SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG VÀ PHÁT HUY VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO D
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG VÀ PHÁT HUY VĂN HÓA NHÀ TRƯỜNG NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC TOÀN DIỆN Ở
TRƯỜNG MẦM NON HÀM RỒNG, THÀNH PHỐ THANH HÓA.
Trang 2Nâng cao nhận thức cho cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, trẻ
và phụ huynh về sự cần thiết của việc xây dựng văn hóa nhà
2.3.5 Tổ chức hoạt động kiểm tra, đánh giá việc xây dựng văn hóa nhà
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Xây dựng văn hóa luôn là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu đối với bất kỳquốc gia nào Văn hóa là một trong bốn trụ cột phát triển của một quốc gia(chính trị, kinh tế, văn hóa và môi trường) Văn hóa giúp cho một quốc gia pháttriển có hiệu quả và bền vững Đối với một nhà trường cũng vậy, văn hóa củanhà trường là sự tổng hòa toàn bộ sự phát triển của nhà trường từ hoạt động đàotạo, giáo dục, quản lý nhân lực, người học, cơ sở vật chất, giao tiếp và ứng xửtrong nhà trường… Xây dựng văn hóa của nhà trường là xây dựng hoạt độnggiảng dạy, giáo dục nhân cách người học phù hợp, hiệu quả; xây dựng cách thứcứng xử văn minh, lịch sự, thân thiện trong nhà trường; xây dựng cơ sở vật chấtcủa nhà trường hiện đại, tiện dụng, đảm bảo môi trường không bị ô nhiễm,không gian và cảnh quan sạch đẹp Một nhà trường có môi trường văn hóa tốt làmột nhà trường đào tạo có chất lượng cao, có sự phát triển bền vững, có uy tíntrong cộng đồng và toàn xã hội
Ở nước ta trong thời gian gần đây, cơ chế thị trường, sự hội nhập quốc tế cónhiều tác động tích cực đến sự phát triển của nhà trường, song cũng có những tácđộng tiêu cực đến hoạt động đào tạo của nhà trường và văn hóa của nhà trường:
sự xuống cấp đạo đức trong một bộ phận giới trẻ khiến xã hội có nhiều mặt bấtan; Chất lượng giáo dục trong các trường chưa đáp ứng được yêu cầu phát triểncủa xã hội Trên các phương tiện truyền thông đã luôn bàn tới một số biểu hiệncủa văn hóa nhà trường bị xuống cấp; đạo đức của một số học sinh và nhà giáoxuống cấp; đạo lý “tôn sư trọng đạo” suy giảm Bên cạnh đó, những hành vi lệchchuẩn của học sinh xuất hiện ngày càng nhiều, đặc biệt như các hành vi chơi cờbạc, nghiện hút, vi phạm nội quy học tập của nhà trường, bạo lực học đường,…Một số nhà trường cơ sở vật chất bị xuống cấp, lớp học, bàn ghế, trang thiết bị,khu nhà vệ sinh, bếp ăn… không đảm bảo làm giảm đi vẻ đẹp, mỹ quan củatrường, điều kiện học tập của học sinh không đảm bảo,…
Điều này buộc nền giáo dục phải nhìn nhận lại và điều chỉnh theo hướngtăng mạnh việc trang bị nền tảng văn hóa, kỹ năng sống và các giá trị đạo đức chogiới trẻ, đặc biệt là từ bậc học mầm non
Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
