Tích hợp giáo dục kĩ năng sống vào giảng dạy phần công dân với đạo đức GDCD lớp 10

Trong nhiều nguyên nhân dẫn đến các hành vi sai trái về đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật của học sinh, bên cạnh trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội, nguyên nhân sâu xa là

MỤC LỤC

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT ĐẶNG THAI MAI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÍCH HỢP GIÁO DỤC KĨ NĂNG SỐNG VÀO GIẢNG DẠY PHẦN: CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC – GDCD LỚP 10

Người thực hiện: Phạm Thị Hồng Duyên Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Giáo dục công dân

THANH HOÁ, NĂM 2020

Mục lục

Tran g 1 Mở đầu… ……….……… ………3

1.1 Lí do chọn đề tài… ……… …… ………3

1.2 Mục đích nghiên cứu………….……… …… … ………3

1.3 Đối tượng nghiên cứu….……… …… ……… 4

1.4.Phương pháp nghiên cứu……… ……….………4

1.4.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết… ……… ……4

1.4.3 Phương pháp chuyên gia……… ……….………4

1.4.2 Phương pháp thực tập sư phạm…… ………… ………5

1.4.4 Phương pháp thống kê toán học…… ……… ………5

2.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm……… ………5

2.1.Cơ sở lí luận……… ……….………5

2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm……… ….……7

2.3.Các giải pháp thực hiện để tích hợp giáo dục kĩ năng sống………… ………8

2.3.1 Bài 10 - Quan niệm về đạo đức……… ……… ………8

2.3.2 Bài 11- Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học……… …… 9

2.3.3 Bài 12 - Công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình………… … …… 9

2.3.4 Bài 13 - Công dân với cộng đồng……… … …10

2.3.5 Bài 14 - Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ Quốc… ………11

2.3.6 Bài 15 - Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại…… …… 11

2.3.7 Bài 16 - Tự hoàn thiện bản thân……… ………12

2.4 Hiệu quả của sáng kiến……… ……… … ………13

3.Kết luận và kiến nghị……… ………15

3.1 Kêt luận ……… ………15

3.2 Kiến nghị……… … …16 Tài liệu tham khảo

1 Mở đầu

1.1.Lí do chọn đề tài:

Mục tiêu đào tạo của nhà trường phổ thông là hình thành và phát triển toàn diện nhân cách tốt đẹp cho thế hệ trẻ, đó sẽ là những công dân tương lai những người lao động mới phát triển hài hoà trên tất cả các mặt đức dục, trí dục, mỹ dục, lao động, những người sẽ xây dựng đất nước ngày càng phồn vinh, sẽ nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của nhân dân ngày càng tươi đẹp và hạnh phúc

Để hình thành và phát triển những con người như vậy, nhà trường trung học phổ thông phải có chương trình, nội dung giáo dục, giáo dưỡng phù hợp với đất nước con người Việt Nam, phù hợp với thời đại Yêu cầu khách quan đó được quán triệt trong tất cả các chương trình và nội dung học tập của toàn bộ các môn trong nhà trường nói chung, trong đó có môn giáo dục công dân (GDCD) Cùng với các môn khoa học khác, môn GDCD góp phần đào tạo thế hệ trẻ thành những người lao động mới, vừa có tri thức khoa học vừa có đạo đức, có năng lực hoạt động thực tiễn, vừa có phẩm chất chính trị, tư tưởng, vừa có ý thức trách nhiệm đối với gia đình và đối với chính bản thân mình Hơn nữa, môn GDCD không chỉ cung cấp cho những công dân tương lai những tri thức khái quát hoá, mà còn thông qua môn học giúp cho người học hình thành và phát triển phương pháp suy nghĩ và hành động phù hợp với những điều kiện, hoàn cảnh cụ thể trong từng giai đoạn phát triển của lịch sử xã hội loài người

