Một số kinh nghiệm bồi dưỡng HS giỏi chuyên đề quang chu kì với sự ra hoa của thực vật

Từ những trải nghiệm thực tế qua những lần bồi dưỡng HS giỏi trong các năm học vừa qua và kết quả đạt được tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài: “ Một số kinh nghiệm bồi dưỡng HS giỏi chuyên đề

MỤC LỤC

Trang

I.ĐẶT VẤN ĐỀ

II.1.3 Yêu cầu khi tiến hành bồi dưỡng HS giỏi 3

II.2.2.1 Hệ thống hóa kiến thức chuyên đề QCK và sự ra hoa của thực

II.2.2.2 Hệ thống câu hỏi ôn tập vận dụng chuyên đề 9

II.2.2.3.Hướng dẫn HS lĩnh hội kiến thức trong chuyên đề 13II.2.2.4 Hướng dẫn HS vận dụng kiến thức trong chuyên đề 15

I ĐẶT VẤN ĐỀ I.1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

“ Vì lợi ích mười năm trồng cây, vì lợi ích trăm năm trồng người” ngànhgiáo dục nước ta đang cố gắng nâng cao chất lượng đại trà, chăm lo bồi dưỡng HSgiỏi hướng đến phát huy tối đa năng lực tiềm tàng trong mỗi HS,ở mỗi môn họcvới đặc thù riêng.Vì vậy nền giáo dục nước ta luôn đổi mới và cải cách để nângcao chất lượng Trong đó, đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề then chốt đểnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giáo dục mũi nhọn và bồi dưỡng nhân tài,những nhiệm vụ chiến lược hàng đầu trong phát triển đất nước, đặc biệt bồi dưỡngnhân tài được xem là nội dung quan trọng trong nhiều nghị quyết Yêu cầu đó đòihỏi ngành giáo dục phải thường xuyên đổi mới

Thực tế hiện nay ở các trường THPT công tác bồi dưỡng HS giỏi, trong đó

có việc bồi dưỡng HS giỏi môn Sinh học đã được chú trọng song vẫn còn nhữngbất cập nhất định như: cách tuyển chọn, phương pháp giảng dạy còn yếu kém, chưatìm ra được hướng đi cụ thể cho công tác này, phần lớn là làm theo kinh nghiệm,trong khi kinh nghiệm vẫn còn ít Từ những bất cập trên dẫn đến hiệu quả bồidưỡng không đạt được như ý muốn

Chương trình Sinh học 11 là chương trình tập trung đi sâu vào một lĩnh vựctương đối khó đó là Sinh học cơ thể thực vật và động vật Mỗi bài học, mỗi chủ đềđược biên soạn theo hướng phát huy tính chủ động trong học tập của HS đòi hỏingười học phải động não tìm hiểu thậm chí là vận dụng, suy luận logic để lĩnh hộikiến thức, nhất là chủ đề : “QCK với sự ra hoa của thực vật” trong chương trìnhSinh học 11 với lượng kiến thức vừa sâu, vừa rộng nhưng lại rất lí thú khi có nhiềunội dung có thể vận dụng vào giải quyết các vấn đề của thực tiễn sản xuất và đờisống khiến cho HS quan tâm đến môn sinh học vừa tò mò vừa hứng thú

Từ những trải nghiệm thực tế qua những lần bồi dưỡng HS giỏi trong các

năm học vừa qua và kết quả đạt được tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài: “ Một số kinh nghiệm bồi dưỡng HS giỏi chuyên đề quang chu kì với sự ra hoa của thực vật”.

I.2 MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

- Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học bồi dưỡng HS giỏiSinh học 11 ở trường THPT nói chung và phần QCK nói riêng, từ đó đúc rút một

số kinh nghiệm dạy bồi dưỡng HS giỏi khi dạy chuyên đề QCK với sự ra hoa củathực vật nhằm nâng cao hứng thú học tập và hiệu quả cho HS

- Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực để thiết kế tiến trình dạy bồidưỡng HS giỏi chuyên đề QCK với sự ra hoa của thực vật chương trình Sinh học

11 theo hướng tổ chức hoạt động học cho HS nhằm nâng cao hứng thú học tập bộmôn Sinh học và nâng cao hiệu quả ôn thi HS giỏi môn Sinh học tại trường THPT

Lê Hoàn

- Đánh giá tính khả thi của đề tài thông qua khả năng nhận thức của HS vàkết quả thi HS giỏi cấp trường, cấp tỉnh

I.3 ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU

I.3.1 Đối tượng nghiên cứu:

- Hệ thống kiến thức chuyên đề QCK với sự ra hoa của thực vật trongchương trình Sinh học 11.

