Bài giảng Ngữ văn 11: Tiếng mẹ đẻ, nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức - Nguyễn An Ninh tìm hiểu về cuộc đời và sự nghiệp của Nguyễn Anh Ninh, đọc hiểu văn bản Tiếng mẹ đẻ, nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức.
Trang 1LOGO
Ti ng m đ ngu n gi i phóng các ế ẹ ẻ ồ ả
dân t c b áp b c ộ ị ứ
Nguy n An Ninh ễ
Trang 2I. Tìm hi u chung ể
1 Tác giả: Nguyễn An Ninh (1900-1943)
- Nhà báo, nhà văn, nhà yêu nước đầu TK XX
- Sự nghiệp và tên tuổi của ông gắn liền với những
buổi diễn thuyết và các bài báo phản đối chính sách cai trị của thực dân Pháp
- Từng bị thực dân Pháp bắt nhiều lần và mất tại nhà
tù Côn Đảo
- Là chủ bút tờ báo Tiếng chuong rè (1925), dịch Khế
ước xã hội của Ru-xô, soạn tuồng Hai bà Trưng
Trang 3I. Tìm hi u chung ể
- Xuất xứ: đăng trên báo Tiếng chuông rè năm
1925 với bút danh Nguyễn Tịnh
- Thể loại: Văn chính luận
Trang 4I. Tìm hi u chung ể
- Phần 1: Phê phán những người do thiếu hiểu
biết, thích khoe khoang nên đã vô tình “từ bỏ văn hóa cha ông và tiếng mẹ đẻ”
- Phần 2: “Tiếng mẹ đẻ - nguồn giài phóng các
dân tộc bị áp bức”
- Phần 3: Quan niệm của tác giả về mối quan
hệ giữa tiếng mẹ đẻ và tiếng nước ngoài
Trang 5II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
Các tổ lần lượt trả lời câu hỏi 1, 2, 3, 4 Sgk/91
Trang 6II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
Tác giả đã phê phán hành vi học đòi Tây hóa như thế nào?
Trang 7II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
a) Hiện tượng học đòi Tây hóa
- Thích nói tiếng Tây “dù chỉ bập bẹ năm ba
tiếng”
- Coi việc sử dụng Pháp ngữ là một dấu hiệu của
giai cấp quý tộc
- Biểu trưng cho nền văn minh châu Âu
- Cóp nhặt những cái tầm thường của châu Âu
mà được xem là đào tạo kiểu Tây phương
-> bị Tây hóa nhưng là cho đó là văn minh Đó là
thái độ mù tịt về văn hóa châu Âu
Trang 8II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
Tại sao tác giả lại khẳng định tiếng mẹ đẻ là nguồn giải phóng các dân tộc bị áp bức?
Trang 9II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
b) Vai trò của tiếng mẹ đẻ đối với sự nghiệp giải phóng
dân tộc
- “Tiếng nói là người bảo vệ quý báu nhất nền độc lập
của các dân tộc, là yếu tố quan trọng nhất giúp giải phóng các dân tộc bị thống trị.”
- Dùng tiếng nói để phổ biến tri thức
- Vứt bỏ tiếng nói của mình đồng nghĩa với việc
khước từ sự hy vọng giải phóng giống nòi
-> Tiếng nói được bảo tồn và phát triển thì nó là nhịp
cầu tri thức giúp tiếp xúc nền văn minh khoa học thế giới mở mang dân trí Ngược lại là để tuột khỏi tầm tay
Trang 10II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
Căn cứ vào đâu tác giả khẳng định tiếng của ta
không nghèo nàn?
Trang 11II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
c) Tiếng Việt không nghèo nàn
- Ngôn từ thông dụng, phong phú
- Ngôn ngữ của Nguyễn Du nghèo hay giàu?
- Ngôn ngữ của ta có thể dịch được những tác phẩm
lớn của Trung Quốc sao lại không thể viết được
những tác phẩm tương tự
-> nói rằng ngôn ngữ An Nam nghèo đó chỉ là biện minh
cho sự bất tài của con người mà thôi
- Tác giả còn đưa ra nguyên tắc khi sử dụng ngôn
ngữ: điều gì suy nghĩ kĩ sẽ dễ dàng diễn đạt
Trang 12II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
Nguyễn An Ninh đã chỉ ra mối quan hệ giữa
tiếng nước ngoài và tiếng nước mình như thế nào?
Trang 13II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
1 Đọc và trả lời câu hỏi SGK
d) Mối quan hệ giữa ngôn ngữ nước ngoài với
ngôn ngữ nước mình
- Biết ngoại ngữ để học hỏi châu Âu thu thập
kiến thức và làm giàu cho ngôn ngữ nước
mình khi đã giỏi tiếng nước mình
- Sự cần thiết phải biết một ngôn ngữ nước
ngoài không hoàn toàn kéo theo việc từ bỏ
tiếng mẹ đẻ
-> Học và biết cách sử dụng tiếng nước ngoài có
thể làm giàu cho tiếng nước mình
Trang 14II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
2 Tính chất thời sự của bài viết
a) Đối với đương thời
Đối với đương thời bài viết có ý nghĩa như thế nào?
Ngoài Nguyễn An Ninh còn tác giả nào đề
cập đến vân đề này
Trang 15II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
2 Tính chất thời sự của bài viết
a) Đối với đương thời
- Cần phải biết giữ gìn bản sắc dân tộc, bảo vệ tiếng
nói dân tộc là bảo vệ đất nước
lại mượn của nước ngoài đó chẳng phải là đầu óc quen ỉ lại sao?”
dân trí cho chóng, truyền bá văn minh cho mau thì phải dùng tiếng mình, chữ mình”
- Khuyến khích học tiếng Pháp để tiếp thu nền văn
hóa phương Tây, biết sử dụng đúng lúc (Hồ Chí
Minh là một tấm gương tiêu biểu cho trường hợp
này)
Trang 16II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
2 Tính chất thời sự của bài viết
a) Đối với thời đại ngày nay
Đối với thời đại ngày nay bài viết có còn giá trị nữa không? Và bài viết đã giúp chúng ta nhận thức được điều gì
Trang 17II. Đ c – Hi u văn b n ọ ể ả
2 Tính chất thời sự của bài viết
a) Đối với thời đại ngày nay: Bài viết còn nguyên
giá trị
- Biết tiếng nước ngoài, học tiếng nước ngoài
là một yêu cầu đòi hỏi trong quá trình hội
nhập nhưng vẫn phải song song với việc trau dồi và phổ biến tiếng mẹ để ngày càng rộng khắp
- Tránh sử dụng ngôn ngữ lai căng, pha tạp,…
để bảo vệ giá trị tiếng mẹ đẻ
Trang 18III. T ng k t ổ ế
- Tiếng nói là tài sản quý giá của dân tộc, phải
biết bảo vệ nó và làm cho nó ngày càng phát triển
- Tiếng mẹ đẻ là nguồn giải phóng dân tộc bị
áp bức
- Tầm nhìn chiến lược của Nguyễn An Ninh về
vai trò của tiếng nói dân tộc
- Nhà văn An Phông từng nói: “Khi một dân tộc
Trang 19LOGO