Giáo trình Lắp ráp và bảo trì máy tính - Nghề: Công nghệ thông tin - CĐ Kỹ Thuật Công Nghệ Bà Rịa-Vũng Tàu

(NB) Mục đích chủ yếu của giáo trình là giúp cho người học những hiểu biết về cấu trúc phần cứng của máy tính, sự tương thích của các thiết bị, hướng dẫn chi tiết lắp ráp hoàn chỉnh một máy vi tính. Cài đặt được hệ điều hành và các phần mềm ứng dụng, chẩn đoán và khắc phục được sự cố máy tính.

Bà R a – Vũng Tàu, năm 2016 ị

TUYÊN B  B N QUY NỐ Ả Ề

Tài li u này thu c lo i sách giáo trình nên các ngu n thông tin có th  ệ ộ ạ ồ ể

được phép dùng nguyên b n ho c trích dùng cho các m c đích v  đào t o và ả ặ ụ ề ạtham kh o.ả

M i m c đích khác mang tính l ch l c ho c s  d ng v i m c đích kinhọ ụ ệ ạ ặ ử ụ ớ ụ  doanh thi u lành m nh s  b  nghiêm c m.ế ạ ẽ ị ấ

L I GI I THI UỜ Ớ Ệ

Máy vi tính ngày càng gi  m t vai trò quan tr ng trong các lĩnh v c khoaữ ộ ọ ự  

h c k  thu t và cu c s ng hàng ngày. S  phát tri n r t nhanh chóng c a cọ ỹ ậ ộ ố ự ể ấ ủ ả công ngh  ph n c ng và ph n m m đã t o nên các th  h  máy m i cho phépệ ầ ứ ầ ề ạ ế ệ ớ  thu th p và x  lý d  li u ngày càng m nh h n.ậ ử ữ ệ ạ ơ

M c đích ch  y u c a giáo trình là giúp cho ngụ ủ ế ủ ườ ọi h c nh ng hi u bi tữ ể ế  

v  c u trúc ph n c ng c a máy tính, s  tề ấ ầ ứ ủ ự ương thích c a các thi t b , hủ ế ị ướ  ng

d n chi ti t l p ráp hoàn ch nh m t máy vi tính. Cài đ t ẫ ế ắ ỉ ộ ặ được h  đi u hành vàệ ề  các ph n m m  ng d ng, ch n đoán và kh c ph c đầ ề ứ ụ ẩ ắ ụ ượ ự ốc s  c  máy tính

Trong quá trình biên so n chúng tôi không th  nào tránh kh i nh ng sai sót. ạ ể ỏ ữChúng tôi r t mong nh n đ c s  góp ý chân thành c a các b n đ ng nghi p cũng ấ ậ ượ ự ủ ạ ồ ệ

nh  các sinh viên và nh ng ng i quan tâm.ư ữ ườ

  Xin chân thành c m  n ả ơ  !      

Bà R a ­ Vũng Tàu, ngày 02 tháng 01 năm 2016 ị       Biên so nạ

       Lê Vi t Hu n ế ấ

M C L C Ụ Ụ

MÔ ĐUN L P RÁP VÀ B O TRÌ MÁY TÍNHẮ Ả

Mã mô đun: MĐ14

* V  TRÍ, TÍNH CH T, Ý NGHĨA VÀ VAI TRÒ C A MÔ ĐUNỊ Ấ Ủ

V  trí: Mô đun đị ược b  trí sau khi sinh viên h c xong các môn h c đ iố ọ ọ ạ  

cương, c u trúc máy tính và m ng máy tínhấ ạ

Hi u để ượ ổc t ng quan v  máy vi tính.ề

 Bi t  đế ược ch c năng t ng thành ph n c a máy vi tính.ứ ừ ầ ủ

Ch n l a các thi t b  đ  l p ráp m t máy vi tính.ọ ự ế ị ể ắ ộ

 Cài đ t đặ ược h  đi u hành và các ph n m m  ng d ng.ệ ề ầ ề ứ ụ

Th c hi n sao l u và ph c h i d  li uự ệ ư ụ ồ ữ ệ

Chu n đoán và kh c ph c đẩ ắ ụ ượ ự ốc s  c  máy tính

B  trí làm vi c khoa h c đ m b o an toàn cho ngố ệ ọ ả ả ười và phương ti n h c ệ ọ

t p.ậ

* N I DUNG C A MÔ ĐUN: Ộ Ủ

trong mô đun

L p đ t Card ắ ặmàn hình, Card 

BÀI 1CÁC THÀNH PH N MÁY TÍNHẦ

Gi i thi u: ớ ệ

Máy tính là thi t b  đi n t  v a ph c t p v a đ n gi n, ph c t p vì máyế ị ệ ử ừ ứ ạ ừ ơ ả ứ ạ  tính ch a hàng tri u ph n t  đi n t , nh ng đ n gi n vì các thành ph n đứ ệ ầ ử ệ ử ư ơ ả ầ ượ  ctích h p l i dợ ạ ướ ại d ng module. Vì v y, vi c l p ráp và b o trì máy tính ngàyậ ệ ắ ả  càng tr  lên đ n gi n.ở ơ ả

Nhi u ngề ườ ử ụi s  d ng máy tính thành th o nh ng không bi t c u trúc v  ph nạ ư ế ấ ề ầ  

c ng nên g p nh ng khó khăn trong b o trì và qu n lý, c ng nh  khi đ u tứ ặ ữ ả ả ủ ư ầ ư trang b  không th  ch n cho mình m t máy tính nhị ể ọ ộ ư ý.

