Nội dung chủ yếu của sáng kiến này giúp các em làm quen với việc sử dụng máy tính, sử dụng phần mềm trò chơi mang tính giáo dục: Trò chơi Blocks, trò chơi Dots, trò chơi Sticks, trò chơi Mario…
Trang 1SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên đề tài:
MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP RẩN KỸ NĂNG Gế PHÍM BẰNG 10 NGểN TAY
CHO HỌC SINH LỚP 3
Đề tài thuộc lĩnh vực chuyờn mụn : Tin học lớp 3 Họ và tờn người thực hiện : Nguyễn Thanh Tuấn Chức vụ : Giáo viờn
Trang 2MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP RÈN KỸ NĂNG GÕ PHÍM BẰNG 10 NGÓN TAY
Hiện nay, kiến thức, kỹ năng Công nghệ thông tin là một trong những văn hóathiết yếu mà con người cần được trang bị cho học tập, lao động và cho cuộcsống.Đối với ngành giáo dục cũng vậy, việc đưa tin học vào giảng dạy cho họcsinh ngay từ cấp tiểu học cũng nhằm mục đích tạo ra được những thế hệ côngdân có đủ năng lực, khả năng để tiếp cận và phát huy hơn nữa những thành tựuđó
Tuy nhiên để học sinh cấp tiểu học nhận thức được vấn đề này thì mỗi ngườigiáo viên chúng ta phải là người hướng dẫn, dìu dắt các em ngay từ những bướcđầu chập chững bước vào thế giới của công nghệ thông tin và hơn ai hết đóchính là những giáo viên phụ trách giảng dạy môn Tin học tại các trường tiểuhọc Chúng ta cần nhận thức rõ hơn vấn đề này để từ đó có những biện pháp đểgiúp đỡ các em Đối với học sinh tiểu học việc tiếp cận với công nghệ thông tin(môn Tin học) chỉ ở mức độ đơn giản Nội dung học tập chủ yếu:
- Làm quen với việc sử dụng máy tính;
- Sử dụng phần mềm trò chơi mang tính giáo dục: Trò chơi Blocks, trò chơiDots, trò chơi Sticks, trò chơi Mario…
- Sử dụng phần mềm đồ họa đơn giản: Phần mềm Paint
- Sử dụng phần mềm soạn thảo văn bản: Phần mềm Microsoft Word 2010…
Trang 3Tin học là môn học có nội dung học tập đơn giản nhưng để học sinh cấp tiểu học, đặc biệt là học sinh lớp 3, có thể thực hiện kĩ năng thực hành tốt thì người giáoviên phụ trách giảng dạy môn Tin học phải là người hướng dẫn, dìu dắt các em.
Vì đây chính là môn học nền tảng cho khả năng phát triển về Tin học cho các
em sau này
Tuy nhiên trong thời gian qua việc giảng dạy học tập đối với tiết thực hành nhìnchung có kết quả chưa cao do thời lượng thực hành ít: 1 tiết/bài hơn nữa
2em/máy Nhất là nội dung ở phần : “Em tập gõ bàn phím” giờ thực hành 1 tiết/
bài thì kỹ năng gõ phím của học sinh chưa cao Qua thực tế giảng dạy tôi thấy ởgiờ thực hành đa số các em gõ bàn phím còn chậm, khả năng xác định vị trí cácphím chưa nhanh, chỉ sử dụng một hoặc hai ngón tay để gõ, nhiều em chỉ gõ ởbên tay phải (tay thuận),… làm mất nhiều thời gian trong giờ thực hành nhưnglại đạt hiệu quả chưa cao
Xuất phát từ những lý do trên tôi đưa ra sáng kiến: “Một số phương pháp rèn
kỹ năng gõ phím bằng 10 ngón tay cho học sinh lớp 3” Nhằm mục đích hình
thành cho các em kỹ năng rất quan trọng này, uốn nắn sửa chữa những thói quenkhông tốt khi làm việc với máy tính ngay từ khi các em bước đầu làm quen với
nó, làm bước đệm vững chắc cho môn Tin học ở các lớp sau
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của chuyên đề
- Đề ra một số phương pháp và việc dạy tin học trong bậc tiểu học
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Môn tin học lớp 3
- Học sinh khối lớp 3 trường Tiểu học Hưng Long 1
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trang 4B PHẦN NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
- Thông tư 14/2002/TT-BGD&ĐT ngày 1 tháng 4 năm 2002 về việc hướng dẫnquán triệt chủ trương đổi mới chương trình giáo dục phổ thông
- Chỉ thị 29/CT của Trung Ươn Đảng về việc đưa CNTT vào nhà trường
