Như chúng ta đã biết khoa học và thực tiễn cho thấy chăm sóc và nâng cao sức khỏe con người bằng phương tiện các bài tập thể chất là biện pháp chủ động nhất, ít tốn kém nhất, có khả năng
Trang 1MỤC LỤC
Trang
I MỞ ĐẦU
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 4
2.1.4 Tác dụng của việc tập luyện sức nhanh 5
2.3.1 Các giải pháp thực hiện 6
2.3.4 Hướng dẫn các em làm dụng cụ và chuẩn bị dụng cụ 8
III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 15 3.1 Kết luận 15
Trang 2I MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
GDTC trong Trường học là một trong những nội dung quan trọng, luôn được Đảng và Nhà nước quan tâm và coi trọng, vừa là một bộ phận không thể thiếu được của nền GD Việt Nam Vì vậy mà công tác GDTC được thực hiện ngay từ khi mới bắt đầu đi học và xuyên suốt cả quá trình lao động và nghề nghiệp
Mục đích của GDTC là :”Khôi phục và tăng cường sức khỏe, xây dựng con người phát triển toàn diện , phục vụ cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ
quốc” [1]”Trích Lý luận và phương pháp thể dục thể thao - Nhà xuất bản thể dục thể thao Hà Nội”
Hơn nữa GDTC không những rèn luyện về thể lực mà còn là nền tảng để trau dồi trí lực
Như chúng ta đã biết khoa học và thực tiễn cho thấy chăm sóc và nâng cao sức khỏe con người bằng phương tiện các bài tập thể chất là biện pháp chủ động nhất, ít tốn kém nhất, có khả năng thực thi nhất mà lại phù hợp với quy luật hoạt động tâm sinh lí của cơ thể và lứa tuổi, mang tính phòng ngừa bệnh tật, nâng cao sức khỏe, làm đẹp hình thái, phát triển toàn diện các tố chất thể lực một cách ưu thế nhất
Thông qua tập luyện TDTT hình thành và giáo dục được những phẩm chất, đặc điểm nhân cách con người một cách tự nhiên như: Xây dựng được lòng dũng cảm , ý chí, lòng quyết tâm, sự tự tin, tính kiên trì, nhẫn nại, ý thức tổ chức
kỷ luật, tinh thần tập thể cao làm lành mạnh đời sống văn hóa tinh thần của xã hội, góp phần đẩy lùi các tệ nạn xã hội đặc biệt là xây dựng niềm tin và lối sống lành mạnh cho thế hệ trẻ
Vì vậy công tác GDTC trong nhà Trường hiện nay là rất cần thiết, nó gắn liền và góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục Theo nghị quyết Đại hội Đảng Cộng Sản
Việt Nam lần thứ VII đã đề ra“ Nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, hình thành đội ngủ lao động trí thức và tay nghề có năng lực thực hành, tự chủ năng động sáng tạo”[2].”Trích Lý luận và phương pháp thể dục thể thao - Nhà xuất bản thể dục thể thao Hà Nội”
Trong những năm qua công tác giảng dạy GDTC trong các trường học tuy
đã đạt được một số kết quả xong để xây dựng được tính tự giác, lòng đam mê với môn học còn rất nhiều hạn chế đặc biệt là đối với các nội dung chạy Mặt khác trên thực tế hiện nay cơ sở vật chất phục vụ cho giảng dạy và học tập TD ít