M c tiêu: ụ

Phân bi t đệ ược các lo i thi t b  khác nhau c a máy tính;ạ ế ị ủ

Trình bày được ch c năng c a t ng thi t b ;ứ ủ ừ ế ị

Xây d ng đự ược c u hình c a m t máy tính d a vào nhu c u c aấ ủ ộ ự ầ ủ  

ngườ ử ụi s  d ng

Th c hi n các thao tác an toàn v i máy tính.ự ệ ớ

1. Gi i thi u t ng quanớ ệ ổ

M i h  th ng máy tính có các thi t b  c  b n sau:ọ ệ ố ế ị ơ ả

Hinh 1.1: S  đ  t ng quan v  các thành ph n c a máy vi tính̀ ơ ồ ổ ề ầ ủ

2. Các thành ph n chínhầ

2.1. Vo máy (Case) ̉

Vo m̉ áy được ví như ngôi nhà c aủ  máy tính, là nơi ch aứ  các thành phần còn lại c aủ  máy tính. Vỏ  máy  bao  g  mồ   các  khoang  đĩa  5.25”  để  ch aứ   ổ đĩa  CD,  khoang  3.5”  để  ch aứ    ổ cứng,  ổ  m mề ,  ch aứ   nguồn  để  cấp  nguồn điện  cho  máy  tính. Vo ̉máy  càng  rộng  thì  máy càng  thoáng  mát,  vận  hành 

Hinh 1.2: Cac khoang bên trong ̀ ́ vỏ maý

Hinh 1.̀ 3: Cac ́ khay va vi tri bên ngoaì ̣ ̣ ̀ vỏ maý

2.2. B  ngu n (POWER) ộ ồ

Ngu n đi n máy tính là m t bi n áp và m t s  m ch đi n dùng đ  bi nồ ệ ộ ế ộ ố ạ ệ ể ế  

đ i dòng đi n xoay chi u AC 110V/220V thành ngu n đi n m t chi u ±3,3V,ổ ệ ề ồ ệ ộ ề  

±5V và ±12V cung c p cho toàn b  h  th ng máy tính. Công su t trung bìnhấ ộ ệ ố ấ  

+3,3V+3,3VNối đ t ấ+5VNối đ t ấ+5VNối  đ tấ  PWRGOOD+5VSB+12V

11121314151617181920

G ch ạXanh S m ẫĐen

Xanh lá Đen Đen Đen 

Tr ngắ ĐỏĐỏ

+3,3

­12VNối  đ tấ  PS_ONNối đ tấNối đ tấNối đ tấ

­5V+5V+5V

Hinh 1.5: B ng quy đ nh m u dây cua bô nguôn may tinh ả ị ầ ̉ ̣

Ý nghĩa c a các chân và m u dâyủ ầ :  

Dây m u cam là chân c p ngu n +3,3V  ầ ấ ồ

Dây m u đ  là chân c p ngu n +5V  ầ ỏ ấ ồ

Dây m u vàng là chân c p ngu n +12V  ầ ấ ồ

Dây m u xanh da tr i (xanh sâm) là chân c p ngu n ­12V  ầ ờ ̃ ấ ồ

Dây m u tr ng là chân c p ngu n ­5V  ầ ắ ấ ồ

Dây m u tím là chân c p ngu n 5VSB ( Đây là ngu n c p trầ ấ ồ ồ ấ ước )  

Dây m u đen là nôi đât (Mass)ầ ́ ́

Dây m u xanh lá cây là chân l nh m  ngu n chính PS_ON ( Power Swichầ ệ ở ồ  

On ), khi đi n áp PS_ON = 0V là m  , PS_ON > 0V là t t.ệ ở ắ

Dây m u xám là chân b o v  Mainboard, dây này báo cho Mainbord bi t tìnhầ ả ệ ế  

tr ng c a ngu n  đã t t   PWRGOOD, khi dây này có đi n áp >3V thìạ ủ ồ ố ệ  Mainboard m i ho t đ ng .  ớ ạ ộ

Hinh 1.5: Thông sô trên bô nguôǹ ́ ̣ ̀

2.3. Bo m ch chính (MAINBOARD) ạ

2.3.1. Gi i thi u v  b ng m ch chính ớ ệ ề ả ạ

Đây là b ng m ch l n nh t trong máy vi tính nó ch u trách nhi m liênả ạ ớ ấ ị ệ  

Khi   có   m t   thi t   b   yêu   c u   độ ế ị ầ ược   x   lý   thì   nó   g i   tín   hi u   quaử ử ệ  Mainboard và ngượ ạc l i khi CPU c n đáp  ng l i cho thi t b  nó cũng ph iầ ứ ạ ế ị ả  thông qua Mainboard. H  th ng làm công vi c v n chuy n trong Mainboardệ ố ệ ậ ể  

g i là Bus, đọ ược thi t k  theo nhi u chu n khác nhau.ế ế ề ẩ

Mainboard có r t nhi u lo i do nhi u nhà s n xu t khác nhau nh  Intel,ấ ề ạ ề ả ấ ư  Compact, Foxconn, Asus, v.v  m i nhà s n xu t có nh ng đ c đi m riêng choỗ ả ấ ữ ặ ể  

lo i Mainboard c a mình. Nh ng nhìn chung chúng có các thành ph n và đ cạ ủ ư ầ ặ  

đi m gi ng nhau, ta s  kh o sát các thành ph n trên Mainboard trong m c sau.ể ố ẽ ả ầ ụ

2.3.2. Các thành ph n c  b n trên Mainboard ầ ơ ả

Hinh 1.6: Các thành ph n c  b n trên mainboard̀ ầ ơ ả

 B  vi x  lý trung tâm (Chipset):ộ ử

­ Công d ng: Là thi t b  đi u hành m i ho t đ ng c a mainboard.ụ ế ị ề ọ ạ ộ ủ

Mainboard s  d ng chipset c a Intel bao g m 2 chipset, chipset c u B c (n mử ụ ủ ồ ầ ắ ằ  

g n khu v c CPU, dầ ự ướ ụ ải c c t n nhi t màu vàng) và Chipset c u Nam (n mệ ầ ằ  

g n khu c m đĩa c ng). Chipset c u B c qu n lý s  liên k t gi a CPU và Bầ ắ ứ ầ ắ ả ự ế ữ ộ 

nh  RAM và card màn hình. Nó s  qu n lý FSB c a CPU, công ngh  HT (Siêuớ ẽ ả ủ ệ  phân lu ng hay 2 nhân,  ) và băng thông c a RAM, nh  DDR1, DDR2, vàồ ủ ư  card màn hình, n u băng thông h  tr  càng cao, máy ch y càng nhanh. Cònế ỗ ợ ạ  