- Khách thể: đội tuyển HS giỏi trường THPT Lê Hoàn

I.3.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Đề tài chỉ nghiên cứu chuyên đề “QCK với sự ra hoa của thực vật” trongchương trình Sinh học 11

- Nghiên cứu hệ thống lí thuyết, hệ thống hóa các bài tập thường gặp

- Vận dụng giải quyết một số bài tập nâng cao

I.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

I.4.1 Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết

Thu thập, nghiên cứu và hệ thống lại các tài liệu có liên quan đến đề tài đểlàm cơ sở nghiên cứu và thực nghiệm

I.4.2 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

Tiến hành dạy bồi dưỡng đội tuyển HS giỏi

I.4.3 Phương pháp viết báo cáo khoa học.

II NỘI DUNG II.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

II.1.1 Khái quát về bồi dưỡng HS giỏi

Là quá trình phát hiện, bồi dưỡng và khuyến khích HS có tài năng, có nănglực tư duy, sáng tạo và giải quyết vấn đề [3]

Mục tiêu bồi dưỡng HS giỏi là hướng đến phát triển suy nghĩ ở trình độ caophù hợp với khả năng trí tuệ,bồi dưỡng sự lao động, làm việc sáng tạo, phát triểncác kĩ năng, phẩm chất đạo đức…[3]

Phương pháp và hình thức bồi dưỡng HS giỏi rất đa dạng song đều hướngđến tạo điều kiện học tập cho HS phát triển hết năng lực của mình.,

II.1.2 HS giỏi sinh học 11

Sinh học là một nhánh của khoa học tự nhiên, tập trung nghiên cứu các cá thểsống, mối quan hệ giữa chúng với nhau và với môi trường Nó miêu tả những đặcđiểm và tập tính của sinh vật, ví dụ: cấu trúc, chức năng, sự phát triển, môi trườngsống, cách thức các cá thể và loài tồn tại ví dụ: nguồn gốc, sự tiến hóa và phân bổ

của chúng [1]

Sinh học bao hàm nhiều ngành học khác nhau được xây dựng dựa trên

những nguyên lý riêng [1] Có 4 nguyên lý tạo thành nền tảng cho Sinh học hiện

đại: lý thuyết tế bào, tiến hóa, di truyền và cân bằng nội môi Các môn học này cómối quan hệ qua lại với nhau, giúp ta hiểu về sự sống với các mức độ, phạm vi

khác nhau [3] Nói chung Sinh học là môn khoa học thực nghiệm vì vậy HS giỏi

môn Sinh phải:

- Có năng lực tiếp thu kiến thức, nhận thức vấn đề và nhanh chóng vận dụngvào các tình huống Có ý thức bổ sung, hoàn thiện tri thức

- Có năng lực suy luận logic, biết phân tích các sự vật hiện tượng qua cácdấu hiệu đặc trưng , các hình ảnh minh họa và thay đổi góc nhìn Biết thỏa mãn cácđiều kiện và tìm ra con đường mới ngắn nhất để đạt được kết quả.