Bộ môn GDCD trong những năm vừa qua đã được sự quan tâm, chỉ đạo sát sao, đánh giá đúng tầm quan trọng của bộ môn trong hệ thống giáo dục, nhất là giáo dục tư cách, đạo đức, lối sống cho học sinh Chính vì vậy, đội ngũ giáo viên đã

và đang nỗ lực không ngừng trong quá trình công tác nhằm nâng cao chất lượng bộ môn, nâng cao tỷ lệ học sinh khá, giỏi Tuy nhiên nếu như nhìn vào điểm số thì có thể thấy kết quả của bộ môn GDCD tương đối cao, nhưng nếu đánh giá dựa vào hành vi, thái độ của học sinh, kĩ năng vận dụng của học sinh trong thực tiễn cuộc sống thì chưa được như mong muốn Thời gian gần đây, dư luận xã hội đang lên án mạnh mẽ tình trạng bạo lực học đường, ăn chơi, sa vào các tệ nạn xã hội của một

bộ phận học sinh Mọi người chưa hết bàng hoàng khi chứng kiến cảnh từng đôi nam nữ học sinh bỏ học, lêu lổng, thậm chí là đưa nhau vào nhà nghỉ, hay cảnh những nữ học sinh đánh nhau, trong khi có rất nhiều học sinh khác chỉ đứng nhìn

và dùng máy quay rồi tung lên mạng mà không hề can ngăn, hay trình báo với người có chức trách Câu chuyện về giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh không phải là mới, nhưng đang là yêu cầu cấp thiết đặt ra hiện nay Bên cạnh những học sinh biết vượt lên số phận, thì vẫn còn một bộ phận không nhỏ học sinh ham chơi, vi phạm pháp luật, thiếu kĩ năng sống, không tự tin làm chủ bản thân Phải nhìn thẳng vào hạn chế của giáo dục hiện nay, mới chỉ quan tâm đến việc dạy

"chữ", chưa thật sự quan tâm đến việc dạy "người" một cách toàn diện Các gia đình coi điểm các bộ môn là thước đo sự tiến bộ của con cái, tạo thành sức ép, buộc

học sinh chỉ nghĩ đến chuyện phải học để có điểm cao Vì sao lại còn tồn tại những vấn đề đó? Trong nhiều nguyên nhân dẫn đến các hành vi sai trái về đạo đức, lối sống, vi phạm pháp luật của học sinh, bên cạnh trách nhiệm của gia đình, nhà trường và xã hội, nguyên nhân sâu xa là do bản thân học sinh thiếu kĩ năng sống, thiếu kiến thức, suy nghĩ nông cạn, thiếu hiểu biết để giải quyết đúng đắn các vấn

đề trong cuộc sống Như vậy việc tiến hành tích hợp giáo dục kĩ năng sống vào trong các môn học, đặc biệt tích hợp vào môn GDCD là việc làm quan trọng và cần

thiết Chính vì vậy bản thân tôi đã chọn đề tài:"Tích hợp giáo dục kĩ năng sống vào giảng dạy phần: Công dân với đạo đức - GDCD lớp 10”, để phát huy vai trò

của môn học và góp phần khắc phục tình trạng trên

1.2.Mục đích nghiên cứu

-Đưa ra những phương pháp để tích hợp giáo dục kĩ năng sống vào giảng dạy phần thứ hai: Công dân với đạo đức - trong chương trình GDCD lớp 10

-Lấy một số ví dụ để chứng minh cho những phương pháp đặt ra

-Tạo được hứng thú cho học sinh học tập môn GDCD

Thay đổi được thực trạng học tập và nâng cao sự hiểu biết của học sinh về vai trò của đạo đức đối với cá nhân, gia đình và xã hội

-Hình thành kĩ năng sống cho học sinh, nói phải đi đôi với làm, học phải đi đôi với hành, giúp học sinh rèn luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc, giúp học sinh có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hòa và lành mạnh

1.3.Đối tượng nghiên cứu

-Phần thứ hai: "Công dân với đạo đức" - trong chương trình GDCD lớp 10

1.4.Phương pháp nghiên cứu.

