Lă một giâo viín trực tiếp dạy học môn Giâo dục công dđn trong trường THPT tôi luôn trăn trở, tìm tòi câc câch thức dạy học nhằm giúp câc em học sinh tích cực học tập, góp phần tạo nín h
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tăi
Như chúng ta đều biết môn Giâo dục công dđn trong trường phổ thông có vai trò vă ý nghĩa rất quan trọng Đđy lă môn học trực tiếp góp phần hoăn thiện nhđn câch cho thế hệ trẻ Song hiện nay vấn đề nhận thức bộ môn còn nhiều hạn chế do thói quen “ học – thi, thi – học” Đa số mọi người – trong đó có học sinh, phụ huynh vă thậm chí cả một số giâo viín cho rằng Giâo dục công dđn lă môn học phụ vì nó không liín quan đến chọn ngănh nghề của học sinh Vì vậy, Giâo viín, phụ huynh thì không quan tđm còn học sinh thì không có hứng thú học tập Chính vì vậy kết quả học tập của học sinh chưa cao, môn GDCD không phât huy được vai trò, vị trí của mình trong giâo dục phổ thông
Với mục đích nhằm góp phần nđng cao nhận thức cho mọi người, đặc biệt lă cho học sinh về vai trò, vị trí của môn Giâo dục công dđn đê có rất nhiều giâo viín trực tiếp giảng dạy vă những nhă khoa học giâo dục tđm huyết với bộ môn
đi sđu tìm hiểu câch lăm thế năo để câc em học sinh không quay lưng lại với môn học? Có rất nhiều công trình nghiín cứu vă sâng kiến kinh nghiệm về phương phâp gđy hứng thú vă phât huy tính tích cực học tập môn Giâo dục công dđn nhằm nđng cao hiệu quả dạy học Tuy nhiín cho đến nay vấn đề dạy học môn học năy vẫn đang gặp rất nhiều khó khăn do học sinh chỉ học đối phó mă chưa say mí thực sự với môn học, chưa nhận thức được tầm quan trọng vă sự cần thiết phải học tập bộ môn Lă một giâo viín trực tiếp dạy học môn Giâo dục công dđn trong trường THPT tôi luôn trăn trở, tìm tòi câc câch thức dạy học nhằm giúp câc em học sinh tích cực học tập, góp phần tạo nín hứng thú trong câc giờ học phâp luật
Lứa tuổi học sinh THPT đang có sự thay đổi về mặt tđm sinh lý, sự thay đổi năy kéo theo những suy nghĩ vă hănh động khâc với những giai đoạn phât triển trước đó Sự thay đổi năy ngăy phải gắn liền với câc chuẩn mực đạo đức xê hội vă câc quy định của phâp luật Vì vậy việc tạo môi trường để câc em định hướng đúng lă một trong câc nhiệm vụ của trường THPT, trong đó có môn GDCD - môn học có lợi thế trong việc trang bị cho câc em những hiểu biết ban đầu về phâp luật như: phâp luật lă gì, công dđn có những quyền cơ bản nằ? Lă đặc biệt quan trọng
Tuy nhiín, thời lượng chính khóa dănh cho môn GDCD ở câc trường THPT chỉ có 1 tiết/tuần, cả năm học cũng chỉ có 34 tiết vă 1 tiết thực hănh, ngoại khóa, tổng cộng thời gian dănh cho câc buổi học chính khóa khoảng 26,25 giờ đồng hồ tương đương với khoảng ba ngăy lăm việc theo giờ hănh chính Đối với môn GDCD lớp 12 có thể tận dụng được cả số thời gian đó cho việc giâo dục phâp luật Còn đối với lớp 10 vă 11 chỉ có thể sử dụng một phần rất ít thời gian đó cho việc tích hợp giâo dục phâp luật Trong khi kiến thức phâp luật thì tương đối nhiều mă lại khô khan, trừu tượng, chỉ với thời lượng trín lại không liín tục nín việc khắc sđu kiến thức cho học sinh gặp nhiều khó khăn
