Kinh nghiệm vận dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn mĩ thuật đan mạch trong trường tiểu học nguyễn văn trỗi

Nắm được ưu điểm của phương pháp trò chơi tôi và đồng nghiệp đã đưa vào vận dụng nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau, việckhai thác và sử dụng trò chơi học tập của nhiều giáo viên, bản

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài

Trong công cuộc đổi mới giáo dục hiện nay Để con người Việt Nam pháttriển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cánhân, ngành giáo dục Việt Nam đang quyết tâm, nỗ lực thực hiện các nhiệm vụ,giải pháp, chiến lược đổi mới giáo dục và đổi mới phương pháp dạy học luôn làtrọng tâm của nghành giáo dục, nhằm phát huy tối đa tính tích cực, chủ động vàsáng tạo của học sinh Một trong những biện pháp góp phần đạt được mục tiêutrên là vận dụng phương pháp trò chơi trong dạy học Trò chơi vừa là một hoạtđộng giải trí vừa là một phương pháp giáo dục: Giáo dục bằng trò chơi đã đượcnhiều nước tiên tiến vận dụng trong dạy học Bản thân tôi cũng đã vận dụngphương pháp trò chơi vào dạy học môn mĩ thuật Đan mạch, thấy vô cùng hiệuquả khai thác được hết những ưu điểm của phương pháp học mới, bước đầu đápứng những yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay

Đối với học sinh tiểu học nắm bắt được tâm sinh lí lứa tuổi này Nhận thấyhoạt động vui chơi là nhu cầu không thể thiếu giữ vai trò quan trọng với các em.Nếu giáo viên biết tổ chức hoạt động trò chơi một cách hợp lí, khoa học thì sẽmang lại hiệu quả cao trong giờ học Việc vận dụng trò chơi trong môn mĩ thuật

đã tạo được hiệu ứng khá tốt, làm tăng thêm hứng thú cho người học, đảm bảo

sự kết nối với bài học dễ dàng và chủ động Hứng thú, chủ động là sự khởi đầutốt cho sự nắm bắt kiến thức, hình thành các kĩ năng, phát triển đa dạng ngônngữ hội họa trong Mĩ thuật

Trước đây trong dạy học chúng ta chỉ chú ý đến truyền thụ trí thức thuầntúy Việc tổ chức dạy học theo hình thức trò chơi cho phép các cá nhân trong lớpcùng thảo luận, nghiên cứu, chia sẻ những băn khoăn, suy nghĩ, kinh nghiệm củamình, cùng nhau xây dựng nhận thức mới về nội dung bài học Khi hoạt độngtrò chơi, mỗi cá nhân có thể hiểu rõ trình độ hiểu biết của mình về chủ đề nêu ra,thấy được điều mình cần phải học hỏi thêm về các nội dung của bài học Việctiếp thu kiến thức trở thành quá trình học hỏi lẫn nhau chứ không phải là sự tiếp

nhận thụ động từ giáo viên Nắm được ưu điểm của phương pháp trò chơi tôi và

đồng nghiệp đã đưa vào vận dụng nhưng do nhiều nguyên nhân khác nhau, việckhai thác và sử dụng trò chơi học tập của nhiều giáo viên, bản thân cho thấy cònnhiều hạn chế, chưa thể hiện tính ưu việt của nó, do chưa đổi mới phương phápdạy học một cách triệt để, chưa coi trọng hoạt động học tập của học sinh là trungtâm của quá trình dạy học cho nên việc sử dụng trò chơi học tập chưa phát huyhết tác dụng Nhiều giáo viên tổ chức trò chơi trong học tập chưa khoa học, nênnhiều học sinh chưa thực sự làm việc chỉ dựa vào thành quả hoạt động của bạnkhác Việc tổ chức của giáo viên còn mang nặng tính hình thức nên nhiều nhómhọc sinh làm việc sai mục đích dẫn đến không hoàn thành nhiệm vụ được giao;các thành viên trong đội chơi, trong lớp do tâm lý và thiếu tính tích cực nên dẫnđến mất đoàn kết Nhiều học sinh còn bỡ ngỡ với hoạt động này, chưa mạnhgiạn còn nể nang, tự ái cá nhân, chưa có ý thức tôn trọng ý kiến của bạn trongviệc tham gia cho nên kết quả chưa đặt được yêu cầu đề ra Một số trò chơi dogiáo viên chuẩn bị chưa chu đáo nên tính chất của nó chỉ là vui mà nội dung học

tập chưa cung cấp được là bao Chính vì những lí do đó, để đạt hiệu quả cao

trong việc sử dụng phương pháp trò chơi vào dạy học tôi mạnh dạn lựa chọn đềtài “Kinh nghiệm vận dụng phương pháp trò chơi vào dạy học môn Mĩ thuật

cấp tiểu học”

1 2 Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài:

1.2.1.Mục tiêu:

Giúp cho các giáo viên vận dụng tốt phương pháp trò chơi trong dạy học

Mĩ thuật Đan Mạch Có kĩ năng tổ chức các hình thức trò chơi học tập cho phùhợp với từng nội dung, quy trình dạy học