Đề tài được thực hiện dựa trên phương pháp nghiên cứu chính là:

1.4.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

Nghiên cứu tài liệu về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Trung học phổ thông

Nghiên cứu về cấu trúc và nội dung phần : Công dân với đạo đức - Giáo dục công dân lớp 10

Nghiên cứu cơ sở lý luận về các phương pháp dạy học tích hợp theo hướng phát triển năng lực học tập của học sinh

1.4.2 Phương pháp chuyên gia

Gặp gỡ, trao đổi, tiếp thu ý kiến của các đồng nghiệp để tham khảo ý kiến làm cơ sở cho việc nghiên cứu đề tài

1.4.3 Phương pháp thực tập sư phạm

Thực nghiệm sư phạm ở trường THPT, tiến hành theo quy trình của đề tài nghiên cứu khoa học giáo dục để đánh giá hiệu quả của đề tài nghiên cứu

1.4.4 Phương pháp thống kê toán học

Sử dụng phương pháp này để thống kê, xử lý, đánh giá kết quả thu được

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm.

2.1.Cơ sở lý luận

Trên thế giới hiện nay đã và đang tồn tại nhiều định nghĩa và quan niệm khác nhau về kĩ năng sống Mỗi định nghĩa được thể hiện dưới những cách thức khác nhau.Thông thường, kĩ năng sống được hiểu là những kĩ năng thực hành mà con người cần để có được sự an toàn, cuộc sống khỏe mạnh với chất lượng cao Theo tổ chức Y tế Thế giới (WHO), kĩ năng sống là những kĩ năng tâm lý xã hội và giao tiếp mà mỗi cá nhân có thể có để tương tác với những người khác một cách hiệu quả với giải pháp tích cực hoặc ứng phó với những vấn đề hay những thách thức của cuộc sống hàng ngày Theo quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF), kĩ năng sống là tập hợp rất nhiều kĩ năng tâm lý xã hội và giao tiếp cá nhân giúp cho con người đưa ra những quyết định có cơ sở, giao tiếp một cách có hiệu quả, phát triển các kĩ năng tự xử lý và quản lý bản thân nhằm giúp họ có một cuộc sống lành mạnh

và có hiệu quả Từ kĩ năng sống có thể thể hiện thành những hành động cá nhân và những hành động đó sẽ tác động đến hành động của những người khác cũng như dẫn đến những hành động nhằm thay đổi môi trường xung quanh, giúp nó trở nên lành mạnh

Theo tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hợp Quốc (UNESCO), kĩ năng sống gắn với 4 trụ cột của giáo dục, đó là: Học để biết (Learning to know) gồm các kĩ năng tư duy như: kĩ năng tư duy phê phán, kĩ năng tư duy sáng tạo, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng nhận thức được hậu quả ; Học để làm (Learning to do) gồm các kĩ năng thực hiện công việc và các nhiệm vụ như: kĩ năng đặt mục tiêu, kĩ năng đảm nhận trách nhiệm; kĩ năng quản lí thời gian;

kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin ; Học để tự khẳng định (Learning to be) gồm các kĩ năng cá nhân như: kĩ năng ứng phó căng thẳng, kĩ năng kiểm soát cảm xúc,

kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng thể hiện sự tự tin ; Học để cùng chung sống (Learning to live together) gồm các kĩ năng xã hội như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng thương lượng, kĩ năng tự khẳng định, kĩ năng hợp tác, kĩ năng làm việc theo nhóm,

kĩ năng thể hiện sự cảm thông

Từ những quan niệm trên đây, có thể thấy kĩ năng sống bao gồm một loạt các

kĩ năng cụ thể, cần thiết cho cuộc sống hằng ngày của con người Bản chất của kĩ năng sống là kĩ năng tự quản lý bản thân và kĩ năng xã hội cần thiết để cá nhân tự lực trong cuộc sống, học tập và làm việc hiệu quả Nói cách khác, kĩ năng sống là

kĩ năng làm chủ bản thân của mỗi người, khả năng ứng xử với người khác và với xã

hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống Như vậy, các kĩ năng sống nhằm giúp chúng ta chuyển dịch kiến thức - "cái chúng ta biết” và thái