- Có năng lực sáng tạo, biết hệ thống hóa và thu gọn vấn đề

- Có năng lực thực hành, biết thực hiện nhanh gọn và dứt khoát các thao tácthực hành thí nghiệm Phải thông qua thực nghiệm phát hiện và làm sáng tỏ vấn đề

- Có năng lực vận dụng kiến thức giải quyết các vấn đề thực tiễn liên quanđến đời sống hàng ngày và sản xuất

II.1.3 Yêu cầu khi tiến hành bồi dưỡng HS giỏi chuyên đề QCK với sự ra hoa của thực vật

- Trước khi tiến hành bồi dưỡng HSG, GV phải hệ thống hóa nội dung cầnnhớ thành các đơn vị kiến thức và hệ thống hóa câu hỏi, bài tập có liên quan

- Phải tổ chức, hướng dẫn cho HS thảo luận, khai thác kênh hình, dựa trênkết quả lĩnh hội nội dung các đơn vị kiến thức

- Những đơn vị kiến thức cần nhớ, cách thức trình bày phải được GV đánhgiá, bổ sung và hoàn thiện

II.1.4 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

II.1.4.1 Bản chất

Tổ chức hướng dẫn cho HS lĩnh hội các đơn vị kiến thức, vận dụng các đơn

vị kiến thức bằng các biện pháp phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo để tạohứng thú học tập cho HS lĩnh hội kiến thức, biết vận dụng [3]

II.1.4.2.Yêu cầu

- Để thu được kết quả tốt, GV cần hướng dẫn cách thức vận dụng các đơn vịkiến thức GV cần nêu rõ yêu cầu cần thiết đối với mỗi bài tập, tình huống để HSthực hiện

- Sau khi hướng dẫn, GV cần tổ chức cho HS thảo luận, giải thích, thiết lậpmối quan hệ nhân quả giữa các đơn vị kiến thức và bài tập tình huống Trên cơ sở

đó HS vạch ra những nội dung cần trình bày đối vói mỗi bài tâp, tình huống Yêucầu HS trình bày để đánh giá mức độ lĩnh hội tri thức của các em

II.2 THỰC TRẠNG Ở TRƯỜNG THPT, PHƯƠNG HƯỚNG GIẢI QUYẾT II.2.1.Thực trạng.

II.2.1.1 Đối với GV

Những năm gần đây, do đổi mới PPDH theo hướng lấy HS làm trung tâm vàđổi mới kiểm tra đánh giá nên công tác bồi dưỡng HSG được quan tâm hơn rấtnhiều, ở các cấp các ngành có liên quan đã tổ chức các chuyên đề tập huấn cho GVnhư “đổi mới kiểm tra đánh giá”, “lập ma trận và ra đề thi HS giỏi” rồi chuyên đề

“bồi dưỡng HS giỏi”… bước đầu đã có những đáp ứng nhất định đối với cáctrường THPT nói chung và trường THPT Lê Hoàn nói riêng sau mỗi chuyên đề.Tuy vậy, thực trạng bồi dưỡng HS giỏi nói chung và bồi dưỡng chuyên đề QCKvới sự ra hoa của thực vật nói riêng vẫn còn rất nhiều hạn chế,thể hiện:

-Thời gian tập huấn cũng như thời gian dạy bồi dưỡng HS giỏi có hạn trong

khi nội dung kiến thức chuyên đề QCK với sự ra hoa của thực vật lại trừu tượng

-Tài liệu chuyên sâu để bồi dưỡng HSG chuyên đề QCK với sự ra hoa của

thực vật rất ít, phương tiện trực quan gần như không có

Vì vậy đa số GV khi được hỏi nếu bồi dưỡng HSG chuyên đề QCK với sự ra

hoa của thực vật như thế nào thì đều trả lời qua quýt là nội dung như SGK trong

khi SGK chuyên đề này chỉ là một phần nhỏ trong bài 36 – Phát triển ở thực vật cóhoa (SGK cơ bản)

II.2.1.2 Đối với HS

Với thực trạng thời gian và phương tiện trực quan thiếu thốn, nhiều HS khôngthể kịp thời lĩnh hội đầy đủ và chi tiết các nội dung, cũng như không biết cách vậndụng kiến thức vào giải quyết các bài tập tình huông Điều đó không những làmgiảm hứng thú của HS với môn học nói chung và quá trình bồi dưỡng HSG nóiriêng, dẫn đến kết quả bồi dưỡng HS giỏi không cao

II.2.2 Phương hướng giải quyết.