Giúp học sinh qua hoạt động học tập là trò chơi để tiếp thu và hiểu bàitốt nhất đồng thời cũng hình thành cho các em về: Kỹ năng giao tiếp, kỹ nănghoạt động tương tác giữa các cá nhân trong lớp thông qua trò chơi Đối vớihọc sinh tiểu học, vui chơi vẫn là nhân tố quan trọng trong hoạt động của họcsinh Với nhiều cách chơi khác nhau sẽ giúp học sinh “ Học mà chơi, chơi màhọc” Học sinh thêm hứng thú học tập và tiếp thu bài tốt hơn Vì thế cùng vớicác phương pháp khác, trò chơi học tập là phương pháp nhằm tích cực hoáđối tượng học sinh

Trò chơi trong học tập là nhằm phát huy tính tích cực, tính chủ động, tínhsáng tạo của học sinh trong học tập

Trò chơi trong học tập giúp học phát triển toàn diện về: Đức – trí – thể - mĩ 1.2.2 Nhiệm vụ của đề tài:

Chỉ ra các phương pháp tổ chức hoạt động dạy học trò chơi học tập Nêu rađược ích lợi của việc tổ chức trò chơi và chỉ ra các tiến trình trong việc ápdụng thực tế tổ chức trò chơi học tập cho các bài học, quy trình hoạt độnghọc Chỉ ra được tiến trình tổ chức trò chơi, cách chơi, các bước tiến hành.Chỉ ra trình tự của hoạt động trò chơi và chuẩn bị đồ dùng dạy- học cần thiếtcho hoạt động này

1 3 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu trong đề tài là các em học sinh và giáo viên khối lớp

1 đến khối lớp 5 của trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi

1 4.Giới hạn phạm vi nghiên cứu:

- Chương trình môn học Mĩ thuật của bộ sách Mĩ thuật, theo định hướngphát triển năng lực từ lớp 1 đến lớp 5

- Giáo viên và học sinh trường Tiểu học Nguyễn Văn Trỗi

1 5 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài tôi đã sử dụng phương pháp điều tra khảosát bằng phiếu hỏi, nhằm thu thập thông tin về mức độ phát triển các năng lựcchung hình thành trong quá trình học Qua đó xác định nguyên nhân thực trạnglàm cơ sở cho việc xác lập các biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả dạy và học Mĩthuật Đan Mạch bằng phương pháp trò chơi

Bên cạnh đó tôi còn sử dụng phương pháp quan sát nhằm thu thập cácbiểu hiện sinh động, khách quan về thái độ, hứng thú cũng như mức độ thamgia học tập

Phương pháp thử nghiệm sư phạm: Tổ chức thực nghiệm nhằm mục đíchkiểm tra kết quả của việc sử dụng phương pháp trò chơi trong dạy học môm Mĩ

thuật Đan Mạch theo quy trình được xác định trong đề tài Ngoài ra tôi còn sửdụng một số phương pháp chứng minh, minh họa, so sánh

2 Nội dung

2.1.Cơ sở lí luận

Thực hiện nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương khóa

XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhậpquốc tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo được sự hỗ trợ của chính phủ Đan Mạch, đãtriển khai dự án “Hỗ trợ giáo dục Mỹ thuật cấp Tiểu học”

CNH-Đây là dự án nhằm truyền cảm hứng cho các giáo viên Mỹ thuật để khuyếnkhích họ kết hợp các kĩ năng Mỹ thuật với các phương pháp dạy học mới: làphương pháp mang tính chuyển đổi từ cách dạy truyền thống sang cách dạy mở :Học tập theo mô hình này giúp các em phát huy tính tự học, sáng tạo, tính tựgiác, tự quản, sự tự tin, hứng thú trong học tập Giúp các em phát huy tốt các kỹnăng như: Kỹ năng giao tiếp, kỹ năng hợp tác, kỹ năng tự đánh giá lẫn nhau Học sinh được học trong môi trường học tập thân thiện, thoải mái, không bị

gò bó, luôn được gần gũi với bạn bè, với thầy cô, được sự giúp đỡ của các bạntrong lớp, trong nhóm và thầy cô, phù hợp với tâm sinh lý lứa tuổi của các em.Sau thời gian thử nghiệm tại các trường tiểu học ở một số tỉnh, thành phố, dự án

đã chứng tỏ được tính ưu việt và sự phù hợp với nhu cầu đổi mới về phươngpháp dạy- học Mĩ thuật cấp tiểu học ở Việt nam

Chính vì vậy từ năm 2014 đến nay chương trình dạy học mĩ thuật ĐanMạch đã được triển khai ở toàn bộ cấp tiểu học Với mục tiêu đổi mới dạy vàhọc là hướng tới hoạt động học tập chủ động, chống lại thói quen học tập thụđộng của học sinh Căn cứ vào mục tiêu trên cùng với việc dựa vào đặc điểmtâm sinh lí lứa tuổi tiểu học: Ham tìm hiểu, thích cái lạ, nhưng chóng chán Do

đó việc vận dụng trò chơi học tập trong giờ Mỹ thuật là hết sức cần thiết và cóích để học sinh tiếp cận và lĩnh hội kiến thức từ phương pháp học mới này.phương pháp trò chơi có tác dụng:

+ Tăng cường khả năng chú ý nắm bắt nội dung bài học, phát huy tính năngđộng của học sinh Đáp ứng được mục tiêu dạy học mà phương pháp Mĩ thuậtĐan Mạch hướng tới

+ Nâng cao hứng thú cho người học, góp phần giảm mệt mỏi căng thẳngtrong học tập của học sinh Phát triển tính độc lập ham hiểu biết và khả năngsuy luận được thể hiện ở các quy trình dạy học Mĩ thuật Đan Mạch

+ Tăng cường khả năng thực hành vận dụng các kiến thức đã học

+ Tăng cường khả năng giao tiếp giữa giáo viên và học sinh, giữa học sinhvới nhau, giúp học sinh rèn luyện các khả năng ứng xử, giao tiếp

+ Thu hút cả lớp tham gia hoạt động

Khi chơi các em tưởng tượng, suy ngẫm, thử nghiệm, lập luận để đạt kếtquả cao mà không nghĩ mình đang học, quá trình học tập sẽ diễn ra một cách tựnhiên và hấp dẫn hơn

Trò chơi là phương tiện có ý nghĩa trong việc thực hiện dạy học Mĩ thuậtĐan Mạch nhằm phát huy tính năng động, sáng tạo, gây hứng thú cho học sinhngoài ra còn giúp cho các em phát huy tinh thần đoàn kết, thân ái, lòng trung

thực tinh thần cộng đồng trách nhiệm Do vậy thông qua hoạt động vui chơi đểtiến hành hoạt động học tập là phù hợp với lứa tuổi học sinh tiểu học và đặc biệt

là trong môn học Mĩ thuật Đan Mạch .

2.2 Thực trạng

Bản thân môn Mỹ thuật trong trường phổ thông là môn học sáng tạo, chínhnội dung môn học đã tạo ra cách dạy- học sáng tạo, mang tính tích cực cao Bảnchất nội dung môn Mĩ thuật thường xuyên đổi mới gây được sự ham thích họchỏi sáng tạo của học sinh vì vậy sử dụng phương pháp trò chơi là cách dạy phùhợp mang tính ưu việt Trong qúa trình thực hiện tôi thấy có những thuận lợinhư sau:

*Về chương trình môn Mĩ thuật Đan Mạch được xây dựng theo hướng "mở"

Dạy học Mĩ thuật Đan Mạch là dạy học theo quy trình, các giờ họcđược tích hợp với nhau một cách rõ ràng, trên cơ sở chương trình khung, giáoviên tự xây dựng bài học cụ thể Vì vậy giáo viên chủ động được phương phápmình dạy vận dụng hiệu quả phương pháp trò chơi học tập để nâng cao hiệu quảgiảng dạy

* Nhận thức phương pháp trò chơi trong môn học nghệ thuật rất cụ thể và

rõ ràng

Coi giờ học Mĩ thuật ở phổ thông là hoạt động vui chơi, qua đó nhằmgiáo dục thẩm mĩ là chính chứ không đặt vấn đề lớn về rèn luyện kĩ năng, kĩthuật Sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học khuyến khích sử dụngphương pháp trò chơi học tập, vì vậy không máy móc và thể hiện được sựchủ động của người học

*Thời lượng của bài học

Bài học Mĩ thuật không bắt buộc phải hoàn tất trong một tiết, mà được kếthợp từ 2,3, hoặc 4 tiết nên giáo viên linh hoạt sử dụng các phương pháp dạy họcđặc biệt phương pháp trò chơi trong tiết học Học sinh hoàn toàn được chủ độngđộc lập sáng tạo khi tham gia hoạt động trò chơi Học sinh được hoạt động tíchcực hơn và rất thích thú khi được học như vậy Giờ học trở nên phong phú, vàcuốn hút người học Kết quả cuối cùng là học sinh tích cực, thích học Cách dạynhư vậy đã khơi gợi nhiều cảm hứng sáng tạo, không áp đặt với học sinh

Qua đây thấy được đây là các phương pháp học tập khoa học, tạo tính tò

mò, kích thích ham muốn và say mê khoa học của học sinh, giúp các em trảinghiệm và tiếp thu kiến thức dễ dàng và tự nhiên

* Nhận thức về phương pháp trò chơi trong môn học mĩ thuật đối với cán

bộ quản lí

Đối với môn Mĩ thuật, tôi luôn nhận thấy sự quan tâm chăm lo của nhàtrường cho môn học này Bên cạnh việc khuyến khích động viên nhà trường còn

có những phương pháp định hướng cụ thể để phát triển và nâng cao sự hiểu biết

của học sinh đối với môn học thực hiện “Học mà chơi, chơi mà học” Nhà

trường đã tổ chức cho các em tham gia các hoạt đông vui chơi ngoại khóa gắnliền môn học theo các chủ đề về về môi trường, giao thông, quê hương Đối vớigiáo viên nhà trường luôn tạo điều kiện để giáo viên học tập mở rộng nâng caokiến thức, khích lệ giáo viên tìm tòi sáng tạo vận dụng những phương pháp mớivào giảng dạy Đặc biệt khi áp dụng phương pháp trò chơi vào dạy học mĩ thuật

Đan Mạch, nhà trường đã khuyến khích đưa phương pháp này vào dạy ở cáckhối học, dự giờ góp ý nâng cao chất lượng bài dạy.