độ, giá trị - "cái chúng ta nghĩ, cảm thấy, tin tưởng” thành hành động thực tế - “làm

gì và làm bằng cách nào?” là tích cực nhất và mang tính chất xây dựng Kĩ năng sống thường được thiết lập với một nền tảng riêng biệt, do đó mọi người có thể hiểu và thực hành Kĩ năng sống liên hệ mật thiết với những nội dung giáo dục thực hành giúp chúng ta trả lời những câu hỏi như là: Chúng ta cần làm gì để có thái độ quyết đoán? Quyết định của chúng ta liên quan đến những điều gì? Khái niệm kĩ năng sống được hiểu rất khác nhau Ở một số nước như: Trung Quốc; Singapore; Thái Lan đào tạo kĩ năng sống chính là để giáo dục cách vệ sinh, dinh dưỡng, giáo dục phòng chống bệnh tật hoặc giáo dục hòa bình Ở một số nước khác như: Mỹ; Anh; Pháp; Nhật kĩ năng sống đào tạo tập trung vào giáo dục hành vi, giáo dục an toàn trên đường phố, hay giáo dục bảo vệ môi trường Kĩ năng sống vừa mang tính cá nhân vừa mang tính xã hội Tính cá nhân bởi vì đó là khả năng của mỗi cá nhân Tính xã hội là vì trong mỗi giai đoạn của sự phát triển xã hội, cá nhân được yêu cầu để có sự phù hợp với những kĩ năng sống ấy Chẳng hạn: kĩ năng sống của mỗi cá nhân trong thời bao cấp khác với kĩ năng sống của các cá nhân trong cơ chế thị trường, trong giai đoạn hội nhập; kĩ năng sống của người sống ở miền núi khác với kĩ năng sống của người sống ở vùng biển; kĩ năng sống của người sống ở nông thôn khác với kĩ năng sống của người sống ở thành phố Trong điều kiện kinh tế xã hội của Việt Nam nói riêng và bối cảnh toàn cầu nói chung, càng ngày chúng ta càng nhận ra tầm quan trọng của việc học các kĩ năng sống để ứng phó với sự thay đổi, biến động của môi trường kinh tế, xã hội và tự nhiên Chính vì vậy rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh được xác định là một nội dung cơ bản của phong trào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" trong các trường phổ thông, do Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo, triển khai và thực hiện Qua nghiên cứu tài liệu và hoạt động thực tiễn của bản thân Tôi nhận thấy: những kĩ năng sống cơ bản cần tích hợp cho học sinh thông qua môn GDCD ở bậc THPT như sau:

- Kĩ năng tự nhận thức

- Kĩ năng kiểm soát cảm xúc

- Kĩ năng ứng phó với căng thẳng

- Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ

- Kĩ năng thể hiện sự tự tin

- Kĩ năng giao tiếp

- Kĩ năng lắng nghe tích cực

- Kĩ năng thể hiện sự cảm thông

- Kĩ năng giải quyết mâu thuẫn

- Kĩ năng hợp tác

- Kĩ năng tư duy phê phán

- Kĩ năng tư duy sáng tạo

- Kĩ năng ra quyết định

- Kĩ năng giải quyết vấn đề

- Kĩ năng kiên định

- Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm

- Kĩ năng đặt mục tiêu

- Kĩ năng quản lí thời gian

- Kĩ năng tìm kiếm và xử lí thông tin

2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.