Giâo dục phâp luật ngoại khóa lă một phần không thể thiếu của công tâc phổ biến, giâo dục phâp luật trong câc nhă trường Phổ biến, giâo dục phâp luật
Trang 2ngoại khóa phải đảm bảo vừa phổ biến, cung cấp kiến thức pháp luật, vừa giáo dục, thu hút, vận động chấp hành pháp luật nhằm không ngừng nâng cao ý thức chấp hành pháp luật trong HS Nội dung phổ biến, giáo dục pháp luật ngoại khóa cần bám sát nhiệm vụ trọng tâm của ngành giáo dục, bám sát Kế hoạch triển khai thực hiện Đề án 1928 của giai đoạn 2013 - 2016 và thống nhất với chương trình giáo dục pháp luật chính khóa Vì vậy, ngày 27/1/2014, Bộ giáo dục và đào tạo ban hành quyết định số 366/QĐ-BGDĐT “Chương trình phổ biến pháp luật ngoại khóa cho học sinh, sinh viên trong các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp giai đoạn 2013-2016 và những năm tiếp theo"
Với mong muốn góp phần thực hiện Đề án 1928, quyết định 366/QĐ-BGDĐT đưa những kiến thức pháp luật đến với các em một cách phù hợp, nhẹ
nhàng, không khô cứng, tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số kinh nghiệm nâng cao hiệu quả giáo dục kiến thức pháp luật thông qua giờ học ngoại khóa môn GDCD ở trường THPT Triệu Sơn 3 ”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Khi chọn đề tài nghiên cứu tôi đã đặt ra những mục tiêu cho đề là:
- Làm cho hoạt động giảng dạy môn GDCD không chỉ là môn học giáo dục chính trị, pháp luật đơn thuần mà trở thành môn học giáo dục đa dạng, một sân chơi bổ ích Đưa pháp luật vào trong cuộc sống
- Bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp, kỹ năng thuyết trình, kỹ năng làm việc nhóm trước đám đông giúp các em tự tin vào bản thân làm chủ kiến thức
- Bồi dưỡng ý thức tinh thần lao động sáng tạo, ý thức về tự học, tự sáng tạo, chuyên cần trong học tập Nâng cao trách nhiệm của bản thân với môn học, Đam
mê, học hỏi, sưu tầm tài liệu tự nghiên cứu, chủ động tìm hiểu thực hiện pháp luật, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục nói chung, và hiệu quả trong việc giảm thiểu vi phạm pháp luật
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của đề tài là rút ra “Một số kinh nghiệm nâng cao hiệu quả giáo dục kiến thức pháp luật thông qua giờ học ngoại khóa”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Xuất phát thực tiễn yêu cầu, tôi chọn một số phương pháp để tiến hành nghiên cứu đề tài
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế và thu thập thông tin
- Phương pháp quan sát sư phạm
Trong sáng kiến này, tôi mạnh dạn đổi mới nội dung, phương pháp giáo dục pháp luật, hình thức tổ cức giáo dục pháp luật học và kiểm tra, đánh giá theo định hướng năng lực người học trong giáo dục phổ thông qua việc phổ biến và giải quyết các tình huống
Trang 32 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận
Hoạt động ngoại khóa được hiểu là quá trình kết hợp có mục đích vai trò chủ đạo của giáo viên với hoạt động của học sinh nhằm hình thành ý thức, tình cảm, hành vi thói quen phù hợp với các chuẩn mực xã hội Qua nhiều con đường, đặc biệt con đường dạy học và hoạt động ngoại khóa hướng tới sự hình thành và phát triển nhân cách tốt đẹp cho học sinh Nếu dạy học là tạo dựng cho học sinh