* Cơ sở vật chất

Nhà trường đã xây dựng phòng chức năng dành riêng cho môn Mĩ thuậtdiện tích rộng, bàn ghế cơ động có thể sắp xếp linh hoạt để tổ chức các hoạtđộng trò chơi trong giờ học

Bên cạnh những thuận lợi đạt được khi thực hiện phương pháp trò chơi họctập tôi cũng gặp không ít khó khăn:

* Về phía giáo viên

- Đối với giáo viên đang dạy theo mô hình đại trà, trước một sự thay đổibao giờ cũng đặt ra nhiều khó khăn và trở ngại vì kinh nghiệm tổ chức trò chơidạy học của giáo viên chưa nhiều Việc lồng ghép phương pháp trò chơi học tậptheo mô hình học mới đòi hỏi giáo viên phải có vốn kiến thức, luôn linh hoạttrong việc sử dụng trò chơi phù hợp các quy trình dạy học cho từng khối lớp,phù hợp với khả năng các em không gây nhàm chán mà mang lại hiệu quả cao

* Về phía học sinh

- Học sinh một số bạn chưa mạnh dạn trong việc điều hành cũng như tươngtác với các bạn trong nhóm, nhất là các em lớp 1, ý thức tự quản, tự giác chưacao, do vậy việc hình thành, xây dựng và quản lí các hoạt động trò chơi học tậpgiáo viên phải đầu tư rất nhiều thời gian và công sức

- Một số học sinh trong nhóm còn nhút nhát, khi tham gia vào hoạt độngtrò chơi, đặc biệt là học sinh có lực học: trung bình, yếu, gặp nhiều khó khănnhư nhút nhát, không phối hợp với các bạn, đòi hỏi phải có sự hỗ trợ từ giáoviên rất nhiều

- Gia đình các em có những điều kiện kinh tế khác nhau, một số gia đìnhkhó khăn chưa thực sự quan tâm đến việc học của con em Một số em bố mẹ đilàm ăn xa ở với ông bà, nên các em chưa tự tin và chủ động trong việc học Trước những khó khăn trên đòi hỏi giáo viên dạy Mĩ thuật không chỉ nỗ lực

để học tập nâng cao trình độ chuyên môn mà còn phải trau rồi củng cố thườngxuyên kiến thức khoa học khác cũng như các kĩ năng, phương pháp, hình thứcdạy học hiện đại vào trong quá trình dạy học Có như vậy mới cuốn hút, khơigợi hứng thú để học sinh say mê học tập

Năm học 2019 -2020 tôi được phân công giảng dạy tất cả các khối từ lớp

1-5 Trong những giờ dạy của bản thân tôi cũng như qua những lần dự giờ đồngnghiệp tôi nhận thấy một điều rằng, thực trạng học sinh ngày càng thụ độngkhông chịu chủ động tham gia các hoạt động học như phát biểu, hay bày tỏ cảmxúc, ý kiến cá nhân, nhiều khi xuất hiện tình trạng ỷ lại chỉ đón nhận những kiếnthức sẵn có Như trong giờ học Mĩ thuật Đan Mạch khi giáo viên tổ chức mộthoạt động học nhóm theo quy trình vẽ cùng nhau.Yêu cầu học sinh hợp tácnhóm cùng nhau tạo ra sản phẩm chung, trong quá trình tiến hành chỉ vài bạntrong nhóm chủ động phối hợp thực hiện, số còn lại có thực hiện nhưng chưanhiệt tình hay chỉ qua loa Một số sản phẩm bài làm mang tính bắt trước chứchưa thể hiện sự sáng tạo Chính vì vậy phương pháp dạy học Đan Mạch dù rấttối ưu nhưng nếu không có cách tiếp cận phù hợp thì sẽ không khai thác hết hiệuquả của nó Đây là điều tôi rất trăn trở bởi chúng ta biết rằng ai cắp sách đến

trường cũng đều rất yêu quý môn vẽ, đều nhận thấy chức năng đặc thù của mônhọc này trong việc tô đẹp tâm hồn, bồi đắp và hình thành thế giới quan thẩm mĩcho mỗi người, những cảm xúc trong hội họa giúp con người hướng đến chân,thiện, mĩ Nghệ thuật tức làm đẹp, học cách làm đẹp bản thân để làm đẹp chocuộc sống, đối với học sinh tiểu học đây là giai đoạn vàng để các em tiếp xúchình thành thế giới quan, thể hiện ngôn ngữ thứ ba của mình một cách rõ ràng

từ hội họa Với vai trò quan trọng, đặc biệt như vậy chúng ta phải có tráchnhiệm giúp học sinh hiểu biết nhiều hơn giá trị lợi ích của môn Mĩ thuật ĐanMạch tiếp thu kiến thức dễ dàng, hình thành nên các năng lực cần thiết cho bảnthân Để làm được điều đó tôi đã thực hiện một số điều tra ban đầu theo năm học

để có hướng thực hiện và giải pháp hiệu quả

* Bảng điều tra năng lực chung của học sinh đạt được trước khi thực hiện

(Kết quả khảo sát năng lực trong năm 2018-2019)