Chipset c u Nam thì x  lý thông tin v  lầ ử ề ượng data l u chuy n, và s  h  trư ể ự ỗ ợ 

c ng m  r ng, bao g m Serial ATA (SATA), card m ng, âm thanh, và USBổ ở ộ ồ ạ  2.0

 Đ  c m CPU:ế ắ  Có hai lo i c  b n là  Slot và Socket.ạ ơ ả

­ Slot : Là khe c m dài nh  m t thanh dùng đ  c m các lo i CPU nh  Pentiumắ ư ộ ể ắ ạ ư  

II, Pentium III, lo i này ch  có trên các Mainboard cũ. Khi  n CPU vào Slot cònạ ỉ ấ  

có thêm các vit đ  gi  ch t CPU.ể ữ ặ

­ Socket : là khe c m hình ch  nh t có xăm l  ho c các đi m ti p xúc đ  c mắ ữ ậ ổ ặ ể ế ể ắ  CPU vào. Lo i này dùng cho t t c  các lo i CPU còn l i không c m theo Slot.ạ ấ ả ạ ạ ắ  

Hi n nay các CPU Intel dùng Socket 775 (có 775 đi m ti p xúc) và Socket 478ệ ể ế  (Có vát 1 chân). Còn các CPU AMD dùng các Socket AM2, 940, 939, 754 và 

v i các lo i đ i cũ thì có Socket 462.ớ ạ ờ

Socket 775Có:   775   point;   Dùng cho:   Celeron,   Pentium IV

Hinh 1.7: Cac loai đê căm CPÙ ́ ̣ ́ ́

 Khe c m RAM: ắ Thường có hai lo i chính DIMM và SIMMạ

­ SIMM : Lo i khe c m có 30 chân ho c 72 chân.ạ ắ ặ

­ DIMM : Lo i khe c m SDRAM có 168 chân Lo i khe c m DDRAM cóạ ắ ạ ắ  

184 chân. Lo i khe c m DDR2, DDR3  có 240­pinạ ắ

Hi n nay t t c  các lo i Mainboard  ch  có khe c m DIMM nên r t ti n choệ ấ ả ạ ỉ ắ ấ ệ  

vi c nâng c p.ệ ấ

 Bus: Là đ ng d n thông tin trong b ng m ch chính, n i t  vi x  lý đ nườ ẫ ả ạ ố ừ ử ế  

b  nh  và các th  m ch, khe c m m  r ng. Bus độ ớ ẻ ạ ắ ở ộ ược thi t k  theo nhi uế ế ề  chu n khác nhau nh  PCI, ISA, EISA, VESA v.v ẩ ư

 ROM BIOS:  ch a các trình đi u khi n, ki m tra thi t b  và trình kh iứ ề ể ể ế ị ở  

đ ng máy, l u tr  các thông s  thi t l p c u hình máy tính g m c  RTC( Realộ ư ữ ố ế ậ ấ ồ ả  Time Clock : Đ ng h  th i gian th c).ồ ồ ờ ự

 Pin CMOS: là ngu n nuôi ROM BIOS.ồ

 Các chip DMA( Direct Memory Access ): Đây là chip truy c p b  nh  tr cậ ộ ớ ự  

ti p, giúp cho thi t b  truy c p b  nh  không qua s  đi u khi n c a CPU.ế ế ị ậ ộ ớ ự ề ể ủ

 Các Jumper: thi t l p các ch  đ  đi n áp, ch  đ  truy c p, đèn báo v.v ế ậ ế ộ ệ ế ộ ậ

M t s  Mainboard m i các Jump này độ ố ớ ược thi t l p t  đ ng b ng ph nế ậ ự ộ ằ ầ  

m m.ề

 Các thành ph n khác:ầ   nh  th i dao đ ng th ch anh, chip đi u khi nư ỏ ộ ạ ề ể  

ng t, chip đi u khi n thi t b , b  nh  Cache v.v  ắ ề ể ế ị ộ ớ cũng được g n s n trênắ ẵ  Mainboard

M t Mainboard có th  h  tr  nhi u CPU khác nhau có t c đ  khác nhauộ ể ỗ ợ ề ố ộ  nên ta có th  nâng c p chúng b ng cách tra lo i CPU tể ấ ằ ạ ương thích v i lo iớ ạ  Mainboard đó

Chú ý: M c dù đ ặ ượ c thi t k  tích h p nhi u ph n nh ng đ ế ế ợ ề ầ ư ượ ả c s n xu t v i ấ ớ   công ngh  cao, nên khi b  h ng m t b  ph n th ệ ị ỏ ộ ộ ậ ườ ng ph i b  nguyên c ả ỏ ả   Mainboard.

