u mô tuy n  ng c  t  cung t i ch  (AIS):ả ư ể ế ố ổ ử ạ ỗ  ung th  bi u mô tuy n,  ng c  t  cung, n i m c t  cung, ngu n g c ngoàiư ể ế ố ổ ử ộ ạ ử ồ ố  

5.2 Quan sát c  t  cung b ng soi c  t  cungổ ử ằ ổ ử

Quan   sát   c   t   cung   b ng   m t   thổ ử ằ ắ ường   sau   bôi   acetic   acid   (Visual Inspection with Acetic acid ­ VIA), là phương pháp quan sát c  t  cungổ ử  

b ng m t dằ ắ ưới ánh đèn bình thường sau khi bôi acetic acid 3%. Khi c  tổ ử cung có mô t  bào b t thế ấ ường, đ c bi t là CIN, các t  bào có ti m năng ácặ ệ ế ề  tính ho c t  bào b  bi n đ i dặ ế ị ế ổ ướ ải  nh hưởng c a HPV s  có t  l  nhânủ ẽ ỷ ệ  

trên nguyên sinh ch t tăng, nhân đông dày đ c, nhi m s c th  b t thấ ặ ễ ắ ể ấ ường, 

ch a nhi u protein h n. Vì v y, dứ ề ơ ậ ưới tác d ng c a acid acetic 3% ­ 5%, tụ ủ ế bào s  b  tr ng đ c do protein đông đ c l i, t o ra màu tr ng m nh h n soẽ ị ắ ụ ặ ạ ạ ắ ạ ơ  

v i mô xung quanh, đớ ược g i là th  nghi m VIA dọ ử ệ ương tính. T n thổ ươ  ngcàng n ng v t tr ng càng rõ vì s  t  bào b t thặ ế ắ ố ế ấ ường càng nhi u. Quan sátề  

c  t  cung sau bôi lugol (Visual Inspection with Lugol's iodine ­ VILI) làổ ử  

phương pháp d a trên nguyên lý b t màu c a glycogen có trong bi u môự ắ ủ ể  lát nguyên th y và bi u mô tân sinh trủ ể ưởng thành c a c  t  cung khi ti pủ ổ ử ế  xúc v i dung d ch lugol ch a iod. Khi đó, các tân sinh c a bi u mô lát m iớ ị ứ ủ ể ớ  hình thành, mô viêm ho c mô ti n ung th  c  t  cung ho c ung th  c  tặ ề ư ổ ử ặ ư ổ ử cung không có ho c có ch a r t ít glycogen nên không b t màu dung d chặ ứ ấ ắ ị  lugol ho c b t màu không đáng k , ch  có màu nâu nh t c a lugol trongặ ắ ể ỉ ạ ủ  

bi u mô [ể 52  ],[77  ]. Phương pháp này được áp d ng sàng l c ung th  c  tụ ọ ư ổ ử cung t i nạ ước đang phát tri n, nh ng n i mà đi u ki n v  y t  còn h nể ữ ơ ề ệ ề ế ạ  

ch , v i đ  nh y là kho ng 62%, đ  đ c hi u là 85% và theo Arbyn M.ế ớ ộ ạ ả ộ ặ ệ  ghi nh n có đ  nh y, đ  đ c hi u cao h n so v i VIA, Pap's [ậ ộ ạ ộ ặ ệ ơ ớ 52  ],[77  ].5.3 Xét nghi m Human Papilloma virus.ệ

Human Papilloma virus được cho là nguyên nhân gây t n thổ ương ti nề  ung th  và ung th  c  t  cung do c  t  cung có tình tr ng nhi m các týpư ư ổ ử ổ ử ạ ễ  HPV nguy c  cao kéo dài gây nên các bi n đ i t  bào. Do đó, vi c th cơ ế ổ ế ệ ự  

hi n xét nghi m đ  phát hi n nhi m HPV nguy c  cao là c n thi t. Hi nệ ệ ể ệ ễ ơ ầ ế ệ  nay, có r t nhi u xét nghi m HPV nh m xác đ nh DNA c a virus trongấ ề ệ ằ ị ủ  