hệ thống những tri thức khoa học, thông qua đó để giáo dục nhân cách và tạo cơ
sở cho toàn bộ quá trình giáo dục đạt hiệu quả cao thì hoạt động ngoại khóa là những hoạt động được tổ chức ngoài giờ học các môn văn hoá ở trên lớp, là con đường gắn lí thuyết với thực tiễn, tạo nên sự thống nhất giữa nhận thức và hành động
Hoạt động ngoại khóa là hoạt động quan trọng đối với việc phát triển tâm hồn, trí lực, thể lực và các năng lực khác trong quá trình hoàn thiện nhân cách học sinh Hoạt động ngoài giờ lên lớp có nội dung phong phú, hình thức đa dạng hấp dẫn, phạm vi tiến hành rộng, khả năng kết hợp các lực lượng giáo dục lớn hơn nhiều so với dạy học văn hóa Do đó, khép kín chu trình giáo dục cả về không gian và thời gian Đó là điều kiện thuận lợi để học sinh phát huy vai trò chủ thể của mình, tính tự giác, tính tích cực chủ động sáng tạo trong mọi hoạt động
Công cuộc đổi mới đất nước, xây dựng nhà nước pháp quyền Việt Nam đòi hỏi có những con người mới, có tri thức khoa học, có hiểu biết về pháp luật, có ý thức tuân thủ pháp luật Thực tế hiện nay cho thấy, tình hình vi phạm pháp luật trong xã hội ngày càng tăng nhất là trong lứa tuổi thanh thiếu niên mà một trong những nguyên nhân đó là tình trạng “mù” pháp luật, không hiểu biết gì về pháp luật, hoặc hiểu biết pháp luật không đầy đủ, từ đó dẫn đến việc có những hành vi
vi phạm pháp luật
Các em học sinh trong các trường THPT đang trong giai đoạn phát triển có nhiều biến động về thể chất lẫn tâm hồn, điều này có tác động lớn đến tâm sinh
lý của các em
Về tâm, sinh lý : Đây là lứa tuổi tâm lý có nhiều biến động, rất nhạy cảm, dễ xúc động, dễ bị kích động, bị tác động bởi các yếu tố bên ngoài như phim, ảnh, các hoạt động văn hoá xã hội Khi cơ thể phát triển tạo ra các nhu cầu tìm hiểu
sự việc, những ham muốn về sinh lý, về giới tính cộng với tính tò mò muốn biết hết mọi việc, muốn làm như “người lớn”, bắt chước người lớn, Vì thế, nếu không được giáo dục, không được hướng dẫn đúng cách, nhất là không được trang bị kiến thức pháp luật dễ nảy sinh tâm lý lệch lạc dẫn đến hành vi phạm pháp luật
Ở lứa tuổi này nhân cách đang trong giai đoạn hình thành và chưa ổn định, các em rất dễ sa ngã, dễ bị rủ rê, lôi kéo vào các hành vi phạm tội do đặc tính hiếu động, tò mò của tuổi trẻ, nhưng cũng dễ uốn nắn, dễ tiếp thu các điều hay, điều tốt khi được định hướng, được giáo dục ngay từ giai đoạn này
Trang 4Về nhận thức : đa số các em đang trong giai đoạn hình thành nhân cách, tâm, sinh lý chưa ổn định, suy nghĩ chưa chín chắn, tính cách hay thay đổi, các
em chưa nhận thức đầy đủ được tính chất của hành vi của bản thân
Dưới góc độ xã hội, đây là lứa tuổi bắt đầu được phép tham gia một số quan
hệ xã hội nhất định, được pháp luật coi là có năng lực hành vi trong một vài quan hệ xã hội, đồng thời cũng bắt đầu phải chịu sự điều chỉnh của pháp luật, phải chịu trách nhiệm về hành vi của mình, khi tham gia các quan hệ xã hội Những đặc điểm đó có tác động, ảnh hưởng rất lớn đến quá trình nhận thức
và hành động của các em, nếu không có sự định hướng, tác động giáo dục theo các mục tiêu, chuẩn mực xã hội thì rất dễ bị lôi kéo vào các việc làm, các hành