Trang 3cáng thu hẹp nhiều học sinh còn mang tư tưởng học đối phó, chất lượng giờ học còn mang tính hình thức Đa số học sinh chỉ tập trung vào các môn học liên quan đến nghành nghề của mình sau này vì vậy mà coi nhẹ môn học, chưa ý thức được tác dụng của môn học hay những tiết học còn nghèo nàn dẫn đến thiếu sự hứng thú đối với môn học TD
Để khắc phục tình trạng trên chúng tôi luôn cố gắng học hỏi tìm tòi và thay đổi các phương pháp giảng dạy sao cho hợp lí, lôi cuốn học sinh tham gia một cách chủ động, tự giác trong từng tiết học, tạo cho các em không khí học tập vui vẻ, thoải mái, bằng cách thay đổi các phương pháp dạy học, các bài tập phong phú trong các tiết học, thông qua đó các em có hứng thú tập luyện hơn
Trong phân phối chương trình giảng dạy TD lớp 10 nội dung chạy ngắn chỉ học thời gian 11 tiết mà mỗi tiết học xen kẻ cả nội dung TDNĐ, hơn nữa mỗi lớp học sinh lại khá đông nên LVĐ cho học kỹ thuật này còn nhiều hạn chế Chính
vì muốn học sinh đạt thành tích cao trong chạy cự li ngắn 100m thì cần phát huy sức nhanh, muốn phát huy được sức nhanh cần phải có hệ thống các bài tập một cách khoa học và tạo hứng thú cho học sinh Xuất phát từ thực trạng trên tôi
mạnh dạn lựa chọn đề tài “Ứng dụng một số bài tập bổ trợ kết hợp với dụng
cụ “Thang dây” để phát triển sức nhanh nhằm nâng cao thành tích chạy ngắn cho nam HS trường THPT Lê Hoàn”.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Quá trình nghiên cứu ứng dụng một số bài tập bổ trợ kết hợp với dụng cụ nhằm phát huy tối đa khả năng vận động của các em , giúp các em có ý thức tự giác tích cực tập luyện nâng cao sức khỏe, rèn luyện thể lực, ý chí, giáo dục đạo đức nhân cách, giúp các em có lối sống lành mạnh, lạc quan, yêu đời đẩy lùi được những cám dỗ phức tạp của xã hội ngày nay Ngoài ra còn tạo cho các em có hứng thú, tinh thầnhọc tập hăng say Trên cơ sỏ đó nâng cao thành tích chạy ngắn cho các em
1.3 Đối tượng nghiên cứu
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng chủ thể :“Ứng dụng một số bài tập bổ trợ kết hợp với dụng
cụ “ Thang dây” để phát triển sức nhanh nhằm nâng cao thành tích chạy ngắn cho nam HS trường THPT Lê Hoàn”.
Đối tượng khách thể: Học sinh nam khối 10
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
Trang 4Học sinh nam khối 10 năm học 2019 - 2020 Trường THPT Lê Hoàn
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp đọc phân tích tài liệu
- Phương pháp phỏng vấn
- Phương pháp kiểm tra y học
- Phương pháp quan sát sư phạm
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm.
1.5 Điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm:
Trong quá trình đưa các bài tập bổ trợ kết hợp với dụng cụ vào giảng dạy sẽ tạo được sự hứng thú, linh hoạt trong học tập để từ đó kích thích tính tự giác nhằm giúp học sinh dễ dàng tiếp thu được kỹ thuật động tác, phát huy khả năng tối đa năng lực của mình nâng cao được thành tích trong học tập
II NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận
2.1.1 Cơ sở sinh lí chung:
Tuổi thanh niên (lứa tuổi THPT) là thời kỳ đạt được sự trưởng thành về mặt thể lực nhưng sự phát triển cơ thể còn kém so với sự phát triển của người lớn Tuổi thanh niên bắt đầu thời kỳ phát triển tương đối êm ả về mặt sinh lí, nhịp độ tăng trưởng về chiều cao và trọng lượng chậm lại Nhưng nhìn chung thì đây là lứa tuổi các em có cơ thể phát triển cân đối, khỏe và đẹp Đa số các em có thể đạt những khả năng phát triển về cơ thể như người lớn
Đặc điểm của hệ xương: Vẫn trong quá trình cốt hóa mãi tới năm 24 - 25 tuổi
mới hoàn thiện do đó các chất hữu cơ và nước trong xương còn nhiều, chất vô
cơ và can xi còn ít nên tính đàn hồi của xương lại tốt nhưng ngược lại độ cứng lại kém hơn Chiều dài và chiều ngang phát triển khá nhanh
Đặc điểm cơ bắp: Vì các em đang trong thời kỳ phát triển nên các cơ đang rất
mềm, tính đàn hồi của cơ rất lớn, biên độ co duỗi của các cơ khá tốt Theo
nghiên cứu của các nhà khoa học ở lứa tuổi này trong sợi cơ có hàm lượng Hêmôglobin lớn nên có khả năng cung cấp oxi mạnh trong quá trình tập luyện
Trang 5Do đó các bài tập bổ trợ để phát triển sức nhanh cần tăng độ khó, độ phức tạp của bài tập lên
Đặc điểm hệ thần kinh: Được phát triển tương đối hoàn thiện, có khả năng tư
duy phân tích tổng hợp và trừu tương hóa được, phát triển thuận lợi tạo điều kiện cho việc hình thành phản xạ có điều kiện Ngoài ra, do hoạt động mạnh của tuyến giáp, tuyến sinh dục, tuyến yên, làm cho quá trình hưng phấn của hệ thần kinh chiếm ưu thế Giữa hưng phấn và ức chế không cân bằng làm ảnh hưởng đến hoạt động thể lực nên phải sử dụng bài tập sao cho hợp lí
Đặc điểm hệ tuần hoàn: Đã phát triển hoàn thiện nên sau hoạt động và huyết áp phục hồi nhanh chóng trên cơ sỏ đó có thể tăng LVĐ và giảm thời gian quãng nghỉ
Đăc điểm tâm lí: Ở lứa tuổi này các em đang rất thích khám phá cái mới, biết
sáng tạo, biết phân tích được tình huống, thích được khen nhưng rất chóng chán Vì vậy giáo viên cần có những phương pháp hợp lí và tế nhị để động viên, khuyến kích, xây dựng niềm tin và tạo động cho các em hướng phấn đấu
2.1.2 Cơ sở phát triển sức nhanh
- Phát triển phản ứng vận động: Người ta chia phản ứng vận động thành phản ứng vận động đơn giản và phản ứng vận động phức tạp
- Loại phản ứng vận động đơn giản: Là loại phản ứng đáp lại một tín hiệu đã biết trước nhưng xuất hiện môt cách bất ngờ bằng những động tác đã định trước
- Loại phản ứng vận động phức tạp: Là loại phản ứng đối với vật di động hoặc lựa chọn
Người tập cần nắm vững các bài tập tốc độ để khi thực hiện thì nỗ lực ý chí chủ yếu không phải tập trung vào cách thực hiện động tác Cự li phải đảm bảo sao cho đến cuối lúc thực hiện động tác, tốc độ không bị giảm do mệt mỏi Cần phát triển sức mạnh tốc độ và sức mạnh bột phát Phát triển tần số động tác Phương pháp chủ yếu là lặp lại, tăng tiến và biến đổi động tác
2.1.3 Các yếu tố tạo thành sức nhanh
Bao gồm các cơ quan và các tố chất tham gia hoạt động Đặc biệt là ý thức thái
độ tập luyện, ý chí nổ lực của bản thân
2.1.4 Tác dụng của việc tập luyện sức nhanh:
- Phát triển sức nhanh
Trang 6-Tăng cường sức khỏe.