- Trong quan điểm xây dựng chương trình môn Tin học của BGD&ĐT cũng nêurõ: Mỗi địa phương cần kết hợp chặt chẽ với các cơ sở Tin học ngoài xã hội, các
tổ chức kinh tế, các dự án về Tin học, các phương tiện truyền thông đại chúng,tiếp tục phát huy vai trò chủ động, tích cực của các địa phương, các trường để
mở rộng khả năng đáp ứng nhu cầu về dạy và học Tin học Bộ Giáo dục chấpnhận sự đầu tư ưu tiên so với các môn học khác trong việc đào tạo bồi dưỡnggiáo viên, trang bị các phương tiện cần thiết cho việc dạy và học Tin học
- Trong việc giảng dạy Tin học lý thuyết thường đi đôi với tiết thực hành Thôngqua tiết thực hành ở phòng máy vi tính sẽ giúp học sinh lĩnh hội và củng cố cáckiến thức, kỹ năng, thao tác trên máy vi tính…mà học sinh tiếp thu qua học lýthuyết trên lớp
- Môn Tin học là môn học học sinh cần làm quen nhiều với máy vi tính thôngqua tiết thực hành Tin học
- Nếu có thể vận dụng tốt ưu thế của tiết thực hành thì có thể nâng cao hứng thúvới môn Tin học
II CƠ SỞ THỰC TIỄN
1.Thuận lợi:
- Môn Tin học tuy là môn học mới nhưng nhà trường đã tạo điều kiện để họcsinh có thể học từ khối lớp 3, tạo điều kiện sắm sửa máy móc, trang thiết bị nhưmáy tính, máy chiếu để phục vụ cho công tác giảng dạy môn Tin học
- Giáo viên được đào tạo những kiến thức cơ bản về tin học để đáp ứng yêu cầucho dạy và học môn tin học trong bậc tiểu học
- Vì là môn học trực quan, sinh động, môn học khám phá những lĩnh vực mớinên học sinh rất hứng thú, say mê học nhất là những tiết thực hành
Trang 52.Khó khăn
- Do điều kiện hoàn cảnh gia đình nên số lượng học sinh có máy tính cá nhân rất ít, học sinh không có nhiều thời gian tiếp xúc với máy tính Theo sự tìm hiểu của tôi thì mỗi lớp trung bình 35 học sinh thì chỉ có 3 đến 5 em nhà có trang bị máy vi tính.
- Phòng máy của nhà trường còn hạn chế như số lượng máy ít, do trường nằm gần biển dẫn đến máy móc thường xuyên hỏng hóc nên trong giờ thực hành có một số máy ngồi
2 học sinh, thiết kế bàn để máy tính chưa phù hợp, làm cho quá trình thực hành của học sinh không thoải mái.
- Các em chỉ được học những kiến thức thông qua bài giảng của giáo viên và giờthực hành ở trên lớp là chủ yếu
III.THỰC TRẠNG
- Khi dạy cho học sinh lớp 3 thực hành luyện gõ bàn phím bằng 10 ngón, đa sốcác em thường không đặt tay đúng vị trí và không gõ đúng các ngón tay theohướng dẫn của giáo viên mà các em thường chỉ dùng hai ngón tay trỏ của haibàn tay để gõ Vậy nguyên nhân từ đâu mà học sinh thường chỉ dùng hai ngóntay trỏ để gõ phím?
Qua kinh nghiệm giảng dạy môn Tin học những năm qua tôi đã tìm tòi, nghiêncứu và nhận thấy những hạn chế nêu trên là do một trong những nguyên nhânsau đây:
- Độ tuổi của các em là tuổi hiếu động, ham chơi do đó khi giáo viên hướng dẫnthực hiện các em rất mau quên Các em không nhớ được vị trí các kí tự trên bànphím do đó sẽ rất khó khăn khi luyện gõ bàn phím
- Giáo viên chưa có những cải tiến mới trong giảng dạy
IV GIẢI PHÁP
Trang 6* Tư thế ngồi
Yêu cầu học sinh ngồi trước máy tính với tư thế :
2 Tận dụng bàn phím cũ ,hỏng không còn xài được để làm mô hình gõ phím cho học sinh.
- Để gõ được nhanh và thành thạo thì chúng ta phải luyện tập, do điều kiện thực
tế của học sinh không có đủ mỗi em một máy tính và thời gian trên lớp để tập gõcòn hạn chế Hơn nữa số lượng học sinh có máy tính ở nhà rất ít Nên để các em
gõ tốt được thì tôi đã chuẩn bị một số bàn phím bị hỏng, không xài được trênmáy tính để các em thực hành trên đó cho quen tay và giúp cách em nhớ phímtốt hơn
Trang 7- Trước tiên, cho học sinh quan sát, tìm hiểu các thành phần và xác định đúng vịtrí các hàng phím trên bàn phím máy tính như hàng phím cơ sở, hàng phím trên,hàng phím dưới, hàng phím số….