KHỐI TSHS

Năng lực chung

Tự chủ và tự học

Giao tiếp và hợp tác

Giải quyết vấn

Số lượng

Tỉ lệ phần trăm

Số lượng

Tỉ lệ phần trăm

Số lượng

Tỉ lệ phần trăm

Số lượng

Tỉ lệ phần trăm

Nguyên nhân gây nên hiện tượng học sinh thụ động, chưa mạnh dạn hợptác giao tiếp và sáng tạo trong giờ học Mĩ thuật Bắt nguồn từ tâm lí chung sợ bịchê cười khi vẽ chưa đẹp, làm chưa tốt, chưa tự tin vào năng lực của mình, ngạingùng, rụt dè sợ sệt khi đứng lên trả lời trước đám đông, việc quên và thiếu đồdùng cũng là nguyên nhân ảnh hưởng hoạt động học Bên cạnh đấy phươngpháp dạy học của một số thầy cô cũng chưa thu hút được trò yêu thích Thực tếphương pháp giảng dạy còn bộc lộ nhiều hạn chế chưa ứng dụng cao công nghệthông tin lồng ghép vào các hoạt động học, mội số tiết học vẫn còn tình trạng côthực hiện trò làm theo chưa kích thích sáng tạo, chủ động của các em, việc ngạitìm tòi vận dụng các phương tiện dạy học, các biện pháp hỗ trợ như trò chơi,tưliệu, hình ảnh, tạo tình huống theo nội dung bài học vào các tiết học rất ít

Trước tình hình đó thiết nghĩ để nâng cao chất lượng dạy và học môn Mĩthuật Đan Mạch là do nhiều yếu tố quyết định chi phối: chương trình, sách giáokhoa, giáo án, phương pháp giảng dạy của giáo viên, ý thức thái độ của học sinh.Trong đó đổi mới phương pháp dạy học đóng vai trò then chốt Có thể khẳngđịnh, đổi mới phương pháp dạy học đang trở thành yêu cầu cấp thiết

Vậy trước một phương pháp dạy học mới để học sinh tiếp cận và lĩnh hộiđược kiến thức giáo viên phải khơi dậy niềm say mê hứng thú trong mỗi họcsinh Thực hiện câu nói của William Arthur Ward, một nhà giáo dục lỗi lạc của

nước Mỹ đã nói: “Chỉ nói thôi là thầy giáo xoàng Giảng giải là thầy giáo tốt Minh họa biểu diễn là thầy giáo giỏi Gây hứng thú trong học tập là thầy giáo vĩ đại” Điều đó cho thấy gây hứng thú đối với học sinh là vô cùng quan trọng Vì

vậy vậy trong giờ học không có sự thu hút với các em tiết học sẽ trở nên nhàm

chán, khô khan “Học mà chơi, chơi mà học” đây là cách học mà không phải

giáo viên nào cũng biết cách tổ chức linh hoạt, hiệu quả

Qua tham khảo đồng nghiệp và thực tế giảng dạy tôi muốn cùng các đồngnghiệp chia sẻ, trao đổi một số biện pháp mà bản thân tôi đã làm trong thời gianqua để khắc phục tình trạng trên như sau:

2.3.Các giải pháp và tổ chức thực hiện

Phương pháp và hình thức dạy học môn Mĩ Thuật Đan Mạch rất phong phú

và đa dạng bao gồm các phương pháp: Hoạt động nhóm, đóng vai,vẽ cùng nhau,

Vẽ theo nhạc, trò chơi, sáng tác câu chuyện Các phương pháp truyền thống nhưthuyết trình, vấn đáp, quan sát…Mỗi phương pháp dạy học đều có mặt tích cực

và hạn chế riêng phù hợp từng chủ đề đòi hỏi những điều kiện thực hiện riêng

Vì vậy giáo viên không thể phủ định hoặc lạm dụng phương pháp nào.Điều quan trong là căn cứ vào nội dung tính chất của từng chủ đề, căn cứ vàotrình độ nhận thức của học sinh và năng lực, sở trường của giáo viên, căn cứ vàođiều kiện hoàn cảnh của lớp, trường mà lựa chọn sử dụng phối hợp các phươngpháp dạy học một cách hợp lý Trong dạy học môn Mĩ thuật Đan Mạch có thể sửdụng phương pháp trò chơi nhằm: Tiếp nhận tri thức mới, hình thành kỹ năng,hoàn thiện các năng lực

2.3.1) Giải pháp 1 : Lập kế hoạch xây dựng và thiết kế trò chơi hiệu quả.

*Tổ chức thực hiện.

+ Bước 1: Chuẩn bị trò chơi

- Nghiên cứu tài liệu: Chương trình, sách giáo khoa, tài liệu mĩ thuật ĐanMạch (tài liệu HD học tập)… Hệ thống sách tham khảo: sách báo, tạp chí giáodục…

- Nghiên cứu thực tế lớp học: xem có học sinh khuyết tật không, nhu cầu,

sở thích, hoàn cảnh …Tìm hiểu xem học sinh lớp yếu ở mạch kiến thức nào, đểlựa chọn trò chơi cho phù hợp, giúp các em củng cố kiến thức để hiểu bài mộtcách chắc chắn Chuẩn bị đồ dùng phục vụ cho trò chơi

+Bước 2 : Lựa chọn trò chơi:

Lựa chọn trò chơi phải đảm bảo các yếu tố: lứa tuổi, vừa sức; áp dụng vàokhi nào trong tiến trình bài dạy và trong chương trình học Lựa chọn hình thứctrò chơi vận động, cá nhân, tập thể

+Bước 3 : Cách tiến hành trò chơi.

