Một số giải pháp rèn kỹ năng kể chuyện theo hướng phát triển năng lực cho học sinh lớp 1 trường tiểu học đông vệ 2 TPTH

Trong các giờ dạy Kể chuyện ở lớp 1, giáoviên còn chưa chú ý phát triển năng lực học sinh, thường dành thời gian để kểchuyện cho học sinh nghe, yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi trong sác

7 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

8 2.1.1 Phân môn Kể chuyện trong chương trình Tiểu học 3

9 2.1.2 Phát triển năng lực kể chuyện cho học sinh 3

10 2.2 Thực trạng của việc dạy và học phân môn kể chuyện ởlớp 1 4

13 2.3 Các giải pháp rèn kĩ năng kể chuyện theo hướng phát

14 2.3.1 Nội dung chương trình, yêu cầu của phân môn Kể

15 2.3.2 Gây hứng thú cho học sinh bằng cách tổ chức khởi

16

2.3.3 Gây ấn tượng, ghi nhớ về nội dung truyện thông qua lời

kể của giáo viên kết hợp động tác, cử chỉ, điệu bộ cùng hệ

thống câu hỏi gợi ý

7

19 2.3.4 Kể chuyện phân biệt theo lời của nhân vật (sắm vai) 1120

2.3.5 Thường xuyên tạo không khí thi đua giữa các cá nhân

và giữa các nhóm với nhau và khuyến khích, động viên,

hướng dẫn học sinh kể chuyện

1 Mở đầu 1.1 Lí do chọn đề tài

Mục tiêu giáo dục của Việt Nam hiện nay là “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện có đạo đức, có tri thức, sức khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lí tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc” – Theo Luật Giáo dục Cùng với sự phát

triển đổi mới không ngừng của xã hội, nền giáo dục cũng có sự đổi mới trongviệc đào tạo những con người năng động, sáng tạo, chuyển từ hướng tiếp cận trithức sang tiếp cận năng lực là chủ yếu Bởi vậy, các phương pháp dạy học cũngdần phải thay đổi theo và cần có những biện pháp để đổi mới đáp ứng nhu cầudạy học theo hướng tích cực “hướng vào người học”

Tiếng Việt là môn học không chỉ giúp học sinh hoàn thiện 4 kĩ năng cơ bảnnhư: nghe – nói – đọc – viết mà còn rèn luyện cho học sinh các thao tác tư duy,bồi dưỡng tình cảm Môn Tiếng Việt ở Tiểu học có 7 phân môn khác nhau trong

đó phân môn Kể chuyện có vai trò vị trí quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đếnviệc hình thành nhân cách của học sinh Nó góp phần bồi dưỡng tâm hồn, đemlại niềm vui, trau dồi vốn sống và vốn văn học, phát triển cao năng lực trí tuệ,rèn luyện cho các em khả năng diễn đạt bằng ngôn ngữ Qua mỗi tiết kể chuyện,học sinh được tiếp xúc với một văn bản truyện kể khá lý thú, cảm nhận được nộidung và thu hoạch được những bài học bổ ích

Hiện nay, chất lượng kể chuyện của học sinh trường tiểu học nói chung vàhọc sinh khối 1 nói riêng chưa cao Trong các giờ dạy Kể chuyện ở lớp 1, giáoviên còn chưa chú ý phát triển năng lực học sinh, thường dành thời gian để kểchuyện cho học sinh nghe, yêu cầu học sinh trả lời câu hỏi trong sách; thời giancòn lại là dành cho việc các con tự kể chuyện cho nhau nghe Thậm chí, có họcsinh nghe rồi nhưng chưa hiểu, chưa nắm rõ nội dung câu chuyện, khiến cho vừanghe giáo viên kể xong là quên ngay