Trang 8- Số lượng máy tính trong phòng Tin học còn thiếu chưa đáp ứng đủ cho mỗi emmột máy Vì thế đến giờ thực hành tôi chia lớp ra làm 2 nhóm để thực hành, mộtnhóm trong khi thực hành trên máy tính thì nhóm còn lại sẽ thực hành trên cácbàn phím mà tôi đã chuẩn bị, 1 tiết học 35 phút thì mỗi nhóm thực hành trênmáy tính 15 phút và thực hành trên bàn phím 15 phút, sau khi hết 15 phút thì cácnhóm đổi vị trí thực hành cho nhau.
Qua cách này giúp các em thành thạo hơn trong việc gõ bàn phím và ghi nhớ các
kí tự trên bàn phím
Nhưng để đạt được kết quả cao thì tôi phải kiểm tra công việc đã giao cho các
em để xem các em về nhà có học bài hay không Bằng cách trả lời các câu hỏitrắc nghiệm trên phiếu khảo sát và kiểm tra kĩ năng luyện gõ thông qua giờ thựchành Từ đó có biện pháp thích hợp như nhắc nhở, khuyến khích các em về nhàluyện tập, tuyên dương những em có kết quả gõ tiến bộ,
Trang 93 Một số yêu cầu khi tổ chức thực hành
- Về phía học sinh: Các em phải thuộc và ghi nhớ vị trí các kí tự trên từng hàngphím
- Về phía giáo viên:
+ Thường xuyên nhắc nhở học sinh đặt tay đúng vị trí, phải luyện gõ bằng 10ngón : Thả lỏng tay trong trạng thái tự nhiên ở tư thế úp Đặt nhẹ hai bàn tay lênbàn phím sao cho ngón trỏ tay trái đăt lên phím F, ngón trỏ tay phải đặt lên phímJ
+ Định hướng cho học sinh hiểu việc luyện gõ 10 ngón là một công việc kéodài cần có sự kiên nhẫn khi luyện tập
+ Nội dung học và thực hành vừa sức với học sinh
+ Chia các nhóm học sinh: mỗi nhóm 2 em, có chú ý đến trình độ và năng lựccủa các em trong cùng một nhóm và nên giữ cố định các nhóm học sinh cho suốt
cả năm học
+ Quan tâm tới đối tượng học sinh yếu, học sinh còn lúng túng trong việc đặttay lên bàn phím
+ Phải luôn tìm ra giải pháp cho học sinh hứng thú với môn Tin học
+ Trong giờ thực hành sắp xếp học sinh thực hành tốt với học sinh thực hànhchưa tốt để cùng giúp đỡ nhau trong học tập Tạo ra sự thi đua giữa các nhóm
Trang 104 Hướng dẫn học sinh luyện gõ 10 ngón
- Yêu cầu học sinh nhắc lại cách gõ 10 ngón.
CÁCH GÕ MƯỜI NGÓN Bàn tay trái Các phím cần gõ Các phím cần gõ
- Nêu nguyên tắc khi luyện tập gõ 10 ngón để học sinh tự giác rèn luyện :
+ Đặt các ngón tay lên hàng phím cơ sở
+ Ban đầu gõ chậm chưa quên thì nhìn vào bàn phím để gõ cho đến khi hoàntoàn quen với các phím và gõ nhanh Lúc này chuyển sang tập không nhìn vàobàn phím Hãy tưởng tượng ra các vị trí của phím đó ở đầu ngón tay và nhấnxuống, nếu sai thì nhấn lại
+ Gõ phím nhẹ, dứt khoát
- Ghi nhớ 5 vị trí tay quan trọng
+ Ngón trỏ trái đặt lên phím F
+ Ngón trỏ phải đặt lên phím J
+ Ngón út trái đăt lên phím A
+ Ngón út phải đặt lên phím ;
+ Ngón cái đặt lên phím cách
- Khi thực hiện, hai ngón trỏ trái – út trái và trỏ phải – út phải không được
phép đồng thời rời vị trí nhằm định vị bàn phím cho các phím khác
- Trong quá trình thực hành cho học sinh quan sát hình sau để nhớ lại các ngóntay sẽ phụ trách gõ phím nào
Trang 11- Mỗi ngón ta phụ trách một đường chéo trên bàn phím Những phím có hai kíhiệu ta sẽ nhấn giữ phím Shift để gõ kí hiệu trên Nếu phím đó thuộc tay phải thìngón út bên tay trái sẽ giữ phím shift và ngược lại để cả hai tay đều làm viêc.