Giáo dục kĩ năng sống là một vấn đề không mới trong dạy học và cũng không xa lạ trong thực tiễn cuộc sống vì nó là lĩnh vực giáo dục liên ngành Tuy nhiên, đặc trưng của môn GDCD là không chỉ cung cấp cho học sinh kiến thức của môn học phù hợp với đặc điểm lứa tuổi mà điều quan trọng hơn là hình thành và phát triển những kĩ năng vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống của học sinh, đồng thời hình thành và phát triển cảm xúc, thái độ đúng đắn trước các vấn đề liên quan đến nội dung bài học cho các em Vì vậy, môn học này có khả năng tích hợp ở nhiều mức độ khác nhau với các nội dung giáo dục kĩ năng sống cả về kiến thức, kĩ năng, thái độ Do đó, khi tích hợp giáo dục kĩ năng sống cần đảm bảo nguyên tắc: không gượng ép, không làm nặng nội dung, không làm biến dạng môn học Tuy nhiên, qua thực tế dự một số giờ của đồng nghiệp ở trường hiện nay tôi nhận thấy,

có nhiều giáo viên bộ môn GDCD quan niệm rằng: tích hợp giáo dục kĩ năng sống

là vô hình dung làm nặng thêm nội dung kiến thức bài học, biến dạng môn học dưới hình thức đơn điệu khô cứng Bên cạnh đó, có một bộ phận giáo viên không tâm huyết với nghề, ít đọc sách, báo, ít quan tâm đến các vấn đề chính trị xã hội, việc tự học, tự bồi dưỡng còn hạn chế, cho nên ngại tích hợp vì cho rằng chỉ cần tập trung vào kiến thức bài học là đủ, không cần phải tích hợp những nội dung khác

Từ thực tế dạy học ở trường trong nhiều năm qua,tôi đã chọn đối tượng thực nghiệm và đối chứng là học sinh 6 lớp 10: 10A4, 10A5, 10A6, 10A7, 10A8, 10A9

có số lượng học sinh như nhau,trình độ nhận thức tương đương nhau,tinh thần thái

độ học tập của học sinh 6 lớp đều rất tốt Tôi tiến hành dạy với 2 cách dạy khác nhau Lớp 10A4, 10A5, 10A6 là 3 lớp thực nghiệm, tôi đã sử dụng tích hợp giáo dục kĩ năng sống Còn 3 lớp: 10A7, 10A8, 10A9 là các lớp đối chứng trong bài dạy tôi không sử dụng tích hợp giáo kĩ năng sống Sau khi dạy xong phần: Công dân với đạo đức không sử dụng tích hợp giáo kĩ năng sống, tôi đã nêu câu hỏi khảo sát

thái độ học sinh “ Em có thích học môn GDCD không?” Kết quả tôi đã thu được như sau:

Đối tượng

điều tra Thích học

Bình thường

Không thích học

Không tỏ thái độ

10A7,10A8,10A9

(126 học sinh)

0 học sinh (0 %)

50 học sinh (39,7 %)

50 học sinh (39,7 %)

26 học sinh (20,6%)

Xuất phát từ thực tiễn dạy học như vậy và từ chính kinh nghiệm giảng dạy của bản thân, tôi nhận thấy rằng với sự phát triển của xã hội như hiện nay cần đào tạo con người một cách toàn diện, cần phải giáo dục cho các em những kĩ năng sống cơ bản và cần thiết Muốn vậy, các em phải hứng thú say mê trong học tập Để làm được điều đó, bản thân giáo viên phải đầu tư đổi mới bài giảng, phải tích hợp vào bài giảng những kĩ năng sống để giáo dục cho học sinh Qua việc giáo dục kĩ năng sống sẽ làm thay đổi nhận thức của học sinh về môn học và đặc biệt sẽ hình thành những kĩ năng sống cơ bản cho học sinh Chính vì vậy, tôi đã chọn tích hợp giáo dục kĩ năng sống làm đề tài nghiên cứu của mình

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để tích hợp giáo dục kĩ năng sống.