2.4. CPU (CENTRAL PROCESSING UNIT )

2.4.1. Gi i thi u ớ ệ

Đây là b  não c a máy tính, nó đi u khi n m i ho t đ ng c a máy tính.ộ ủ ề ể ọ ạ ộ ủ  CPU liên h  v i các thi t b  khác qua Mainboard và h  th ng cáp c a thi t b ệ ớ ế ị ệ ố ủ ế ị  CPU giao ti p tr c ti p v i b  nh  RAM và ROM, còn các thi t b  khác đế ự ế ớ ộ ớ ế ị ượ  cliên h  thông qua m t vùng nh  (đ a ch  vào ra) và m t ng t thệ ộ ớ ị ỉ ộ ắ ường g i chungọ  

Hinh 1.8: S  phat triên cua bô x  ly CPU Intel̀ ự ́ ̉ ̉ ̣ ử ́

 CPU Intel  Core 2 Duo

Thông thường, người dùng d  b  nh m l n v i các thông s  nh : t p l nh hễ ị ầ ẫ ớ ố ư ậ ệ ỗ 

tr , b  đ m (cache), xung nh p, xung h  th ng, bus h  th ng (FSB) Front Sideợ ộ ệ ị ệ ố ệ ố  Bus

Hinh ̀ 1.9: Bô x  ly Intel Core 2 Duo ̣ ử ́Sau đây mình s  t ng quát v  các thông s  này.ẽ ổ ề ố

B  x  lý c a Intel dùng b  đ m L1 và L2 đ  tăng t c đ  truy c p gi a CPUộ ử ủ ộ ệ ể ố ộ ậ ữ  

v i   c ng, v i RAM.ớ ổ ứ ớ

V i b  x  lý 1 nhân pentium 4 làm ví d : thì cache L1 là 16KB. Và L2 có thớ ộ ử ụ ể lên đ n t  1ế ừ   2MB

V i CPU 2 nhân Duo Core thì có 2 cache L1 16KB, và m i core có L2 là 1­ớ ỗ2MB suy ra, t ng c ng L2 là lên đ n 4MB. Do cache L1 giá thành r t m c,ổ ộ ế ấ ắ  nên vi c nâng b  nh  L1 lên không kinh t , do đó cache L2 càng l n thì x  lýệ ộ ớ ế ớ ử  càng m nh.ạ

Hinh 1.10: Cac loai CPÙ ́ ̣ 2.4.3. Nh n bi t các kí hi u trên CPU Core I ậ ế ệ

Trên ký hi u c a CPU core I chúng ta thệ ủ ường th y mã s  sau đây:ấ ố

S  2ố  : được khoanh tròn màu đ  cho bi t core i3 này là thu c th  h  thỏ ế ộ ế ệ ứ 2

Ý nghĩa c a ký hi u b ng ch  cái trong Core I đ i 1: ủ ệ ằ ữ ờ

T Có th  t i  u hóa hi u su t ho tể ố ư ệ ấ ạ  

đ ngộ

i5­2500T/ i5­2390T

B ng 1.1: Mô t  ký hi u CPU đ i v i dòng Laptop ả ả ệ ố ớ

Ý nghĩa c a ký hi u b ng ch  cái trong Core I đ i 2:ủ ệ ằ ữ ờ

P Dòng ti t ki m năng lế ệ ượng hi u qu  v i công su t tiêuệ ả ớ ấ  

S Dòng đóng gói v i hình th c nh  g n: 22x22 BGAớ ứ ỏ ọ

B ng 1.2: Mô t  ký hi u CPU đ i v i dòng PC ả ả ệ ố ớ 2.5. B  nh  trong ( RAM & ROM) ộ ớ

2.5.1. Gi i thi u ớ ệ

Xét trong gi i h n b  nh  g n trên Mainboard thì đây là b  nh  tr cớ ạ ộ ớ ắ ộ ớ ự  

ti p làm vi c v i CPU. Nó là n i CPU l y d  li u và chế ệ ớ ơ ấ ữ ệ ương trình đ  th cể ự  

hi n, đ ng th i cũng là n i ch a d  li u đ  xu t ra ngoài.ệ ồ ờ ơ ứ ữ ệ ể ấ

Đ  qu n lý b  nh  này ngể ả ộ ớ ười ta t  ch c g p chúng l i thành nhóm 8 bitổ ứ ộ ạ  

r i cho nó m t đ a ch  đ  CPU truy c p đ n. Chính đi u này khi nói đ n dungồ ộ ị ỉ ể ậ ế ề ế  

lượng b  nh  ngộ ớ ười ta ch  đ  c p đ n đ n v  byte ch  không ph i bit nh  taỉ ề ậ ế ơ ị ứ ả ư  

đã bi t. B  nh  trong này g m 2 lo i là ROM và RAM.ế ộ ớ ồ ạ

2.5.2. ROM (Read Only Memory)

Đây là b  nh  mà CPU ch  có quy n đ c và th c hi n ch  không cóộ ớ ỉ ề ọ ự ệ ứ  quy n thay đ i n i dung vùng nh  Lo i này ch  đề ổ ộ ớ ạ ỉ ược ghi m t l n v i thi t bộ ầ ớ ế ị ghi đ c bi t. ROM thặ ệ ường đượ ử ục s  d ng đ  ghi các chể ương trình quan tr ngọ  

nh  chư ương trình kh i đ ng, chở ộ ương trình ki m tra thi t b  v.v  Tiêu bi uể ế ị ể  trên Mainboard là ROMBIOS

Công d ng: Đây là ph n chính mà CPU giao ti p trong quá trình x  lýụ ầ ế ử  

d  li u c a mình, b i lo i này cho phép ghi và xóa d  li u nhi u l n giúp choữ ệ ủ ở ạ ữ ệ ề ầ  

vi c trao đ i d  li u trong quá trình x  lý c a CPU thu n l i h nệ ổ ữ ệ ử ủ ậ ợ ơ

Ví d : M t s  lo i RAM SIMMụ ộ ố ạ

Có  30 chân

Có  72 chân

Hinh 1.11: Bô nh  RAM SIMM̀ ̣ ớ

 SDR­SDRAM: Single Data Rate Synchronous Dynamic RAM là lo i RAMạ  

ch  chuy n đỉ ể ược 1 bit d  li u trong 1 xung nh p. Đữ ệ ị ược s  d ng r ng rãi tử ụ ộ ừ 

nh ng năm 1990.ữ

Hinh 1.12: M t trong nh ng l i SDR­SDRAM̀ ộ ữ ạ

 DDR­SDRAM: Double   Data   Rate   Synchronous   Dynamic   RAM   là   lo iạ  RAM chuy n để ược d  li u trong c  2 m t lên và xu ng c a xung nh p. Hayữ ệ ả ặ ố ủ ị  nói cách khác 1 xung nh p DDR­SDRAM chuy n đị ể ược 2 bit d  li u. Đâyữ ệ  