Như vậy, làm thế nào để dạy tốt tiết Kể chuyện? Làm thế nào để rèn luyện

kỹ năng kể chuyện cho học sinh Tiểu học nói chung và học sinh lớp 1 nói riêng?Học sinh phát triển được năng lực thế nào khi kể một câu chuyện? Đó là mộtvấn đề quan trọng được các nhà giáo dục quan tâm Là một giáo viên trực tiếpgiảng dạy lớp 1 bản thân tôi rất trăn trở cho chất lượng dạy tiết kể chuyện, vớimục đích rèn kĩ năng kể chuyện cho học sinh không chỉ thuộc, nhớ nội dung câuchuyện mà còn phải biết sáng tạo, nhập vai để thể hiện được giọng kể, nét mặt,điệu bộ, cử chỉ, phù hợp với mỗi nhân vật trong từng đoạn chuyện, trong từngcâu chuyện kể Xuất phát từ những lí do trên, tôi nghiên cứu và áp dụng Sáng

kiến kinh nghiệm “Một số giải pháp rèn kĩ năng kể chuyện theo hướng phát

triển năng lực cho học sinh lớp 1 – Trường Tiểu học Đông Vệ 2 – Thành phố Thanh Hóa” để khắc phục những tình trạng kể chuyện hiện nay, giúp học sinh

lớp 1 rèn luyện tốt kĩ năng kể chuyện

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Tìm hiểu, đề ra một số biện pháp rèn kĩ năng kể chuyện cho học sinh lớp

1 theo hướng phát triển năng lực để nâng cao chất lượng giảng dạy phân môn kểchuyện góp phần nâng cao chất lượng giáo dục học sinh ở lớp 1

- Tạo hứng thú học tập, khả năng tư duy hình ảnh cho học sinh, giúp các

em phát triển khả năng kể chuyện của bản thân, xây dựng ở các em sự tự tin,niềm đam mê học tập, sáng tạo qua mỗi tiết học

- Bồi dưỡng kĩ năng kể chuyện cho học sinh Bồi dưỡng tâm hồn, đem lạiniềm vui, trau dồi vốn sống và vốn văn học, phát triển tư duy và ngôn ngữ chohọc sinh

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh lớp 1D, trêng TiÓu häc §«ng Vệ 2, thành phố Thanh Hóa - Năm

học 2019 - 2020

- Giải pháp rèn kĩ năng kể chuyện theo hướng phát triển năng lực cho học

sinh lớp 1, trêng TiÓu häc §«ng Vệ 2, thành phố Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí luận

+ Nghiên cứu các cơ sở lí luận liên quan đến việc rèn kĩ năng kể chuyện.+ Nghiên cứu các tài liệu tham khảo có liên quan đến một số giải pháp rèn

kĩ năng kể chuyện theo hướng phát triển năng lực

+ Tìm hiểu phương pháp kể chuyện hấp dẫn, có hiệu quả ở lớp 1

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

+ Quan sát, điều tra, phỏng vấn

+ Nghiên cứu sản phẩm hoạt động của học sinh

+ Thử nghiệm một số biện pháp

+ Quan sát, dự giờ giáo viên trong tổ, giáo viên các khối khác

- Nhóm phương pháp hỗ trợ

+ Dùng toán học thống kê, xử lí dữ liệu thu được

+ Sơ đồ hóa kết quả nghiên cứu

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lí luận

2.1.1 Phân môn Kể chuyện trong chương trình Tiểu học

Kể chuyện là một trong những phân môn của môn Tiếng Việt, là món ăntinh thần không thể thiếu đối với trẻ em Trẻ em rất thích nghe kể chuyện Kểchuyện có sức mạnh riêng trong việc giáo dục trẻ Thông qua các tác phẩm vănhọc nghệ thuật mà giáo viên dùng để kể, các câu chuyện đó có tác dụng lớn đếntâm hồn và cảm xúc của các em, đem lại những xúc cảm thẩm mĩ lành mạnh

Qua một câu chuyện, ta có thể giúp các em dễ hiểu và nhớ lâu một bài học về

đạo đức hay nhân bản một cách nhẹ nhàng, hiệu quả

Kể chuyện là môn học làm phong phú vốn từ ngữ, giúp học sinh làm quenvới sự ứng xử ngôn ngữ trong nhiều lĩnh vực giao tiếp, cảm nhận được sự tinh tếcủa ngôn ngữ, từ đó học sinh vận dụng vào việc luyện tập hình thành kĩ năng sửdụng Tiếng Việt Ngoài ra, nó cũng là cách dùng ngôn ngữ biểu cảm sinh độngcủa người kể để làm sống lại câu chuyện Kể chuyện khác với đọc truyện:

+ Đọc truyện: Yêu cầu người đọc trung thành với văn bản, dùng giọng đọccủa mình truyền đạt chính xác đến người nghe từ nội dung đến ngôn từ của mộttác phẩm truyện