vi xấu
Vì thế việc phổ biến, giáo dục pháp luật vào nhà trường ở giai đoạn này sẽ
có tác động lớn trong việc định hướng, phát triển hình thành nhân cách công dân, góp phần điều chỉnh hành vi, nâng cao nhận thức, xây dựng nhân cách, xây dựng tính hướng thiện, đảm bảo tính liên tục trong nhận thức, hình thành trong các em hành vi, thói quen tự giác xử sự đúng pháp luật, và có ý thức tuân thủ pháp luật
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN
Theo thống kê của ngành Công an, trong 8 tháng đầu năm 2019 toàn quốc xảy ra 25.806 vụ hình sự ; trong đó nhiều vụ do học sinh và sinh viên gây ra Đáng chú ý là số vụ và số đối tượng vi phạm của năm sau cao hơn năm trước và tính chất phạm tội cũng nghiêm trọng hơn
Trong giai đoạn hiện nay, tình hình tội phạm ngày càng phức tạp và chúng luôn chú ý tới HS, SV- đối tượng có sự hiểu biết chưa đầy đủ, thích đua đòi ăn chơi để dụ dỗ lôi kéo các em thực hiện hành vi phạm tội
Vì vậy, trong những năm gần đây, tình trạng vi phạm PL trong HS có chiều hướng gia tăng cả về số vụ việc và tính chất nghiêm trọng, hành vi phạm pháp trở nên thường xuyên hơn, đa dạng hơn, tạo nên những bức xúc trong dư luận và nhân dân , nguyên nhân không chỉ là do thiểu hiểu biết PL, mà còn là sự bất chấp PL, thậm chí “lách luật” để vi phạm…
Phương pháp, hình thức GDPL cho HS còn nhiều hạn chế, bất cập nên chưa tạo được những đột phá trong thay đổi nhận thức HS – mặc dù đã có những đổi mới bước đầu như: đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục, đổi mới kiểm tra đánh giá môn GDCD theo hình thức vừa bằng cách cho điểm, vừa bằng cách đánh giá biểu hiện hành vi thông qua xếp loại hạnh kiểm GV môn GDCD chưa kiểm soát được hành vi của học sinh do không có đủ khả năng và điều kiện thời gian thực hiện
Công tác phổ biến, GDPL đôi khi còn mang tính hình thức, làm cho có làm, chỉ đơn thuần trang bị kiến thức pháp luật mà chưa chú ý phát triển năng lực và phẩm chất cho các em, đặc biệt khâu giám sát diễn biến tâm lý, biểu hiện thái
độ, hành vi trong và ngoài nhà trường của các em chưa được quan tâm
Trang 5- Nguyên nhân của thực trạng
Nội dung GDPL đang có sự “quá tải” khi có rất nhiều kiến thức pháp luật được tuyên truyền, giảng dạy trong nhà trường thông qua các hình thức như : tích hợp, lồng ghép, chuyên đề, thêm tiết mà thiếu đi sự lựa chọn nội dung trong việc GDPL cho HS Điều này dẫn tới sự lúng túng trong xây dựng chương trình, nhiều nội dung đưa vào môn Giáo dục công dân (GDCD) trùng lặp với môn học khác Chẳng hạn, theo Quy chế Đánh giá, xếp loại HS trung học cơ sở
và HS THPT (ban hành kèm theo Thông tư 58/2011/TT-BGDĐT ngày 12/12/2011) quy định giáo viên môn GDCD phối kết hợp với giáo viên chủ nhiệm lớp giá xếp loại hạnh kiểm ghi vào học bạ của học sinh Đây là điểm mới
so với trước đây Tuy nhiên, có thực tế : một GV dạy môn GDCD chỉ có 1tiết/1 tuần/1 lớp - nên trong một tuần, GV phải tiếp cận với rất nhiều lớp, nhiều HS Với số HS đông đảo như vậy mà GV chỉ có 45 phút tiếp cận thì không thể nắm bắt được diễn biến tâm lý, biểu hiện hành vi của HS để đánh giá, xếp loại ghi vào học bạ?