- Giới thiệu trò chơi, hướng dẫn cách chơi, phổ biến luật chơi

- Chơi thử (nếu cần)

- Chơi thật

- Nhận xét, rút kinh nghiệm và tổng kết trò chơi: Giáo viên hoặc trọng tài là

HS nhận xét về thái độ tham gia trò chơi của từng đội, những việc làm chưa tốt

của các đội để rút kinh nghiệm Giáo viên nhận xét đánh giá chung tuyên bố cánhân (nhóm )thắng cuộc,

Giáo viên khen thưởng nhóm có kết quả tốt bằng cách:

+ tặng một tràng pháo tay vơi những lời khen ngợi

+ Ghi điểm các thành viên trong nhóm

+ Trao thưởng một hoặc hai gói quà cho đội thắng

- Một HS hoặc GV nêu kiến thức, kỹ năng trong bài học mà trò chơi đãthể hiện

VD: Lập kế hoạch trò chơi: “Nghe đố vẽ hình” (Áp dụng cho bài 8: Trái

cây bốn mùa- lớp 3)

Mục tiêu của trò chơi:

- Rèn luyện tư duy hình tượng, khắc sâu cho học sinh kiến thức về quả

Bước 1: Nghiên cứu tìm hiểu đối tượng học sinh lớp 3 để lựa chọn trò chơi phù

hợp với kiến thức và khả năng tham gia của các em

Bước 2: Lựa chọn trò chơi tư duy nhẹ nhàng thích hợp với học sinh lớp 3.

Bước 3: Cách tiến hành trò chơi

GV giới thiệu trò chơi: Nghe đố vẽ hình, giáo viên thực hiện đọc câu đốquả, hs trả lời bằng cách vẽ hình quả vừa đố lên bảng, các đội tham gia cử thànhviên chơi theo lượt, lượt đầu hai bạn(ở hai nhóm), lượt 2 hai bạn tiếp theo cứnhư vậy cho đến khi hết các thành viên trong nhóm Thời gian chơi 3-4 phút độinào vẽ đúng và nhanh sẽ thắng

- GV cho hs chơi thử

- GV tổ chức hs chơi thật

Kết thúc trò chơi giáo viên nhận xét,rút kinh nghiệm, công bố đội thắng,khen thưởng nhóm có kết quả tốt bằng cách:

+ Tặng một tràng pháo tay với những lời khen ngợi

+ Ghi điểm các thành viên trong nhóm…

- Cuối cùng một HS hoặc GV nêu kiến thức, kỹ năng trong bài học mà tròchơi đã thể hiện

2.3.2) Giải pháp2: Lựa chọn nội dung tổ chức trò chơi.

*Cách tổ chức thực hiện

Giáo viên chuẩn bị nội dung trò chơi vừa sức, đảm bảo đủ thông tin kiếnthức mà học sinh đã nắm được, không dễ quá mà cũng không khó quá Phù hợpvới lứa tuổi học sinh lớp1, 2, 3, 4, 5 Các trò chơi phải đặt ra cho học sinh cácnhiệm vụ học tập tương ứng với nội dung dạy học Mỗi trò chơi cần có một vị tríđóng góp cụ thể trong tiến trình thực hiện mục đích dạy học

VD: Trò chơi “Ghép hình đúng” nhiệm vụ của học sinh ghép hình ảnh đúng và

phù hợp với nội dung chủ đề mà nhóm thực hiện, tương ứng kiến thức bài họcđang hướng đến là tạo câu chuyện từ hình ảnh mà nhóm vừa sắp xếp được

2.3.3) Giải pháp 3 : Sử dụng phương tiện để tổ chức trò chơi có hiệu quả

*Cách tổ chức thực hiện.

+ Địa điểm: Cần đủ không gian làm việc cho mỗi nhóm Tổ chức trongphòng học, sân trường hoặc sân khấu nhỏ của trường

+ Các dụng cụ để hoạt động phù hợp môn học và hoạt động nhóm, các môhình, các dụng cụ học môn Mĩ thuật như phiếu học tập, tranh vẽ, giấy màu,tậndụng trực tiếp các sản phẩm bài học trong giờ học

+ Bàn nghế phải tiện cho việc bố trí các nhóm học tập

+ Các phương tiện hiện đại như máy tính, máy chiếu, băng hình,

2.3.3) Giải pháp3 : Lồng ghép các trò chơi vào quy trình dạy học Mĩ thuật

* Cách tổ chức thực hiện.

