Một số biện pháp giúp học sinh trường THPT triệu sơn3 đạt kết quả cao khi làm bài trắc nghiệm môn lịch sử trong kì thi tốt nghiệp THPT

Hưởng ứng công cuộc đổi mới trong giáo dục ở nước ta hiện nay mà trọng tâm của đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông là tập trung đổi mới phương pháp dạy học, chuyển

MỤC LỤC

Trang

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm: 3 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm: 4 2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề: 5 2.3.1 Một số phương pháp, kĩ năng ôn luyện và làm bài thi: 5 2.3.2 Đề thi có sự đổi mới - giáo viên phải thay đổi cách dạy: 11 2.4 Hiệu quả sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,

với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường

13

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ:

3.1 Kết luận:

3.2 Đề xuất:

15

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài:

Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển

năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học…” Để thực hiện tốt mục tiêu về đổi mới căn bản, toàn diện GD&ĐT theo Nghị quyết

số 29-NQ/TW, cần có nhận thức đúng về bản chất của đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng phát triển năng lực người học

Môn Lịch sử ở trường phổ thông có vị trí chức năng và nhiệm vụ quan trọng trong việc đào tạo và giáo dục thế hệ trẻ Tuy nhiên, Lịch sử là một môn học đặc thù với những chuỗi sự kiện, diễn biến đã diễn ra trong quá khứ Vì vậy, nhiệm vụ của dạy học Lịch sử là khôi phục lại bức tranh quá khứ để từ đó rút ra bài học từ quá khứ, vận dụng nó vào trong cuộc sống hiện tại và tương lai

Hưởng ứng công cuộc đổi mới trong giáo dục ở nước ta hiện nay mà trọng tâm của đổi mới chương trình và sách giáo khoa giáo dục phổ thông là tập trung đổi mới phương pháp dạy học, chuyển từ nền giáo dục mang tính hàn lâm, kinh viện, xa rời thực tiễn sang một nền giáo dục chú trọng việc hình phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, biết vận dụng kiến thức đã học để giải quyết các tình huống thực tiễn nảy sinh, từ đó phát triển tư duy độc lập, phát triển năng lực, tạo niềm tin và vui thích trong học tập cho học sinh, nhất là đối với học tập môn Lịch sử - môn góp phần dạy chữ và dạy người

Vậy làm thế nào phát triển được năng lực của học sinh trong quá trình học tập môn Lịch sử để học sinh đạt điểm cao trong kì thi Tốt nghiệp THPT quốc gia? Đó là điều bản thân tôi hết sức trăn trở Nhất là từ năm 2017 trở đi Bộ Giáo dục và đào tạo quyết định tổ chức kì thi THPT Quốc gia ( từ năm học này 2019-2020 gọi là kì thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia) dưới hình thức trắc nghiệm ( trừ môn Ngữ văn thi theo hình thức tự luận) Trong những năm vừa qua trong quá trình công tác, bản thân tôi đã có nhiều đổi mới trong phương pháp dạy học nhằm phát huy năng lực học tập của học sinh, nhất là phát huy năng lực học sinh trong quá trình làm bài thi trắc nghiệm ở kì Tốt nghiệp thi trung học phổ thông Quốc gia để đạt điểm cao và bước đầu đạt được kết quả khả quan

Với lí do đó tôi mạnh dạn đưa ra “Một số biện pháp giúp học sinh trường THPT Triệu Sơn3 đạt kết quả cao khi làm bài trắc nghiệm môn Lịch sử trong kì thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia ”

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Khi tiến hành nghiên cứu, tôi đã đặt ra mục tiêu cho đề tài là:

- Phải thay đổi được thực trạng dạy và học môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông hiện nay

- Phải phát triển được tối đa năng lực học sinh trong quá trình làm bài thi trắc nghiệm ở kì thi Tốt nghiệp trung học phổ thông Quốc gia môn Lịch sử để đạt điểm cao