Hơn nữa, về phương pháp, một số GV chưa phân biệt được giữa “dạy học PL” và “GDPL” Nhiều GV hiện nay vẫn còn nặng về “dạy học PL”- tức là tuyên truyền, trình bày cặn kẽ, giúp HS tiếp thu, nắm vững về PL Cách làm này chỉ đạt được mục tiêu nâng cao hiểu biết pháp luật nhưng lại chưa giáo dục được
ý thức, thái độ, hành vi, kỹ năng, kỹ xảo cho HS dẫn đến thực trạng vi phạm PL
ở các em có chiều hướng gia tăng ngay khi chúng ta đang đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến PL
Môn GDCD, trong đó có GDPL là hoạt động giáo dục có ý thức, mục đích, kế hoạch nhằm bồi dưỡng cho công dân tương lai những phẩm chất về tri thức, tư tưởng, đạo đức, hành vi, lối sống cũng như những kỹ năng sống cần thiết cho cuộc sống sau này ; là một quá trình giáo dục tiếp nối từ giảng đường đến đời sống, từ học lý thuyết đến kiểm soát hành vi Nhiều trường chưa phát huy hết sức mạnh của các tổ chức trong và ngoài đơn vị tham gia vào hoạt động GDPL
Sự phối hợp giữa nhà trường và cơ quan công an trong GDPL chỉ ở phạm vi giải quyết vụ việc đã xẩy ra chứ chưa có các hoạt động, phối hợp giáo dục, trao đổi thông tin thường xuyên giữa các bên để tìm các giải pháp nhằm giáo dục hiệu quả
2.3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP MANG TÍNH KHẢ THI
2.3.1 Giáo viên giảng dạy môn GDCD cần phân biệt được sự khác nhau giữa giáo dục pháp luật (GDPL) và dạy học pháp luật (DHPL).
Về phương pháp, một số GV chưa phân biệt được giữa “dạy học PL” và
“GDPL” Đa số vẫn còn nặng về “dạy học pháp luật” Vậy, thế nào là giáo dục pháp luật?
Theo cách hiểu chung nhất, giáo dục pháp luật có hai nghĩa:
- Theo nghĩa hẹp : Giáo dục pháp luật là giới thiệu tinh thần văn bản pháp luật cho người có nhu cầu; theo đó giáo dục pháp luật là việc truyền bá pháp luật cho đối tượng nhằm nâng cao tri thức, tình cảm, niềm tin pháp luật cho đối
Trang 6tượng từ đó nâng cao ý thức tôn trọng pháp luật, nghiêm chỉnh chấp hành pháp luật của đối tượng
- Theo nghĩa rộng : Giáo dục pháp luật là một khâu của hoạt động tổ chức thực hiện pháp luật, là hoạt động định hướng có tổ chức, có chủ định thông qua các hình thức giáo dục, thuyết phục, nêu gương nhằm mục đích hình thành ở đối tượng tri thức pháp lý, tình cảm và hành vi xử sự phù hợp với các đòi hỏi của hệ thống pháp luật hiện hành với các hình thức, phương tiện, phương pháp đặc thù
Như vậy, phổ biến, giáo dục pháp luật là quá trình hoạt động thường xuyên, liên tục và lâu dài của chủ thể tuyên truyền lên đối tượng, là cầu nối để chuyển tải pháp luật vào cuộc sống Trong công tác quản lý nhà nước, phổ biến, giáo dục pháp luật được hiểu theo nghĩa rộng và được xác định là một công việc trọng tâm và thường xuyên của các cơ quan nhà nước, các cấp, các ngành
Để GDPL thực sự hiệu quả, đòi hỏi GV dạy GDCD trong trường THPT phải thay đổi mạnh mẽ quan điểm về GDPL cho HS theo hướng chuyển đổi từ
“dạy học PL” sang “GDPL” Cụ thể : chuyển từ tuyên truyền, trình bày cãn kẽ nội dung pháp luật cho HS sang giáo dục tri thức, tư tưởng, thái độ, hành vi, kỹ năng sống thông qua tổ chức các hoạt động thiết thực nhằm hình thành ý thức
tự giác, chủ động trong đánh giá hành vi của HS về bản thân và mọi người trên
cơ sở sự định hướng, kiểm tra, giám sát chặt chẽ của GV và nhà trường, qua đó giảm thiểu hành vi vi phạm PL trong học sinh và tăng cường tính tự giác chấp hành PL ở các em ngày một cao hơn