đã chỉ rõ một số hạn chế của giáo dục hiện nay như: “… Phương pháp giáo dục,việc thi, kiểm tra và đánh giá kết quả còn lạc hậu, thiếu thực chất Quản lý giáodục và đào tạo còn nhiều yếu kém Đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dụcbất cập về chất lượng, số lượng và cơ cấu; một bộ phận chưa theo kịp yêu cầuđổi mới và phát triển giáo dục, thiếu tâm huyết, thậm chí vi phạm đạo đức nghềnghiệp Đầu tư cho giáo dục và đào tạo chưa hiệu quả Chính sách, cơ chế tàichính cho giáo dục và đào tạo chưa phù hợp Cơ sở vật chất kỹ thuật còn thiếu
và lạc hậu, nhất là ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn”[1]
Nước ta hiện nay, văn hóa nhà trường đang là một trong những tâm điểmchú ý của dư luận, những bàn luận về vấn đề này ngày càng xuất hiện nhiều trên
Trang 4các diễn đàn, trên các phương tiện thông tin đại chúng Trong đó, những bànluận về cơ sở vật chất lạc hậu, xuống cấp của các trường học trên cả nước và đặcbiệt là các trường vùng sâu, vùng xa Những bàn luận về văn hóa ứng xử trongnhà trường cũng rất đáng báo động, cô giáo bạo hành trẻ, phụ huynh bạo hành
cô giáo đã xảy ra, khiến dư luận và xã hội lo ngại Hành vi bạo lực trong trườnghọc diễn biến phức tạp…Chính vì vậy, việc xây dựng và phát huy văn hóa nhàtrường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đã trở thành nhiệm vụ cấpbách trong giai đoạn hiện nay Thành phố Thanh Hóa là trung tâm kinh tế, xãhội đang từng bước phát triển Do vậy, các trường mầm non tại thành phố đãtiếp thu được các giá trị văn hóa mới của các các nền văn hóa khác nhau để xâydựng văn hóa nhà trường riêng có của mình phù hợp với đặc thù của thành phố.Bên cạnh đó, sự phát triển nhanh, mạnh của thành phố Thanh Hóa cũng cónhững tác động tiêu cực tới văn hóa nhà trường Trẻ được chiều chuộng nên hay
mè nheo, đòi hỏi, bắt chước nhau nói tục Tình trạng một số giáo viên thiếu tâmhuyết, vi phạm đức nghề nghiệp CMHS không tôn trọng giáo viên, thậm chícòn xảy ra bạo lực phụ huynh đánh cô giáo
Trước thực trạng trên đòi hỏi các trường mầm non nói chung và trườngmầm non Hàm Rồng nói riêng phải chú ý, quan tâm đến đổi mới hoạt động giáodục và xây dựng văn hóa nhà trường Xây dựng văn hóa nhà trường và quản lývấn đề này đồng nghĩa với việc loại bỏ các vấn đề tồn tại, tiêu cực, hạn chế,hướng tới nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo tri thức và nhân cách cho conngười
Xuất phát từ những vấn đề trên, việc nghiên cứu đưa ra một số giải phápchỉ đạo xây dựng và phát huy văn hóa nhà trường ở trường mầm non Hàm Rồng
có tính thời sự và thực tiễn tốt Do vậy, tôi đã lựa chọn đề tài: “Một số giải pháp
chỉ đạo xây dựng và phát huy văn hóa nhà trường nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện ở trường Mầm non Hàm Rồng, thành phố Thanh Hóa” đểnghiên cứu