+ Kể chuyện là cách người kể dùng lời nói, ngôn từ của mình để truyền tớingười nghe nội dung của một tác phẩm truyện Kể chuyện không yêu cầu người

kể phải trung thành tuyệt đối với văn bản mà trong quá trình kể, người kể có thểthêm bớt sàng lọc cũng như thể hiện thái độ, tình cảm của bản thân

Mục tiêu của phân môn kể chuyện lớp 1 là học sinh kể lại được một đoạn

chuyện dựa theo tranh (Phần âm, vần), kể lại được một đoạn chuyện dựa theo tranh và gợi ý dưới tranh (Phần luyện tập tổng hợp) Học sinh có năng lực tốt có

thể kể lại toàn bộ câu chuyện, hiểu được ý nghĩa của câu chuyện Việc học sinh

có thể kể lại câu chuyện một cách sinh động khiến các em rất hứng thú học vàbồi dưỡng tâm hồn cho các em một cách nhẹ nhàng, hiệu quả

Dạy tốt kể chuyện, rèn kĩ năng kể chuyện tốt ở các em, giáo viên sẽ tạođiều kiện tốt cho sự phát triển năng khiếu ở học sinh, tạo điều kiện ươm mầmcho những nhân tài mai sau

2.1.2 Phát triển năng lực kể chuyện cho học sinh

Định hướng xây dựng chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể sau năm

2015 của Bộ Giáo dục và Đào tạo (8/2015) đã xác định 8 năng lực chung màmọi học sinh cần phải có để thích ứng với nhu cầu phát triển của xã hội gồm:năng lực tự học; năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo; năng lực thẩm mĩ; năng

lực thể chất; năng lực giao tiếp; năng lực hợp tác; năng lực tính toán; năng lựccông nghệ thông tin và truyền thông.

Phát triển năng lực là phát triển cho học sinh phẩm chất, năng lực của bảnthân Rèn luyện bản thân lên bước tiến mới, bước tiến cao, giúp cho quá trìnhhọc tập và phát triển từ một người thụ động, luôn luôn phụ thuộc vào giáo viênphát triển trở thành chủ thể của trung tâm Các em tự biết khám phá kiến thức,khả năng sáng tạo, trí tư duy, phát triển tốt các năng lực của bản thân

Rèn học sinh kỹ năng kể chuyện theo hướng phát triển năng lực mục đích

là rèn kĩ năng kể chuyện cho học sinh không chỉ thuộc, nhớ nội dung câu chuyện

mà còn phải biết sáng tạo, nhập vai để thể hiện được giọng kể, nét mặt, điệu bộ,

cử chỉ, phù hợp với mỗi nhân vật trong từng đoạn chuyện, trong từng câuchuyện kể

Ngoài ra việc rèn kĩ năng kể chuyện theo hướng phát triển năng lực cho các

em giúp các em phát triển và bồi dưỡng năng lực bản thân học sinh: năng lựcgiao tiếp (giao tiếp giữa người kể và người nghe); năng lực hợp tác (trao đổi nộidung câu chuyện giữa người kể và người nghe, hợp tác nhóm kể cho nhaunghe…); năng lực sáng tạo…

2.2 Thực trạng của việc dạy và học phân môn kể chuyện ở lớp 1

2.2.1 Thuận lợi

Các câu chuyện kể trong tiết kể chuyện lớp 1 là những câu chuyện ngắn,thường kể về sự tích, về các con vật, những câu chuyện dân gian gần gũi với các

em học sinh Chính điều này đã giúp học sinh có nhiều thuận lợi trong việc nhớ

và thuộc nội dung câu chuyện

Học sinh được học tập 2 buổi/ngày có nhiều điều kiện để giáo viên quantâm nhiều hơn đến từng đối tượng học sinh Mỗi khối lớp được trang bị hệ thốngmáy tính, máy chiếu kết nối mạng Internet phục vụ cho giảng dạy Đồ dùng,tranh ảnh phong phú, đầy đủ