Với thực trạng như trên, trong phạm vi nghiên cứu của đề tài này, tôi mạnhdạn giới thiệu một số kinh nghiệm bồi dưỡng HS giỏi chuyên đề QCK với sự ra

hoa của thực vật để đồng nghiệp và HS tham khảo, giúp công tác bồi dưỡng HSG

đạt kết quả cao hơn, HS có hứng thú học tập bộ môn Sinh học nói chung và ôn thiHSG nói riêng Cụ thể:

+ Hệ thống hóa nội dung của chuyên đề QCK với sự ra hoa của thực vậtthành các đơn vị kiến thức

+ Sưu tầm và xây dựng hệ thống câu hỏi, bài tập vận dụng kiến thức vàothực tế

+ Sử dụng các phương pháp, phương tiện phát huy tính tích cực, chủ độngsáng tạo của HS tạo hứng thú học tập cho HS trong quá trình hướng dẫn

II.2.2.1 Hệ thống hóa kiến thức cơ bản chuyên đề QCK với sự ra hoa của thực vật

và phát triển của cây).[internet]

Đặc điểm -Độ dài ngày tới hạn (tiêu chuẩn): Mỗi loài thực vật có độ dài ngày tới

hạn nhất định VD: Những cây ‘Maryland Mammoth’ không ra hoa nếu như chúngđược đặt trong điều kiện thời gian chiếu sáng dài hơn 14 giờ, nhưng

sự ra hoa được khởi động nếu thời gian chiếu sáng trong ngày nhỏhơn 14 giờ Như vậy, độ dài ngày tới hạn của ‘Maryland Mammoth’ là

14 giờ-Độ dài đêm tới hạn đối với cây ngày dài là thời gian che tối tối đa để

cây ra hoa, nếu thời gian tối vượt quá thời gian tối tới hạn thì câykhông ra hoa

Bản chất

của QCK Khi nhận được QCK cảm ứng thì trong các lá xuất hiện các chất nàođó có bản chất là hoocmon và chúng có thể dễ dàng vận chuyển đi

khắp nơi trong cây để kích thích sự phân hóa mầm hoa

Phân Loại -Cây ngày ngắn (short-day plants): ra hoa trong điều kiện thời gian

chiếu sáng trong ngày ngắn hơn thời gian chiếu sáng tới hạn Nếu thờigian chiếu sáng ngắn hơn thời gian tới hạn thì cây sẽ không rahoa(Cây ngày ngắn: chỉ ra hoa khi có độ chiếu sáng < 12h/ngày)

+Cây ngày ngắn bắt buộc:Qualitative (Obligate) short-day plants : câychỉ có thể ra hoa trong điều kiện quang chu kỳ ngắn VD; Hoa cúc,Dâu tây, Trạng nguyên (Maryland Mammoth), Bèo tấm, Ngô trồngnhiệt đới

+Cây ngày ngắn không bắt buộc: Quantitative (Facultative) short-dayplants: VD; Cây gai dầu, Cây bông, Lúa, Mía

-Cây ngày dài (long-day plants): ra hoa trong điều kiện thời gian chiếusáng trong ngày dài hơn thời gian chiếu sáng tới hạn Nếu thời gianchiếu sáng ngắn hơn thời gian tới hạn thì cây sẽ không ra hoa (Câyngày dài: chỉ ra hoa khi có độ chiếu sáng > 12h/ngày) VD; Đại mạch,lúa mì, rau bina, phần lớn TV ở ôn đới

+Vì cây ngày dài cần tích lũy đủ một lượng nhất định P730 nên cầnthời gian ngày dài và tối ngắn để biến P660 thành P730 và để quátrình biến P730 thành P660 diễn ra ít và chậm

+Cây ngày dài bắt buộc: Qualitative (Obligate) long-day plants: VD;Yến mạch, Cẩm chướng(Henbane), Cỏ 3 lá, Hoa chuông

+Cây ngày dài không bắt buộc: Quantitative (Facultative) long-dayplants: cây có thể ra hoa trong bất kì độ dài ngày nào nhưng sẽ ra hoasớm hơn trong điều kiện ngày dài được gọi là cây ngày dài không bắtbuộc: VD; Đậu Hà lan, Lúa mạch, Xà lách, Củ cải đường, Lúa mì-Cây trung tính không mẫn cảm với quang kì mà chúng chỉ ra hoa khiđạt được mức độ sinh trưởng nhất định (độ tuổi ra hoa không phụthuộc vào quang kì) VD; Dưa chuột, Cà chua, Hoa hồng,Tulip