- Phát triển khả năng vận động linh hoạt của các khớp và sợi cơ
2.2 Thực trạng của vấn đề:
Qua nhiều năm giảng dạy tôi thấy rằng: Để tổ chức được một tiết học mà được các em đón nhận với một tinh thần hồ hởi, phấn khởi, vui vẻ, tiếp thu kỹ thuật bài tập tốt được coi là thành công thì không hề đơn giản Đăc biệt là khi giảng dạy môn điền kinh nói chung và nội dung chạy ngắn nói riêng, rất khó để tạo cho các em hứng thú, tự giác học tập vì các bài tập về chạy thường đơn điệu, nội dung nghèo nàn, cường độ tập luyện lại khắc nghiệt nên đòi hỏi sự nổ lực không ngừng của bản thân mỗi học sinh, dẫn đến các em dễ bị nhàm chán, không có hứng thú học và tập luyện Thậm trí có những học sinh còn rất sợ khi tham gia học giờ TD
Mặt khác chúng ta thấy rằng: Khoa học CNTT ngày càng phát triển nên các em tìm thấy thú vui khác nhiều hơn như: online, đọc báo, rồi các trò chơi điện tử rất hấp dẫn dẫn tới quỹ thời gian dành cho hoạt động chân tay là rât ít Hơn nữa việc học văn hóa ngày càng có phần áp lực hơn Chính vì vậy cần phải chăm lo về thể chất và tinh thần TDTT cho các em là phương tiện hưu ích nhất mới có thể giữ gìn và nâng cao sức khỏe Thúc đẩy được năng lực học tập của học sinh
Trong những năm qua công tác giảng dạy TD ở trường tôi gặp không ít khó khăn như quỹ đất dành cho học sinh tập luyện là không có, dụng cụ còn thiếu thốn, giáo viên chưa nhiệt tình, chịu khó và chỉ mới dừng lại giảng dạy những nội dung trong PPCT, dẫn đến tiết học chưa lôi cuốn được học sinh tham gia một cách tự giác, tích cực, chưa xây dựng được lòng đam mê hứng đối với các em, đăc biệt là nội dung chạy ngắn Xuất phát từ thực trạng trên tôi mạnh
dạn lựa chọn đề tài “Ứng dụng một số bài tập bổ trợ kết hợp với dụng cụ
“Thang dây”để phát triển sức nhanh nhằm nâng cao thành tích chạy ngắn cho nam HS trường THPT Lê Hoàn”.
2.3 Giải pháp:
2.3.1 Các giải pháp thưc hiện:
“Ứng dụng một số bài tập bổ trợ kết hợp với dụng cụ “Thang dây”để phát triển sức nhanh nhằm nâng cao thành tích chạy ngắn nam HS
THPT”
Trang 7Qua tham khảo tôi đưa ra hệ thống các bài tập bổ trợ kết hợp với dụng cụ để phát triển sức nhanh bao gồm các bài tập sau :
Bài tập 1: Bật nhảy hai chân trong thang dây
Bài tập 2: Lặc cò cò trong thang dây
Bài tập 3: Bật nhảy bằng hai chân trong và ngoài thang dây
Bài tập 4: Chạy nâng cao đùi trong từng thang dây.
Bài tập 5: Chạy nhanh qua từng nấc thang
Bài tập 6: Chạy tiến - lùi trong từng ô thang dây
Bài tập 7: Chạy tăng tốc độ trong mỗi ô thang dây.