2.2.2 Khó khăn

Học sinh lớp 1, các em còn nhỏ tuổi nên việc ghi nhớ cốt truyện, nội dungtruyện với các em rất khó Lời nói, câu từ chưa được lưu loát, gãy gọn Khi kểchuyện trong nhóm, trước lớp, một số em năng lực hạn chế còn ngại ngùngkhông dám bộc lộ khả năng của mình vì sợ các bạn cười Vì vậy, khi tổ chức kểchuyện để bình chọn người có giọng kể hay nhất, hấp dẫn nhất thì học sinh nănglực còn hạn chế không dám tham gia mà chỉ những học sinh có năng lực tốt trổtài thử thách

Học sinh lớp tôi hầu hết là con em cán bộ, công chức, viên chức và laođộng tự do Bố mẹ bận công việc ít có thời gian quan tâm chú ý rèn con nên vốn

Li nh

từ giao tiếp còn hạn chế, chưa mạnh dạn, chưa biết dùng lời lẽ của mình thể hiệngiọng của nhân vật trong mỗi câu chuyện, chưa sáng tạo giọng kể Đầu năm kĩnăng kể chuyện của học sinh đạt được như sau:

Sĩ Số HS thích kể chuyện và

kể lại được đoạn truyện

HS kể được vài chi tiết trong câu chuyện

HS chưa biết kể

44 em 10 em = 22,7% 20 em = 45,5% 14 em = 31,8%

Bên cạnh đó, thông qua việc dự giờ thăm lớp, trao đổi với các bạn đồngnghiệp tôi thấy rằng đa số giáo viên dạy kể chuyện còn có những hạn chế sau:

- Chưa sử dụng các đồ dùng dạy học thường xuyên

- Chưa chuẩn bị kĩ câu chuyện, chưa thuộc nắm rõ nội dung chuyện dẫn tớigiọng kể cũng như sắc thái biểu cảm chưa được bộc lộ, thể hiện rõ khi kểchuyện

- Hầu hết, các giáo viên cầm sách đọc chuyện hơn là kể chuyện

- Một số giáo viên vẫn còn bị ảnh hưởng lối dạy kể chuyện theo phươngpháp cũ, giờ kể chuyện giáo viên kể mẫu xong chỉ đặt các câu hỏi như: Câuchuyện này có mấy nhân vật? Là những nhân vật nào? để cho các em nhớ lại cốttruyện, sau đó là để các em kể lại theo đoạn và cả câu chuyện Với hình thức dạy

kể chuyện như vậy nhiều khi học sinh không thể nắm bắt được cốt truyện ngaytrên lớp, trừ một số em đã đọc truyện đó ở nhà một hai lần Do đó hạn chế kĩnăng kể lại và nhận xét bạn kể của các em Điều đó cũng ảnh hưởng đến việc rènkhả năng nghe, nói cho học sinh Khi tổ chức các hoạt động dạy trong giờ kểchuyện chưa phát huy được tính tích cực, sáng tạo, năng động của học sinh.Chưa linh hoạt khi xử lí các tình huống có vấn đề khi dạy giờ kể chuyện

- Trong quá trình dạy học, giáo viên chưa nhiệt tình động viên học sinh,chưa giúp các em hóa thân vào các nhân vật khi kể dẫn đến giờ học hiệu quảchưa cao Giáo viên thường hay chọn những em năng lực tốt có năng khiếu lên

kể chuyện

Chính những nguyên nhân trên đã dẫn đến tiết kể chuyện hiệu quả chưa

cao Vì thế, tôi đã nghiên cứu “Một số giải pháp rèn kĩ năng kể chuyện theo

hướng phát triển năng lực cho học sinh lớp 1- Trường Tiểu học Đông Vệ 2 – Thành phố Thanh Hóa.””.

2.3 Các giải pháp rèn kĩ năng kể chuyện theo hướng phát triển năng lực cho học sinh lớp

2.3.1 Nội dung chương trình, yêu cầu của phân môn Kể chuyện lớp 1

Việc tìm hiểu nội dung chương trình, yêu cầu cần đạt của phân môn kểchuyện lớp 1, sẽ giúp cho giáo viên có kế hoạch, phương pháp phù hợp với từngbài để đạt được hiệu quả mong muốn.