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Giáo viên và học sinh trường Mầm non Hàm Rồng, thành phố Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Để thực hiện được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của sáng kiến kinhnghiệm đề ra, sáng kiến sẽ sử dụng phối hợp và đồng bộ các phương phápnghiên cứu định lượng và định tính dưới đây:
- Phương pháp nghiên cứu văn bản, tài liệu;
Trang 5- Phương pháp quan sát;
- Phương pháp phỏng vấn
- Phương pháp thống kê toán học
2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận
Theo UNESCO (2002) cho rằng: Văn hóa là tổ hợp các đặc điểm tinhthần, vật chất, trí tuệ, tình cảm nổi bật của xã hội hay nhóm xã hội, bao hàm cảnghệ thuật, văn học, lối sống, cùng với đường đời, hệ giá trị, truyền thống vàniềm tin.UNESCO cũng đưa ra khái niệm rất khái quát về văn hóa: Văn hóa làtoàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần [Dẫn theo 72]
Theo tác giả Thái Duy Tuyên: Văn hóa là những giá trị vật chất và tinhthần của nhân loại, là kinh nghiệm của lịch sử xã hội loài người đã được hệthống hóa, tích lũy lại qua nhiều thế kỷ và có thể truyền lại cho các thế hệ sau[46]
Tác giả M Mead cho rằng: Văn hóa là những cái xung quanh chúng ta docon người tạo nên [Dẫn theo 9]
Theo tác giả Trần Ngọc Thêm cho rằng: Văn hoá là một bộ phận khôngthể tách rời của cuộc sống và nhận thức của các cá nhân và các cộng đồng Vănhoá là tổng thể sống động các hoạt động sáng tạo trong quá khứ và trong hiệntại Qua các thế kỉ, các hoạt động tạo ấy đã hình thành nên một hệ giá trị, cáctruyền thống và các thị hiếu- những yếu tố xác định đặc tính riêng của mỗi dântộc [51]
Từ các khái niệm trên, trong luận án này có thể xác định khái niệm vănhóa như sau:
Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần đã được hệ thống hóa, tích lũy lại qua thời gian và có thể truyền lại cho các thế hệ sau.
Từ khái niệm này cho thấy văn hóa gồm hai thành tố cơ bản: các giá trịvật chất (văn hóa vật chất – văn hóa vật thể) và các giá trị tinh thần (văn hóa tinhthần - văn hóa phi vật thể)
Đối với mỗi nền văn hóa khác nhau, mỗi dân tộc và quốc gia khác nhau
có các giá trị văn hóa khác nhau Các giá trị này phụ thuộc vào điều kiện tựnhiên, môi trường, vào sự phát triển kinh tế - xã hội của các dân tộc, các quốcgia, vào lịch sử phát triển của dân tộc và các quốc gia đó
Các giá trị văn hóa được hình thành trong khoảng thời gian nhất định,được bổ sung, được chọn lọc và phát triển để nó phù hợp với điều kiện và môitrường sống Có những giá trị văn hóa được bảo lưu trong thời gian dài, tồn tạivới lịch sử dân tộc Có những giá trị mới xuất hiện đã mất đi do không phù hợpvới xã hội, có những giá trị mới xuất hiện bổ sung vào hệ giá trị của văn hóa dântộc, quốc gia Trong quá trình hội nhập văn hóa, đặc biệt trong bối cảnh toàn cầuhóa hiện nay sự hòa nhập giữa các nền văn hóa ngày càng lớn Một nền văn hóa
Trang 6vừa tiếp nhận các giá trị của các nền văn hóa khác, vừa bảo lưu các giá trị truyềnthống tốt đẹp để làm phong phú thêm hệ giá trị của mình.