2.3.2 Giáo dục pháp luật thông qua các tiết giáo dục ngoài giờ lên lớp theo quy định.
Từ nhiều năm nay, Bộ giáo dục và đào tạo đã quy định ngoài việc học các chương trình chính khoá, học sinh THPT được thực hiện hai tiết giáo dục ngoài giờ lên lớp trong một tháng Thống nhất của nhóm GDCD trường THPT X chúng tôi trong năm học này mỗi khối có hai tiết “Thực hành, ngoại khóa các vấn đề của địa phương và các nội dung đã học” vào khoảng cuối của mỗi kỳ học Tôi thấy tổ chức cho các em những hoạt động ngoài giờ lên lớp là một việc làm có ý nghĩa rất lớn, bởi ở các tiết học đó, các em được trao đổi, thảo luận nhiều nội dung và chủ đề mà Bộ giáo dục và đào tạo đã cung cấp tài liệu tham khảo Các em được tiếp cận với nhiều vấn đề giáo dục đạo đức, pháp luật, nhiều vấn đề xã hội, nhiều kỹ năng thực sự cần thiết
Tuy vậy, việc thực hiện được các tiết giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh không phải là một điều đơn giản đối với nhiều giáo viên Bởi kiến thức ở đây không phải là kiến thức chuyên ngành mà các giáo viên được đào tạo, hơn thế, đã là giáo dục ngoài giờ lên lớp thì phương pháp dạy học, cách thức tổ chức phải sáng tạo, linh hoạt thì mới thu hút được học sinh và đem lại hiệu quả thực
sự của việc giáo dục Nếu thực hiện tiết học ngoài giờ lên lớp mà lúc nào cũng bắt học sinh ngồi trong lớp, sau đó giáo viên chỉ sử dụng phuơng pháp thuyết trình thì học sinh sẽ cảm thấy nhàm chán và không đem lại sự thoải mái
Trang 7Là giáo viên dạy môn GDCD đồng thời cũng là GVCN nên tôi càng coi trọng các tiết giáo dục ngoài giờ lên lớp, bởi đây là cơ hội để tôi không những thực hiện được chủ đề giáo dục của tháng mà còn thực hiện đan xen những chủ
đề giáo dục kỹ năng sống cho các em - vấn đề mà tôi rất tâm đắc thực hiện Tôi luôn tìm cách để đổi mới nội dung và hình thức tổ chức giáo dục ngoài giờ lên lớp : Có tiết cho học sinh sinh hoạt ở trên lớp và sử dụng phương pháp mới như đóng vai, thảo luận, thi hùng biện, giao lưu văn nghệ; có tiết cho các em xuống nhà đa năng (ở đó không gian rộng rãi mà không ảnh hưởng tới các lớp khác),
có tiết tổ chức các em sinh hoạt chủ đề : Học sinh với an toàn giao thông ; nói không với bạo lực học đường ; nói không với tệ nạn xã hội,
Để đạt mục tiêu và hiệu quả của tiết hoạt động đó, tôi chọn chủ đề sinh hoạt phù hợp với từng tuần, tháng hoặc chủ đề mang tính “thời sự” mà học sinh quan tâm, hợp với khả năng của mình và nguồn tài liệu tin cậy để thực hiện
Để hoạt động trong 45 phút thì việc chuẩn bị của thầy trò là yếu tố quyết định Với học sinh, tôi thông báo cho các em chuẩn bị trước những thắc mắc và vấn đề cần thảo luận trao đổi
Với giáo viên, tôi chuẩn bị nội dung cụ thể cho từng chủ đề (có thể tổ chức trò chơi hái hoa dân chủ xen lẫn văn nghệ) Trong năm học 2018-2019, ở một số lớp mà tôi trực tiếp giảng dạy, tôi đã cho học sinh trao đổi thảo luận các chủ đề: góp phần phòng chống bạo lực học đường, ứng xử thanh lịch, văn hoá tham gia giao thông đường bộ…