*Về nội dung: Sách giáo khoa Tiếng Việt 1 được chia làm 2 phần:

+ Phần 1: Âm, vần trong phân môn Học vần

+ Phần 2: Luyện tập tổng hợp bao gồm các phân môn: Tập đọc, Chính tả.Tập viết, Kể chuyện

Phần Âm, vần: Dạy kể chuyện được lồng vào tiết Ôn tập bao gồm 21 câuchuyện mà tên truyện có chứa tiếng có vần cần ôn Trong đó, truyện cổ tích có

20 truyện, truyền thuyết có 01 truyện Những câu chuyện này đều rất gần gũi,ngắn, dễ nhớ phù hợp với học sinh lớp 1

Phần Luyện tập tổng hợp: Dạy kể chuyện - một phân môn trong mônTiếng Việt – một tuần có 1 tiết Nội dung các câu chuyện gắn với từng chủđiểm Có 3 chủ điểm: Nhà trường, Thiên nhiên – Đất nước – Gia đình

Giáo dục, bồi dưỡng tình cảm yêu máitrường, yêu quý bạn bè, thầy cô;không coi thường người khác

3 Gia đình 2 Giáo dục lòng yêu thương, kính trọng

cha mẹ, biết vâng lời cha mẹ

*Về yêu cầu cần đạt của tiết kể chuyện:

Tiết kể chuyện lớp 1, yêu cầu học sinh sau khi học xong sẽ đạt được những

kĩ năng cơ bản sau:

+ Phần âm vần: Học sinh có thể nghe, hiểu và kể lại được một đoạn truyệntheo tranh

+ Phần luyện tập tổng hợp: Học sinh kể lại được một đoạn câu chuyện dựatheo tranh và gợi ý dưới tranh

2.3.2 Gây hứng thú cho học sinh bằng cách tổ chức khởi động đầu tiết học

Khởi động mở đầu cho một tiết học sẽ rất quan trọng, nó sẽ ảnh hưởng đếnkhông khí học, tinh thần của cả giáo viên và học sinh trong suốt tiết học Vàobài bằng hình thức khởi động vừa tạo không khí thoải mái, tạo tâm thế sẵn sàng

tiếp thu bài học vừa khơi dậy những kiến thức có sẵn của học sinh có liên quancần thiết đến câu chuyện sắp kể Giáo viên chỉ cần cho học sinh làm khởi động

đơn giản như trò chơi: “Chim bay, cò bay” (Kể chuyện Cò đi lò dò), “Nào mình cùng vui” hoặc hát một bài hát có kèm phụ họa như: Bàn tay mẹ (Kể chuyện Bông hoa cúc trắng… Từ những hoạt động khởi động ấy, học sinh có hứng thú

hơn vào tiết học, gợi tính tò mò của học sinh khiến cho các em càng chăm chú,tập trung vào tiết học hơn

Ví dụ 1: Tiết Kể chuyện Bông hoa cúc trắng giáo viên cho cả lớp cùng hát

vang bài hát Bàn tay mẹ, từ nội dung của bài hát, giáo viên đưa ra các câu hỏigợi mở dẫn dắt học sinh vào câu chuyện:

- Qua bài hát con thấy tình cảm của mẹ dành cho con như nào? Vậy khi mẹ

ốm con sẽ làm gì để mẹ khỏi bệnh? Có một cô bé khi mẹ ốm nặng đã tìm mọicách để cứu giúp mẹ khỏi bệnh và bạn ấy đã làm như thế nào? Chúng ta cùngnhau vào tiết kể chuyện ngày hôm nay

Ví dụ 2: Ở tiết kể chuyện Rùa Và Thỏ giáo viên có thể sử dụng công nghệ

thông tin ứng dụng vào dạy học, cho học sinh xem một đoạn clip về rùa và thỏ,hoặc có thể đưa ra câu đố và tranh ảnh để giới thiệu về các nhân vật chính ở câuchuyện mà các em được học Từ đó, nó giúp cho học sinh ấn tượng về hai convật mà các bạn sẽ được kể chuyện, hay dựa vào những đặc điểm nổi bật của 2con vật (Rùa: đi chậm chạm; Thỏ: chạy rất nhanh) để nhớ nội dung câu chuyệnhơn

2.3.3 Gây ấn tượng, ghi nhớ về nội dung truyện thông qua lời kể của giáo viên kết hợp động tác, cử chỉ, điệu bộ cùng hệ thống câu hỏi gợi ý