Các giá trị văn hóa được bảo lưu nhờ sự truyền đạt từ thế hệ này sang thế
hệ khác Chúng là một trong các tiêu chí để giáo dục con người, xây dựng vàphát triển đất nước
- Khái niệm văn hóa nhà trường:
Theo tác giả Kent D Peterson and Terrence E Deal, văn hoá nhà trường
được hiểu như sau: Văn hoá nhà trường là một dòng chảy ngầm của nhữngchuẩn mực, giá trị, niềm tin, truyền thống và nghi lễ được hình thành theo thờigian do con người làm việc cùng nhau, giải quyết các vấn đề và đối mặt với cácthách thức,… định hình suy nghĩ, cảm xúc và hành động của con người trongnhà trường,… tạo cho nhà trường sự khác biệt” [62]
Tác giả Vũ Dũng cho rằng: Văn hóa học đường là hành vi ứng xử của cácchủ thể tham gia hoạt động đào tạo trong nhà trường, là lối sống văn minh trongtrường học Văn hóa học đường thể hiện ở một số khía cạnh sau: Ứng xử củangười thầy với người học (Biết quan tâm đến người học, hết lòng yêu thươngngười học; Biết tôn trọng người học, biết phát hiện ra những ưu điểm và nhượccủa người học; gương mẫu trước học sinh); Ứng xử của người học đối với ngườithầy (Kính trọng, yêu quý thầy cô; nhận thức và thực hiện những điều chỉ bảodạy dỗ của thày cô); Ứng xử giữa người lãnh đạo nhà trường và giáo viên (chú ýđến năng lực của các cá nhân trong tập thể, vị tha độ lượng, công bằng, kháchquan…); Ứng xử giữa các đồng nghiệp (tôn trọng, thân thiện, hợp tác…) [2009]
Qua các khái niệm trên cho thấy, văn hóa nhà trường là các giá trị vật chất
và các giá trị tinh thần của nhà trường được các thế hệ xây dựng, tích lũy lại quathời gian và có thể truyền lại cho các thế hệ sau
Với khái niệm này ta thấy một số vấn đề cần chú ý sau:
- Văn hóa nhà trường gồm hai thành tố cấu thành cơ bản: các giá trị vậtchất và các giá trị tinh thần của nhà trường
- Các giá trị này được các thế hệ CB, GV, NV và trẻ của nhà trường xâydựng và tích lũy qua thời gian và được giáo dục cho các thế hệ giữ gìn và pháthuy, phát triển trong điều kiện mới
2.1.1 Các giá trị vật chất của nhà trường
a Logo, biểu tượng của nhà trường
Logo của nhà trường được in trên các văn bản, tài liệu, quảng cáo về nhàtrường, được in trên trang phục của học sinh Logo, biểu tượng của nhà trườngcần đáp ứng được các yêu cầu: Logo, biểu tượng của nhà trường đơn giản, hợp
lý, có tính thẩm mỹ; Logo, biểu tượng của nhà trường phản ánh được tầm nhìn
và sứ mệnh của nhà trường
b Khẩu hiệu, phương châm làm việc của nhà trường
Trang 7Khẩu hiệu, phương châm làm việc phản ánh được triết lý giáo dục vì conngười; Khẩu hiệu, phương châm làm việc của nhà trường phù hợp với quanđiểm giáo dục của Đảng và Nhà nước; Khẩu hiệu, phương châm làm việc củanhà trường phù hợp với văn hóa truyền thống của dân tộc; Khẩu hiệu, phươngchâm làm việc của nhà trường dễ hiểu, dễ nhớ, có tính thuyết phục tốt.
c Không gian, cảnh quan của nhà trường
Không gian, cảnh quan của nhà trường là một yếu tố bề nổi phản ánh vănhóa nhà trường Yếu tố này có tác động nhiều đến chất lượng đào tạo của nhàtrường Một không gian đẹp, rộng rãi sẽ làm cho giáo viên và trẻ yêu mến ngôitrường hơn,
d Trang phục của trẻ, giáo viên, nhqaan viên trong nhà trường
Trang phục của trẻ cũng nói lên bản sắc của một trường, là cái mà qua đómọi người có thể nhận diện được học sinh một trường học nào đó Ở nước tahiện nay, do giá trị của bộ trang phục không cao, sự quan tâm của lãnh đạo nhàtrường chưa nhiều nên trang phục (đồng phục) của học sinh còn đơn giản, màusắc, kiểu cách chưa đẹp, chưa tạo ra một nét riêng của một nhà trường hoặc củamột bậc học Ở các trường mầm non chúng ta mới có trang phục cho trẻ, còn đa