m u   b nh   ph m   l y   t   c   t   cung   nh   k   thu t   PCR,   lai   phân   tẫ ệ ẩ ấ ừ ổ ử ư ỹ ậ ử (Hydridcapture), gi i trình t , trong đó, phả ự ương pháp  Hydrid capture II là 

k  thu t đỹ ậ ược C  quan Qu n lý Thu c và Th c ph m Hoa K  (FDA) vàơ ả ố ự ẩ ỳ  

C ng đ ng Châu Âu cho phép th c hi n, đây là phộ ồ ự ệ ương pháp d a trên kự ỹ thu t lai phân t  và phát hi n b ng kháng th  v i hu nh quang. K  thu tậ ử ệ ằ ể ớ ỳ ỹ ậ  PCR là phương pháp khu ch đ i chu i gen t  các c p m i c a HPVế ạ ỗ ừ ặ ồ ủ  

được ch n vùng gen b o t n cao gi a các týp HPV và có th  đ nh lọ ả ồ ữ ể ị ượ  ng

n ng đ  virus trong m u b nh ph m nh  vào k  thu t realtime PCR.ồ ộ ẫ ệ ẩ ờ ỹ ậ  Theo khuy n cáo c a T  ch c Y t  Th  gi i, đ  giúp nâng cao kh  năngế ủ ổ ứ ế ế ớ ể ả  sàng l c, theo dõi t n thọ ổ ương c  t  cung nên vi c ph i h p xét nghi mổ ử ệ ố ợ ệ  HPV và t  bào c  t  cung có giá tr  cao trong phát hi n CIN II, CIN III vàế ổ ử ị ệ  ung th  c  t  cung ư ổ ử [24  ],[26  ],[62  ],[68  ]

6 CÁC PHƯƠNG PHÁP CH N ĐOÁN T N THẨ Ổ ƯƠNG C  TỔ Ử CUNG

6.1 Soi c  t  cung.ổ ử

Soi c  t  cung là phổ ử ương pháp dùng h  th ng quang h c phóng đ i v iệ ố ọ ạ ớ  ngu n sáng m nh đ  đánh giá l p bi u mô c  t  cung ­ âm đ o. Phồ ạ ể ớ ể ổ ử ạ ươ  ngpháp này giúp quan sát t  bào rõ ràng h n nh ng là phế ơ ư ương ti n đ t ti n vàệ ắ ề  cán b  ph i t p hu n nên th c hi n soi c  t  cung   trộ ả ậ ấ ự ệ ổ ử ở ường h p nghi ngợ ờ 

t n thổ ương ti n ung th , ung th  c  t  cung đ  tìm thề ư ư ổ ử ể ương t n và ph i h pổ ố ợ  

v i sinh thi t đ  ch n đoán ớ ế ể ẩ [50],[64],[74]

­ Ph ươ ng ti n: ệ  d ng c  soi g m máy soi c  t  cung, m  v t, van âmụ ụ ồ ổ ử ỏ ị  

đ o, k p dài k p bông gòn, bông khô bông th m nạ ẹ ẹ ấ ước mu i sinh lý, g c dàiố ạ  

và hóa ch t (acid acetic, lugol, c n và dung d ch Bouin ngâm b nh ph m).ấ ồ ị ệ ẩ

­ Ch  đ nh: ỉ ị  th c hi n khi t  bào c  t  cung b t thự ệ ế ổ ử ấ ường nh : ASCUS,ư  ASCH, AGUS, LSIL, HSIL, t  bào bi n đ i ác tính ho c ế ế ổ ặ VIA(+), VIA(+) nghi ng  ung th  ho c lâm sàng nghi ng , không ph  thu c Pap's và VIAờ ư ặ ờ ụ ộ  

ho c có xu hặ ướng ti n tri n n ng h n, t n thế ể ặ ơ ổ ương: loét, sùi, ch y máuả  

ho c v t tr ng [ặ ế ắ 68]