Để giúp học sinh ghi nhớ nội dung truyện thì trước hết giọng kể của giáoviên phải thật cuốn hút, điệu bộ, cử chỉ, ánh mắt phải nhịp nhàng với lời kể Vàcần thay đổi ngữ điệu phù hợp với từng nhân vật, với từng cung bậc cảm xúccủa nhân vật Giáo viên cần tập kể nhiều lần câu chuyện sẽ dạy để hiểu và nắmchắc được nội dung câu chuyện, có được cảm xúc thực sự cùng nhân vật Khi đókết hợp cách diễn đạt, cử chỉ, điệu bộ để học sinh có thể vừa nghe chuyện, vừaquan sát bắt chước cách làm của cô, giúp cho học sinh càng ấn tượng, thêm nhớcâu chuyện hon Vì tâm lí học sinh lớp 1 luôn yêu thích được hoạt động, muốnvừa học vừa chơi, kể chuyện kết hợp giọng điệu hay cùng cử chỉ điệu bộ sẽ gây

sự thích thú cho các em, làm cho các em muốn được kể những câu chuyện đó.Hơn nữa, việc sử dụng cử chỉ điệu bộ phát huy năng lực sáng tạo cho các em,các em sẽ học theo giáo viên các cử chỉ đó hay có thể sáng tạo các cử chỉ, ánhmắt phù hợp với nhân vật đang được kể tới

Ngoài ra, học sinh lớp 1 còn nhỏ nên khả năng ghi nhớ chưa cao Chính vìvậy, giáo viên cần kể mỗi câu chuyện ít nhất 2 lần và thay đổi hình thức kể Lần1: Kể toàn bộ câu chuyện, lần 2: kể từng đoạn theo tranh

- Lần 1: Tôi đã áp dụng việc cho học sinh xem video kể chuyện ở lần 1 vớimột số câu chuyện như: Rùa và Thỏ, Cây khế, Tre ngà, Ngỗng và Tép…nhữngđoạn phim của các câu chuyện này được dựng rất sinh động, lời kể hấp dẫn nêntôi tận dụng để thay lời kể của mình, học sinh rất thích thú

Ví dụ 1: Với những câu chuyện đòi hỏi nhiều cảm xúc như: Bông hoa cúc trắng tôi đã dùng giọng kể cộng với cử chỉ điệu bộ, đặc biệt xúc cảm về người

mẹ đang ốm của mình để kể Hay tôi có kết hợp sử dụng một số cử chỉ điệu bộkhi kể chuyện lần 1 cho các con nghe như: chạy, hái hoa, đếm cánh hoa, ôm mặtkhóc… kết hợp giọng kể buồn bã, hớt hải khi chạy đi tìm thuốc cho mẹ và điều

đó đã thu hút được 100% học sinh nghe chuyện, học sinh đã như lặng đi khinghe tôi kể chuyện

Ví dụ 2: Trong câu chuyện Dê con nghe lời mẹ tôi có thể sử dụng những cử

chỉ kết hợp giọng kể thay đổi khi kể tới từng đoạn chuyện như Khi Sói giả làm

mẹ gõ cửa gọi các con ăn tôi kết hợp giọng nhẹ nhàng, âu yếm gọi đàn Dê con

mở cửa cùng hành động tay đang gõ cửa; hoặc dùng ánh mắt, điệu bộ âu yếm,giọng kể vui mừng khi kể đoạn chuyện Dê mẹ trở về nhà, khen các con ngoan,biết nghe lời mẹ dặn

- Lần 2: Kể chuyện theo tranh, giáo viên cần kể chậm và nhấn mạnh nhữngchi tiết cốt lõi của câu chuyện Đặc biệt sử dụng tranh, ảnh (tranh tĩnh hoặc tranhđộng) và chỉ vào tranh để thu hút sự chú ý của học sinh Với tâm lí của học sinhlớp 1 chủ yếu sử dụng trực quan, để tiết học không trở lên nhàm chán mà pháthuy được năng lực kể chuyện của học sinh, giáo viên cần chuẩn bị tranh ảnh, đồdùng phụ trợ cho hợp lí