số chưa có trang phục chung (đồng phục) cho giáo viên, nhân viên Về trangphục trong nhà trường cần đạt được các yêu cầu: Giáo viên phải ăn mặc nghiêmtúc, lịch sự, đẹp, thể hiện tính văn hóa cao Đồng phục học sinh lịch sự, trangnhã
2.1.2 Các giá trị tinh thần của nhà trường
a Tầm nhìn, mục tiêu của nhà trường
Tầm nhìn có tầm quan trọng đối với một nhà trường Nó là định hướngphát triển của nhà trường trong hiện tại và tương lai Tầm nhìn và mục tiêu củanhà trường là xây dựng được một bức tranh lý tưởng trong tương lai mà nhàtrường sẽ vươn tới
Một nhà trường khi xây dựng tầm nhìn và mục tiêu có thể đưa ra nhiềumục tiêu khác nhau mà nhà trường cần đạt được Tầm nhìn, mục tiêu của nhàtrường phải đạt có thê gồm các khía cạnh sau:
- Xây dựng nhà trường thành trường chuẩn quốc gia Đây là một yêu cầu,một tiêu chuẩn và mong muốn của các trường Song điều này còn phụ thuộc rấtnhiều vào cơ sở vật chất của nhà trường Chẳng hạn, như diện tích, không gian,phòng học,…Không phải nhà trường nào cũng có thể trở thành một trườngchuẩn quốc gia, nhất là các trường ở khu vực nội đô Các trường này đều có diệntích, khuôn viên của trường chật hẹp
- Xây dựng nhà trường thành trường có chất lượng cao Đây là một mụctiêu mà các trường có thể thực hiện được Muốn xây dựng thành trường có chấtlượng cao phụ thuộc không chỉ vào năng lực quản lý của lãnh đạo nhà trường,
mà phụ thuộc rất nhiều vào đội ngũ giáo viên, và đầu vào của học sinh, vào điềukiện dạy và điều kiện học của trẻ
Trang 8- Xây dựng nhà trường thành trường phát triển toàn diện Đây cũng là mộtmục tiêu quan trọng của nhà trường Mục tiêu này nhà trường có thể thực hiệnđược khi có sự lãnh đạo đúng đắn, có sự phấn đấu của giáo viên và trẻ, có được
sự hỗ trợ của chính quyền địa phương và sự ủng hộ của các bậc cha mẹ học sinh
Ở đây nhà trường không chỉ nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục, chú ý đến
sự giáo dục đạo đức lễ giáo cho trẻ, mà còn phải xây dựng môi trường văn hóa,
tổ chức các hoạt động văn hóa, thể thao của nhà trường,…
b Phong cách lãnh đạo và phong cách làm việc của nhà trường
Phong cách lãnh đạo và phong cách làm việc của một trường có ảnhhưởng lớn đến xây dựng văn hóa nhà trường Bởi lẽ, trước hết nó thể hiện cáchứng xử, cách thức hành động của người lãnh đạo và giáo viên của nhà trường
- Phong cách lãnh đạo
Trong quá trình xây dựng văn hóa nhà trường người lãnh đạo nên tùy vào hoàn cảnh và tình huống thực tế để kết hợp một cách linh hoạt phong cách lãnh đạo quyết đoán với phong cách lãnh đạo dân chủ
- Phong cách làm việc của giáo viên, nhân viên
Phong cách làm việc của giáo viên và nhân viên được thể hiện qua thái độlàm việc, qua mức độ hoàn thành công việc, qua cách thức giải quyết vấn đề,…
c Hành vi ứng xử của nhà trường
Văn hóa của nhà trường không chỉ thể hiện qua các giá trị vật chất, quacác giá trị tinh thần (giá trị vô hình), mà còn được thể hiện rất rõ qua hành viứng xử trong nhà trường và đối với các tổ chức, cá nhân ngoài nhà trường Đó làhành vi ứng xử giữa thầy và trò; hành vi ứng xử của lãnh đạo nhà trường vớigiáo viên và học sinh và ngược lại; giữa các đồng nghiệp với nhau; giữa cán bộgiáo viên, học sinh của nhà trường với những người bên ngoài nhà trường (cha
mẹ học sinh, khách đến nhà trường…) Xây dựng văn hóa nhà trường là xâydựng các hành vi có văn hóa Có thể nêu ra một số dạng hành vi ứng xử trongnhà trường sau:
* Hành vi ứng xử trong nội bộ nhà trường