2.3.1 Bài 10: Quan niệm về đạo đức

Ở bài này, tôi tích hợp kĩ năng so sánh, kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng thể hiện sự tự tin và kĩ năng thể hiện sự thông cảm Khi dạy mục 1.a: Đạo đức là gì? Tôi đưa ra một số ví dụ về hành vi của cá nhân tuy không vi phạm pháp luật nhưng lại trái với chuẩn mực đạo đức xã hội

Ví dụ 1: Một số bạn đi xe buýt gặp người tàn tật, thương bệnh binh, người già, trẻ

em, phụ nữ mang thai nhưng không nhường ghế ngồi

Câu hỏi:

1 Em có suy nghĩ gì khi các bạn hành động như vậy?

2 Nếu gặp các trường hợp trên em sẽ hành động như thế nào? Vì sao?

Ví dụ 2: Trong lớp bố bạn Hoa đau nặng, phải nằm viện, nhưng một số bạn không

hề hỏi thăm, động viên hay giúp đỡ Hoa

Câu hỏi:

1 Em có suy nghĩ gì khi các bạn hành động như vậy?

2.Nếu chúng ta biết hỏi thăm, động viên hay giúp đỡ thì sẽ giúp ích được gì cho bạn Hoa?

Thông qua các ví dụ đó học sinh sẽ nhận ra được những thiếu sót trong cách ứng xử của bản thân và từ đó biết thay đổi hành vi, biết chia sẻ, biết thông cảm, biết giúp đỡ người khác cho phù hợp với chuẩn mực đạo đức xã hội

2.3.2 Bài 11: Một số phạm trù cơ bản của đạo đức học

Trong bài học này, tùy theo các phạm trù như: nghĩa vụ, lương tâm, nhân phẩm, danh dự, hạnh phúc, tôi tích hợp các kĩ năng phù hợp như: kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng ứng phó với những căng thẳng

Khi dạy xong phạm trù nghĩa vụ, lương tâm, tôi đưa ra tình huống sau: Giữa một ngõ nhỏ có viên gạch vỡ, một cụ già mắt kém chống gậy đi qua do không nhìn thấy đã vấp phải viên gạch và bị ngã Mấy thanh niên ngồi bên quán nước cười ồ lên…viên gạch vẫn nằm nguyên ở vị trí đó Một tốp học sinh đi qua mải cười đùa nên một học sinh không may vấp phải viên gạch làm bật cả móng chân Tốp học sinh lại đi qua…viên gạch vẫn nằm yên tại chỗ Một em bé bán hàng rong đang đi đến, nhìn thấy viên gạch vỡ, em dừng lại nhặt viên gạch vứt vào đống rác bên đường.Tiếng cười của mấy thanh niên chấm dứt…

Câu hỏi:

1 Tại sao tiếng cười của mấy thanh niên lại chấm dứt?

2 Nếu có mặt ở đó em sẽ hành động như thế nào? Vì sao?

Sau khi học sinh phát biểu ý kiến cá nhân, tôi nhận xét và khái quát lại để học sinh thấy được tác hại của những hành động thiếu lương tâm và ý nghĩa của những hành động có lương tâm từ đó học sinh sẽ có ý thức trong việc giữ cho lương tâm mình luôn trong sáng

Khi dạy phạm trù hạnh phúc, tôi hướng dẫn lớp tiến hành một trò chơi “Vẽ cây tâm trí” bằng cách đặt câu hỏi sau: theo em hạnh phúc được biểu hiện như thế nào? Tôi yêu cầu các em vẽ ra những điều làm cho các em hạnh phúc bằng cách thể hiện qua các nhánh cây như: đạt được điểm cao; bố mẹ mua cho bộ áo quần mới; giúp bố mẹ một số công việc của gia đình; có được sự quan tâm, tôn trọng của mọi người; được bạn thân tặng cho một món quà Với mỗi biểu hiện học sinh dùng bút màu để vẽ ra Nhóm nào vẽ càng nhiều nhánh cây thể hiện những điều làm các em hạnh phúc, biểu thị một vòng tròn khép kín, đẹp sẽ là nhóm thắng cuộc Sau phần hoạt động của học sinh, tôi kết luận hạnh phúc là gì? Định hướng trong nhận thức

và cách xác định giá trị, làm tăng thêm kĩ năng hợp tác, lắng nghe, chia sẻ giữa các bạn trong nhóm và lớp học Học sinh sẽ tiếp cận với phạm trù hạnh phúc một cách sâu sắc, toàn diện