được g i là Double Pump.ọ

Hinh 1.13: M t trong nh ng l i DDR­SDRAM̀ ộ ữ ạ

 DDR2­SDRAM: Th  h  sau c a DDR v i t c đ  t  400MHZ tr  lên vàế ệ ủ ớ ố ộ ừ ở  module có 240 pin

Hinh 1.14: DDR2­SDRAM v i 240 Pins̀ ớ

 DDR3­SDRAM: Th  h  sau c a DDR2 v i dung lế ệ ủ ớ ượng t  512 MB trừ ở lên và module có 240 pin

Hinh 1.15: DDR3­SDRAM: Th  h  RAM tiên ti n nh t hi n naỳ ế ệ ế ấ ệ

 RAMBUS: Là lo i RAM t c đ  cao t  400 – 800MHZ nh ng bus widthạ ố ộ ử ư  

l i ch  là 16 bit. Hay còn g i là RDRAM (Rambus Dynamic Ram).ạ ỉ ọ

Hinh 1.16: M t lo i RAMBUS̀ ộ ạ Chú ý

đ t trong m t v  kim lo i k t h p v i b  đi u khi n thành   đĩa c ng. Doặ ộ ỏ ạ ế ợ ớ ộ ề ể ổ ứ  

m i lá đĩa có dung lỗ ượng l n h n đĩa m m và g m nhi u lá nên   c ng cóớ ơ ề ồ ề ổ ứ  dung lượng r t l n và có t c đ  truy c p r t cao. Hi n nay có r t nhi u lo iấ ớ ố ộ ậ ấ ệ ấ ề ạ  đĩa c ng có t c đ  cao và dung lứ ố ộ ượng hàng trăm GB nh  Seagate, Maxtor,ư  Samsung, Hitachi v.v

a  Cách t  ch c v t lý c a đĩa c ng ổ ứ ậ ủ ứ

Hinh 1.17: C u t o đĩa c ng̀ ấ ạ ứ

T c đ  quay c a đĩa c ng thố ộ ủ ứ ường là 5400 vòng/phút nên th i gian truyờ  

xu t c a đĩa c ng nhanh h n đĩa m m nhi u.ấ ủ ứ ơ ề ề

Xu t hi n kho n vào 10/2002,ấ ệ ả

T c cao h n ATA 30 l n, Hot plug, Cáp d  li u 7­pin, chi u dài có th  1m ố ơ ầ ữ ệ ề ểCáp ngu n 15­pin, 250mVồ

  Hinh 1.18: Chuân giao tiêp IDE va SATÀ ̉ ́ ̀

Khác v i 2 lo i đĩa trớ ạ ước ho t  đ ng b ng phạ ộ ằ ương th c nhi m t ,ứ ễ ừ  CDROM ho t đ ng b ng phạ ộ ằ ương pháp quang h c. Nó đọ ược ch  t o b ng v tế ạ ằ ậ  

li u c ng có tráng ch t ph n quang trên b  m t.ệ ứ ấ ả ề ặ

Đ  có th  đ c để ể ọ ược đĩa CDROM c n có m t   đĩa CDROM đầ ộ ổ ược cài 

đ t đúng vào máy tính.   đĩa CDROM có r t nhi u lo i có t c đ  khác nhauặ Ổ ấ ề ạ ố ộ  

nh  4x, 8x, 16x, 24x, 32x, 52x v.v (1x=150 kbyte/s).   CDROM hi n nayư Ổ ệ  

được thi t k  theo tiêu chu n IDE va SATA nên thế ế ẩ ̀ ường được c m vào kheắ  

c m IDE va SATA trên Mainboard.ắ ̀

2.6.3. DVD (Digital Versatile Disk)

DVD là m t công ngh  quang h c, nghĩa là nó s  d ng tia la de đ  đ cộ ệ ọ ử ụ ể ọ  

d  li u thay cho nh ng v t li u t  tính nh  đ i v i m t   đĩa c ng. Khuônữ ệ ữ ậ ệ ừ ư ố ớ ộ ổ ứ  

d ng này cung c p m t kh  năng l u tr  r t l n trong m t thi t k  ch cạ ấ ộ ả ư ữ ấ ớ ộ ế ế ắ  kho  và s  không b  xu ng c p trong quá trình s  d ng b i vì tia la de chi uẻ ẽ ị ố ấ ử ụ ở ế  

xu ng m t đĩa đang quay ch  không c n ph i có s  c  xát đ  đ c d  li u.ố ộ ứ ầ ả ự ọ ể ọ ữ ệ  

Hi n nay ch  có r t ít s n phâm máy tính đi kèm v i các đĩa DVD nh ng h uệ ỉ ấ ả ̉ ớ ư ầ  

h t các máy tính đ u có   đ c DVD­ROM. Vì DVD là m t khuôn d ng r tế ề ổ ọ ộ ạ ấ  quan tr ng nên ngọ ườ ử ụi s  d ng máy tính cũng nên bi t cách th c ho t đ ngế ứ ạ ộ  

c a các đĩa DVD này.ủ

DVD­R (DVD­Recordable):  Gi ng nh  đĩa DVD­ROM, ngố ư ười dùng có th  ghiể  

d  li u lên đĩa m t l n và đ c đữ ệ ộ ầ ọ ược nhi u l n. Đĩa này ch  có th  ghi đề ầ ỉ ể ượ  ctrên m t m t đĩa, dung lộ ặ ượng ghi trên m i m t t i đa là 4.7 GB.ỗ ặ ố