- Nâng cao được kết quả học tập môn Lịch sử ở trường Trung học phổ thông

- Tạo động lực để thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy và học môn Lịch

sử ở trường phổ thông

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là rút ra một số biện pháp giúp học sinh trường THPT Triệu Sơn 3 đạt kết quả cao khi làm bài trắc nghiệm môn Lịch sử trong kì thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

Để nghiên cứ đề tài tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp phân tích, giải thích, tổng hợp

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Phương pháp thống kê xử lí số liệu

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Để học sinh học tập môn Lịch sử có hiệu quả và đạt kết quả cao trong kì thi Tốt nghiệp trung học phổ thông Quốc gia là nhiệm vụ qua trọng của các nhà trường Tuy nhiên để đạt được kết quả như mong muốn, đòi hỏi giáo viên phải tìm tòi, đầu tư nghiên cứu, đặc biệt phải biết lựa chọn và vận dụng phù hợp, sáng tạo các phương pháp, kĩ thuật dạy học với từng nội dung, từng đối tượng học sinh Làm được việc này sẽ kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực của nhiều học sinh, sẽ nâng cao được hiệu quả học tập bộ môn, đặc biệt sẽ phát huy được tối đa năng lực và sẽ nâng cao được chất lượng bài thi của học sinh trong các kì thi Quốc gia

Ngày 28/9/2017, Bộ giáo dục và Đào tạo đã chính thức chốt phương án kì thi THPT Quốc gia bắt đầu từ năm 2017 sẽ thi dưới hình thức trắc nghiệm Trong đó môn Lịch sử nằm trong số những môn tự chọn và môn thi theo hình thức trắc nghiệm Việc kiểm tra, đánh giá ở môn Lịch sử tuân theo quy luật nhận thức, đi từ biết đến vận dụng Cụ thể:

Mức độ nhận biết: Kiểm tra kiến thức cơ bản về lịch sử trong chương trình, sách giáo khoa nhưng tránh kiểm tra ghi nhớ máy móc quá nhiều sự kiện, ngày tháng, con số Mức độ này sẽ tập trung vào những phần trọng tâm cơ bản

Mức độ vận dụng: đòi hỏi học sinh phải hiểu bản chất sự kiện, hiện tượng (phần kiến thức trọng tâm cơ bản đã đề cập ở trên), trên cơ sở đó biết khái quát, xâu chuỗi những sự kiện lịch sử, lí giải được mối quan hệ giữa sự kiện này với

sự kiện khác - học sinh không chỉ học một sự kiện đơn lẻ mà là chuỗi các sự kiện có mối quan hệ, ảnh hưởng tác động với nhau

Như vậy, thay vì học thuộc lòng và nhớ sự kiện lịch sử như nguyên nhân, diễn biến, ngày tháng, số liệu cụ thể….đề thi sẽ tập trung vào khả năng hiểu biết lịch sử của học sinh Thông qua những hiểu biết đó yêu cầu học sinh phát hiện những mối liên hệ của sự kiện lịch sử này đối với các sự kiện lịch sử khác,

để từ đó hiểu sâu sắc hơn sự kiện ịch sử được học

Vì vậy, làm thế nào để học sinh có thể đáp ứng được yêu cầu của đề ra? Nên khi tiến hành nghiên cứu đề tài, tôi đã đặt ra giả thuyết: Đề tài có thay đổi được thực trạng dạy và học môn Lịch sử ở trường THPT hiện nay hay không?

Đề tài có phát triển được năng lực học sinh khi làm bài thi trắc nghiệm để đạt điểm cao hay không? Câu trả lời là: Khi đề tài được áp dụng sẽ thay đổi được thực trạng dạy và học môn Lịch sử, thay đổi được năng lực làm bài thi trắc nghiệm của học sinh khi tham gia kì thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia để đạt điểm cao