Trước buổi sinh hoạt ngoại khoá (vào giờ giải lao) tôi cùng học sinh trang trí bảng, viết chủ đề sinh hoạt lớp, vẽ trang trí Như vậy, không mất nhiều thời gian, không cầu kỳ, nhưng lớp học đã có một không khí mới mẻ, đầm ấm trong tiết giáo dục ngoài giờ lên lớp Các em thấy rất vui vẻ, bổ ích sau tiết học, có khi còn mang niềm vui này chia sẻ với bạn bè và người thân
Ví dụ cụ thể : Hưởng ứng ngày Pháp luật năm 2018, tôi chọn chủ đề sinh hoạt : “An toàn với xe đạp điện, xe máy điện”
Chuẩn bị :
* Học sinh:
- Bài hát “Chúng em với an toàn giao thông” của tác giải Hoàng Phong
- Hai loại mũ bảo hiểm : mũ thời trang và mũ của công ty Honda
- Trang trí bảng
- Phần thưởng (một vài phần thưởng nhỏ, ngộ nghĩnh)
- Bút dạ, giấy A0, các câu hỏi, thắc mắc, các tình huống về chủ đề
- Bài tham luận
* Giáo viên :
- Máy tính, loa
- Chương trình và nội dung buổi sinh hoạt để trình chiếu
Trang 8- Thu thập những khẩu hiệu có liên quan để trình chiếu.
* Thực hiện :
Giới thiệu và bầu ban giám khảo (bao gồm cả giáo viên) và thư ký
Phần I : Khởi động:
Cả lớp hát tập thể bài “Chúng em với an toàn giao thông” của tác giả Hoàng Phong, theo nhạc GV đã chuẩn bị để tạo không khí sôi nổi trong lớp học
Phần II : Trao đổi cùng nhau
( Mũ đảm bảo chất lượng) ( Mũ kém chất lượng)
- GV dẫn dắt bằng các câu hỏi:
+ Lớp mình có những bạn nào đi xe đạp điện đến trường?
+ Những bạn nào đã có mũ bảo hiểm?
+ Bạn nào mang theo mũ bảo hiểm nhưng chỉ để trong cốp, trong giỏ xe, hoặc để trên lớp cho Đoàn thanh niên kiểm tra?
+ Bạn nào thường xuyên đội mũ bảo hiểm?
+ Các bạn có biết quy định nào của pháp luật liên quan đến việc tham gia giao thông bằng xe máy điện, xe đạp điện không?
Trang 9- Sau khi có ý kiến của học sinh cho từng vấn đề giáo viên sẽ trao đổi cùng các em và hướng các em đến nhận thức đúng để có hành động đúng khi tham gia giao thông
Phần III : Phần thi “Ai nhanh hơn?”
- GV chia lớp thành bốn đội, các đội bầu ra đội trưởng
- GV phổ biến thể lệ cuộc thi : Tìm hiểu luật giao thông đường bộ
+ Đội nào có nhiều câu trả lời nhanh và đúng sẽ là đội thắng cuộc
+ Câu hỏi của cuộc thi được soạn thảo trên phần mềm powerpoint và chiếu lên máy chiếu:
Câu 1: Tại sao bạn cần đội mũ bảo hiểm khi xe đạp điện, xe máy điện? Câu 2 : Theo em độ tuổi 12, 13 có được đi xe đạp điện không?
Câu 3 : Thời gian gần đây trên các đường trên cả nước xuất hiện nhiều học sinh, sinh viên điều khiển xe đạp điện, xe đạp máy lưu thông trên đường không đội mũ bảo hiểm Theo em, trong trường hợp này có bị xử lý không?
Câu 4 : Khi điều khiển xe gắn máy và lưu thông trên đường có đội mũ bảo hiểm và cài quai đúng quy cách nhưng mũ không đạt chất lượng theo tiêu chuẩn thì có bị xử phạt hay không?