* Phân loại Một vài cây yêu cầu tín hiệu quang chu kỳ phức tạp hơn làchỉ là ngày ngắn hay ngày dài

-1 nhóm, những cây ngày ngày ngắn-dài, đầu tiên phải trải qua nhữngngày ngắn, sau đó là ngày dài để ra hoa Do đó, cỏ 3 lá hoa trắng vànhững cây ngày ngắn khác nở hoa trong thời gian ngày dài trước khibước vào giữa mùa hè

-Nhóm khác, những cây ngày dài-ngắn, không thể ra hoa cho đến tận

khi ngày dài của mùa hè phải được nối tiếp bằng thời gian ngày ngắn, chúng ra hoa trong mùa thu.Kalanchoe là cây ngày dài- ngắn

Một số thí

nghiệm và

hình ảnh

minh họa

ảnh hưởng

của QCK

 TN1 chứng tỏ cây ngày dài ra hoa trong điều kiện ngày dài, đêm ngắn, cây ngày ngăn không ra hoa trong điều kiện này  TN2 chứng tỏ cây ngày ngắn ra hoa trong điều kiện ngày ngắn, đêm dài, cây ngày dài không ra hoa trong điều kiện này  TN3 chứng tỏ mặc dù ngày ngắn, đêm dài cây ngày ngắn không ra hoa, cây ngày dài vẫn ra hoa khi độ dài đêm bị gián đoạn bởi sự chiếu ánh sáng trắng/ đỏ  TN3 nếu làm gián đoạn đêm bằng ánh sáng đỏ xa thì cây ngày dài không ra hoa, cây ngày ngắn lại ra hoa Chu kỳ sáng/tối (giờ) Phản ứng ra hoa 16/8

8/16 +

4/8

-16/32 -

15/9 +

15/9 -

(Gián đoạn đêm) 16/8 + (Gián đoạn ngày)

 Trong đêm tối khi có sự lóe sáng với cường độ thấp đã ức chế

sự ra hoa của cây ngày ngắn nhưng không ảnh hưởng tới sự rahoa của cây ngày dài

 Kết luận rằng: Độ dài của thời gian tối là yếu tố quyết định chứkhông phải độ dài thời gian sáng quyết định sự ra hoa

Ý nghĩa

của QCK

Khảo sát giống nhập nội phù hợp địa phương

- Việc bố trí thời vụ cây trồng phù hợp

- Thực hiện QCK gián đoạn hạn chế ra hoa

- Ngoài ra, khi lai giống mà bố và mẹ không phù hợp thì ta phải thực

hiện QCK nhân tạo để chúng ra hoa cùng một lúc thuận lợi cho quátrình thụ phấn, thụ tinh

VD:+ Người ta dùng trực thăng bay trong đêm, với đèn pha quay, trênđồng mía đường (CNN) để làm chậm sự ra hoa (trỗ cờ) và duy trìtrạng thái dinh dưỡng cho cây (đường tích tụ trong thân)

+ Sự chiếu sáng thêm hay che tối các chậu cúc được áp dụng để giúp

sự ra hoa đầy đủ và đúng vào các dịp lễ

+ Trong những năm gần đây, kỹ thuật “đốt đèn” cho cây Thanh longđược áp dụng phổ biến ở tỉnh Bình Thuận, Việt Nam

Phytocrom Các nhà nghiên cứu đã phân lập được một sắc tố nhạy cảm ánh sáng,

được gọi là phytochrom: là sắc tố có bản chất là protein có khả năng

hấp thụ ánh sáng để cảm nhận QCK

- Phytochrom hiện diện dưới hai dạng:

+ P660: kìm hãm sự ra hoa cây ngày ngắn và kích thích sự ra hoa củacây ngày dài (hấp thu ánh sáng đỏ (Pr) có bước sóng 660nm

+ P730: kìm hãm sự ra hoa cây ngày dài, nhưng lại kích thích sự rahoa của cây ngày ngắn (hấp thu ánh sáng đỏ xa(Pfr) có bước sóng730nm