Vậy sự thay đổi đó thể hiện như thế nào? Sự thay đổi đó là: Trước hết giáo viên từ chỗ là người chủ động truyền tải cho học sinh tất cả những tri thức đã được chuẩn bị sẵn, còn học sinh thì chăm chú để tiếp thu những tri thức mà thầy đã truyền cho; sang chỗ giáo viên là người đóng vai trò chỉ đạo, định hướng nội dung học tập cho học sinh, còn học sinh là người được chủ động

khám phá, chiếm lĩnh nguồn tri thức và vận dụng tri thức tiếp thu được vào giải quyết các vấn đề thực tiễn hiện nay Tiếp theo là sự thay đổi về cách thức làm bài thi của học sinh: từ chỗ học sinh phải học thuộc, nhớ máy móc các năm tháng sự kiện sang chỗ học sinh nắm được bản chất các sự kiện, vấn đề, hiểu được mối quan hệ lôgíc giữa các vấn đề, sự kiện lịch sử, hiểu được quy luật phát triển của lịch sử Rồi từ đó, rút ra các bài học vận dụng giải quyết các vấn

đề thực tiễn hiện nay

Tóm lại, đề tài sẽ thay đổi hai vấn đề trọng tâm đó là: Thứ nhất là thay đổi

từ chỗ Thầy dạy cái gì? Học trò nắm được gì? sang việc Thầy tổ chức cho học sinh học tập như thế nào? Học trò phải và sẽ làm gì? Thứ hai là thay đổi được cách làm bài thi nhằm phát triển năng lực học sinh để học sinh đạt kết quả cao trong kì thi Tốt nghiệp Trung học phổ thông Quốc gia

Từ việc thay đổi được cách dạy và học, cách làm bài thi như trên có thể khẳng định học sinh không chỉ nắm vững hơn kiến thức, kĩ năng mà quan trọng nhất là đã tạo điều kiện cho học sinh phát huy được tối đa những năng lực của bản thân, qua đó sẽ thay đổi được tư duy để giải quyết tốt hơn các tình huống trong thực tiễn cuộc sống

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:

Làm thế nào để làm tốt bài thi môn Lịch sử? Đó là câu hỏi thường được đặt

ra đối với mỗi học sinh, nhất là khi học sinh tham gia kì thi Tốt nghiệpTHPT Quốc gia để làm căn cứ vừa công nhận tốt nghiệp bậc THPT, vừa xét tuyển vào các trường Đại học, Cao đẳng

Tuy nhiên thực tiễn làm công tác hướng dẫn học sinh ôn luyện để tham gia các kì thi Quốc gia nhiều năm, đặc biệt là kì thi Tốt nghiệpTHPT Quốc gia (nay

là thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia), tôi thấy có một thực tiễn đó là: mặc dù vẫn

có nhiều học sinh dù yêu thích môn Lịch sử, lựa chọn môn học này để thi nhưng lại khó khăn trong việc tìm ra phương pháp học tập và kĩ năng làm bài thi trắc nghiệm Không ít học sinh dù rất tự tin với kiến thức của mình, nhưng lại lúng túng trong việc xác định các dạng câu hỏi trong đề thi Kết quả là, dù là làm hết bài, nhưng khi ra khỏi phòng thi cũng không chắc chắn là câu trả lời của mình có đúng không, bài của mình làm có được điểm cao không?

Vậy nguyên nhân vì sao? Các em cần phải điều chỉnh những gì khi ôn luyện để khắc phục hạn chế trên và đạt được kết quả cao trong kì thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia? Làm thế nào để có tâm thế tốt nhất trước mỗi kì thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia đang đến gần?

Từ thực trạng nêu trên, cho thấy:

Vấn đề đặt ra đối với giáo viên nói chung và giáo viên dạy học môn Lịch sử

ở trường Trung học phổ thông cần phải làm gì? Làm thế nào để thay đổi cách học, định hướng, bồi dưỡng cho học sinh có thể làm bài thi trắc nghiệm một cách tốt nhất, đáp ứng được yêu cầu của đề thi, phát huy được năng lực của học

sinh khi làm bài thi? Việc áp dụng đề tài “Một số biện pháp giúp học sinh trường THPT Triệu Sơn3 đạt kết quả cao khi làm bài trắc nghiệm môn Lịch sử

trong kì thi Tốt nghiệp THPT Quốc gia ” vào thực tiễn dạy học sẽ thay đổi

cách dạy của Thầy và cách học của Trò Trong đó, Thầy là người tổ chức, định hướng các hoạt động học tập cho học sinh, Trò là người được tự lực, chủ động trong việc tìm kiếm, chiếm lĩnh nguồn tri thức; nguồn tri thức không còn bị gò

bó chỉ là sách giáo khoa Từ thay đổi trên học sinh sẽ phát huy được tối đa năng lực của bản thân trong học tập và phát huy được năng lực của học sinh khi làm bài thi trắc nghiệm để đạt được hiệu quả cao nhất

2.3 Các biện pháp đã tiến hành để giải quyết vấn đề:

2.3.1 Một số phương pháp, kĩ năng ôn luyện và làm bài thi trắc nghiệm:

1 Xác định mạch kiến thức cần ôn luyện:

Trên cơ sở tài liệu chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình đã giảm tải, cũng như đối chiếu với đề thi tham khảo của Bộ Giáo dục và đào taojddax công bố các năm 2017, 2018, 2019, 2020 giáo viên cân flwu ý những nội dung, kiến thức trọng tâm ôn tập cho học sinh, cụ thể:

A Phần 1: LỊCH SỬ THẾ GIỚI Từ 1917 ĐẾN 2000

- Những sự kiện lớn của lịch sử thế giới từ nửa sau thế kỉ XIX đến

2000 có tác động, ảnh hưởng trực tiếp đến cách mạng Việt Nam

- Hai cuộc cách mạng ở Nga 1917 và công cuộc xây dựng đất nước Liên Xô (1921-1941)

- Quan hệ quốc tế, sự mâu thuẫn giữa các nước tư bản dẫn đến cuộc Chiến tranh thế giới thứ 2 (1939-1945) và tác động của nó

- Các trật tự thế giới trong thế kỉ XX : những nét chính về sự hình thành, biểu hiện và tác động của nó

- Liên Xô và các nước Đông Âu (1945 – 1991) Liên bang Nga (1991 – 2000)

- Sự chuyển biến của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc trong nửa sau thế kỉ XX và tác động của nó đến tình hình thế giới

- Các trung tâm kinh tế - tài chính lớn của thế giới ( Mĩ, Tây Âu, Nhật Bản)

- Quan hệ quốc tế trong và sau thời kì Chiến tranh lạnh

- Cách mạng khoa học - công nghệ và xu thế toàn cầu hóa nửa sau thế kỉ XX

- Tổng kết lịch sử thế hiện đại từ 1945 đến 2000 ( Giáo viên tổng kết kiến thức và hướng dẫn học sinh làm các câu hỏi vận dụng của phần lịch sử thế giới)

B Phần 2: LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1858 ĐẾN NĂM 2000

1 Kiến thức lớp 11: từ giữa thế kỉ XIX đến 1918 gồm 3 chủ đề:

- Nhân dân Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược ( 1858 – 1884)

- Phong trào yêu nước chống Pháp theo phạm trù phong kiên ( 1885 – 1896)

- Phong trào yêu nước Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến 1918

2 Kiến thức lớp 12 từ 1919 đến 2000, gồm 5 thời kì:

- Thời kì 1919 đến 1930: phong trào dân tộc dân chủ (1919 – 1930) với đặc điểm bao trùm là cuộc đấu tranh giữa các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam và cuộc đấu tranh giữa hai khuynh hướng dân chủ tư sản và khuynh hướng vô sản để giành quyền lãnh đạo cách mạng

- Thời kì 1939 – 1945: Đảng lãnh đạo cuộc vận động giải phóng dân tộc qua 3 cuộc tập dượt:

+ Phong trào cách mạng 1930 – 1935

+ Phong trào dân chủ 1936 – 1939

+ Cuộc vận động trực tiếp giải phóng dân tộc 1939 – 1945

-Thời kì 1945 – 1954: Đảng lãnh đạo thực hiện hai nhiệm vụ vừa kháng chiến vừa kiến quốc, để xây dựng phát huy thành quả cách mạng tháng Tám Thời kì này thể hiện qua 4 nội dung lớn:

+ Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa trong năm đầu sau Cách mạng tháng Tám ( từ sau ngày 2/9/1945 đến trước ngày 19/12/1946)

+ Những năm đầu cuộc kháng chiến toàn quốc chống Pháp (1946 – 1950) + Bước phát triển mới của cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp ( 1951- 1953)

+ Cuộc kháng chiến toàn quốc chống thực dân Pháp kết thúc ( 1953 – 1954)

-Thời kì 1954 – 1975: Đảng lãnh đạo thực hiện song song hai nhiệm vụ Chiến lược ở hai miền Nam - Bắc ( Miền Bắc tiến lên xây dựng Chủ nghĩa xã hội; miền Nam tiếp tục hoàn thành cuộc cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, tiến tới giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.) Đây là thời kì độc đáo, sáng tạo nhất của cách mạng Việt Nam Thời kì lịch sử này thể hiện qua 4 chủ

đề lớn:

+ Tình hình, nhiệm vụ, mối quan hệ của cách mạng hai miền Nam – Bắc sau Hiệp định Giơ-ne-vơ về Đông Dương

+ Vai trò của cuộc cách mạng miền Bắc trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước 1954 – 1975

+ Vai trò của cách mạng miền Nam trong cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước 1954 – 1975

+ So sánh sự tương đồng, khác biệt về một số vấn đề của lịch sử Việt Nam thời kì 1954 – 1975 như: so sánh các chiến lược chiến tranh của Mĩ ở miền Nam,; so sánh Hiệp định Giơ-ne-vơ 1954 về Đông Dương và Hiệp định Pa-ri

1973 về Việt Nam; so sánh chiến dịch Điện Biên Phủ và chiến dịch Hồ Chí Minh; khái quát rút ra nguyên nhân thắng lợi, bài học kinh nghiệm của 30 năm đấu tranh giải phóng và bảo vệ Tổ quốc; căn cứ và hậu phương trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mĩ…

- Thời kì 1975 – 2000: Đảng lãnh đạo thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo

vệ tổ quốc, thể hiện qua 3 nội dung:

+ Tình hình, nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam ngay sau 1975

+ Đất nước trên con đường đổi mới đi lên chủ nghĩa xã hội (1986 – 2000) + Tổng kết những nội dung cơ bản của lịch sử Việt Nam ( giáo viên hướng dẫn học sinh giải quyết câu hỏi vận dụng)

2 Hướng dẫn học sinh ôn luyện thuần thục các dạng câu hỏi thường gặp trong bài thi trắc nghiệm môn sử.

a Câu hỏi trắc nghiệm thường gặp trong bài thi các môn khoa học xã hội:

- Loại câu hỏi đưa ra câu lựa chọn: câu trả lời đúng

- Loại câu hỏi đưa ra câu lựa chọn: câu trả lời đúng nhất

- Loại câu hỏi đưa ra câu lựa chọn: các phương án trả lời đúng

- Loại câu hỏi đưa ra câu lựa chọn: hoàn thành câu

- Loại câu hỏi đưa ra câu theo cấu trúc phủ định

- Loại câu hỏi đưa ra câu kết hợp các phương án

Tuy nhiên do đặc thù mỗi một mon học, nên cũng có sự khác biệt đáng kể

b Các dạng câu hỏi thường sử dụng trong bài thi trắc nghiệm môn lịch sử:

* Dạng câu hỏi yêu cầu học sinh lựa chọn câu hỏi đúng: Trong 4 phương

án (A, B, C, D) thì có 3 phương án sai và chỉ có 1 phương án đúng

Ví dụ 1:

Sau thất bại của chiến dịch Biên giới Thu – Đông năm 1950, Pháp – Mĩ

đề ra kế hoạch gì?