Hiện nay mạng Internet là một công cụ hỗ trợ rất đắc lực cho giáo viên vềviệc sưu tầm tranh ảnh, nội dung, phim hoạt hình phục vụ cho tiết dạy Để cómột tiết dạy phong phú về hình thức, sâu sắc về nội dung, hấp dẫn đối với họcsinh, tôi sưu tầm các câu chuyện kể có sẵn trên mạng để thay cho lời kể giáoviên Đây là những câu chuyện được thiết kế bằng phần mềm Flash, các nhânvật có cử động, ngữ điệu phù hợp, đặc biệt màu sắc sinh động sẽ thu hút sự chú

ý của học sinh Ngoài ra, các tiết kể chuyện có tổ chức sắm vai, giáo viên cùnghọc sinh chuẩn bị sẵn một số đạo cụ, trang phục đơn giản phù hợp với nhân vật

mà học sinh thể hiện sắm vai

Ví dụ: Ở câu chuyện Rùa và Thỏ: giáo viên sử dụng hình thức, phương

pháp:

+ Kể chuyện: Học sinh xem và nghe câu chuyện bằng phim hoạt hình, giáoviên kể tóm tắt lại chuyện, học sinh kể cho cả lớp nghe

+ Truyện kể: sưu tầm trên mạng Internet bộ phim hoạt hình “Rùa và Thỏ”,

bộ tranh tóm tắt nội dung chính câu chuyện

+ Mũ đội nhân vật Rùa, mũ đội nhân vật Thỏ, 1 cột đích

Đặc biệt, ngoài việc sử dụng giọng điệu, cử chỉ, điệu bộ để cho học sinhghi nhớ nội dung chuyện, giáo viên cnũng cần kết hợp sử dụng dàn hệ thống câuhỏi đan xen kết hợp Bên cạnh việc khai thác hệ thống câu hỏi có sẵn dưới mỗitranh, giáo viên cần đưa ra thêm một số câu hỏi phù hợp hoặc sưu tầm thêm một

số bức tranh ngoài tranh trong sách giáo khoa để nhằm giúp phát huy năng lựcnhớ cốt truyện cho học sinh

Sau khi quan sát tranh, nghe giáo viên đặt câu hỏi, học sinh phải huy độngnhiều thao tác: nghe để nhớ câu hỏi, hiểu câu hỏi rồi các em vừa quan sát tranhvừa nhớ lại nội dung câu chuyện đã được học để xác định nội dung câu trả lời.Cuối cùng các em phải trình bày được câu trả lời của mình dưới hình thức nói.Như vậy, để trả lời được câu hỏi, học sinh phải sử dụng nhiều thao tác của kĩnăng nói: nghe - nhớ, nghe - hiểu, xác định nội dung câu trả lời, nói Đó là từnghoạt động của từng học sinh, mỗi học sinh trong nhóm thảo luận với nhau để tìm

Ví dụ 2: Truyện Bông hoa cúc trắng

Giáo viên hướng dẫn học sinh ghi nhớ nội dung từng đoạn truyện thôngqua việc quan sát tranh và trả lời câu hỏi

* Đoạn 1: (Bức tranh 1)

Giáo viên hướng dẫn học sinh ghi nhớ cốt truyện bằng các câu hỏi:

+ Bức tranh vẽ gì? (Một túp lều lụp xụp, mẹ cô bé bị ốm, cô bé đang chăm sóc mẹ)

+ Người mẹ ốm nói gì với con (Mẹ thấy trong người mệt lắm, con đi mời thầy thuốc về đây cho mẹ)

* Đoạn 2: Tranh 2

Để giúp học sinh ghi nhớ nội dung đoạn truyện thứ 2, giáo viên cho họcsinh quan sát thêm một tranh giáo viên thiết kế trước khi quan sát tranh Và đặtcâu hỏi:

+ Trên đường đi tìm thầy thuốc, cô bé gặp ai?(Cô bé gặp một cụ già, râu tóc bạc phơ) + Cụ già đã hỏi cô bé như thế nào? (Cháu đi đâu mà vội vã thế?)

+ Cô bé trả lời cụ ra sao? (Thưa cụ! Cháu đi tìm thầy thuốc Mẹ cháu ốm

đã lâu, bệnh mỗi ngày một nặng)

+ Khi đưa cụ già về nhà, khám bệnh cho mẹ cô bé xong cụ già đã nói gì với

cô bé? (Bệnh mẹ cháu nặng lắm Cháu hãy đi đến gốc đa đầu rừng hái cho ta một bông hoa trắng thật đẹp về đây để ta làm thuốc nhé!)