Hai dạng này chuyển hóa thuận nghịch dước tác động của ánh sáng:

-Vì ánh sáng mặt trời và ánh sáng từ đèn điện thường chứa nhiều ánhsáng đỏ hơn ánh sáng đỏ đậm, phần lớn Pr trong ngày sẽ được biếnđổi thành dạng Pfr Tuy nhiên, ban đêm Pfr chuyển thành Pr hay bịtiêu hủy đi

-Tỉ lệ Pfr /Pr là dấu hiệu cho cây nhận ra ngày hay đêm:

+ Nếu hầu hết sắc tố dạng Pfr thì là ngày.

+ Nếu tỉ lệ trên giảm thì là đêm

→ Nhờ có đặc tính chuyển hóa như vậy, sắc tố này tham gia vào phảnứng QCK của TV

Hoạt động

hồ cát),Pfr được tái lập, và lại mất đi trong giai đoạn tối kế tiếp…

-Thuyết đồng hồ cát có thể giải thích hiệu ứng cản ra hoa bởi sự giánđoạn đêm bởi chớp sáng Trong nhiều trường hợp, tính nhạy cảm củathực vật với Pfr (gián đoạn đêm bởi R hay ánh sáng thiên nhiên) thayđổi theo thời điểm áp dụng Nhịp nhạy cảm nội sinh này không chínhxác vào những giờ xác định trong những giai đoạn 24h, nhưng đượcđiều chỉnh vào các lúc mặt trời mọc và lặn

-Ứng dụng: +Với cây ngày ngắn để ra hoa được cần giảm đến mức tốithiểu P730 do đó cần đêm dài để biến đổi P730 thành P660 Ngược lại

cây ngày dài cần tích lũy đủ 1 lượng nhất định P730 nên cần thời giansáng dài và tối ngắn để biến P660 thành P730 và sự biến P730 thànhP660 diễn ra ít và chậm.

+ Dùng tia laze helium – nêon có độ dài bước sóng 630 nm sau vàigiây sẽ chuyển hoá P660  P730 cho cây sử dụng  thúc đẩy cây rahoa theo ý muốn

II.2.2.2 Hệ thống một số câu hỏi ôn tập vận dụng chuyên đề QCK với sự ra hoa của thực vật.

Câu 1: Trình bày tóm tắt về thuyết QCK?

Câu 2:Trình bày vai trò của phitocrom trong sinh trưởng – phát triển thực vật Câu 3: Ở một loài cây chỉ ra hoa khi được chiếu sáng tối đa là 16 giờ/ngày Trong một thí nghiệm, người ta chiếu sáng các cây này mỗi ngày liên tục 16 giờ và để trong tối 8 giờ Tuy nhiên, mỗi đêm lại được ngắt quãng bằng cách chiếu ánh sáng trắng kéo dài một vài phút Hãy cho biết các cây được trồng trong điều kiện thí nghiệm như vậy có ra hoa không? Giải thích

Câu 4 : Sử dụng giả thuyết quang chu kỳ, hãy xác định và giải thích sự ra hoa của cây ngày ngắn có giai đoạn sáng tới hạn C=15,5 trong các trường hợp sau:

- 16 giờ chiếu sáng/8 giờ tối - 8 giờ chiếu sáng /16 giờ tối

- 16 giờ chiếu sáng /24 giờ tối

- 15 giờ chiếu sáng /9 giờ tối có ánh sáng xen kẽ.?

Câu 5 : Độ dài đêm tới hạn là số giờ tối tối đa (đối với cây ngày dài) hoặc số giờtối tối thiểu (với cây ngày ngắn) cần để cây ra hoa Số giờ thực sự trong độ dài đêmtới hạn là đặc hiệu cho mỗi loài

-Cây ngày ngắn và cây ngày dài cùng ra hoa khi độ dài đêm tối thiểu của cây ngàyngắn bằng độ dài đêm tối đa của cây ngày dài

-Không thể nói điều đó Để xác định loài này là 1 cây ngày ngắn thì nhất thiết phải xác định được độ dài đêm tới hạn cho sự nở hoa của loài đó, loài này chỉ nở hoa khi độ dài đêm bằng hoặc lớn hơn độ dài đêm tới hạn của nó

Câu 6: Trong đêm dài, ánh sáng đỏ và ánh sáng đỏ xa (hồng ngoại) có tác dụngnhư thế nào với cây ngày dài và cây ngày ngắn? Giải thích

Câu 7: Một cây ngày dài ra hoa trong quang chu kỳ tiêu chuẩn 14 giờ sáng- 10 giờtối Nên hiểu thế nào về giá trị 10 giờ tối nói trên? Cây đó sẽ ra hoa trong cácquang chu kỳ (QCK) nào sau đây?

