MỤC LỤC SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI: VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG GIẢNG DẠY PHẦN II BÀI 3: BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ V
Trang 1MỤC LỤC
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI:
VẬN DỤNG KIẾN THỨC LIÊN MÔN TRONG GIẢNG DẠY PHẦN II BÀI 3: BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ VÀ BIÊN GIỚI QUỐC GIA ĐỂ TẠO HỨNG THÚ HỌC TẬP CHO HỌC
SINH LỚP 11 TRƯỜNG THPT LANG CHÁNH
Người thực hiện: Lê Thị Thảo
Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực: Quốc phòng-An ninh
THANH HOÁ NĂM 2020
Trang 21
1 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài
1.2 Mục đích nghiên cứu
1.3 Đối tượng nghiên cứu
1.4 Phương pháp nghiên cứu
2
2
3
3
3
2 Nội dung của sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.3 Các sáng kiến đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
4
4
4
5
15
3 Kết luận, kiến nghị
3.1 Kết luận
3.2 Kiến nghị
Tài liệu tham khảo
Danh mục các Sáng kiến kinh nghiêm đã đạt giải
16
16
16
17
18
Trang 32
1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Chủ quyền lãnh thổ, Biên giới quốc gia là sự khẳng định chủ quyền của Nhà nước Việt Nam, bao gồm cả quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp trong phạm vi lãnh thổ, gồm cả vùng đất, vùng trời, nội thủy, lãnh hải và lãnh thổ đặc biệt của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam [5]
Bài 3: BẢO VỆ CHỦ QUYỀN LÃNH THỔ VÀ BIÊN GIỚI QUỐC GIA ( GDQP AN lớp 11 ) nhằm trang bị cho học sinh những kiến thúc cơ bản về chủ quyền lãnh thổ, Biên giới quốc gia của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Giúp học sinh hiểu đúng đủ nội dung của bài học, nâng cao lòng yêu nước
và ý thức trách nhiệm của công dân trong việc góp phần xây dựng, bảo vệ và giữ gìn toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ, Biên giới quốc gia Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Biên giới quốc gia là một trong những vấn đề được quan tâm và đặt lên hàng đầu của đất nước, là cụm từ gắn với lãnh thổ Việt Nam
Phần II BIÊN GIỚI QUỐC GIA là nội dung cơ bản của bài học, với những khái niệm, những kiến thức tương đối khó
Việc đổi mới một cách hiệu quả phương pháp dạy học bộ môn giáo dục quốc phòng - An ninh cho học sinh THPT có ý nghĩa rất lớn đối với việc nâng cao chất lượng bộ môn Vì thế người giáo viên cần phải biết khơi dậy tính tích cực, sự chủ động trong học tập cũng như các hoạt động khác của học sinh Giúp các em lĩnh hội được một lượng tri thức, các kỹ năng tốt nhất cho bản thân Là
cơ sở vững chắc để các em thực hiện tốt nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Chúng ta biết, việc dạy học được tiến hành trong một quá trình thống nhất, gồm hai khâu có tác dụng bổ sung qua lại cho nhau: giảng dạy - học tập Dĩ nhiên,
cả hai khâu này đều là một quá trình nhận thức, phải tuân theo những quy luật nhận thức Nhận thức trong dạy học được thể hiện trong hoạt động của giáo viên
và học sinh đối với việc truyền thụ và tiếp thu một nội dung khoa học được quy định trong chương trình đối với những phương pháp dạy học thích hợp, những phương tiện hình thức cần thiết để đạt được kết quả nhất định [2]
Với nội dung của bài học, nếu người giáo viên vẫn áp dụng phương pháp thuyết giảng truyền thống theo lối áp đặt sẽ tạo sức ỳ trong tâm lý tiếp nhận kiến thức của học sinh, giờ học sẽ mang không khí rời rạc, buồn tẻ, học sinh khó hình dung vấn đề [4]
Muốn nâng cao chất lượng bài giảng, hiệu quả sau giờ học và để tạo hứng thú học tập cho học sinh, giúp các em bước vào nội dung bài học với tinh thần
Trang 43