­ Cách th c hi n: ự ệ  khám m  v t và quan sát phát hi n t n thỏ ị ệ ổ ương b tấ  

thường, vùng loét màu đ , m ch máu b t thỏ ạ ấ ường (chú ý ranh gi i gi a bi uớ ữ ể  

mô lát và tr ). Sau đó, ch m nh  acid acetic 3% lên c  t  cung, sau 30 giây,ụ ấ ẹ ổ ử  quan sát có hình  nh nh  chùm nho; s ng hóa, bi u mô không đi n hình,ả ư ừ ể ể  

m ch máu dạ ưới ánh sáng kính l c màu xanh. Th c hi n test Schiller v iọ ự ệ ớ  dung d ch lugol 1% s  b t màu đ m n u bình thị ẽ ắ ậ ế ường, bi u mô tr  tuy n,ể ụ ế  loét tr t, m ng tr ng, thi u dợ ả ắ ể ưỡng, lo n s n hay ung th  s  không b t màuạ ả ư ẽ ắ  iode (iode âm tính) . Đánh giá k t qu  theo Liên đoàn Qu c t  v  soi c  tế ả ố ế ề ổ ử cung và b nh h c c  t  cung (2003) nh  sau:ệ ọ ổ ử ư

+ Hình  nh soi c  t  cung bình thả ổ ử ường: bi u mô lát nguyên th y,ể ủ  

bi u mô tr , vùng chuy n ti p bình thể ụ ể ế ường

+ Hình  nh soi c  t  cung b t thả ổ ử ấ ường: bi u mô tr ng v i acidể ắ ớ  acetic ho c hình  nh ch m đáy ho c d ng kh m ho c m ng tr ng, m chặ ả ấ ặ ạ ả ặ ả ắ ạ  máu không đi n hình.ể

+ Nghi ng  ung th  bi u mô xâm l n qua soi c  t  cung.ờ ư ể ấ ổ ử

+ Soi c  t  cung không đ t: không th y ranh gi i lát tr    vùngổ ử ạ ấ ớ ụ ở  chuy n ti p gi a bi u mô lát và tr ; viêm nhi m n ng, thi u dể ế ữ ể ụ ễ ặ ể ưỡng n ng,ặ  

c  t  cung không th  nhìn th y đổ ử ể ấ ược do âm đ o quá h p.ạ ẹ

+ Nh ng hình  nh linh tinh nh  viêm nhi m, loét, condylom sùi,ữ ả ư ễ  thi u dể ưỡng (thi u h t hormon sau m n kinh) ho c polype, u nhú, nangế ụ ạ ặ  Naboth

Hình 1.6   Soi c  t  cung bình thổ ử ường và b t thấ ường (ngu n: internet)ồ

6.2 Sinh thi t c  t  cung.ế ổ ử

Sinh thi t là phế ương ti n sau cùng trong ch n đoán t n thệ ẩ ổ ương c  tổ ử cung, có th  đi u tr    giai đo n s m c a b nh. Ch  đ nh gi ng nh  soi cể ề ị ở ạ ớ ủ ệ ỉ ị ố ư ổ 

t  cung. Khi b nh nhân có ch  đ nh khoét chóp, c t c t c  t  cung  s  th cử ệ ỉ ị ắ ụ ổ ử ẽ ự  

hi n sau ch ng nghi m Schiller nh m sinh thi t đúng v  trí t n thệ ứ ệ ằ ế ị ổ ươ  ng(ranh gi i gi a lành và ác tính). Khi sinh thi t c n b m sâu đ  l y chi uớ ữ ế ầ ấ ể ấ ề  dày c a bi u mô, t  ch c mô đ m phía dủ ể ổ ứ ệ ướ ại t i hai v  trí khác nhau, trongị  

đó, m t m u b m n m ranh gi i gi a bi u mô tr  ­ tuy n; m u còn l iộ ẫ ấ ằ ớ ữ ể ụ ế ẫ ạ  

b m vào sang thấ ương nghi ng  (m ng tr ng, ch m đáy, s n sùi…) ờ ả ắ ấ ầ

Đánh giá k t qu  theo phân lo i mô b nh h c ế ả ạ ệ ọ

­ T n th ổ ươ ng viêm:  do Chlamydia trachomatis (l p  đ m  có  nhi uớ ệ ề  lympho bào t p trung thành tâm đi m sáng), ho c Herpes Simplex virus (tậ ể ặ ế bào lát hay tr  còn sót l i trên rìa c a t n thụ ạ ủ ổ ương có b ch c u đa nhân trongạ ầ  nguyên sinh ch t).ấ