DVD­RW (DVD­Rewritable): Gi ng nh  đĩa DVD­ROM, ngố ư ười dùng có thể ghi, xoá và ghi l i d  li u lên đĩa nhi u l n. Đĩa này cũng có th  ghi đạ ữ ệ ề ầ ể ược trên 

m t m t đĩa, dung lộ ặ ượng ghi trên m i m t t i đa là 4.7 GB.ỗ ặ ố

đĩa truy n d  li u t i máy tính nhanh nh  th  nào. M t   đĩa DVD 1Xề ữ ệ ớ ư ế ộ ổ  (lo i đạ ượ ử ục s  d ng trong các thi t b  tiêu dùng đ  xem phim DVD) truy nế ị ể ề  

t i đa đố ược 1,25 MB/s. Vì v y, m t   16X có t c đ  truy n d  li u t i đaậ ộ ổ ố ộ ề ữ ệ ố  

20 MB/s

2.7. Các bo m ch m  rôngạ ở

- Các bo m ch m  r ng thạ ở ộ ường được c m trên bo m ch chính thôngắ ạ  qua các khe c m m i bo s  th c hiên t ng ch c năng riêng. Ngày nay các boắ ỗ ẽ ự ừ ứ  này h u nh  đầ ư ược tích h p trên bo m ch chính.ợ ạ

- Khi nh n d ng m t bo m ch chính c n đ  ý các đi m sau : Côngậ ạ ộ ạ ầ ể ể  

d ng, chân c m, c ng xu t tín hi u, Chipset, nhãn hi u.ụ ắ ổ ấ ệ ệ

­ Có các lo i bo m ch m  r ng sau :ạ ạ ở ộ

• Hi n th  hình  nh :ể ị ả  

được thi t k  đ  chuy n đ i d  li u đ  h o thô đi qua       ế ế ể ể ổ ữ ệ ổ ạ

Hinh 1.19: Card VGA c a máy tính̀ ủ

• Âm thanh

­ Nhi m v  chuy n đ i âm thanh k  thu t s  sang tín hi u tệ ụ ể ổ ỹ ậ ố ệ ương t  vàự  

xu t ra loa hay ngấ ượ ạ ểc l i đ  thu âm thanh vào máy, có hai lo i Bus hạ ệ 

3. Các thi t b  ngo i vi thông d ngế ị ạ ụ

3.1. Màn hình (Monitor)

Màn hình là thi t b  đ a thông tin c a máy tính ra ngoài đ  giao di n tr cế ị ư ủ ể ệ ự  

ti p v i ngế ớ ườ ử ụi s  d ng, nó là b  xu t chu n cho máy tính. ộ ấ ẩ

­ Ba v n đ  c n quan tâm trên màn hình là con tr  màn hình, đ  phân gi iấ ề ầ ỏ ộ ả  

và màu s c. ắ

+ Đ  phân gi i: Màn hình độ ả ược chia thành nhi u đi m  nh, s  đi m  nhề ể ả ố ể ả  

được tính b ng tích s  dòng d c và dòng ngang chia trên màn hình. C p giá trằ ố ọ ặ ị ngang, d c g i là đ  phân gi i c a màn hình nh  (480 x 640), (600 x 800),ọ ọ ộ ả ủ ư  (1024 x 768), (1280 x 800) v.v

+ Màu s c: Do màu c a các đi m  nh t o nên, m i đi m  nh càng cóắ ủ ể ả ạ ỗ ể ả  nhi u màu thì màu s c c a màn hình càng  đ p h n.ề ắ ủ ẹ ơ

­ Các lo i màn hình ph  bi n hi n nay:ạ ổ ế ệ

+ Màn hình CRT (Cathode­Ray Tube): S  d ng công ngh  đ t trong nên r tử ụ ệ ố ấ  

t n đi n m t thố ệ ặ ường b  l i giá thành không đ t.ị ồ ắ

+ Màn hình LCD (Liquid Crystal Display) siêu ph ng đẳ ược c u t o t  côngấ ạ ừ  ngh  tiên ti n ít t n đi n năng đi m  nh đ p và màn hình ph ng ít gây h iệ ế ố ệ ể ả ẹ ẳ ạ  cho m t nh ng giá thành cao.ắ ư

Hinh ̀ 1.20: Man hinh CRT va LCD̀ ̀ ̀

Bàn phím là m t thi t b  đ a thông tin vào tr c ti p giao di n v i ngộ ế ị ư ự ế ệ ớ ườ ử i s

d ng. Nó đụ ược n i k t v i Mainboard thông qua c ng bàn phím (đ c tr ngố ế ớ ổ ặ ư  

b i vùng nh  I/O và ng t bàn phím).ở ớ ắ

Hi n nay trên th  trệ ị ường có nhi u lo i bàn phím do nhi u nhà s n xu t khácề ạ ề ả ấ  nhau nh  Acer, IBM, Turbo Plus v.v  Tuy nhiên chúng có chung m t s  đ cư ộ ố ặ  

đi m là toàn b  bàn phím có t  101 đ n 105 phím để ộ ừ ế ược chia làm 2 nhóm:

­ Nhóm ký t  : Là nhóm các phím khi gõ lên có ký t  xu t hi n trên mànự ự ấ ệ  hình

­ Nhóm đi u khi n : khi gõ không th y xu t hi n ký t  trên màn hình màề ể ấ ấ ệ ự  

thường dùng đ  th c hi n m t tác v  nào đó.ể ự ệ ộ ụ

T t c  các phím đi u đấ ả ề ược đ c tr ng b i m t mã và m t s  t  h p phímặ ư ở ộ ộ ố ổ ợ  cũng có mã riêng c a nó. Đi u này giúp cho vi c đi u khi n khá thu n l iủ ề ệ ề ể ậ ợ  

nh t là trong v n đ  l p trình.ấ ấ ề ậ

3.3. Chu t (Mouse) ộ

Chu t là thi t b  con trộ ế ị ỏ trên màn hình, chu t xu t hi n trong màn hình Windows v i giao di n đ  hoa.ộ ấ ệ ớ ệ ồ  Các   trình   đi u   khi n   chu t   thề ể ộ ường   được   tích   h p   trong   các   h   đi uợ ệ ề  hành .Hi n nay có nhi u lo i chu t do nhi u hãng s n xu t khác nhau nh :ệ ề ạ ộ ề ả ấ ư  IBM, Acer, Mitsumi, Genius, Logitech v.v    đa s  đố ược thi t k  theo haiế ế  chu n c m PS/2 và USBẫ ắ  Tuy nhiên chúng có c u t o và ch c năng nhấ ạ ứ ư nhau, hi n nay thì trệ ường có 2 lo i chu t ph  bi n là chu t bi và chu tạ ộ ỏ ế ộ ộ  quang .      