+ Quy trình "Vẽ cùng nhau và xây dựng câu chuyện"

Tùy thuộc vào chủ đề bài học đang vận dụng quy trình vẽ cùng nhau, để ápdụng hình thức trò chơi theo nhóm nhỏ, hoặc lớn, trò chơi phải tạo được tinhthần đoàn kết, hợp tác nhóm Giúp các em kết hợp hài hòa, hiểu ý bạn và phâncông hợp lí các nhiệm vụ

* Tôi đã vận dụng trò chơi “Ghép hình đúng” vào quy trình vẽ cùng nhau

và xây dựng câu chuyện

Đây là trò chơi xếp các hình ảnh thành một bức tranh có nội dung cụ thể

- Mục đích: Rèn luyện sự nhanh nhẹn khéo léo giúp học sinh định hình và

có kỹ năng thực hành cho hoạt động học tiếp theo

- Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị các nội dung chủ đề Các hình ảnh dáng

người, mà học sinh đã vẽ ở hoạt động 1, 2, Sử dụng kéo, keo

- Thời gian tiến hành:

Trò chơi thực hiện ở hoạt động 3: sáng tác tranh theo chủ đề (quy trình vẽcùng nhau và xây dựng câu chuyện) Thời gian chơi 2-3 phút tại lớp

- Hình thức tổ chức trò chơi: Nhóm 4-5 bạn

- Nội dung:

Giáo viên yêu cầu học sinh sử dụng các hình ảnh đã vẽ sắp xếp thành bứctranh có chủ đề hoàn chỉnh Nhóm nào sắp xếp đúng và rõ được nội dung chủ đềtrong thời gian nhanh nhất sẽ thắng

VD 1: Chủ đề 5: Trường em- lớp 5, vận dụng trong quy trình vẽ cùng nhau

và xây dựng cốt chuyện Thực hiện tại 5A trường tiểu Nguyễn văn Trỗi

Với chủ đề Trường em trò chơi gồm 3 đội chơi Giáo viên giới thiệu cácnội dung của chủ đề như Lớp học, Vui chơi, sân trường giờ ra chơi, Buổi laođộng trường em học sinh sẽ lựa chọn nội dung cho nhóm và thực hiện trò chơighép hình từ ngân hàng hình ảnh các em đã tạo ra ở hoạt động 2 thành bức tranh

có nội dung hình ảnh cụ thể

*Kết quả thu được:

Sau 2 phút các nhóm nhanh chóng ghép được các hình ảnh theo nội dungchủ đề đã chọn Dưới sự hướng dẫn của giáo viên các em đã biết hợp tác phâncông nhiệm vụ rất tốt Như nhóm 1 chọn nội dung “ Lớp học” các em đã ghéphình ảnh học sinh đang học, hình ảnh giáo viên đang hướng dẫn bài trên lớp,hình ảnh các bạn học nhóm Nhóm 2 chọn nội dung “Vui chơi” hình ảnh các emsắp xếp và ghép là hình ảnh học sinh đang vui chơi sân trường: bạn đá cầu, bạnnhảy dây, bạn đọc truyện, các bạn nô đùa nhau đuổi bắt Nhóm 3 với nội dung

“Buổi lao động” các em đã ghép các hình ảnh bạn quét sân trường, bạn sáchnước, bạn tưới hoa, bạn lau bảng các nhóm đã hoàn thành rất tốt trò chơi màgiáo viên tổ chức

Từ những bức tranh mà các nhóm sắp xếp được theo chủ đề trong trò chơi,giáo viên linh hoạt vận dụng để học sinh làm bài tập ở hoạt động 4- Chia sẻ nộidung câu chuyện Với cách vận dụng trò chơi thông minh và linh hoạt giáo viên

đã giúp học sinh tiếp cận nhiệm vụ học tập một cách nhẹ nhàng hứng thú Giáo viên có thể linh hoạt vận dụng tổ chức các dạng trò chơi vào các thờiđiểm khác nhau của tiết dạy, để mang lại hiệu quả cao

+ Quy trình "Phương pháp Xây dựng cốt truyện".

.* Tổ chức thực hiện:

Vận dụng trò chơi “Sắm vai” hay còn gọi là đóng vai thể hiện nhân vậttrong truyện, kịch bản trên mô hình sân khấu nhỏ tự tạo trong không gian lớphọc, bằng các hành động và nói năng như thật

- Mục đích : Trò chơi” sắm vai” giúp học sinh rèn luyện kỹ năng nói, biểu

cảm, thể hiện tâm lí, thái độ, hành vi của nhân vật đóng vai, rút ra kinh nghiệm

từ bài học và vận dụng trong cuộc sống hằng ngày

- Chuẩn bị: Câu chuyện, sản phẩm là các nhân vật được tạo hình bằng xé

dán hay nặn của học sinh trong giờ học

- Thời gian tổ chức trò chơi: Thực hiện vào hoạt động 4 của quy trình

Học sinh có thể vận dụng sản phẩm của cá nhân, nhóm để tạo hình ảnhnhân vật trong câu chuyện sắm vai

- Nội dung.