- Quy tắc gõ phím: Khi gõ, các ngón tay có thể rời hàng cơ sở để gõ phím Sau
khi gõ xong cần đưa tay trở về hàng phím này tại các phím xuất phát
ASDF-JKL;
- Một thực tế là học sinh tự hướng dẫn cho nhau rất nhanh nên tận dụng đặcđiểm này, sau khi thao tác mẫu cho cả lớp cùng quan sát tôi đã phân nhóm họcsinh sao cho trong nhóm các em có thể hướng dẫn, giúp đỡ lẫn nhau
- Hướng dẫn học sinh cách theo dõi, quan sát, đánh giá kết quả lẫn nhau giữacác nhóm hoặc giữa các học sinh trong nhóm tạo không khí thi đua học tập, lớphọc sôi nổi, có hiệu quả Khuyến khích các em về nhà tự giác luyện tập các bàitập từ dễ đến khó trong phần mềm để chuẩn bị tốt cho việc học soạn thảo vănbản ở học kỳ II
Hàng phím số Hàng phím trên Hàng phím cơ sở
Hàng phím dưới Phím cách
Hai phím Shift
Hai phím có gai là F và J
Trang 125 Tăng cường việc luyện gõ 10 ngón thông qua trò chơi Mario.
a Khởi động phần mềm.
- Cách 1 : nhấp đúp chuột lên biểu tượng của trò chơi.
- Cách 2 : nhấp phải chuột lên biểu tượng của trò chơi-> cho Open.
Khi khởi động phần mềm bằng tệp MARIO.EXE, màn hình có thể như mô tả
trên hình dưới
b Các bảng chọn của phần mềm.
Khó khăn chung đối với việc sử dụng các phần mềm học tập ở chỗ nó đều dongười nước ngoài viết, ngôn ngữ là tiếng Anh mà vốn tiếng Anh của các em làrất ít vì vậy tôi hướng dẫn học sinh tất cả các lệnh trong các bảng chọn để các
em có những lựa chọn đúng khi thực hiện thao tác
Các lệnh trên bảng chọn File:
- About – Thông tin về phần mềm MARIO.
- Help – Hiện thông tin trợ giúp trên một màn hình nhỏ (tiếng Anh).
- Demo – Tự động giới thiệu và trình diễn phần mềm.
- Keyboard – Hiển thị hình ảnh của bàn phím với các màu sắc mô tả các ngón
tay và các phím được gõ tương ứng
- Music – Bật/tắt nhạc nền của phần mềm.
- Sound F/X – Bật/tắt âm thanh.
- Speech – Bật/tắt tiếng nói thuyết minh.
- Quit – Thoát.
Các lệnh trên bảng chọn Student:
- New - Khởi tạo một học sinh mới.
- Load - Mở thông tin của một học sinh.
Khu vực bảng chọn chính: File, Student, Lessons
Khu vực các lệnh chính: 1, 2,
3, 4, Next.
Trang 13- Edit – Xem và điều chỉnh một số thông tin của học sinh.
- Lesson Times - Đặt thời gian cho các mức bài học.
- Certificates - Xem kết quả học tập của học sinh
Các lệnh trên bảng chọn Lessons:
- Home Row Only – Chỉ gồm các phím ở hàng cơ sở.
- Add Top Row – Thêm các phím ở hàng trên.
- Add Bottom Row - Thêm các phím ở hàng dưới.
- Add Numbers - Thêm các phím ở hàng phím số.
- Add Symbols - Thêm các phím kí hiệu.
- All Keyboard - Toàn bộ bàn phím.