Hành vi ứng xử của lãnh đạo nhà trường và giáo viên được thể hiện ở hành vi ứng xử tích cực và hành vi ứng xử tiêu cực
* Hành vi ứng xử tích cực của giáo viên:
Hành vi ứng xử tích cực của lãnh đạo nhà trường và giáo viên trong nhàtrường thể hiện qua ứng xử với đồng nghiệp, với trẻ Hành vi này thể hiện ở cáckhía cạnh sau: Văn minh, lịch sự với đồng nghiệp và trẻ; Tôn trọng lẫn nhaugiữa các đồng nghiệp; Vị tha, độ lượng với đồng nghiệp và học sinh; Giúp đỡnhau giữa các đồng nghiệp; Quan tâm đến nhau giữa các đồng nghiệp; Khích lệ,động viên học sinh khi có tiến bộ trong các hoạt động
* Hành vi ứng xử tiêu cực của giáo viên:
Trang 9Hành vi ứng xử tiêu cực của lãnh đạo nhà trường và giáo viên trong nhàtrường cũng được thể hiện qua ứng xử với đồng nghiệp, với học sinh Hành vinày thể hiện ở các khía cạnh sau: Thiếu sự cởi mở, thiếu sự tin cậy giữa cácđồng nghiệp; Thiếu sự hợp tác, thiếu sự chia sẻ học hỏi lẫn nhau giữa các đồngnghiệp; Ích kỷ, hẹp hòi với đồng nghiệp và học sinh; Đố kỵ, cục bộ với đồngnghiệp và học sinh; Buộc tội, đổ lỗi cho nhau giữa các đồng nghiệp; Trách mắngtrẻ vì các cháu không có sự tiến bộ.
- Hành vi ứng xử với bên ngoài
Văn hóa nhà trường không chỉ thể hiện qua hành vi ứng xử trong nội bộnhà trường, mà còn thể hiện qua hành vi ứng xử với những người bên ngoài nhàtrường Qua hành vi ứng xử này các tổ chức và cá nhân bên ngoài có thể đánhgiá về một khía cạnh văn hóa nhà trường – văn hóa ứng xử
+ Nhà trường thể hiện sự quan tâm, có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ vớichính quyền địa phương
+ Nhà trường có mối quan hệ hợp tác chặt chẽ với các tổ chức xã hội, vàdoanh nghiệp để xây dựng nhà trường
+ Nhà trường khuyến khích gia đình và cộng đồng cùng tham gia giảiquyết vấn đề giáo dục trẻ hư
+ Nhà trường khuyến khích gia đình và cộng đồng cùng tham gia phòngchống tệ nạn xã hội
+ Nhà trường khuyến khích gia đình và cộng đồng cùng tham gia nângcao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ…
d Phương pháp truyền thông của nhà trường
Phương pháp truyền thông của nhà trường là một biểu hiện của văn hóanhà trường Có thể nêu ra một số khía cạnh cơ bản của nội dung này như sau:
- Về việc chia sẻ thông tin
Việc chia sẻ thông tin trong nhà trường biểu hiện cả ở khía cạnh tích cực
và tiêu cực Đó là: Nhà trường thường xuyên chia sẻ thông tin trong nội bộ tổchức tới mọi thành viên Hoạt động giao tiếp trong nhà trường mang tính độithoại và hai chiều Hoạt động giao tiếp trong nhà trường mang tính truyền lệnh
và một chiều Cán bộ lãnh đạo nhà trường tự coi thông tin là một thứ “đặcquyền” của mình Cán bộ lãnh đạo nhà trường quản lý các thông tin rất khắt khe,không muốn cho người khác biết sẽ có nhiều bất lợi cho địa vị của mình
- Hình thức truyền thông trong nhà trường
Các hình thức truyền thông trong nhà trường rất đa dạng Có thể nêu ramột số hình thức chia sẻ thông tin sau: Tổ chức tuyên truyền hoạt động giáo dụchọc sinh thường xuyên qua buổi chào cờ hàng tuần Tuyên truyền qua các hìnhthức pano, áp phích, khẩu hiệu Tuyên truyền qua giáo viên chủ nhiệm lớp vàcha mẹ học sinh Tuyên truyền qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ Tuyên
Trang 10truyền qua các hoạt động thể dục, thể thao Tuyên truyền qua các hoạt động trảinghiệm, ngoại khóa của nhà trường…
2.1.3 Xây dựng văn hoá nhà trường
a Khái niệm xây dựng
Theo Từ điển Tiếng Việt: “Xây dựng là làm cho hình thành một tổ chức
hay một chỉnh thể về xã hội, chính trị, kinh tế, văn hóa theo một phương hướng nhất định”.