- QCK1: 15 giờ sáng – 9 giờ tối

- QCK2: 10 giờ sáng – 7 giờ tối – chiếu ánh sáng đỏ- 7 giờ tối

- QCK3: 10 giờ sáng – 7 giờ tối – chiếu ánh sáng đỏ xa- 7 giờ tối

- QCK4: 10 giờ sáng – 7 giờ tối – đỏ - đỏ xa - 7 giờ tối

- QCK5: 10 giờ sáng – 7 giờ tối – đỏ xa – đỏ - 7 giờ tối

- QCK6: 10 giờ sáng – 7 giờ tối – đỏ xa- đỏ - đỏ xa- 7 giờ tối

- QCK7: 10 giờ sáng – 7 giờ tối – đỏ- đỏ xa – đỏ - 7 giờ tối

Câu 8: Một cây ra hoa trong điều kiện quang chu kỳ gồm 14 giờ chiếu sáng và 10giờ tối Cây này là cây ngày ngắn hay cây ngày dài? Giải thích

Câu 9: Trong nghề trồng hoa, để loài cây X ra hoa vào dịp tết nguyên đán, người ta

đã chiếu đèn có ánh sáng trắng vào ban đêm

a Cây X là cây ngày ngắn hay cây ngày dài? Giải thích

b Nếu đưa loài cây X vào điều kiện nhà kính nhân tạo với các chu kỳ ngày đêmnhư dưới đây thì cây có ra hoa không? Giải thích?

- Chu kỳ ngày đêm 18h ( 9h chiếu sáng, 9h trong tối)

- Chu kỳ ngày đêm 28h (14h chiếu sáng, 14h trong tối) và ban đêm chớp ánh sáng

đỏ, sau đó chớp ánh sáng đỏ xa

Câu 10: Người ta tiến hành thí nghiệm với 1 loài thực vật như sau:

1: hiếu sáng 16 giờ liên tục rồi đặt trong tối 8 giờ  các cây ra hoa nhiều

2: chiếu sáng 10 giờ liên tục rồi đặt trong tối 14 giờ tất cả không ra hoa

3: chiếu sáng 13 giờ liên tục rồi đặt trong tối 11 giờ đa số cây ra hoa, 1 số cây không ra hoa

4: chiếu sáng 12 giờ liên tục rồi đặt trong tối 12 giờ đều không ra hoa

Có thể rút ra kết luận gì từ thí nghiệm trên? Có thể làm gì để cây trong trường hợp (2) nở hoa?

Câu 11: Trồng một cây ngày ngắn và một cây ngày dài ở cùng một môi trường,trong đó ánh sáng được chiếu theo một chu kì như sau trong 24 giờ: 8 giờ sáng – 8giờ tối – 1 giờ sáng – 7 giờ tối.Trong điều kiện này, sự ra hoa sẽ xảy ra ở cây nào?

Giải thích Thực tế cần chú ý đến những yếu tố nào quyết định sự ra hoa của cây?

Câu 12: Người ta làm thí nghiệm đem ngắt quãng một lần thời gian che tối tới hạnvào ban đêm của một cây bằng một loại ánh sáng, cây đó đã không ra hoa

a) Cây đó là cây ngày dài hay ngày ngắn? Vì sao?

b) Ánh sáng sử dụng để ngắt quãng phải là loại ánh sáng nào trong ba loạisau: ánh sáng trắng, ánh sáng đỏ, ánh sáng đỏ xa? Giải thích

Câu 13: Giải thích tại sao Mùa thu thắp đèn ở ruộng hoa cúc