A.Rơ-ve B Bôlae

C Đờ Lát Đơ Tátxinhi D Nava

Ví dụ 2:

Sau ngày Nhật đảo chính Pháp (9/3/1945), kẻ thù nguy hiểm nhất của cách mạng nước ta là

A Phát xít Nhật B Thực dân Pháp

C Pháp và Nhật D Pháp và tay sai

Ví dụ 3:

Bộ phận phản động và hiếu chiến nhất của chủ nghĩa tư bản là

A chủ nghĩa phát xít B chủ nghĩa cực đoan

C chủ nghĩa khủng bố D chủ nghĩa tư bản độc quyền

Đối với dạng câu hỏi này học sinh dễ nhận biết đáp án đúng, tuy nhiên học sinh cần phải nắm chính xác để lựa chọn đúng, tránh bị mất điểm ở dạng câu hỏi này, vì dạng câu hỏi này thường sử dụng trong câu hỏi nhận biết

* Dạng câu hỏi yêu cầu học sinh lựa chọn câu trả lời đúng nhất: trong 4 phương án gây nhiễu thì sẽ có thể có nhiều phương án đúng, nhưng trong đó có một phương án đúng nhất, đầy đủ nhất, bao trùm nhất, quan trọng nhất, quyết định nhất

Ví dụ 1:

Trong Tuyên ngôn Độc lập của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định chủ quyền của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trên hai phương diện nào dưới đây?

A Pháp lí và thực tiễn B Nhận thức và pháp lệnh.

C Nhận thức và thực tiễn D Pháp lệnh và thực tiến

Ví dụ 2:

Ở Việt Nam, căn cứ địa trong Cách mạng tháng Tám 1945 và hậu phương trong cuộc kháng chiến chống Pháp ( 1945 – 1954) đều là

A chỗ đứng quân của lực lượng vũ trang ba thứ quân

B chỗ dựa tốt về tinh thần cho quần chúng cách mạng

C nơi bảo vệ an toàn tuyệt đối cho cách mạng

D nơi cung cấp sức người sức của cho tiền tuyến

Ví dụ 3:

Nội dung nào sau đây phán ánh đúng nghệ thuật chỉ đạo khởi nghĩa vũ trang trong Cách mạng tháng Tám 1945 ở Việt Nam?

A Khết hợp khởi nghĩa từng phần với cuộc tổng tiến công

B Kết hợp giữa đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang

C Kết hợp chiến đấu của lực lượng vũ trang ở ba miền

D Kết hợp khởi nghĩa với tổng tiến công và nổi dậy trên cả nước

Với dạng câu hỏi này học sinh rát dễ bị nhầm lẫn, vì đọc đáp án nào cũng thấy có ý đúng Tuy nhiên học sinh phải đọc kĩ, và suy luận đúng mới chọn được đáp án đúng, đầy đủ, chính xác nhất Muốn làm được dạng câu hỏi này yêu cầu học sinh phải nắm thật vững kiến thức từng giai đoạn và tư duy chặt chẽ, logic

* Dạng câu hỏi yêu cầu thí sinh đọc hiểu đoạn tư liệu: dạng câu hỏi này nhằm phân hóa thí sinh Câu hỏi sẽ đưa ra đoạn tư liệu liên quan trực tiếp đến một sự kiện, hiện tượng lịch sử quan trọng có trong sách giáo khoa hoặc không

có trong sách giáo khoa Đoạn tư liệu là căn cứ định hướng cho các em tư duy, suy luận để đưa ra quyết định lựa chọn

Ví dụ 1:

Đoạn trích: “ Nước Việt Nam có quyền được hưởng độc lạp và tự do, và

sự thật đã trở thành nước tự do, độc lập” ( Trích: Tuyên ngôn Độc lập, SGK Lịch sử lớp 12, tr.118) Đoạn Tuyên ngôn Độc lập ở trên của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã khẳng định điều gì?