Câu 5 : Em hiểu được vai trò của việc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy điện,
xe đạp điện nhưng em thấy thực hiện hơi khó một chút Hãy cùng cho nhau những gợi ý là ta nên làm thế nào?
(Mỗi một slide câu hỏi kết nối với một slide câu trả lời và ngược lại)
Trao thưởng: Ban giám khảo cùng học sinh trong lớp đánh giá (lựa chọn) những đội tham gia thảo luận nhiệt tình, tích cực, hiệu quả nhất Đại diện ban giám khảo trao thưởng cho các em
Phần IV : Thi hùng biện:
Mỗi đội cử một bạn lên hùng biện về chủ đề trong hai phút (có thể đọc bài tham luận viết sẵn, có thể trình bày theo ý tưởng)
Trang 10Ban giám khảo chọn và trao giải cho bài hùng biện hay nhất, có ý nghĩa nhất, thiết thực nhất
(Đáp án câu hỏi phần thi “Ai nhanh hơn” ở phần phụ lục 1).
Phần V : Xin ý kiến tư vấn của cô giáo
- Học sinh đưa ra các câu hỏi thắc mắc, các tình huống liên quan đến chủ
đề nhờ cô giáo tư vấn giúp đỡ
- Giáo viên chủ nhiệm trực tiếp cho các em lời khuyên (Giáo viên có thể chia sẻ với học sinh kinh nghiệm của mình, nếu có vấn đề khó mà giáo viên chưa tư vấn được ngay, thì có thể hẹn học sinh trả lời vào một buổi khác sau khi giáo viên đã tham khảo được nội dung đó)
Như vậy qua tiết học giáo dục ngoài giờ lên lớp tôi đã có thể giáo dục thêm cho các em một số quy định của pháp luật liên quan đến an toàn khi đi xe đạp điện Đồng thời, các em được sinh hoạt tập thể, được thảo luận chủ động, giao lưu cởi mở, học mà không căng thẳng … nên các em rất hứng thú tham gia, hiệu quả giáo dục đạt được cao hơn
2.3.3 Kết hợp với các cơ quan tuyên truyền, công an huyện và tỉnh giáo dục pháp luật hưởng ứng ngày Pháp luật nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, tháng An toàn giao thông, chiếu phim tuyên truyền về chủ quyền biển đảo, tổ chức thi tìm hiểu pháp luật KHCNTT, HS, TNMT
Việc GDPL không chỉ trong nhà trường mà còn có nhiều cơ quan, ban ngành cùng phối hợp nhằm nâng cao hiệu quả GDPL Thực hiện Kế hoạch số 872/KH-BGDĐT ngày 01/10/2014 của Bộ Giáo dục và Đào tạo về việc tổ chức thực hiện “Ngày Pháp luật của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam” trong ngành giáo dục năm học nào Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa cũng hướng dẫn một số việc làm cụ thể để tổ chức các hoạt động ngày Pháp luật,với chủ đề :
“Toàn dân tích cực tìm hiểu và nghiêm chỉnh thi hành Hiến pháp, pháp luật vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”
Ở giải pháp này tô thực hiện như sau:
- Trước hết tôi giới thiệu học sinh tìm hiểu một số luật cơ bản, gắn liền thực tiễn cuộc sống ví dụ: Bộ luật dân sự, luật hình sự, Luật biển, luật công nghệ thông tin, luật hôn nhân và gia đình
- Sau đó tôi chuẩn bị hệ thống những câu hỏi trắc nghiệm liên qua đến nội dung của các em đã tìm hiểu ở mức độ nhận biết ( phần này học sinh chuẩn bị ở nhà)
- Các hoạt động phối kết hợp được thực hiện thông qua các hình thức học cá nhân, cặp đôi, học nhóm nhằm giúp học sinh hiểu được các kiến thức cơ bản của pháp luật, trong một số lĩnh vực của đời sống xã hội ; khả năng vận dụng các kiến thức đó để phân tích, giải thích các hiện tượng trong gia đình, xã hội, trên cơ sở đó hình thành ở học sinh thái độ tích cực trong giải quyết các vấn đề thực tiễn