Bài tập 8: Chạy biến tốc trong các ô thang dây
Sau khi đã lựa chọn được một số bài tập bổ trợ, chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên 80 nam học sinh khối 10 và số học sinh đó được chia thành 2 nhóm như sau:
+ Nhóm đối chứng (A) gồm 30 nam học sinh tiến hành giảng dạy và tập luyện theo phương pháp mà giáo viên ở trường THPT Lê Hoàn sử dụng
+ Nhóm thực nghiệm (B) gồm 30 nam học sinh tiến hành giảng dạy và tập luyện áp dụng các bài tập bổ trợ đã được lựa chọn
Quá trình thực nghiệm được chúng tôi tiến hành trên đối tượng học sinh
có cùng độ tuổi, cùng giới tính, cùng địa dư và cùng thời gian tập luyện như nhau Mỗi tuần hai buổi, mỗi buổi từ 10 phút đến 15 phút, đầu buổi hoặc cuối buổi tuỳ thuộc vào nội dung cơ bản của buổi học Thời gian kéo dài trong năm học 2019 - 2020, mỗi tuần hai buổi mỗi buổi một tiết Các chỉ số, thành tích của các test và các bài tập được đưa vào thử nghiệm cho hai nhóm và vẫn tiến hành giảng dạy theo cách cũ
2.3.2 Quy trình tổ chức các bài tập
- Lựa chọn các bài tập
- Phổ biến nội dung bài tập
- Tập mẫu động tác
- Học sinh tiến hành tập luyện
- Đánh giá bài tập
Trang 8- Thảo luận và cho ý kiến về bài tập
2.3.3 Giải pháp cụ thể:
Áp dụng các bài tập trên vào từng tiết học cụ thể trong nội dung GV chọn
Tiết 6:
Bài tập 1: Bật nhảy hai chân trong thang dây
Bài tập 2: Lặc cò cò trong thang dây
Tiết 7:
Bài tập 3: Bật nhảy bằng hai chân trong và ngoài thang dây
Bài tập 4: Chạy nâng cao đùi trong thang dây
Tiết 8:
Bài tập 5: Chạy nhanh qua từng nấc thang
Bài tập 6: Chạy tiến - lùi trong từng ô thang dây
Tiết 9:
Bài tập 7: Chạy tăng tốc độ trong mỗi ô thang dây
Bài tập 8: Chạy biến tốc trong các ô thang dây
Tiết 11+12: Ôn tập
Bài tập 7: Chạy tăng tốc độ trong mỗi ô thang dây.
Bài tập 8: Chạy biến tốc trong các ô thang
2.3.4 Hướng dẫn các em làm dụng cụ và chuẩn bị dụng cụ trước buổi tập luyện
Chuẩn bị dụng cụ tập luyện:
Thang làm bằng dây cao su, nối thành hình thang, sử dụng bốn cọc có
chiều dài 50 cm, cắm bốn góc cho mỗi thang, buộc bốn đầu dây vào bốn cọc và nối thành ô nhỏ tạo thành hình thang, mỗi ô thang có chiều dài 20 - 25cm, chiều rộng 45 - 50 cm, chiều dài từ 20 - 25m để thực hiện các bài tập Ngoài ra chúng
ta có thể kẻ hình thang bằng vôi trên sân tập có chiều dài 20 - 25cm và chiều rộng 45 - 50cm cho các em luyện tập trên mô hình đó
Cách thực hiện các bài tập:
Trang 9Bài tập 1: Bật nhảy hai chân vào thang dây.
Chuẩn bị: Chia lớp thành hai nhóm Mỗi nhóm thành hai hàng dọc đứng trước
thang, tư thế thân người thẳng, mắt nhìn về trước, hai tay buông tự nhiên
Cách tổ chức tập luyện: Khi có hiệu lệnh thì dùng sức bật của hai nữa bàn
chân trên bật vào từng ô trong thang cho đến hết cự ly trong thang dây, thân người hơi đổ về trước Sau đó quay lại thực hiện chiều ngược lại chạm vào tay người thứ hai và người thứ hai thực hiện như người thứ nhất, cứ tập luyện như thế cho đến hết hàng Người thực hiện xong di chuyển nhẹ nhàng về cuối hàng đứng Mỗi học sinh thực hiện 2 lần Lần 1 tập với tốc độ trung bình, lần 2 thức hiện cường độ nhanh dần
Bài tập 2: Lặc cò cò trong thang dây.
Cách thực hiện:
TTCB: Trọng tâm dồn về chân thuận, chân không thuận co gối.