thoải mái, hưng phấn, tôi đã sử dụng bài giảng điện tử, lồng ghép kiến thức liên môn với các môn lịch sử, địa lý những hình ảnh thực tế và khoa học Vì vậy tôi đưa ra sáng kiến kinh nghiệm của mình với đề tài: “Vận dụng kiến thức liên môn giảng dạy nội dung II BIÊN GIỚI QUỐC GIA (Bài 3: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia QPAN lớp 11) tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 11 Trường THPT Lang Chánh”, nhằm nâng cao chất lượng học tập của học sinh sau khi học nội dung này
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Tạo cho học sinh sự hứng thú, chủ động, tích cực trong việc tiếp thu kiến thức
- Nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả bài học
- Giúp học sinh nắm vững những kiến thức cơ bản, thể hiện lòng yêu nước nâng cao ý thức trách nhiệm của bản thân trong việc xây dựng, bảo vệ và gìn giữ toàn vẹn chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia của nước Việt Nam xã hội chủ nghĩa
- Là cơ sở quan trọng trong việc tuyên truyền những kiến thức, sự hiểu biết của bản thân về việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia đối với người dân, đặc biệt là những người dân đang sinh sống nơi biên giới
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Những kiến thức liên môn về lịch sử, địa lý vận dụng trong nội dung bài
giảng, phần II: Biên giới quốc gia ( Bài 3: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia)
1 4 Phương pháp nghiên cứu
Để thực hiện nghiên cứu đề tài này tôi dùng các phương pháp nghiên cứu sau:
- Phương pháp nghiên cứu lý luận và tổ hợp các phương pháp, khoa học bằng con đường dùng suy luận dựa trên các tài liệu khác nhau
- Các phương pháp thực tế, thu thập thông tin:
+ Điều tra thực tiễn sư phạm
+ Quan sát dự giờ và trực tiếp giảng dạy
+ Lấy ý kiến của giáo viên và học sinh
- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu
Các phương pháp trên được kết hợp với nhau trong quá trình nghiên cứu để phân tích, tổng hợp, đánh giá tìm ra các mấu chốt thiết thực của vấn đề nghiên cứu [2]
Trang 54
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2 1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Để giảng dạy nội dung : "BIÊN GIỚI QUỐC GIA" đạt hiệu quả, đòi hỏi giáo viên không chỉ biết nghiên cứu, thuần thục giáo án, các phương pháp mà SGV giáo dục quốc phòng – an ninh đã trình bày Mà giáo viên đó phải biết chủ động sáng tạo, biết tìm tòi để tạo ra cái mới , cái hay, đưa ra được phương pháp dạy học tích cực phù hợp nhất với từng đối tượng học sinh
Đặc biệt với nội lý thuyết khó như vậy, nếu chúng ta chỉ sử dụng các phương pháp dạy học quen thuộc, áp đặt cho học sinh thì các em rất dễ mệt mỏi,
áp lực và gây sự nhàm chán, dẫn đến kết quả đạt được sẽ không cao
Để tạo hứng thú học tập (tiền đề của việc lĩnh hội kiến thức), thì việc lồng ghép kiến thức liên môn và bài giảng điện tử vào bài học là điều rất cần thiết vì: những kiến thức của môn học được mở ra từ những môn học khác, những hình ảnh thực tế và khoa học giúp kích thích các em về sự tìm tòi và hưng phấn Từ
đó giúp các em rèn luyện những kỹ năng về nghiên cứu, tự học [3]
Thông qua nội dung bài học, bồi dưỡng cho học sinh lòng yêu nước, ý thức bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia
Vì vậy, tôi viết đề tài “Vận dụng kiến thức liên môn trong giảng dạy phần II: BIÊN GIỚI QUỐC GIA (Bài 3: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia QPAN lớp 11) tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 11 trường THPT Lang Chánh"
2 2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
- Kiến thức của bài học tương đối khó, dễ gây cho học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động, không khí rời rạc, buồn tẻ, học sinh khó hình dung vấn
đề
- Với khó khăn hạn chế về khả năng tiếp thu kiến thức (học sinh vùng cao), nhiều học sinh chưa nắm được kiến thức cơ bản một cách chắc chắn, chưa nhanh nhẹn và linh hoạt trong việc vận dụng các kiến thức đã học vào thực tế nơi sinh sống Vì thế các em chỉ vận dụng chúng một cách máy móc theo giáo viên mà chưa có tính chủ động tích cực trong học tập