2.3.3 Bài 12: Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình

Khi dạy bài này, tôi dùng phương pháp thảo luận nhóm, với những câu chuyện phù hợp, hấp dẫn, lôi cuốn sự tập trung của học sinh Thông qua những câu chuyện, tác động trực tiếp tới suy nghĩ, cảm xúc của người học Qua đó giúp học

sinh hình thành kĩ năng xác định giá trị, cảm thông, chia sẻ với những người xung quanh mình Giúp học sinh tích cực suy nghĩ để có thể lập luận chặt chẽ, đưa ra những ví dụ dẫn chứng, rèn luyện tính kiên định, tư duy phê phán và khả năng giao tiếp có hiệu quả Với những mối quan hệ trong cuộc sống như quan hệ với bạn bè,

bố, mẹ, hàng xóm học sinh sẽ lựa chọn cách ứng xử phù hợp với từng đối tượng

và trong từng hoàn cảnh cụ thể Kĩ năng giao tiếp được coi là một trong những kĩ năng quan trọng, kĩ năng này có thể thể hiện bằng lời nói, sự trao đổi thông tin giữa các học sinh hoặc cũng có thể sử dụng kĩ năng giao tiếp không lời (kĩ năng lắng nghe) Sự lắng nghe, chia sẻ, biết tôn trọng các ý kiến giữa các thành viên trong lớp

sẽ làm cho học sinh tự tin, cởi mở, làm cho mối quan hệ giữa học sinh và giáo viên trở nên gần gũi Qua đó quá trình học tập sẽ tích cực hơn

Khi dạy mục 1.b: Thế nào là một tình yêu chân chính? Tôi đưa ra các mẩu chuyện sau đây:

Mẩu chuyện 1: Trong một buổi giao lưu Hồng đã gặp Sơn và đã thầm yêu Sơn - một người chiến sỹ biên phòng Gia đình và bạn bè chê bai Hồng vì sao không yêu những chàng trai có địa vị xã hội, có học vấn, có tiền của lại yêu một người lính

Mẩu chuyện 2: Hùng và Hòa học với nhau một lớp từ phổ thông Hai người thường xuyên giúp đỡ nhau trong cuộc sống và học tập Cả hai đều đậu vào Đại học

và đến năm cuối Đại học họ đã công bố cho gia đình và bạn bè về tình yêu của họ

Mẩu chuyện 3: Ông An và ông Hoàng là chỗ bạn bè thân thiết Thủy con gái ông An một người con gái giỏi giang, xinh đẹp Hai ông muốn làm thông gia với nhau nên đã cùng với con trai ông Hoàng tìm mọi cách để có được tình cảm của Thủy

Câu hỏi: Trình bày quan điểm của em về các trường hợp trên?

Sau khi học sinh trình bày quan điểm của mình, tôi sẽ kết luận và hướng học sinh đến những quan điểm đúng đắn về tình yêu

2.3.4 Bài 13: Công dân với cộng đồng.

Trong bài này, tùy vào các trách nhiệm của công dân đối với cộng đồng như:

nhân nghĩa, hòa nhập và hợp tác, tôi sử dụng phương pháp dự án, tọa đàm, thảo luận nhóm để tích hợp các kĩ năng phù hợp như: kĩ năng xác định giá trị, kĩ năng

tự nhận thức, kĩ năng hợp tác và chia sẽ, kĩ năng thể hiện sự tự tin trước đám đông,

kĩ năng đánh giá người khác Khi nói đến trách nhiệm nhân nghĩa, tôi tích hợp bằng việc đưa ra các hành vi sau đây:

Ví dụ 1: Chị Nguyễn Thị Bé sinh ra và lớn lên ở huyện Triệu Phong, tỉnh Quảng Trị Khi xuất ngũ chị làm quản trang ở nghĩa trang liệt sỹ Trường Sơn Nghĩa trang rộng 40ha là nơi yên nghỉ của 10.642 liệt sỹ cả nước Tuy công việc rất