Thực hiện bài tập: Dùng sức bật của chân thuận lặc cò cò qua từng ô thang
dây, thân trên hơi đổ về trước, thực hiện động tác đến cuối thang thực hiện quay trở lại nhưng đổi chân Mỗi học sinh thục hiện 2 lần
Đội hình tập luyện: giống đội hình tập luyện ở bài tập 1
Yêu cầu kỹ thuật: Chân co vuông góc, chân lặc cò cò không giẫm vào dây
thang
Bài tập 3: Bật nhảy bằng hai chân trong và ngoài thang dây
Cách thực hiện:
TTCB: Đứng bên ngoài thang dây,hai tay để tự nhiên,trọng tâm dồn đều hai
chân,mắt hướng về trước
Thực hiện bài tập: Bước một dùng sức bật của hai chân bật vào trong ô thang,
bước 2 bật ra ngoài hai hông bên phải thang, bước 3 bật vào trong thang, bước 4 bật sang hông bên trái thang cứ như thế bật luân phiên trong, ngoài, phải, trái cho đến cuối thang dây rồi thực hiện quay lại cho đến hết thang và đi nhẹ nhàng
về cuối hàng đứng Người kế tiếp thực hiện giống người thứ nhất lần lượt thực hiện như thế cho đến hết
Yêu cầu động tác: Thực hiện động tác bằng nữa bàn chân trên, chân không chạm vào dây
Trang 10Bài tập 4 : Chạy nâng cao đùi trong thang dây
Mục đích: Tăng tần số bước chạy và giúp các cơ đùi tham gia tích cực vào
động tác nâng cao đùi khi đưa về trước
Chuẩn bị: Chia lớp thành 4 hàng dọc trước thang dây, hai tay co ở khuỷu đưa
ra trước song song với mặt đất
Cách thực hiện bài tập: Khi nghe hiệu lệnh của GV thì thực hiện động tác
chạy luân phiên đứng trên một chân khi chân đó duỗi hết các khớp cổ chân, gối
và hông thì chân kia gập ở gối được đưa lên cao nhất (trên hoặc song song với mặt thang) Thực hiện về cuối ngả người về trước, hai tay đưa về trước vuông góc
Mỗi học sinh thực hiện 2 lần Lần 1 thực hiện với tốc độ trung bình, lần 2 tăng tần số động tác nhanh hơn
Yêu cầu kỹ thuật đông tác: Chân nâng cao lên vuông góc đùi chạm vào tay,
thân người thẳng Trong quá trình chạy nâng cao đùi, không để hạ thấp trọng tâm
Bài tập 5 : Chạy qua từng nấc thang( chạy đơn bước)
Chuẩn bị : Đứng hai chân song song bên hông thang phải của thang ,thân
ngươi hơi khom đổ về trước, hai tay thả lỏng
Cách thực hiện: Khi nghe hiệu lệnh của GV thì chạy đặt chân phải vào trong ô
thứ nhất của thang, bước hai chạy đặt chân trái lên trước ở ngoài thang, bước ba chạy đặt chân phải ra ngoài thang gần với chân trái, bước 4 chân phải chạy đặt vào trong ô thang tiếp theo vào trong ô thang, khi chạy dùng nữa bàn chân trước , hai tay đánh luân phiên nhau và thực hiện cho đến hết cự ly rồi thực hiện ngược lại, tiếp tục đến thứ 2 thực hiện như người thứ nhất, người thực hiện xong
về cuối hàng ngươi đứng.Và cứ thế thực hiện cho đến người cuối cùng Mỗi học sinh thực hiện 2 lần
Yêu cầu kỹ thuật: dùng nữa bàn chân trên thực hiện kỹ thuật chạy, chân không
được chạm vào thang dây, hai tay đánh tự nhiên ngược chiều với chân
Bài tập 6: Chạy tiến - lùi trong từng ô thang dây(chạy bước đôi).
TTCB: Đứng chân trước chân sau, thân trên hơi đổ về trước, hai tay thả tự
nhiên
Cách thực hiện: Khi nghe hiệu lệnh thì thực hiện động tác chạy tiến chân sau