b Khái niệm xây dựng văn hóa nhà trường
Bàn về khái niệm xây dựng văn hoá tổ chức hay văn hoá nhà trường cáctác giả Nguyễn Vũ Bích Hiền (chủ biên), Nguyễn Thị Minh Nguyệt, NguyễnXuân Thanh cho rằng: Xây dựng văn hoá tổ chức là hướng đến sự thống nhất vềnhận thức/ ý thức giữa các thành viên và phát triển năng lực hành động/ hành vithống nhất cho họ khi hành động Do đó, xây dựng văn hoá tổ chức thực chất làxây dựng và đạt được sự đồng thuận về một hệ thống các giá trị triết lí hànhđộng và phương pháp ra quyết định đặc trưng cho phong cách của tổ chức vàcần được tuân thủ nghiêm túc [20]
Từ khái niệm xây dựng và khái niệm văn hóa nhà trường có thể nêu rakhái niệm xây dựng văn hóa nhà trường như sau:
Xây dựng văn hóa nhà trường là hình thành các giá trị vật chất và các giá trị tinh thần của nhà trường theo một phương hướng nhất định Quá trình này gồm việc hình thành các giá trị mới và bảo lưu, phát huy các giá trị đã có phù hợp.
Từ khái niệm trên cho thấy có một số điểm cần chú ý sau:
Xây dựng văn hóa nhà trường là việc hình thành các giá trị văn hóa củanhà trường Đó là các giá trị vật chất và các giá trị tinh thần của nhà trường Cáctrường tùy theo mục tiêu phát triển mà có thể xác định các giá trị vật chất và tinhthần cần xây dựng khác nhau
Văn hóa nói chung và văn hóa nhà trường nói riêng là những giá trị bềnvững, nhưng không phải là những giá trị bất biến Hệ giá trị văn hóa của mộttrường có thể thay đổi để phù hợp với yêu cầu của thực tiễn
2.2 Thực trạng vấn đề
2.2.1 Thực trạng
Trường mầm non Hàm Rồng nằm về phía Bắc thành phố Thanh Hoá, códiện tích là 3.300m2 Năm học 2019 - 2020, nhà trường có 9 nhóm lớp với 320học sinh Tổng số cán bộ, giáo viên, nhân viên gồm 24 người, trong đó: Bangiám hiệu: 02; Giáo viên: 16; Nhân viên kế toán: 01; Nhân viên HĐ thời vụ: 05(NV dinh dưỡng: 03; Bảo vệ: 01; Vệ sinh: 01) Trình độ cán bộ, giáo viên đạtchuẩn 18/18 = 100%, trên chuẩn 18/18 = 100% Trong đó, CBGV biên chế: 15;GVHĐ trường: 03; Nhân viên HĐ thành phố: 01; Nhân viên HĐ dinh dưỡng:
Trang 11Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ năm học, nhà trường có những thuậnlợi và khó khăn như sau:
* Thuận lợi:
Các hoạt động của nhà trường được sự quan tâm của Đảng ủy, UBND,HĐND Phường Hàm Rồng, thành phố Thanh Hóa và sự chỉ đạo sâu sát vềchuyên môn của Phòng GD&ĐT thành phố, Sở GD&ĐT tỉnh Thanh Hóa