Hình 1.21. Chu t bi và chu t quang ộ ộ       

3.4. Máy in (Printer)

Máy in là thi t b  ch  đ o đ  xu t d  li u máy tính lên gi y. Khi mu n inế ị ủ ạ ể ấ ữ ệ ấ ố  

m t file d  li u ra gi y thì CPU s  g i toàn b  d  li u ra hàng đ i máy in vàộ ữ ệ ấ ẽ ử ộ ữ ệ ợ  máy in s  l n lẽ ầ ượt in t  đ u cho đ n h t file.ừ ầ ế ế

Máy in hi n nay có r t nhi u lo i v i nhi u cách th c làm vi c khác nhauệ ấ ề ạ ớ ề ứ ệ  

nh  máy in kim, máy in phun, máy in laze 4L, 5L, 6L v.v Đ  đánh giá v  ch tư ể ề ấ  

lượng c a máy in ngủ ười ta căn c  vào hai y u t  c a máy in là t c đ  và đứ ế ố ủ ố ộ ộ nét

Bài t p th c hành c a h c viên:ậ ự ủ ọ

Bài 1. Nêu các thành ph n c  b n c a máy tính và ch c năng c a các thànhầ ơ ả ủ ứ ủ  

Bài  7. Internal Memory (b  nh  trong) bao g m nh ng thành ph n nào ?ộ ớ ồ ữ ầ

Bài  8. External Memory (b  nh  ngoài) bao g m nh ng thành ph n nào?ộ ớ ồ ữ ầ

Bài   10.  Cho tr c 1 c u hình   CPU v i thông s  Core I5­ 6500 (3.2Ghz)ướ ấ ớ ố  Socket 1151. D a vào c u hình trên em hãy ch n thêm nh ng thành ph n cònự ấ ọ ữ ầ  

l i tạ ương thích đ  xây d ng lên 1 b  máy vi tính hoàn ch nh.ể ự ộ ỉ

M c tiêu: ụ

L a ch n thi t b  đ  đáp  ng yêu c u công vi c;ự ọ ế ị ể ứ ầ ệ

Ki m tra thi t b  trể ế ị ước khi l p đ tắ ặ

và  n đ nh h nổ ị ơ

+ Chu n RAM thông d ng hi n nay là SDRAM (các máy Pentium 3 đ i cũ),ẩ ụ ệ ờ  DDRAM (các máy Pentium 4 đ i đ u), DDR 2, (các máy Pentium 4 đ i sau) vàờ ầ ờ  DDRAM3, DDRAM4,  cho các h  th ng đ i m i sau này. Chu nệ ố ờ ớ ẩ  RAM ph iả  

tươ  thích h p v i khe c m trên Mainboard.ng ợ ớ ắ  

Hình 2.1. M t s  Ram thông d ng ộ ố ụ

+ Dung l ngượ  Là kh  năng l u tr  d  li u c a RAM, thả ư ữ ữ ệ ủ ường được tính b ngằ  

MB (MegaByte) và GB (GigaByte), 1GB=1024MB. Các chương trình máy vi tính ngày càng l n nên hi n nay m t máy vi tính nên có ít nh t 256MB RAM,ớ ệ ộ ấ  

lo i trung bình nên có kho ng 512MB RAM và các máy chuyên d ng nên có tạ ả ụ ừ 1GB RAM tr  lên. M i máy vi tính có th  g n nhi u thanh RAM đ  tăng dungở ỗ ể ắ ề ể  

lượng

+ Bus T c đ  c a xung truy n d  li u, đố ộ ủ ề ữ ệ ược tính b ng Mhz (Megahertz). T cằ ố  

đ  Bus ph i tộ ả ương thích v i Mainboard, tuy nhiên trong m t s  trớ ộ ố ượng h pợ  có 

th  s  d ng RAM có t c đ  Bus khác v i Mainboard nh ng s  không đ tể ử ụ ố ộ ớ ư ẽ ạ  

được hi u qu  t i đa và s   n đ nh c a h  th ng cũng b   nh hệ ả ố ự ổ ị ủ ệ ố ị ả ưởng

2. Ki m tra thi t bể ế ị

Th i h n b o hànhờ ạ ả  thông thường là 36 tháng (3 năm). M t sộ ố RAM có th iờ  

h n b o hànhạ ả  vĩnh vi n (Lifetime warranty),ễ  hãy tìm mua t i các c a hàngạ ử  có  

đ y đ  th i h n b o hành tầ ủ ờ ạ ả ừ chính hãng

3. Th c hi n l p đ tự ệ ắ ặ

D ng cụ ụ

Trước  khi  b tắ   đ u,ầ   b nạ   nên  t pậ   hợp  t tấ   cả  các  chi  ti tế   máy  và  chu nẩ   bị dụng cụ  b nạ   c nầ   có  một  tuốc  nơ  vít  4  ch uấ   và  một  cái  kìm  mỏ  dài.  Kìm 

mỏ  dài  dùng  đ  để ặ  c ut ấ  hình cho các c uầ  nối nhỏ. N uế  bạn không có kìm 

mỏ dài b nạ  có thể sử d ng ụ cái nhíp

Hinh 2.2: Dung cu cân thiêt đê lăp rap̀ ̣ ̣ ̀ ́ ̉ ́ ́

+ Cẩn thận với dòng điện tĩnh

T  phóngự  đi n: Khi ệ b nạ  ch m vàoạ  tay n m cắ ửa b ngằ  kim lo iạ  b nạ  đã 

có thế tự phóng dòng đi nệ  tĩnh đang tích luỹ  trong cơ thể bạn.Tốt hơn h t,ế  

b nạ  nên chạm vào những vật gì nó trực ti pế  ti pế  xúc với đ t nấ hư ống nư cớ  hay b ng kim lằ o iạ  thu nầ  của máy tính b n.ạ   H uầ   h tế   các  bo  và  các  thi tế   bị đều có dán lời c nhả  báo về dòng điện tĩnh trên các bao hình