Các lệnh chính của bài học
Sau khi đã chọn xong bài học từ bảng chọn Lessons (có sáu bài thực hành) Mỗi
bài có bốn mức luyện gõ như sau:
Mức Tên gọi Biểu tượng
6 Tăng cường luyện tập gõ mười ngón thông qua soạn thảo văn bản
Trong chương 5: Em tập soạn thảo - tất cả các bài thực hành đều phải gõ vănbản đây là điều kiện tốt nhất để học sinh ôn luyện lại các thao tác gõ mười ngón,
Trang 14Nên ngoài việc luyện gõ 10 ngón trên Mario thì tôi có thể cho học sinh thựchành gõ một văn bản hoàn chỉnh (chú ý: Tiếng Việt không dấu) Những mẫutrong sách giáo khoa chỉ để tham khảo Trên thực tế, có thể sử dụng cácmẫu khác.
Ví dụ:
Em khởi động word rồi tập gõ các bài theo mẫu sau:
Luyện gõ các từ ở hàng phím cơ sở như là:
Trong dam gi dep bang sen
La xanh bong trang lai chen nhi vang
Nhi vang bong trong la xanh
Gan bun ma chang hoi tanh mui bun
- Cùng với phương pháp thi đua thực hành theo nhóm (hoặc cá nhân) và thôngbáo ai hoàn thành trước sẽ có thưởng Qua đó thấy rằng học sinh rất hào hứng vàthi đua nhau học tập
V HIỆU QUẢ
1 Hiệu quả do sáng kiến đem lại
- Mặc dù vẫn còn một số điểm hạn chế nhưng qua quan sát thao tác thực hành
của học sinh và số liệu thực tế cho thấy do áp dụng một số phương pháp như
trên, đặc biệt với phương pháp ”Tận dụng bàn phím cũ ,hỏng không còn xài
được để làm mô hình gõ phím cho học sinh” Học sinh đều thích học.
Thông qua bảng kết quả trên Mario :
Keys Typed: số kí tự đã gõ trong khoảng hơn 2 phút.
Trang 15Errors: số lỗi gõ sai.
Word/Min: giá trị WPM đã đạt được trong bài luyện.
Accuracy: tỉ lệ gõ chính xác
Đạt kết quả như sau :
- Kết quả khảo sát học kì I năm học 2016 – 2017:
Mức độ thao tác Số học sinh Đạt tỷ lệ
Thao tác nhanh, đúng 40/105 38.1 %
Thao tác đúng nhưng còn chậm 58/105 55.2 %
Trang 16Thao tác nhanh, đúng 62/105 59.0 %
Thao tác đúng nhưng còn chậm 41/124 39.0 %
2.Hiệu quả về mặt giáo dục
- Nhiều em đã chủ động tìm tòi các phần mềm khác ngoài phần mềm Mario để
tự tập luyện gõ mười ngón
- Học sinh bước đầu hình thành kỹ năng gõ mười ngón, tư thế, tác phong làmviệc với máy tính một cách chuyên nghiệp Trong các bài thực hành ở học kỳ IIcác em có nhiều thời gian hơn cho việc khám phá các cách làm khác nhau vớiphần mềm soạn thảo Microsoft Word để đạt được cùng một mục đích
- Khi học sinh làm các bài thi giải Toán hay Tiếng Anh qua mạng Internet các
em thao tác nhanh hơn, thời gian làm bài ngắn hơn
- Là nền tảng cho việc luyện tập gõ mười ngón khi các em học lên các lớp trên
3 Hiệu quả về mặt xã hội
- Tránh được hiện tượng cong vẹo cột sống hay suy giảm thị lực ở học sinh
- Học sinh tự giác rèn luyện 10 ngón ở nhà Những em không có máy sẽ đến nhàbạn luyện tập giảm hiện tượng tụ tập chơi bời
VI BÀI HỌC KINH NGHIỆM
- Trong chương trình Tin học lớp 3, chương 3: Em tập gõ phím có tất cả 5 bài
- Với mỗi bài học, giáo viên tạo mô hình bàn phím lên máy chiếu, mang bànphím thật cho các em quan sát, sau đó thực hiện mẫu cho học sinh quan sát
- Hơn nữa, độ tuổi của các em là tuổi hiếu động, ham chơi nên tôi chỉ dành thờigian từ 10- 15 phút cho học sinh nắm lý thuyết Thời lượng còn lại, tôi cho họcsinh thực hành là chính, cho các em luyện trên phần mềm Mario hoặc trên phầnmềm Word
+Bài 1: Tập gõ các phím ở hàng cơ sở (2 tiết)
+Bài 2: Tập gõ các phím ở hàng trên (2 tiết)