A Chủ quyền của nước ta trên cả hai phương diện pháp lí và thực tiễn

B Nhân dân Mĩ, Pháp phải ghi nhận những quyền dân tộc của Việt Nam

C Chủ quyền của nước ta trên cả hai phương diện pháp lệnh và thực tiễn

D Nhân dân Mĩ, Pháp công nhận quyền dân tộc của nhân dân Việt Nam

Ví dụ 2:

“ Quân Nhật ở Đông Dương rệu rã Chính phủ Trần Trọng Kim hoang mang cực độ Điệu kiện khách quan thuận lợi cho Tổng khởi nghĩa đã đến” (Lịch sử 12) Điều kiện khách quan thuận lợi được đề cập đến trong đoạn trích trên cần được hiểu là

A quần chúng đã sẵn sàng nổi dậy đấu tranh

B lực lượng vũ trang đã vào vị trí chiến đấu

C tình thế cách mạng đã xuất hiện để khởi nghĩa từng phần.

D kẻ thù chính của nhân dân Việt Nam đã hoàn toàn gục ngã

Đây là dạng câu hỏi sử dụng tư liệu liên quan trực tiếp đến sự kiện lịch sử quan trọng, vì vậy học sinh phải nắm và hiểu đoạn tư liệu trích dẫn viết về sự kiện, hiện tượng nào thì mới chọn được đáp án đúng Với dạng câu hỏi này thường dùng để phân hóa thí sinh

* Dạng câu hỏi yêu cầu thí sinh lựa chọn ý phủ định trong 4 phương án A,B, C, D đã cho: câu hỏi này được kiểm tra, đánh giá ở các mức độ khác nhau, yêu cầu các em không hiểu sai về các sự kiện, hiện tượng Lịch sử Các cụm từ thường được sử dụng trong dạng câu hỏi này là : không đúng, không phải, không chính xác, phản ánh không đúng…

Ví dụ 1:

Nội dung nào sau đây không phải là khái quát về đặc điểm phong trào

yêu nước của giai cấp tư sản Việt Nam ( 1919 – 1925)?

A Bạo động với tư tưởng “ không thành công cũng thành nhân”

B Là phong trào đấu tranh dân tộc, dân chủ nặng tính cải lương

C Chưa chú trọng lực lượng để hướng vào chống Pháp

D Chủ yếu diễn ra ở đô thị - nơi có nhiều hoạt động buôn bán

Ví dụ 2:

Nội dung nào sau đây không phải là điểm tương đồng giữa phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở châu Phi so với khu vực Mĩ La Tinh sau Chiến tranh thế giới thứ hai?

A Góp phần cổ vũ phong trào cách mạng

B Mục tiêu và kết quả đấu tranh cuối cùng

C Chống lại chủ nghĩa thực dân kiểu mới

D Các phong trào đều có tính chính nghĩa

Ví dụ 3:

Nội dung nào sau đây không phải là điều kiện làm nảy sinh, thúc đẩy

phong trào yêu nước theo khuynh hướng mới ở Việt Nam đầu thế kỉ XX?

A Cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất ( 1897 – 1914) của thực dan Pháp

B Những tư tưởng cải cách và cách mạng Tân Hợi ở Trung Quốc ( 1911)

C Cách mạng dân chủ tư sản kiểu mới ở Nga ( 1905 – 1907)

D Tấm gương tự cường Nhật Bản và tư tưởng dân chủ tư sản ở châu Âu Với dạng câu hỏi phủ định này yêu cầu học sinh phải nắm vững kiến thức

để nhận ra đáp án và hiểu dúng các sự kiện, hiện tượng lịch sử

* Dạng câu hỏi yêu cầu thí sinh lựa chọn phương án nhận xét, tranh biện, lí giải về sự kiện, hiện tượng lịch sử ( các quan điểm, chính kiến, hoặc ý kiến nhận xét, đánh giá về lịch sử)…

Ví dụ 1:

Ở Việt Nam, các tầng lớp nhân dân nhiệt tình ủng hộ và tham gia phong trào Cần Vương (1885 – 1896), Đông du và Duy tân ( đầu thế kỉ XX), trước hết

vì lí do nào sau đây?