+ An toàn đi n khi l p ráp máy tính ệ ắ

 Không được tháo l p các thi t b  máy tính khi đang có đi n trong máy. ắ ế ị ệ

­ Trước khi l p ráp, đ  an toàn cho thi t b , b n c n kh  tĩnh đi n trênắ ể ế ị ạ ầ ử ệ  

ngườ ằi b ng cách đeo vòng kh  tĩnh đi n có n i đ t. N u không có, b n hãyử ệ ố ấ ế ạ  

s  tay vào thùng máy, n n đ t đ  “x  đi n” trờ ề ấ ể ả ệ ước khi làm vi c. ệ

­ Khi l p ráp, s a ch a nên đ t máy trên k  ho c bàn g  cách đi n v iắ ử ữ ặ ệ ặ ỗ ệ ớ  

m t đ t và ngặ ấ ười  thao tác nên cách ly v i m t đ t b ng cách đ ng trên sànớ ặ ấ ằ ứ  

g  ho c giày dép cách đi n. ỗ ặ ệ

­ Không dùng các thi t b  có t  tính m nh nh  tu t vít, các c c bi n áp,ế ị ừ ạ ư ố ụ ế  adapter ti p xúc tr c ti p v i các IC bo m ch, đĩa c ng ho c thanh b  nh ế ự ế ớ ạ ứ ặ ộ ớ

Trước khi ráp máy b n nên t p ạ ậ hợp chúng l iạ  và đ  trên ể một cái bàn hay một khu vực nào dành riêng cho nó. Sau đó bạn b tậ  công tắc nguồn và thử nó trước khi ráp nó vào hộp máy để phòng khi có v nấ  đ  gìề  x yả  ra cũng 

dễ phát hi nệ  hơn khi nó v nẫ  còn trong trạng thái mở. Phía sau bo m chạ  chủ 

và các bo khác có ph nầ  nhô ra r tấ  nhọn, vì vậy b nạ  nên đ tặ  các bo m chạ  lên trên nhiều lớp báo để tránh  gây tr y ầ xước cho m t bàn.ặ

c n g t tr ng vào, nh n xu ng đ ng th i khi nào nge ti ng c c là đầ ạ ắ ấ ố ồ ờ ế ắ ược

N u Mainboard h  tr  RAM đôi (Dual Chanel) thì s  g n hai thanhế ỗ ợ ẽ ắ  

RAM vào v  trí c a hai khe c m có cùng màu.ị ủ ắ

Tháo RAM b ng cách g t hai khóa c a khe c m ra hai bên, thanh RAMằ ạ ủ ắ  

s  t  b t lên.ẽ ự ậ

3.2. L p đ t CPU và qu t làm mát CPU ắ ặ ạ

* Các b ướ c  lắp CPU Socket 775:

Chu n b  Mainboard, chúng ta c n d t mainboard lên m t b  m t ph ng,ẩ ị ầ ặ ộ ề ặ ẳ  

s ch s , tháo v  nh a b c ch t khe c m. Khi th c hi n thao tác này chúng  taạ ẽ ỏ ự ọ ố ắ ự ệ  

th t c n th n vì s  ý s  làm cong nh ng ch t này và h u qu  là m i l p CPUậ ẩ ậ ơ ẽ ữ ố ậ ả ố ắ  không thành công. Sau khi tháo l p v  b c nh a công vi c ti p theo là b t c nớ ỏ ọ ự ệ ế ậ ầ  

g t Zip lên 90ạ 0

Hinh ̀ 2.4: Đê căm CPU socket 775́ ́

­  Chu n b  CPU: r t đ n giãn ch  c n tháo l p v  b o v  ra là đẩ ị ấ ơ ỉ ầ ớ ỏ ả ệ ược, chú ý không được ch m tay vào các ti p đi m ti p xúc (chân), vì ti p xúc tĩnh đi nạ ế ể ế ế ệ  trong người có th  làm ch t CPU, công vi c còn  l i là ch n đúng kh p để ế ệ ạ ọ ớ ể 

l p CPU lên đ  c m, đ y c n g t Zip và khóa l i.  Chúng ta chú ý đ n 2 rãnhắ ế ắ ậ ầ ạ ạ ế  khoét trên CPU mà nhà s n xu t đã đánh d u.ả ấ ấ

Hinh ̀ 2.5: B  vi x  lý trung tâm CPU ộ ử

Hinh 2.6: ̀  Lăp CPU socket 478́Yêu c u thao tác này ph i th t chính xác và th n tr ng đ  đ m b oầ ả ậ ậ ọ ể ả ả  CPU được ti p xúc hoàn toàn v i socket.ế ớ

* L p qu t cho CPU và l p dây c p ngu n cho qu t: ắ ạ ắ ấ ồ ạ

Trước khi g n, ph i quan sát đ  bi t trắ ả ể ế ướ ấ ạc c u t o qu t CPU, nh m d  dàngạ ằ ễ  cho quá trình l p đ t. Sau đây minh h a v i qu t CPU c a Intel.ắ ặ ọ ớ ạ ủ

Cân l u ý, h̀ ư ướng c a hình mũi tên n m trên ch t đ y c a qu t. Có 4 ch t vàủ ằ ố ẩ ủ ạ ố  

4 mũi tên. Xoay ch t đ y theo hố ẩ ướng mũi tên là tháo qu t ra, và xoay ngạ ượ  c

l i là l p qu t vào.ạ ắ ạ