Được sự hỗ trợ của các cơ quan ban ngành, đoàn thể đặc biệt là sự ủng hộcủa Ban đại diện cha mẹ học sinh và phụ huynh trong toàn trường
Đội ngũ cán bộ quản lý có trình độ chuyên môn vững vàng, có năng lực,
có thâm niên trong nghề với nhiều kinh nghiệm đã được trau dồi, tích lũy Độingũ giáo viên, nhân viên trẻ, khỏe, nhiệt tình, tâm huyết, yêu nghề yêu trẻ, tíchcực học tập, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực sưphạm Tập thể cán bộ giáo viên đã xây dựng được khối đoàn kết nhất trí cao,dám nghĩ, dám làm, vững vàng về chính trị, mạnh về chuyên môn Năm học
2019 - 2020, nhà trường đã đạt được nhiều thành tích đáp ứng các tiêu chí đơn
vị đạt chuẩn văn hóa cấp Tỉnh
* Khó khăn:
Trường Mầm non Hàm Rồng đóng trên địa bàn phường Hàm Rồng, thuộcvùng ven của thành phố Thanh Hóa, dân cư thưa thớt, là một phường còn nhiềukhó khăn với nguồn thu thấp, nhiều gia đình thuộc diện hộ cận nghèo, kinh tế eohẹp do trên thực tế sản xuất hàng hóa ở phường Hàm Rồng hiện nay vẫn còn ởtình trạng sản xuất nhỏ, mang tính tự phát, ít nghành nghề phụ, cơ cấu kinh tếchuyển dịch còn chậm, chưa phát huy được tiềm năng, thế mạnh của địaphương, đời sống của phần đa người dân còn gặp nhiều khó khăn
Trường ít học sinh, ít nhóm lớp, các hoạt động chuyên môn cũng như cácphong trào thường xuyên, liên tục đòi hỏi nhiều nhân lực, vật lực và sự năngđộng, nhạy bén trong công tác quản lý Tuy nhiên, trong năm học nhà trườngcòn thiếu 01 CBQL, thiếu giáo viên, nhân viên Vì vậy, cũng có những khókhăn nhất định trong công tác chỉ đạo
Để tiếp tục phát huy và phát triển trong giai đoạn tiếp theo rất cần thiếtphải có sự đổi mới trên mọi lĩnh vực của nhà trường, đặc biệt là trong công tácquản lý chỉ đạo để xây dựng và phát huy văn hóa nhà trường nhằm nâng caochất lượng giáo dục toàn diện Vì vậy, đây cũng là một áp lực rất lớn đối với độingũ CBQL của nhà trường
Để tìm hiểu thực trạng chỉ đạo xây dựng và phát huy văn hóa nhà trườngnhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện nhà trường, tôi tiến hành đánh giáxây dựng văn hóa đối với tập thể đội ngũ CB, GV, NV và thăm dò ý kiến phụhuynh
2.2.2 Kết quả thực trạng
Trang 12Thông qua các giải pháp tìm hiểu thực trạng, chúng tôi thu được kết quảnhư sau:
* Về kết quả, kiểm tra đánh giá xây dựng văn hóa tại nhà trường đầu năm học, với tổng sô CB, GV, NV là 24 người (Bảng 1).
Nội dung các tiêu
chí
Kết quả thực hiện Tốt Tỷ lệ Khá Tỷ lệ Trung bình Tỷ lệ Yếu Tỷ lệ
lệ trung bình, yếu lại khá cao