- Kỹ năng truyền đạt kiến thức, tuyên truyền vận động người dân của mỗi học sinh về vấn đề bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia còn nhiều hạn chế, các em chưa tự tin bộc lộ
Trang 65
BẢNG THỐNG KÊ CHẤT LƯỢNG HỌC TẬP CỦA HS
TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SKKN:
Lớp
Tổng số
h/s
Loại giỏi (điểm 9-10)
Loại khá (điểm 7-8)
Loại TB (điểm 5-6)
Loại yếu (điểm 3-4)
11A1 37 04 hs =10,8% 19 hs =51,4% 13hs =35,1% 01hs=2,7% 11A2 40 03 hs=7,5% 22 hs=55,0% 13hs =32,5% 02 hs =5,0% 11A3 42 03hs =7,1% 14 hs =33,3% 23hs =54,8% 02hs = 4,8% 11A4 41 04hs =9,8% 16 hs =39,0% 20hs =48,8% 01hs =2,4%
2 3 Các sáng kiến kinh nghiệm đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Trong giờ dạy nội dung bài: “ Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia”, để góp phần nâng cao hiệu quả của tiết học, tạo được sự hứng thú của học sinh trong học tập, tôi đã nghiên cứu và vận dụng lồng ghép kiến thức liên môn vào phần II: BIÊN GIỚI QUỐC GIA Với mục đích làm cho học sinh có trạng thái hứng thú học tập một cách tự giác, tích cực
Tôi vận dụng lồng ghép kiến thức liên môn, môn lịch sử, địa lý và những hình ảnh minh họa thiết thực như sau:
* BẢN ĐỒ TỔNG QUÁT VỀ BIÊN GIỚI QUỐC GIA [1]
- Tuyến biên giới đất liền:
+ Biên giới Việt Nam – Trung Quốc dài 1.306km, đi qua địa phận của 6
tỉnh: Lai Châu, Lào Cai, Hà Giang, Cao Bằng, Lạng Sơn và Quảng Ninh; giáp với 2 tỉnh Vân Nam, Quảng Tây của Trung Quốc Địa hình dọc theo đường biên giới chủ yếu là núi non, sông suối (khoảng 400 km đường biên giới chạy dọc theo sông suối), mật độ dân cư 2 bên biên giới khá đông
Biên giới VN – TQ đã được 2 nước kí hiệp ước biên giới trên đất liền, và đến nay đã cơ bản hoàn thành việc phân giới cắm mốc [1]
Trang 76
Trang 87
Trang 98
Trang 109
Trang 1110
Trang 1211
Trang 1312
Như vậy, Việt Nam còn phải giải quyết phân định biển với Trung quốc trên biển Đông và chủ quyền đối với 2 quần đảo Hoàng sa và Trường sa; với Campuchia về biên giới trên biển; với Malaixia về chồng lấn vùng đặc quyền kinh tế và thềm lục địa; với Philipin về tranh chấp trên quần đảo Trường sa
Trang 1413
Sau khi giải quyết xong những vấn đề trên, Việt Nam mới xác định chính xác, đầy đủ biên giới quốc gia trên biển và các ranh giới vùng đặc quyền kinh tế
và thềm lục địa của Việt Nam
2 Khái niệm biên giới quốc gia
- Biên giới quốc gia trên đất liền
- Biên giới quốc gia trên biển
- Biên giới quốc gia trong lòng đất
Trang 1514
BIÊN GIỚI QUỐC GIA TRÊN BiỂN
BIÊN GIỚI LÒNG ĐẤT
TÂM TRÁI ĐẤT
GIỚI
QUỐC
GIA TRÊN
ĐẤT LIỀN
- Biên giới quốc gia trên không
BIÊN GIỚI QUỐC GIA TRÊN BiỂN
BIÊN GIỚI TRÊN KHÔNG
BIÊN
GIỚI
QUỐC
GIA TRÊN
ĐẤT LIỀN
Phần 1
Phần 2
Phần 1
* Kiểm tra, đánh giá
- Nội dung kiểm tra:
Kiểm tra nội dung kiến thức bài học
- Cách tiến hành:
+ Cách tiến hành: Kiểm tra đồng loạt bằng hình thức trắc nghiệm khách quan
Trang 1615
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
- Tôi đã sử dụng phương pháp vận dụng kiến thức liên môn và bài giảng điện tử trong giảng dạy bài: "Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia" cho học sinh lớp 11 Sau khi kiểm tra nội dung trên cho 4 lớp ở cả 2 nhóm thu được kết quả như sau:
- Nhóm 1: Dạy theo phương pháp truyền thống, chỉ vận dụng các phương pháp giảng dạy theo sự hướng dẫn của sách giáo viên giáo dục quốc phòng – an ninh lớp 11
Lớp Tổng số
h/s
Loại giỏi (điểm 9-10)
Loại khá (điểm 7-8)
Loại TB (điểm 5-6)
Loại yếu (điểm 3-4)
11A3 42 03hs =7,1% 14hs =33,3% 23hs =54,8% 02hs =4,8% 11A4 41 04hs =9,8% 16hs =39,0% 20hs =48,8% 01hs =2,4%
- Nhóm 2: Áp dụng phương pháp thực nghiệm, vận dụng kiến thức liên môn và bài giảng điện tử trong giảng dạy phần II: Biên giới quốc gia trong bài
"Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia" để tạo hứng thú học tập cho học sinh lớp 11 thu được kết quả như sau:
Lớp Tổng số
h/s
Loại giỏi (điểm 9-10)
Loại khá (điểm 7-8)
Loại TB (điểm 5-6)
Loại yếu (điểm 3-4)
11A1 37 09h/s=24,3% 19h/s=51,4% 9h/s=24,3% 0h/s=0% 11A2 40 10h/s=25,0% 22h/s=55,0% 8h/s=20,0% 0h/s=0%
* Nhận xét, đánh giá:
- Qua so sánh 2 bảng thành tích kiểm tra trên của hai nhóm đối tượng: Nhóm không thực nghiệm và nhóm thực nghiệm tôi thấy kết quả học tập của các
em nhóm thực nghiệm được nâng lên rõ rệt
- Thứ nhất: Các em được vận dụng kiến thức liên môn và bài giảng điện tử vào nội dung bài học đã nêu, tạo cho học sinh sự hứng thú, chủ động, tích cực
và có tinh thần tự giác cao trong học tập Kết quả kiểm tra đánh giá sau bài học của nhóm thực nghiệm được nâng lên rõ rệt
- Thứ hai: Từ việc nắm vững kiến thức bài học, vận dụng các kiến thức đó vào trong thực tiễn thể hiện tình yêu quê hương đất nước, trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia, tuyên truyền sâu rộng trong quần chúng nhân dân về kiến thức và trách nhiệm của mỗi công dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc
Trang 1716
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 3.1 Kết luận
Để nâng cao chất lượng giáo dục Thực hiện mục tiêu của Đảng là giáo dục, đào tạo thế hệ trẻ, mỗi giáo viên phải không ngừng nâng cao tri thức, thực
hiện linh hoạt các phương pháp dạy học
Sau khi nghiên cứu và vận dụng kiến thức liên môn vào phần II: Biên giới quốc gia ( Bài 3: Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia QPAN lớp 11), tôi thấy kết quả học tập của các em được nâng lên rõ rệt, các em nắm vững kiến thức bài học hơn, giờ học của các em sinh động hơn, hứng thú học tập nhiều hơn, học sinh không bị nhàm chán và gò bó, các em có thể tự tin trong các hoạt động khác thông qua giờ học
Để đạt được những kết quả như trên đòi hỏi mỗi giáo viên phải không ngừng học tập nâng cao trình độ chuyên môn, vận dụng linh hoạt và hiệu quả những kiến thức và phương pháp tối ưu cho bài giảng ngoài ra phải có sự quan tâm chỉ đạo sâu sắc của các cấp lãnh đạo
Nhà trường đã có bề dày thành tích trong các cuộc thi học sinh giỏi cấp tỉnh môn giáo dục quốc phòng - an ninh, được như vậy là do có sự quan tâm sâu sắc của các cấp lãnh đạo, đặc biệt là sự quan tâm chỉ đạo của BGH nhà trường, nhưng để phát huy hơn nữa thành tích đó tôi có một số kiến nghị sau:
3.2 Kiến nghị
Mong được sự quan tâm hơn nữa của các cấp lãnh đạo, của BGH nhà trường đối với môn học
Cần bổ sung và hoàn thiện hơn nữa về trang thiết bị cần thiết phục vụ cho môn học
Thường xuyên tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp với chủ đề "Tình yêu quê hương đất nước và trách nhiệm của học sinh", những sân chơi tập thể
để các em học sinh được thể hiện mình, phát huy khả năng của bản thân thông qua kiến thức các bài học của các môn học Đồng thời các em biết cách vận dụng những kiến thức đã học vào thực tiễn
* Với tổng số 77 học sinh thực nghiệm và 83 học sinh không vận dụng sáng kiến ở 4 lớp 11 trong quá trình giảng dạy phần II bài 3:"Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ và biên giới quốc gia" ở trường THPT Lang Chánh, tôi thấy các lớp thực nghiệm đã đạt được những kết quả nhất định Vì vậy tôi mạnh dạn đem sáng kiến của mình để góp phần chung vào việc đào tạo thế hệ trẻ phát triển một cách toàn diện Rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến bổ sung của các đồng nghiệp, các cấp quản lí để sáng kiến kinh nghiệm của tôi được hoàn thiện hơn,
có thể áp dụng rộng rãi hơn
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ
Nguyễn Đình Bảy
Thanh Hóa, ngày 20 tháng 6 năm 2020
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của mình viết, không sao chép nội dung của người khác
Lê Thị Thảo