Dựa vào nội dung chủ đề bài học hoặc sản phẩm của các nhân họcsinh (nhóm) tạo ra để xây dựng trò chơi, đưa ra tình huống là một đoạn hộithoại hay sắm vai theo nhân vật đã tạo hình Người sắm vai là những họcsinh xung phong, tình nguyện Giáo viên góp ý cho từng nhóm: Như ngônngữ của nhân vật, cách thể hiện tâm trạng, điệu bộ cử chỉ, hóa trang sau đócác nhóm lên diễn

+ Cả lớp và cô giáo nhận xét

+ Tổng kết khen thưởng

Với cách thực hiện như vậy tôi đã vận dụng vào chủ đề bài học cụ thể là:

VD: Chủ đề 10- lớp 5: Cuộc sống quanh em – quy trình Xây dựng cốt

truyện

Tôi đã thực hiện trò chơi tại lớp 5B trường tiểu học Nguyễn Văn Trỗi, cáchthực hiện như sau

Giáo viên hướng dẫn học sinh vận dụng mô hình nhân vật vừa tạo được, tạo

ra câu chuyện, phân vai và lời thoại sao cho thể hiện được nội dung câu chuyệnmình mang đến Giáo viên linh hoạt tổ chức trò chơi Sắm vai trong khoản thờigian hợp lí không quá dài cũng không quá ngắn từ 5- 7 phút

*Kết quả thu được:

Đồ dùng để học sinh tham gia trò chơi Sắm vai

Học sinh tham gia trò chơi sắm vai

Học mà chơi, chơi mà học trò chơi Sắm vai đã liên kết và tạo lên hình thứchọc tự nhiên mà hiệu quả Học sinh nghĩ là hoạt đông chơi nên thoải mái thểhiện không gò bó, rụt rè Thực chất đây là một hoạt động học khai thác trên tròchơi Các em tham ra trò chơi và diễn xuất rất tốt, nội dung câu chuyện cùng vớinhững nhân vật thể hiện dí dỏm vui tươi, câu chuyện vừa hài hước vừa chânthực, các em đã được thể hiện bản thân, những suy nghĩ chân thực của mình vềvấn đề trong cuộc sống Với cách làm linh hoạt bản thân học sinh được bộc lộnăng khiếu diễn xuất, biểu đạt thấy rõ mặt mạnh, mặt yếu của mình, từ đó giáoviên biết để bồi dưỡng năng khiếu và giúp đỡ các em khắc phục những mặt yếu

Sử dụng các trò chơi sắm vai, kể chuyện rất hợp với quy trình này Giáoviên khai thác nội dung chủ đề bài học lồng vào nội dung trò chơi để học sinh

tiếp xúc làm quen và định hình phương pháp học Qua trò chơi tư duy và khảnăng ngôn ngữ của học sinh sẽ được bộc lộ tự nhiên, giáo viên có thể phát hiệnuốn nắn kịp thời những mặt còn hạn chế.

+ Quy trình " Vẽ biểu cảm".

*Tổ chức thực hiện:

Lồng ghép trò chơi trò chơi “Họa sĩ mù” vận dụng dạy học quy trình Vẽbiểu cảm đòi hỏi tinh tế, linh hoạt Chú trọng phát triển năng lực quan sát, cảmnhận của các em Trò chơi kết hợp được các biểu đạt bằng mắt, tai và cảm nhận

Có thể lồng ghép trò chơi đầu tiết học

- Mục đích: Trò chơi “Họa sĩ mù” là trò chơi dùng khăn vải dài bịt mắt vẽ

theo cảm nhận, trí nhớ nhằm rèn luyện kỹ năng ghi nhớ hình ảnh, khả năng linhhoạt của đôi tay, định hướng chính xác để vẽ hình khi bịt mắt Giúp học sinhphát triển tư duy hình ảnh ghi nhớ khi quan sát cũng như hình thành những kỹnăng ban đầu cho bài học theo quy trình vẽ biểu cảm

- Chuẩn bị: Bảng đen phấn trắng và 2 cái khăn.

- Thời gian tổ chức trò chơi: Sử dụng trò chơi vào đầu giờ học để giới

thiệu bài mới tạo không khí học thoải mái, gây hứng thú trong giờ học

- Nội dung.

Dựa vào nội dung bài học giáo viên đưa ra yêu cầu trò chơi, cách chơi vàluật chơi

VD: Chủ đề 4: Chân dung biểu cảm - Lớp 3

Với quy trình dạy học: Vẽ biểu cảm Thực hiện tại lớp 3H trường tiểu họcNguyễn Văn Trỗi

Giáo viên vẽ phác hai hình tròn cho hai đội thực hiện Nhiệm vụ của cácbạn chơi bịt mắt vẽ các bộ phận trên khuôn mặt vào hình tròn trên bảng

- Trò chơi theo hình thức cá nhân, gồm 2 bạn chơi mỗi bên một bạn

- Thời gian: 1 phút Sau khi nghe hiệu lệnh học sinh bắt đầu thực hiện

* Kết quả thu được:

Sau khi tham gia trò chơi học sinh cảm thấy rất thích thú, với hình vẽkhuôn mặt nghộ nghĩnh trên bảng bạn nào cũng không nhịn được cười Vì bịtmắt vẽ tranh các bộ phận mắt, mũi, miệng được vẽ đôi khi không đúng vị trí, tonhỏ khác nhau Tạo ra hình ảnh biểu cảm hết sức thú vị Với không khí vui vẻ

và hào hứng giáo viên nhận xét hoạt động chơi và liên hệ trực tiếp vào bài họcmới khiến học sinh tò mò,háo hức tìm hiểu

Kết thúc chủ đề bài học học sinh đã rất thích thú tạo ra những sản phẩm

vẽ biểu đạt đẹp và sáng tạo